Na nsima, omoni ete bango nyonso bazali na mokano moko.
Kasi, yango elingi koloba te ete ekoki te kobimisa etumba.
Likambo ya mawa, etumba ezali mombongo ya malamu koleka mpo na bakonzi.
Makambo oyo balakisaka biso na miso ya bato ezalaka mbala mingi lokola lisano ya sabuni.
Soki nalingi kokoba kotombola lolenge ya demokrasi na media mpe koloba ete ezali demokrasi ya malamu koleka oyo esalema naino,
bongo ekozala mpasi mpo na ngai kobima mpe koloba ete sikoyo tozali na boyangeli ya mokili mobimba, oyo ezali kaka
mibali mwambe ya mikolo oyo bakutanaka na shambre ya kobombana mpe bongo bazwaka bikateli mpo na mokili mobimba.
Ya solo, yango ekoki kosalema te.
Bongo, salá makasi, tɛlɛmá na sofa mpe te kolanda krize lokola nde ezali film ya sinema.
Ezali bomoi na biso nyonso, mpe tokoki kopesa yango lolenge, po ete lobi elobami liboso te; tokoki naino kobongola yango sikoyo.
Lelo nakendeki na Suisse mpo na kosolola na moto moko ya ntina mingi.
Azali moto oyo ayebi makambo nyonso ya mike mpe ya monene, mpe akoki kosangisa biteni bikeseni na nsinga moko.
Abotamaki na 1978 mpe azali moyembi, mokomi ya babuku ndenge na ndenge, mokambi ya misala, molobi na radio,
mosali ya mombongo mpe mopesi toli na makambo ya bokambi.
Afaná mpe asalá na bikólo ntúkú míbalé bikeseni, alobaka nkóta mítáno mpe na nzela yango azwá boyébi ya mozindo ya mokili.
Azali te moto oyo alobaka kaka makanisi ya bato mosusu to apalanganisaka masolo, kasi ye
moko nde alukaka koyeba mozindo ya makambo.
Boyeyi bolamu na Studio Chur lelo, Tom-Oliver Regenauer.
Matondi mingi mpo na libyangi. Iyo, ezali likambo te.
Lelo tozali kosolola likambo ya "ba structures ya bokonzi" to "nani ayangelaka mokili?".
Motuna na ngai ya liboso – tóbanda na likambo ya mokili mobimba – bitumba ezongi lisusu na mokili, na Ukraine, na etuka ya Gaza,
na Yemen, mpe bisika nyonso bazali komibongisa na bibundeli.
UE esili sikoyo kozwa mokano lisusu ya kobimisa 150 milliards mpo na kotonga ba usines
ya kosala bibundeli mpe biloko ya logistique.
Na tango yango moko, matata ezali kati na bikolo ya minene, Etats-Unis, Russie na Chine, mpe ezali komata makasi mpenza.
Kasi Eropa, Moyen-Orient, Inde, Pakistan, Iran – bisika nyonso ezali na mobulu.
Mpe na tango moko, tozali kopota mbangu mpo na kokoma na suka ya eleko ya ba masini.
Eloko nyonso oyo ekoki kokoma numérique ekokoma numérique – kobanda na mbongo, kino na mbongo numérique ya
Leta, kino na intelligence artificielle, oyo na suka ekokota na kati ya biloko nyonso mpe bato nyonso.
Toyoká sango ya ba implants ya bɔɔngɔ́ oyo ekómisaka bato lokola cyborg – moto-masini
to masini-moto, soki azali naino mpenza moto.
Mpe motuna na ngai ya liboso epai na yo ezali: Boni, makambo oyo ezali kosalema kaka na mbalakaka mpe moko na moko
ezali na bonsomi, to ezali na mwango moko na sima na yango?
Yango etali kaka ndenge ozali komona yango.
Ngai mbala nyonso nabengaka yango – to bato balingaka kobenga yango – crise ya makambo ebele .
Bongo, na ngambo moko, ezali likambo ya tekinoloji, oyo ezali kokende na epai ya transhumanisme to
oyo, na moboko, euti na lingomba ya technocratie.
