[իրավաբանական գիտությունների դոկտոր Բեատե Սիբիլլե Ֆայլ։ Ուրեմն, կրկին՝ ես Բեատե Ֆայլն եմ, MWGFD-ի անդամ եմ, «Պարզաբանման
փաստաբաններ» կազմակերպության անդամ եմ, KRiStA-ի՝ «Քննադատական դատավորների և դատախազների ցանցի» խորհրդատվական խորհրդի անդամ
եմ, «Ազատ փաստաբաններ» շարժման անդամ եմ և, իհարկե, նաև «Հիպոկրատական երդում» նախաձեռնության անդամ եմ, այսինքն՝ ամենուր։
Ես ուրախ եմ, որ այսօր բոլորս այստեղ ենք, և ցանկանում եմ կրկնել այն, ինչ Սոնյան այս համատեքստում բժշկական տեսանկյունից այդքան
հստակ և հուզիչ կերպով նկարագրեց, հիշեցնելով ձեզ մեր իրավական համակարգի բնօրինակ գեղեցկության
մասին, որը, գուցե զարմանաք, դեռևս պահպանվել է։
Եվ երբ ես 1987 թվականին սկսեցի իրավագիտություն ուսումնասիրել, երբեք չէի պատկերացնի, որ այս սահմանադրությամբ քաղաքներում
ցույց անող մարդիկ կհայտնվեն ոստիկանության հետ խնդիրների մեջ։
Ինձ համար, սկզբից ի վեր, անգամ ուսման տարիներին, այս Հիմնական օրենքի առաջին նախադասությունն էր ամենակարևորը, այն է՝
Մարդու արժանապատվությունը անխախտելի է; այն հարգելն ու պաշտպանելը բոլոր պետական իշխանությունների պարտականությունն է։
Եվ դա այն հիմնարար իրավունքն է, որից բխում են բոլոր մյուս հիմնարար և մարդու իրավունքները, անմիջապես հաջորդում է անհատականության
ազատ զարգացման իրավունքը՝ ազատության հիմնարար իրավունքը։
Այո, և այս ամենի հիմքում ընկած է հետևյալ գաղափարը՝ մենք ունենք պետություն և իրավական համակարգ, բայց ինչու՞
Հիմնական օրենքի առաջին նախագիծը հստակ նշում էր, որ պետությունը գոյություն ունի ժողովրդի համար, ոչ թե ժողովուրդը պետության համար։
Այսինքն՝ ինչո՞ւ մեզ ընդհանրապես անհրաժեշտ են պետություն և իրավական համակարգ, կամ արդյո՞ք դրանք մեզ անհրաժեշտ են։
Այս գաղափարի նպատակը իմ ազատությունը ձեր ազատությունից տարբերակելն է և բոլորի օգտին որոշ միջոցառումներ իրականացնելն է։
Ուստի միշտ էլ խնդիրն այն է, գտնել հավասարակշռված միջին ճանապարհ և համադրել շահերը։
Սա նշանակում է, որ պետությունը այս կերպ իշխանություն է ձեռք բերում, և վերջին հինգ տարիների ընթացքում մենք բոլորս
ականատես ենք եղել այդ իշխանության զանգվածային չարաշահմանը։
Այստեղ պետությանը տրվում է մի իշխանություն, որը իրականում պետք է սահմանափակվի։
Դրա համար մենք ունենք օրինականության սկզբունքը, դրա համար մենք ունենք իշխանությունների տարանջատման սկզբունքը, և դրա համար մենք
ունենք համաչափության սկզբունքը, ըստ որի մեր իրավունքների ցանկացած միջամտություն, որը պետության կողմից հիմնավորում է
պահանջում, պետք է հիմնավորված լինի, ծառայի օրինական նպատակին և լինի համապատասխան, անհրաժեշտ և համաչափ։
Այսպես կոչված կորոնավիրուսային միջոցառումների շրջանակում ոչինչ երբեք չի ստուգվել – և դա ինձ խորապես ցնցեց։
Դա տեսություն է, սակայն ինձ համար դա դեռևս ճիշտ է, առավել ևս, որ դրան չեն հետևել։
Եվ, իհարկե, ես ինքս ինձ հարցրի՝ 2020 թվականից սկսած այնտեղ ինչ տեղի ունեցավ?
