Shunday qilib, yana bir bor, men Beate Pfeilman, men MWGFD a'zosi, "Yuristlar aniqlik kiritish uchun" tashkilotida, KRiStA –
ya'ni Tanqidiy sudya va prokurorlar tarmog'i maslahat kengashida, Shuningdek, Erkin yuristlar
va, albatta, Gippokrat qasami bilan hammaniman.
Men sizlarning barchangiz bugun bu yerda bo'layotganingizdan xursandman va shu kontekstda Sonja tibbiy nuqtai nazardan
nihoyatda ravon bayon qilgan fikrlarni yana bir bor ta'kidlab, sizlarni bizning huquqiy tizimimizning asl go'zalligini
eslatmoqchiman – buni eshitib hayron qolishingiz mumkin.
Va men 1987 yilda huquqshunoslikni o'rganishni boshlaganimda, shu konstitutsiyaga ega shaharlarda namoyish
qilayotgan odamlar politsiya bilan muammoga duch kelishini hech qachon tasavvur ham qila olmas edim.
Menda, boshidan, hatto o'qish davomida ham, ushbu Asosiy Qonundagi birinchi jumla eng muhim bo'lgan, ya'ni:
Inson qadr-qimmati daxlsizdir; uni hurmat qilish va himoya qilish barcha davlat hokimiyatining burchidir.
Va bu barcha boshqa fundamental va inson huquqlari kelib chiqadigan asosiy huquq bo'lib, undan darhol shaxsiyatning erkin
rivojlanishi huquqi, ya'ni erkinlikning asosiy huquqi keladi.
Ha, va bularning barchasining asosiy g'oyasi shuki: bizda davlat va huquqiy tizim bor – lekin nega?
Asosiy qonunning birinchi loyihasida davlat xalq uchun mavjud, xalq esa davlat uchun emas, deb aniq aytilgan.
Ya'ni, bizga davlat va huquqiy tizim umuman kerakmi yoki ularga ehtiyojimiz bormi?
Buning maqsadi mening erkinligimni sizning erkinligingizdan ajratib ko'rsatish va hammaga foyda
keltiradigan ma'lum choralarni amalga oshirishdir.
Shunday qilib, har doim muvozanatli o'rtani topish va manfaatlarni uyg'unlashtirish masalasi bo'ladi.
Bu shuni anglatadiki, davlat shu yo'l bilan hokimiyatni qo'lga kiritadi — va so'nggi besh yil ichida biz hammamiz bu
hokimiyatning keng ko'lamli suiiste'molini guvohi bo'ldik.
Bu yerda davlatga aslida cheklanishi kerak bo'lgan hokimiyat berilgan.
Shuning uchun bizda huquq ustuvorligi tamoyili mavjud, shuning uchun hokimiyatlar ajratilishi tamoyili mavjud va shuning uchun
bizda proporsionallik tamoyili mavjud, unga ko'ra davlat tomonidan asoslashni talab qiladigan har qanday
huquqlarimizga aralashuv isbotlanishi, qonuniy maqsadga xizmat qilishi hamda munosib, zarur va ma'qul bo'lishi shart.
Bu koronavirus choralar deb ataladigan choralarning hech birida bular hech qachon
tekshirilmagan – va bu meni chuqur hayratga soldi.
Bu nazariya, lekin u men uchun hanuzgacha to'g'ri, ayniqsa unga rioya qilinmaganligi sababli.
Va albatta o'zimdan so'radim: 2020 yildan keyin u yerda nima bo'ldi?
Qachonki hech qachon ilmiy jihatdan isbotlanmagan, shunday deb ataladigan pandemiya nomi ostida deyarli tasavvurga sig'maydigan
darajadagi erkinlik cheklovlari konstitutsiyaviy majburiyatlar e'tiborsiz qoldirilib oddiygina joriy
etilganida, erkinlik va inson qadr-qimmati qaerda edi?
Erkinlik va inson qadr-qimmati qayerda edi va hozir qayerda, etikaga amal qilgan mutaxassislar va fuqarolar "koronavirus
choralari" deb atalgan tadbirlar uchun dalillarning yetishmasligini ko'rsatganlarida tuhmatga
tortilib, senzuralanib, ishdan bo'shatilib yoki hatto sudga tortilib, jazoga hukm qilingan paytda?
Ularning ko'pchiligi bugun ham bizning orasimizda. Tinch namoyishchilar deyarli ishonib bo'lmas politsiya zo'ravonligiga
duch kelganlarida, erkinlik va inson qadr-qimmati qayerda edi?
Erkinlik va inson qadr-qimmati qayerda edi, ayniqsa bolalar aybdorlik tuyg'usini uyg'otish orqali itoat qilishga
o'rgatilgan, keksa odamlar esa shafqatsizlarcha izolyatsiyaga solinib, yolg'iz o'limga mahkum etilgan paytda?
Qachon odamlar mutlaqo noto'g'ri talqin qilingan hamjihatlik nomi ostida genetik tajribaga duchor bo'lishi kerak bo'lgan paytda
erkinlik, jismoniy yaxlitlik va inson qadr-qimmati qayerda edi, va yaxshi sabablarga ko'ra bu genetik in'ektsiyani rad etganlar
nishonga olinganida, "emlanmaganlar pandemiyasi" oilalarni bo'lib tashlagan shiorga aylanganida, do'stliklar va
jamiyatni butunlay bo'lib tashlagan shiorga aylanganida?
