[Tākuta Ture Beate Sibylle Pfeil: Nō reira, anō atu, ko au ko Beate Pfeil, he mema ahau o MWGFD, kei te rōpū Lawyers for
Clarification ahau, kei te poari tohutohu o KRiStA ahau, arā, ko te Whatunga o ngā Kaiwhakawā me ngā Kaiwhakahaere Ture
Whakaaroaro, ā, kei ngā Rōia Koreutu hoki ahau, ā, otirā, kei te Oati a Hippocrates hoki ahau, nō reira kei ngā wāhi katoa.
Kei te tino harikoa ahau kua tae mai koutou katoa ki konei i tēnei rā, ā, e hiahia ana ahau ki te whakahāngai anō i ngā kōrero
i tino mārama, i tino ātaahua hoki i whakamārama a Sonja mai i te tirohanga hauora i tēnei horopaki, hei whakamaharatanga
ki a koutou i te ātaahua taketake o tō tātou pūnaha ture – tērā pea ka ohorere koutou ki te rongo i tēnei.
Ā, i taku tīmatanga ki te ako ture i te tau 1987, kāore au i whakaaro ka raru ngā tāngata e whakaatu ana i
ngā tāone i raro i tēnei ture matua ki te pirihimana.
Ki ahau, mai i te tīmatanga tonu, ahakoa i aku wā ako, ko te rerenga tuatahi o tēnei Ture Pūtake te mea nui rawa atu, arā:
He tapu tonu te mana tangata; ko te whakaute me te tiaki i taua mana he haepapa mā ngā mana katoa o te kāwanatanga.
Ā, koinei te tika taketake, nōna ngā tika taketake katoa me ngā tika tangata katoa e ahu mai ana, ā, ka whai tonu i
muri iho ko te tika ki te whakawhanaketanga koreutu o te tangata ake, arā, te tika taketake ki te herekore.
Āe, ā, ko te whakaaro matua o ēnei mea katoa: he kāwanatanga tā mātou, he pūnaha ture hoki – engari he aha?
I kī mārama te tuhi tuatahi o te Ture Pūtake, e noho ana te kāwanatanga mō te iwi, ehara i te iwi mō te kāwanatanga.
Arā, he aha ai e hiahiatia ana e tātou he kāwanatanga me tētahi pūnaha ture, kei hiahiatia rānei?
Ko te whakaaro kei muri i tēnei he wehe i taku rangatiratanga i tō rangatiratanga, ā, he
whakatinana i ētahi tikanga hei painga mō te katoa.
Nō reira, he mea tonu kia rapu i tētahi waenga taurite, kia whakakotahitia ngā hiahia.
Ko te tikanga, ka whiwhi mana te kāwanatanga i tēnei ara—ā, kua kite tātou katoa i te tino
whakamahi hē i taua mana i roto i ngā rima tau kua pahure.
Anei, kua hoatu ki te kāwanatanga he mana me herea tūturu.
Koia nei te take i whai ai mātou i te mātāpono o te rangatiratanga o te ture, koia nei te take i wehe ai ngā mana, ā,
koia nei te take i whai ai mātou i te mātāpono o te taurite, e ai ki tēnei mātāpono, me whakamana ngā whakararu katoa ki ā mātou
tika e tono ana kia whakamārama e te kāwanatanga, me tautoko i tētahi kaupapa tika, ā, me hāngai, me tika, me whai hua hoki.
Kāore i whakamātauria ēnei mea katoa hei wāhanga o ēnei tikanga e kīia nei hei tikanga mō
te huaketo korona – ā, i tino ohorere ahau.
Ko tērā te ariā, engari kei te tika tonu ki ahau, ā, he mea nui ake nā te mea kāore i ū ki a ia.
Ā, kāore e kore, i pātai au ki a au anō: He aha ngā mea i tupu i reira mai i te tau 2020 ki muri?
Kei hea te rangatiratanga me te mana tangata i te wā i runga i te ingoa o tētahi mate urutā e kīia nei, kāore anō kia whakamanaia e
te pūtaiao, i whakatūria noa ai ngā here mō te rangatiratanga o te taumata tata kore e taea te
whakaaro, ā, kāore i aro ki ngā herenga o te ture matua?
Kei hea te rangatiratanga me te mana tangata i taua wā, ā, kei hea hoki ināianei, i te wā i whakaparahāhia, i whakawātea i ngā
kōrero, i whakakorehia rānei, ā, i whakapae, i whiua hoki ētahi tohunga me ngā tāngata noa i whai i ā rātou tikanga,
nā te mea i tohu rātou kāore he taunakitanga mō ngā tikanga e kīia nei he tikanga mō te huaketo korona?
He tokomaha o rātou kei waenganui i a tātou i tēnei rā. Kei hea te rangatiratanga me te mana tangata i te wā i
ohorere ai ngā kaiwhakaatu rangimārie, ā, ka pā ki a rātou he tūkino pirihimana kāore e taea te whakapono?
Kei hea te rangatiratanga me te mana tangata i te wā i whakangungua ai ngā tamariki kia whakarongo mā te whakama, ā, i
wehewehea ngā kaumātua kia noho mokemoke, kia mate takitahi?
Kei hea te rangatiratanga, te mana ā-tinana me te mana tangata i te wā i whakaritea ai kia whakamātauria ngā tāngata ki ngā
whakamātautau ira i raro i te ingoa o tētahi kotahitanga i tino whakapae hē, ā, i te wā i tohu ai ngā tāngata i whakahē i tēnei
werohanga ira mō ō rātou take tika, i te wā i riro ai te "mate urutā o te hunga kāore i werohia" hei kupu whakatairanga
i wehe i ngā whānau, ngā hononga hoa me te hapori whānui?
