Ошентип, дагы бир жолу, мен Биате Файльмин, мен MWGFD уюмунун мүчөсүмүн, «Ачыктоо үчүн юристтер» уюмунда иштейм, KRiStAнын,
башкача айтканда, «Критикалык соттор жана прокурорлор тармагы» кеңешинин мүчөсүмүн, «Эркин юристтер» уюмунда
да, албетте, «Гиппократ анты» менен да, демек, баар жерде.
Мен бүгүн баарыңыздар бул жерде экениңиздерге абдан кубанычтамын жана ушул контекстте Соня медициналык көз караштан абдан чеберче
сүрөттөгөн нерсени кайрадан эскертип, биздин укук системабыздын түпкү сулуулугун эске салууну
каалайм – бул сөздү укканда таң калышыңыздар мүмкүн.
1987-жылы укук окуй баштаганда, мен бул конституция менен шаарларда демонстрация кылган адамдар полиция
менен көйгөйгө кабыларын эч качан элестете алмак эмесмин.
Мен үчүн, башынан эле, окуум учурунда да, бул Негизги мыйзамдагы биринчи сүйлөм эң маанилүү болчу, тактап айтканда:
Адамдын кадыр-баркы бузулбас; аны урматтоо жана коргоо – бардык мамлекеттик бийлик органдарынын милдети.
Ал — башка бардык негизги жана адам укуктарынын келип чыккан негизги укугу, андан кийин дароо инсандын
эркин өнүгүүсүнө жана эркиндиктин негизги укугуна өтүлөт.
Ооба, жана мунун баарынын негизги идеясы: бизде мамлекет жана укуктук система бар – бирок эмнеге?
Негизги мыйзамдын биринчи долбоору мамлекет эл үчүн бар экенин, эл мамлекет үчүн эмес экенин так көрсөткөн.
Башкача айтканда, бизге мамлекет жана укук системасы эмнеге керек, же алар бизге чындап эле керекпи?
Бул идеянын максаты – менин эркиндигимди сенин эркиндигиңден айырмалоо жана баарыбыздын пайдасы үчүн айрым чараларды көрүү.
Ошондуктан ар дайым тең салмактуу орто жолду табуу жана кызыкчылыктарды шайкештештирүү маселеси болуп саналат.
Бул мамлекеттин ушундай жол менен бийликке ээ болушун билдирет — жана биз баарыбыз акыркы беш жыл ичинде бул бийликтин
массалык түрдө кыянаттык менен колдонулушуна күбө болдук.
Бул жерде мамлекетке чындап эле чектелиши керек болгон бийлик берилет.
Ошондуктан бизде мыйзам үстөмдүгүнүн принциби бар, ошондуктан бизде бийликтин бөлүнүшү бар, жана ошондуктан бизде
пропорционалдуулук принциби бар, ага ылайык укуктарыбызга мамлекет тарабынан негиздөө талап кылынган ар кандай
кийлигишүү далилденүүгө, мыйзамдуу максатка кызмат кылууга, ошондой эле ылайыктуу, зарыл жана туура болууга тийиш.
Бул аталган коронавирус чараларынын алкагында эч бири текшерилген эмес – жана бул мени терең таң калтырды.
Бул теория, бирок ал мен үчүн дагы деле чын бойдон калууда, айрыкча ага баш ийилбегени үчүн.
Албетте, мен өзүмө суроо бердим: 2020-жылдан тартып ал жакта эмне болду?
Илимий жактан эч качан далилденбеген «пандемия» деген ат менен конституциялык милдеттенмелер четке кагылып,
түшүнүксүз деңгээлдеги чектөөлөр эркиндикке жөн эле киргизилгенде эркиндик менен адамдын намысы кайда эле?
Этикасын ээрчиген адистер менен жарандар «коронавирус чаралары» деп аталган чаралардын далилдеринин жоктугун көрсөткөндө эркиндик
менен адамдын ар-намысы кайда эле, азыр кайда? Алар каралоого, цензурага, жумуштан
бошотууга же соттолуп жазалоого дуушар болушту.
Алардын көбү бүгүн биздин арабызда. Тынч демонстранттар күтүүсүздөн дээрлик ишенгис полиция зомбулугуна
дуушар болгондо эркиндик менен адамдык намыс кайда эле?
Эркиндик менен адамдын ар-намысы кайда эле, айрыкча балдар күнөөлүү сезимге салып баш ийүүгө мажбурлап тарбияланып,
карылар катаал изоляцияланып, жалгыз өлүүгө мажбур болгондо?
Эркиндик, дене бүтүндүгү жана адамдын ар-намысы кайда эле, адамдар толугу менен бурмаланган солидардуулук атынан генетикалык
экспериментке дуушар болушу керек деп эсептелгенде, жана мыкты себептер менен бул генетикалык инъекцияны алганга баш тарткандар
көрсөтүлгөндө, «вакцина албагандардын пандемиясы» урааны үй-бүлөлөрдү бөлүп салганде, достуктар жана коомчулук жалпы?
Жооптуулар башынан эле бул ачык жалган экенин билишсе да!