Ebandaki na 1917 na Côte Est ya Amerika na mouvement ya technocratie , oyo na sima – soki olanda yango na mozindo –
ekolaki mpe ekomaki industrie ya numérisation, économie ya ba plateformes to mpe nkita ya
kolandela bato – kolanda ndenge nazali kolimbola yango.
Yango ezali mpenza ngambo ya tekiniki.
Na ngambo mosusu, ezali, solo, likambo ya basoda, elingi koloba, complexe militaro-industriel – ndenge balobaka.
Etumba esilaka te. Yango wana, ezali te lokola etumba ebandi lisusu sikoyo. Etumba ezalaka ntango nyonso.
Nakanisi – soki nakanisi malamu – ete banda bokeli ya Etats-Unis, eleka mibu 17 to 14 kozanga etumba.
Bon, yango elobi mingi.
Bongo, na bosolo, tozali na likambo ya etumba ya 5G, elingi koloba, etumba ya génération ya mitano.
Mpe ezali bobele bitumba ya makasi te , kasi ezali mpe bitumba ya makanisi , oyo mpe balobelaka mingi.
NATO ezali na site internet na yango moko na nkombo NATO Innovation Hub.
Wana nde bitumba ya makanisi ekɔtaka.
Mpe yango ezongisi biso noki na likambo ya technologie, mpo biso nyonso toyebi malamu oyo ngai nabengaka
ntango nyonso "ba-smombies" – esangisi ya smartphone na zombie – bazali kotambola na balabala.
Bato mingi bakanisaka kaka ba smartphones na bango, ata ntango bazali kotambolisa mbwa to komema mwana na bango na promenade.
Mpe wana ezali kaka technologie invasive.
Mpe yango, na ndenge ya naturel, etalaka bongo na biso, nzoto na biso, mpe lisusu ezalela ya makanisi ya bato.
Yango wana nde tozali na oyo babengi épidémie ya isolation.
Bongo bato bazali se kokoma na bolɛmbu mingi, bazali kotya makanisi na bango na mokili oyo ya langi-langi
mpe ya numériki, oyo ngai nabengaka "The Truman Show", kaka lokola buku – yango nde ya suka.
Bon, ezali mpenza mpasi ya koyanola na motuna wana na mokuse.
Mpo ete ezali programme ya monene mpenza ya bitumba ya 5G, oyo – na ngambo moko – ezali polele kokende na ngambo ya
bitumba ya solo mpe na boye mpe ememaka mobulu na nkita ya mokili mobimba mpe na système monétaire ya mokili mobimba.
Na ngambo mosusu, ezali na eteni ya makasi mpenza ya etumba ya makanisi, esika mosala ezali kosalema na bangambo nyonso.
Na ngambo ya OTAN, na ngambo ya ba kompani ya minene ya tekinoloji, mpe lisusu, na ndakisa, na lolenge ya
monene ya programɛ ya transhumanisme, esika tokómaka noki na Neuralink to mpe bibongiseli mosusu ya ndenge wana.
Esika kompani ya Elon Musk elingi kosala biloko ya kotia na bɔɔngɔ mpe kokangisa yango na AI mpe na cloud.
Yango ezali bosangani ya bio-numérique, elingi koloba bosangani ya moto na masini, na ndimbola ya monene.
Mpe na nsima, solo, na ngonga moko motuna etunami: tii wapi ozali naino moto?
Bon, yango ezali motuna ya mpasi mpenza, oyo nakoki kolobela yango ngonga mibale mobimba kozanga mpasi.
Yango wana, ezali mpasi kopesa eyano ya mokuse.
Kasi, soki totali yango malamumalamu, solo ezali ete tozali na katikati ya crise ya makambo ebele mpe
ekoki kosala ete tokutana na mobulu oyo emonaná naino te.
Motuna ezali, mbongwana oyo ezali kosalema na lombangu nini mpe na lolenge nini ezali kobebisa makambo ?