Որտե՞ղ էին ազատությունն ու մարդկային արժանապատվությունը, երբ՝ այդպես կոչված, գիտականորեն երբեք չապացուցված պանդեմիայի անվամբ,
սահմանադրական պարտավորությունները անտեսելով, մարդու ազատության վրա գրեթե անհավանական չափի սահմանափակումներ պարզապես կիրառվեցին։
Որտե՞ղ էին և որտե՞ղ են ազատությունն ու մարդկային արժանապատվությունը, երբ մասնագետներն ու քաղաքացիները, ովքեր իրենց
էթիկային հետևելով մատնանշում էին կոչված «կորոնավիրուսային» միջոցառումների ապացույցների բացակայությունը,
զրպարտվեցին, ենթարկվեցին ցենզուրայի, աշխատանքից ազատվեցին կամ նույնիսկ հետապնդվեցին ու պատժվեցին։
Նրանցից շատերը այսօր մեր մեջ են։ Որտե՞ղ էին ազատությունն ու մարդկային արժանապատվությունը, երբ խաղաղ ցուցարարները հանկարծ
հայտնվեցին գրեթե անհավանական ոստիկանական բռնության թիրախում։
Որտե՞ղ էին ազատությունն ու մարդկային արժանապատվությունը, երբ հատկապես երեխաներին մեղքի զգացում ներշնչելով
ստիպում էին ենթարկվել, իսկ տարեցներին դաժանորեն մեկուսացնում և ստիպում էին մահանալ միայնակ։
Որտե՞ղ էին ազատությունը, ֆիզիկական ամբողջականությունն ու մարդկային արժանապատվությունը, երբ մարդկանց պարտադրում էին անցնել
գենետիկ փորձարկում՝ ամբողջությամբ սխալ ներկայացված համերաշխության անունից, և երբ նրանց, ովքեր հիմնավոր պատճառներով հրաժարվում էին
այս գենետիկ ներարկումից, մատնացույց էին անում, երբ «ոչ պատվաստվածների համաճարակը» դարձավ կարգախոս, որը բաժանեց
ընտանիքները, բարեկամությունները և հասարակությունը ամբողջությամբ?
Չնայած պատասխանատուները սկզբից ի վեր գիտեին, որ սա ակնհայտ ստություն էր։
Անվանվող զսպման քաղաքականության օգուտները մինչ օրս չեն ապացուցվել, իսկ վնասը հասել է գրեթե անհավանական չափերի։
Այստեղ մենք տեսնում ենք կյանքին, անդամներին, հոգեկան առողջությանը և տնտեսական ապրուստի միջոցներին հասցված վնասը,
որը առաջացել է մեծամասամբ անիմաստ միջոցառումների պատճառով։
Ինչու՞ տեղի ունեցավ այս ամենը։ Ահա իմ կողմից կարճ բացատրության փորձ։
Մենք մտավոր պատերազմի փուլում ենք դեռևս 2020-ից առաջ, սակայն այն այդ ժամանակից ի վեր ավելի է սրվել։
Մենք ունենք ստանդարտացված լրատվամիջոցներ, վախ է ստեղծվում, վախի զգացումներ են ստեղծվում, մենք սովորում ենք քարոզչական լեզու։
Այո, կորոնավիրուսը հերքողը, միջոցառումների ընդդիմախոսը, կոնսպիրոլոգը...