Ошентип аталган чектөө саясатынын пайдасы бүгүнкү күнгө чейин далилденген жок, ал эми
келтирилген зыян дээрлик элестегис деңгээлге жетти.
Бул жерде биз негизинен маанисиз чаралардын натыйжасында жарандардын өмүрүнө, денесине, психикалык
саламаттыгына жана экономикалык турмуш-тиричилигине келтирилген зыянды көрүп турабыз.
Бул баары эмнеге болду? Мына менин көз карашымдан кыскача түшүндүрүүгө аракет:
Биз 2020-жылдан мурунтан бери когнитивдик согуш баскычында болуп келебиз, бирок ал ошондон бери курчуп кетти.
Бизде стандартизделген медиа бар, коркуу жаратылууда, коркуу сезимдери жаратылууда, биз пропаганда тилин үйрөнүп жатабыз.
Ооба, коронавирусту четке каккан, чараларга каршы чыккан, конспиролог...
Бизде чындыкка болгон болжолдуу монополиялар бар, анын ичинде Европа Биримдигинин Сандык кызматтар жөнүндө мыйзамы
аркылуу, ал чындап эле каалагандай цензура жүргүзүүгө мүмкүндүк берет. Жаңы душман стереотиптеринин пайда болушу байкалууда.
Конституцияны коргоо бюросу эми натыйжада конституцияны коргоого тиешелүү мамлекеттин легитимдүүлүгүн четке кагуу
аркылуу өзүн конституцияга каршы коргоо органына айлантты.
Башкача айтканда, бул жерде пропаганда, манипуляция жана мээ жууу үчүн идеалдуу шарттар бар.
Ал эми бул пропаганданын чыныгы максаты эмнеде? Мен муну өзүмө мындайча гана түшүндүрө алам:
Мүмкүн башында жооптуу болгон жаран кайрадан подданинага айландырылат.
Бизди баш ийүүчү жарандарга айландырып, эмне үчүн экенин ойлонбостон кырдаал боюнча айтылып
жаткан баяндамага жөн эле баш ийүүгө мажбур кылышат.
Ал эми бул идеология эркин жана демократиялык конституциялык мамлекеттин негиздери менен эч кандай байланышы жок.
Бизде ачык эле авторитардык жана тоталитардык тенденциялар бар.
Мен үчүн бул ар бир укуктук система ага өмүр берген адамдардын этикасына жараша гана жакшы болорун билдирет.
Ал эми бул Негизги Мыйзамдын түпкү руху — адамзатты эркин, адамдык ар-намыс менен жаралган жана туулгандан
бери эркин болуп эсептелген христиандык көз караш болгон.
Жана Просвещение доорунун адамзатка болгон көз карашы, адамдын өзү өзүнө салган жетилбестик абалынан чыгышы.
Биздин коомдун чоң бөлүгү азыр бул нерседен алыстап кетти.
Мен үчүн бул жерде баары кулап жатканынын эң маанилүү себеби ушул.
Албетте, булардын баары түпкү максатынан адашкан уюмдар – мисалы, БУУ жана Дүйнөлүк саламаттык сактоо уюму (WHO) – тарабынан
каржыланып жатат, мен аларды ачыкка чыгаруу үчүн тынымсыз иштеп жатам, ал тургай Европа
Биримдиги да өзүнүн түпкү максаттарынан алыстап кетти.
Бирок мен үчүн бир нерсе так: биздин мүмкүнчүлүгүбүз ушул интеллектуалдык негиздерде, алар Негизги мыйзамды да негиздеген.
Бул эскерүү жөнүндө: биз эркинбиз!
Биз ар-намыска ээбиз! Биз өзүбүздү өзүбүз аныктайбыз! Бүгүн буга чейин айтылгандай: биз суверендүү бийликпиз!
Ошондуктан мен үчүн – адам укуктары жаатында иштеп, канчалык чыдамдуулук керек экенин билген адам
катары – бекем, тынч жана чыдамдуу бойдон калуу маанилүү.
Бул негизги идеяларды талап кылууга арзыйт.
Бизден мурунку муундар бул идеяларга айтылгыс баа менен жетишкен.
Эркиндик менен адам укуктарынын артында турган жаркыроону дагы бир жолу сезилип көрөлү!
Келгиле, жоопкерчиликтүү мааниде өзүбүздүн күчүбүздү кайрадан аңдап билели!
Келгиле, бири-бирибизге урмат-сый менен мамиле кылууну уланталы!
Алардын аргументтерине ачык бололу! Улуу кыймылыбыздын ичиндеги жана тышындагы бөлүнүүлөрдү жеңүүгө аракет кылууну уланталы!
Кайсы гана маанисиз көрүнбөсүн, тынчсызданууларыбызды саясатчыларга, маалымат
каражаттарына жана сот бийлигине билдирүүнү уланталы!
Келгиле, тынчтык, эркиндик жана адамдын кадыр-баркы кайрадан өзүнүн татыктуу ордун ээлеген жакшыраак
дүйнөнүн көз карашына биргеликте бекем кармалалы!