Bongo, digitalisation oyo – to mpe transhumanisme technocratique – ekozala mpenza likambo ya kokende malembe,
mbongwana ya malembe oyo ekozwa bilenge ebele mpo ekoma makasi.
Ya mosusu ekoki kosalema mbangu koleka – etumba ya mbangu – epai wapi, na moboko, mɔ́tɔ ya makasi oyo esengeli mpo na kosilisa
likambo ezali kozanga na esika ebongi, mpe yango ekoki kobimisa mobulu monene – ezala na Moyen-Orient to mpe soki likambo yango
ezali na Taiwan, Chine, Etats-Unis, to mpe soki ezali Russie, OTAN, Ukraine. Yango wana, na bosolo nyonso
tozali kokutana na ntango ya mobulu mpe, na mawa, mbala mosusu mpe ntango ya bitumba.
Tózonga na niveau ya mboka.
Bikolo oyo bizali kotɛmɛlana ezali: Amerika, Russie, Chine.
Bango nyonso bazali na mokano ekeseni, to ezali kaka eloko moko?
Na kotala yango uta likolo, ngai nalobelaka yango ntango nyonso lokola niveau ya 2D, 3D to 4D ya politiki to ya géo-politiki.
Na niveau ya 2D, tomoni bitumba ya solo – sikoyo, ya solo, kati na Ukraine na Russie – esika bato bazali kokufa,
bato ebele mpenza, na etumba ya solo oyo ezali kosalema.
Na niveau ya likolo, niveau ya 3D ndenge balobaka, ezali na bibongiseli lokola ONU to
Banque des Règlements Internationaux na Basel.
Mpe soki otali lisolo ya Etumba ya Yambo to ya Mibale ya Mokili Mobimba, na ndakisa, ezali na kati ya
bibongiseli mpe mangomba oyo nde masolo ya boyokani esalemaka.
Bongo esika etumba ezali te, esika bakonzi oyo basengeli kozwa bikateli bakutana mpe bamona nini bakoki kosala.
Yango elingi koloba ete, na miso ya moto ya mboka ya ordinaire oyo asalaka mosala mpe abundaka bitumba, ezali
solo ndenge wana nde emonanaka, mpe lisusu ezali na etumba ya solo, ete likama ya etumba ezali.
Chine, Amérique, ete ezali na etumba na Ukraine.
Kasi, na ngambo mosusu, esengeli koyeba ete bikolo 193 oyo ezali basangani ya ONU nyonso bamipesaki na
Agenda 2030 mpe na yango bazali kosunga mpe kosalela yango.
Yango emonanaka polele na ndenge Amerika ezali sikoyo kobanda kosalela Palantir, "OS ya immigration", elingi koloba, système
d'exploitation ya migration, oyo na mokuse esangisaka ba données ebele oyo emonaná naino te, esalaka bosangisi ya ba
données ya minene mpe na ndenge wana, emonisaka ete kozala transparent lokola mo-citoyen ezali pene ya kitoko.
Ezali mabe koleka wana.
Bongo biloko nyonso – kobanda na biloko ya kolanda ngalasisi kino na ba smartphones – biloko nyonso oyo ezali na ba données
esangisami esika moko mpe, na théorie, esalelamaka na nzela ya likambo ya migration na
lolenge oyo ete mokakatano ya migration ebundisama.
Likambo yango moko ezali kosalema sikoyo na Allemagne, solo, epai bazali koloba ete sikoyo tozali kozwa ID
ya numérike mpe basakosi ya numérike kuna na Allemagne.
Na nsima, tokozala na mposa ya ba carte ya kofuta oyo ebongi mpo na bapaya.
Na boye, makambo nyonso wana ekokoma na likoki ya kolandama kozanga mikakatano, mpe Russie mpe ezali kosala kaka bongo.
Eleki mikolo mibale, basango ebimaki ete likambo ya migration ekomi mpe débat ya makasi na Russie, ete bazali mpe
kobanda kosalela ID numérique kuna, mpe ete bakobanda mpe kosalela mbongo numérique na lolenge ya rouble numérique.