Մենք ունենք ճշմարտության ենթադրյալ մոնոպոլիաներ, այդ թվում՝ ԵՄ թվային ծառայությունների օրենքի միջոցով, որը
իրականում թույլ է տալիս կամայական ցենզուրա։ Մենք ունենք նոր թշնամական ստերեոտիպների ստեղծում։
Սահմանադրության պաշտպանության գրասենյակը այժմ փաստացի վերածվել է հակասահմանադրական պաշտպանության
գործակալության՝ պետության լեգիտիմության մերժմամբ, որը առնչվում է սահմանադրության պաշտպանությանը։
Այլ կերպ ասած՝ այստեղ գոյություն ունեն քարոզչության, մանիպուլյացիայի և մտքի լվացման համար իդեալական պայմաններ։
Իսկ ինչ է իրականում նպատակն այս քարոզչության? Ես միայն այսպես կարող եմ ինձ համար բացատրել այն:
Քաղաքացին, որը սկզբնական շրջանում կարող էր պատասխանատու լինել, պետք է կրկին վերածվի ենթականի։
Մեզ պետք է դարձնեն ենթարկվող քաղաքացիներ և պարզապես հետևենք արտակարգ դրության պատմությանը՝ ինչ-ինչ պատճառներով։
Եվ այս գաղափարախոսությունը այլևս որևէ առնչություն չունի ազատ և ժողովրդավարական սահմանադրական պետության հիմքերի հետ։
Այստեղ ակնհայտորեն առկա են ավտորիտար և տոտալիտար հակումներ։
Իսկ ինձ համար սա նշանակում է, որ ցանկացած իրավական համակարգի որակը կախված է միայն այն
մարդկանց էթոսից, ովքեր այն կյանքի են կոչում։
Եվ այս Հիմնական օրենքի էթոսը, նրա սկզբնական էթոսը, քրիստոնեական հայացքն էր մարդկությանը՝ ազատ,
մարդկային արժանապատվությամբ օժտված և ծնված ազատ մարդկանց։
Եվ Լուսավորության դարաշրջանի հայացքը մարդկությանը և մարդու ինքնուրույն պարտադրված չափահաս չլինելու վիճակից դուրս գալուն։
Մեր հասարակության մեծ մասը այժմ հեռացել է դրանից։
Ինձ համար սա ամենակարևոր պատճառն է, թե ինչու այստեղ ամեն ինչ փլուզվում է։
Եվ, իհարկե, այս ամենը սնուցվում է այնպիսի կազմակերպությունների կողմից, որոնք շեղվել են իրենց սկզբնական նպատակներից, ինչպիսիք
են ՄԱԿ-ը և ԱՀԿ-ն, որոնք ես ինտենսիվորեն աշխատում եմ բացահայտելու համար, և ԵՄ-ն նույնպես շատ հեռացել է իր սկզբնական նպատակներից։
Բայց ինձ համար մեկ բան պարզ է՝ մեր հնարավորությունը կայանում է այս ինտելեկտուալ
հիմքերում, որոնք նաև հիմնավորել են Հիմնական օրենքը։
Սա վերաբերում է հիշելուն՝ մենք ազատ ենք։
Մենք օժտված ենք արժանապատվությամբ! Մենք ինքնորոշված ենք! Ինչպես այսօր արդեն ասվել է՝ մենք ինքնիշխան ուժն ենք!
Դրա համար, ինձ համար՝ մարդու իրավունքների ոլորտում աշխատելու փորձ ունեցող և գիտակցելով, թե որքան համբերություն է մեզ
անհրաժեշտ, կարևոր է, որ մենք մնանք անսասան, խաղաղ և համբերատար։
Այս հիմնական գաղափարների վրա պնդելը արժանի է։
Մեր նախորդ սերունդները այս գաղափարները ձեռք բերեցին անասելի գնով։
Եկեք կրկին գիտակցենք ազատության և մարդու իրավունքների ետևում թաքնված շողքը։
Եկեք կրկին գիտակցենք մեր սեփական ուժը՝ պատասխանատու իմաստով։
Եկեք շարունակենք հարգալից շփվել մեր հարևան մարդկանց հետ։
Եկեք բաց մնանք նրանց փաստարկների նկատմամբ։ Եկեք շարունակենք փորձել հաղթահարել բաժանումները մեր մեծ շարժման ներսում և դրսում։
Եկեք շարունակենք մեր մտահոգությունները ներկայացնել քաղաքական գործիչներին, լրատվամիջոցներին և
դատական իշխանությանը, նույնիսկ եթե դա թվում է անիմաստ։
Եկեք միասին ամուր պահենք ավելի լավ աշխարհի տեսլականը, որտեղ խաղաղությունը, ազատությունը և մարդկային
արժանապատվությունը կրկին կզբաղեցնեն իրենց արժանի տեղը։