Ahakoa i mōhio mai i te tīmatanga koinei he teka mārama!
Kāore anō kia whakaūngia ngā painga o te kaupapa here e kīia nei he here, ā, kua tae te kino
ki tētahi taumata tata kāore e taea te whakaaro.
Kei konei ka kitea e tātou ngā kino ki te ora, ki ngā wāhanga o te tinana, ki te hauora hinengaro, me ngā oranga
ōhanga i puta mai i ngā tikanga kāore i tino whai take.
He aha i puta ai ēnei mea katoa? Anei tētahi whakamāramatanga poto mai i taku tirohanga:
Kua noho tātou i roto i tētahi wā pakanga hinengaro mai i mua i te tau 2020, engari kua kaha ake tēnei mai i taua wā.
He pāpāho paerewa ā mātou, kei te waihangatia te mataku, kei te waihangatia ngā kare ā-roto o te
mataku, kei te ako mātou i te reo whakatairanga.
Āe, te tangata e whakahē ana i te huaketo koronavīra, te kaiwhakatēre i ngā
tikanga, te kaiwhakapono ki ngā kaupapa huna...
Kei a mātou ngā mana motuhake e whakapaetia ana mō te pono, tae atu ki te Ture Ratonga Matihiko a te Uniana o Europi, e
tino whakaae ana kia taea te whakahaere ihirangi ahakoa. Kua waihangatia ngā tauira whakaaro hōu mō ngā hoariri.
Kua huri tūturu te Tari Tiaki i te Ture Matua hei tari e whakahē ana i te tiaki i te ture matua – mā te whakakore i te mana o te
kāwanatanga, ā, he mea hāngai tēnei ki te tiaki i te ture matua.
Arā, kei konei ngā āhuatanga e tino pai ana mō te whakapāpā kōrero, te whakahaere hinengaro me te horoi hinengaro.
Ā, he aha te tino whāinga o tēnei whakatairanga? Ka taea e au anake te whakamārama ki a au anō pēnei:
Ko te tangata whenua, tērā pea i te tuatahi ia te tangata i kawenga, ka whakahoungia kia noho hei tangata whakarongo.
Me hanga tātou hei tangata whakarongo, ā, me whai noa i te kōrero ohorere – ahakoa he aha te take.
Ā, kāore tēnei ariā e pā ana ki ngā tūāpapa o tētahi kāwanatanga ture motuhake, rangatiratanga, ā-pāpāpori.
Kei te mārama he āhua mana whakahaere kaha, he āhua mana whakahaere mutunga kore hoki kei konei.
Ā, mōku, e tohu ana tēnei, e mōhio ana au, he pai noa iho tētahi pūnaha ture i runga i te
wairua o ngā tāngata e whakakī ana i taua pūnaha.
Ko te wairua, ko te wairua taketake i muri i tēnei Ture Pūtake, ko te tirohanga Karaitiana ki te tangata, ki
ngā tāngata e noho herekore ana, kua whakawhiwhia ki te mana tangata, i whānau mai i te herekore.
Me te tirohanga o te Ao Whakamārama ki te tangata, ki te puta mai o te tangata i tōna ake kore pakeke i whakaritea e ia.
Kua neke atu te nuinga o tō tātou hapori i tēnei.
Ki ahau nei, koinei te take tino nui rawa e pakaru ana ngā mea katoa i konei.
Ā, kāore e kore, e whakatupu ana i tēnei katoa ngā whakahaere kua hē i tō rātou kaupapa taketake, pērā i te UN me te
WHO, ā, kei te kaha au ki te whakaatu i ēnei, ā, kua tawhiti rawa atu hoki te EU i āna whāinga taketake.
Engari kotahi te mea e mārama ana ki ahau: kei roto i ēnei tūāpapa mātauranga tō tātou whai
wāhitanga, ā, nā ēnei anō i tautoko i te Ture Taketake.
E pā ana ki te maumahara: he herekore tātou!
Kua whakawhiwhia mātou ki te mana! E whakatau ana mātou i a mātou anō! Nā te mea kua kī
kē i tēnei rā: ko mātou te mana rangatira!
Koia rā te take, ki ahau – nō taku papakutanga ki ngā mana tangata, ā, e mōhio ana au ki te nui o te
manawanui e hiahiatia ana e mātou – he mea nui kia tū pakari tātou, kia rangimārie, kia manawanui.
He mea whai take kia ū ki ēnei ariā taketake.
Nā ngā whakatupuranga i mua i a tātou i whakatutuki ēnei whakaaro i runga i te utu kāore e taea te kī.
Kia mōhio anō tātou ki te kanapa e huna ana i muri i te rangatiratanga me ngā tika tangata!
Me mōhio anō tātou ki tō tātou ake mana, i runga i te haepapa!
Me haere tonu tātou ki te whakawhiti kōrero me ō tātou hoa tangata, me te whakaute!
Me noho tonu tātou ki te whakarongo ki ā rātou kōrero! Me haere tonu tātou ki te ngana ki te whakakore i ngā
wehenga kei roto, kei waho hoki o tō tātou nekehanga nui!
Me haere tonu tātou ki te kawe i ā tātou āwangawanga ki ngā kai-tōrangapū, ki ngā
pāpāho me te kōti, ahakoa ka āhua kore whai take!
Me piri tahi tātou ki te tirohanga mō tētahi ao pai ake, kia hoki anō ai te rangimārie, te
rangatiratanga me te mana tangata ki tō rātou tūnga tika!