Bongo, na mobimba na yango, programme ezali kotambola malamu – soki otali mikano 17 ya
bokoli ya kolongobana mpe mikano-mikemike na yango.
Point 16 mpenza ezali na ntina mingi mpo elobeli ba institutions mpe makambo mosusu ya ndenge wana.
Na nsima, omoni ete bango nyonso bazali na mokano moko.
Kasi, yango elingi koloba te ete ekoki te kobimisa etumba.
Likambo ya mawa, etumba ezali mombongo ya malamu koleka mpo na bakonzi.
Na ngambo moko, na makambo ya bibundeli, esika ba kompanyi bakoki komibɔkɔlisa lokola basalaki liboso na complexe
pharmaceutique-numérique-financier na nzela ya kotombola bibundeli, ReArm Europe ,
mpe bongo na bongo, elongo na von der Leyen.
Yango ezali ba milliards, ba centaines de milliards, oyo na sima ekotaka na ba sociétés wana mpe na
infrastructure ya zando ya ba actions oyo etombolami koleka ndelo mpe na matomba oyo ezali komata.
Na ngambo mosusu, etumba yango moko ezali, solo, mombongo ya malamu mpo na bato ya etaje ya misato likolo.
Na ngambo moko, bakoki kokotisa makambo oyo ekokaki kosalema ata moke te na tango ya kimya ya ordinaire.
Na etumba mpe na bolingo, nyonso endimami, mpe mawa, ezali kaka bongo.
Na bitumba, bakoki kosalela makambo oyo soki te elingaki kosalema ata mokolo moko te, tala ndakisa ya système financier
ya Bretton Woods sima ya Etumba ya Mibale ya Mokili Mobimba.
To mpe, yango esalemaki mikolo mibale liboso ete Etumba ya Mibale ya Mokili Mobimba esila, na tango oyo système ya
sika ya nkita ya mokili mobimba ezalaki déjà kosololama.
– Yango mpe emonisi polele ete oyo nde ezalaki likambo ya liboso.
Te mpo ete etumba esila mpe liwa etika, kasi mpo ete système oyo etiyama na mosala; Bretton Woods mpe na yango système ya misolo
ya mokili mobimba ya lelo, mpe, longwa wana – esengeli komona yango na nivo ya likolo –
mpe Banque des Règlements Internationaux (BRI).
Wana etumba ezali makasi, batindami mpe bakitani ya bikolo biye bakutanaka na esika moko na kimya monene mpe
basalaka makita na bango ya bakonzi, esika wapi bazwaka bikateli mpe babongisaka makambo mosusu mpenza:
Osalaka nini na tango ya etumba mpe sima na yango, mpe nani azwaka mbongo mingi koleka?
Nakoki kotinda yo na lisolo na ngai oyo motó ya likambo na yango ezali "Lokuta ya BRICS ".
Oyo etali lisanga ya bakompanyi na niveau ya mbongo, elingi koloba: babanki ya Azia, Banki mpo na Bokaboli Mbongo
kati na Bikolo, Fonds Monétaire International, Banki ya Mokili mobimba mpe ndenge nini bango nyonso bakangami.
Mpe lisusu, maloba ya kitoko ya mokonzi ya kala ya banki monene ya Chine ezali, oyo alobaki:
Tozali na momekano te na système financier ya Mpoto, tozali nde kokokisa yango.
Mpe tango bato bazali koloba ntango nyonso, "Iyo, kasi ezali na système mosusu, système mosusu ya Chine oyo ekeseni na
SWIFT," ezali nde système mosusu mpenza boye ete babengi yango kaka na kombo mosusu mpe esalaka na kati ya réseau ya SWIFT.
Na tekiniki, ezali kaka réseau SWIFT na kombo mosusu.
Nzela mosusu ezali te.
Basalaka elongo na boyokani monene na niveau oyo mpe basala ete, lokola na kala, bafutisaka bitumba na ngambo nyonso mibale.
Bango bapesaka mbongo mpo na kobebisa na ngambo nyonso mibale mpe babongisaka yango na lolenge oyo
epesaka litomba na moto nyonso oyo azali na kati.