Garchi mas'ullar boshidan beri bu ochiq-oydin yolg'on ekanini bilishgan bo'lsa ham!
Shunday deb ataladigan cheklash siyosatining foydalari hozirgacha isbotlanmagan, va zarar
deyarli tasavvurga sig'maydigan darajaga yetgan.
Bu yerda biz asosan befoyda choralar tufayli hayotga, tanaga, ruhiy salomatlikka va
iqtisodiy tirikchilikka yetkazilgan zararni ko'ramiz.
Nega bularning barchasi sodir bo'ldi? Mana mening nuqtai nazarimdan qisqa izoh urinishim:
Biz 2020-yildan oldin ham kognitiv urush bosqichida edik, lekin u shu vaqtdan beri yanada kuchaydi.
Bizda standartlashtirilgan ommaviy axborot vositalari mavjud, qo'rqish hosil qilinmoqda, qo'rqish his-tuyg'ulari
hosil qilinmoqda, biz propaganda tilini o'rganmoqdamiz.
Ha, koronavirusni inkor etuvchi, chora-tadbirlarga qarshi chiquvchi, fitna nazariyachisi...
Bizda haqiqat ustidan taxminiy monopoliyalar mavjud, jumladan Yevropa Ittifoqining Raqamli Xizmatlar to'g'risidagi
qonuni orqali, bu esa aslida ixtiyoriy senzuraga yo'l qo'yadi. Yangi dushman stereotiplari yaratilmoqda.
Konstitutsiyani himoya qilish idorasi endi amalda o'zini konstitutsiyaga qarshi himoya agentligiga
aylantirdi – davlatning legalligini inkor etish orqali, bu esa konstitutsiyani himoya qilishga aloqador.
Boshqacha qilib aytganda, bu yerda propagandaga, manipulyatsiyaga va miyani yuvishga ideal sharoitlar mavjud.
Va bu propagandaning haqiqiy maqsadi nima? Men buni faqat shunday tushuntira olaman:
Fuqarolik maqomiga ega bo'lgan shaxs, dastlab mas'ul bo'lgan bo'lishi mumkin, yana bo'ysunuvchi mavjudotga aylantiriladi.
Biz itoatkor fuqarolarga aylanib, har qanday sababga ko'ra favqulodda holat haqidagi hikoyani oddiygina bajarishimiz kerak.
Va bu mafkura endi erkin va demokratik konstitutsiyaviy davlat poydevorlari bilan hech qanday aloqasi yo'q.
Bu yerda bizda avtoritar va totalitar moyilliklar aniq mavjud.
Va men uchun bu shuni anglatadiki, har qanday huquqiy tizim faqat uni hayotga keltirgan odamlarning etosiga qarab baholanadi.
Va bu Asosiy Qonun ortidagi asl ruh — insoniyatga oid xristian qarashi bo'lib, u erkin va inson qadr-qimmati
bilan boyitilgan, tug'ma ravishda ozod bo'lgan insonlardir.
Va Ma'rifatparvarlik davrining insoniyatga, odamning o'zi o'ziga yuklagan voyaga
yetmaganlik holatidan chiqishiga bo'lgan qarashi.
Jamiyatimizning katta qismi hozirda bundan uzoqlashdi.
Menga ko'ra, bu yerda hamma narsa qulab tushishining eng muhim sababi shu.
Va, albatta, bularning barchasi o'zining asl maqsadidan chalg'ib ketgan tashkilotlar – masalan, BMT va JSST – tomonidan
moliyalashtirilmoqda; men ularni fosh etish ustida intensiv ishlayapman, va hatto Yevropa Ittifoqi
ham o'zining asl maqsadlaridan ancha uzoqlashgan.
Ammo menga bitta narsa aniq: imkoniyatimiz aynan shu intellektual poydevorlarda, ular shu
konstitutsiyaning ham asosini tashkil etgan.
Bu eslash haqida: biz erkinmiz!
Biz qadr-qimmatga ega! Biz o'zimizni o'zi belgilaymiz! Bugun allaqachon aytilganidek: biz suveren hokimiyatmiz!
Shuning uchun men uchun – men inson huquqlari sohasidan kelaman va sabr qanchalik muhimligini bilaman –
qat'iyatli, tinch va sabrli bo'lib qolishimiz muhim.
Ushbu asosiy g'oyalarni qat'iy ta'kidlashga arziydi.
Bizdan avvalgi avlodlar bu g'oyalarga so'z bilan ifodalab bo'lmaydigan narx evaziga erishishdi.
Keling, yana bir bor erkinlik va inson huquqlari ortidagi nurdan xabardor bo'laylik!
Keling, mas'uliyatli ma'noda o'z kuchimizni yana anglaylik!
Keling, boshqalar bilan hurmat bilan muloqot qilishni davom ettiraylik!
Keling, ularning argumentlariga ochiq bo'laylik! Keling, buyuk harakatimiz ichidagi va tashqarisidagi
bo'linishlarni yengishga intilishni davom ettiraylik!
Keling, tashvishlarimizni siyosatchilarga, ommaviy axborot vositalariga va sud hokimiyatiga
bildirishni davom ettiraylik, hatto bu befoyda tuyulsa ham!
Keling, tinchlik, erkinlik va inson qadr-qimmati yana o'z munosib o'rnini egallaydigan
yaxshiroq dunyo tasavvuriga birga sodiq qolaylik!