Iyo. Sikoyo, makambo oyo – olobeli makambo ndenge na ndenge oyo ezali kobimisa mobulu – ezali na boyokani, to
ezali nde makambo oyo – lokola natunaki deja – ezali kokende pembeni pembeni mpe ekutanaka kaka na zando?
To okoki komona eloko moko oyo ezali kokangisa makambo oyo nyonso?
Boye okoki komona polele filɛrɛ oyo ezali kokangisa biloko, mpe yango esimbami na ndenge ozongi mosika na ntango.
Bongo soki tozongi na suka ya ekeke ya 19 mpe na ebandeli ya ekeke ya 20, moko ya makambo ya ntina mingi ezalaki solo eugenics .
Eugenics ezalaki likambo oyo ba Anglais babimisaki.
Na moboko, oyo ezalaki liteya ya mposo, kobɔkɔla lolenge ya bato mpe kokómisa lolenge ya bato malamu koleka.
Yango mpe nde eleki uta na Grande-Bretagne kino na Amerika.
Kuna mpe, mouvement ya eugénisme mpe Conseil ya Eugénisme etongamaki.
Bongo, yango ezalaki bibongiseli ya leta oyo ezalaki na mokumba ya kobongisa lolenge ya bikelamu yango.
Mpe, solo, etuluku ya bato oyo ezalaki na bokonzi mpe kolendisa makasi lolenge oyo ya eugenics, na ndenge na yango, ezalaki na
mokano ya kozala na etuluku ya basali oyo bazangi mayele mingi, bazangi makasi, mpe batosi, mpe etuluku ya
bakonzi oyo ekokaki kosalela ebele wana ya bato ya kobwaka.
Bongo, likambo moko ya ntina mingi ezali solo eugenics, oyo tokutanaka na yango lelo na nkombo
ya bioethics, lokola bosangani ya bio na digital.
Mpe liloba transhumanisme mpenza esalemaki na Julian Huxley, mokonzi ya Lingomba ya Eugénisme ya Grande-Bretagne.
Azalaki mokambi mbala mibale ya Lingomba ya Grande-Bretagne mpo na kobongisa libota ya bato, mpe na
sima akomaki Mokambi-Monene ya liboso ya UNESCO.
Liloba eugenics emonanaka mbala na mbala na mokanda ya botiami ya UNESCO, mpe na solo, ezali lokola nsinga oyo
ekangisaka lisolo mobimba na boumeli ya koleka mibu nkama moko.
Mpe sima ya bokonzi ya Adolf Hitler mpe ya parti NSDAP mpe eleko ya Banazi, ntango bamonaki ete ezali malamu kolobela lisusu
eugenics te – mpo yango nde, solo, ezalaki likanisi oyo Adolf Hitler azalaki kosimbyela na lolenge na ye ya mateya ya mposo
– na ntango wana balobaki, tokobenga yango – elingi koloba, Julian Huxley nde alobaki – tokobenga yango transhumanisme.
Yango ezali komonana progressiste mingi koleka, ezali kokangisa lisusu te na mateya ya mposo, kasi na moboko, oyo ezali
ba agendas oyo tokutanaka na yango lelo na lolenge ya sika.
Na suka, nyonso wana esimbami na eugenics.
Mpe eteni ya mibale ezali technocratie .
Yango nde ebimaki na New York na 1917 mpe na bambula ya 1930 ekomaki Technocracy Inc.
Mpe wana nde makambo mibale ya moboko, oyo ezali kolonga, na makanisi na ngai – nazali koloba te ete ezali ba plans, ezali nde
ba concepts – na suka suka, ezali ba concepts oyo esalelamaki mbala na mbala na kati ya
mabota, mpe ebongisamaki na balolenge ekeseni.
Kasi na suka, oyo nde makambo ya moboko oyo ezali kozwa makasi mpe kobongisa ntango, ezala na bitumba ya misala mpe
bitumba ya makanisi, mpe lisusu na mbongwana mpe mobulu na nivo ya bomoi ya bato, ya lisanga mpe ya makanisi.
Bongo soki olingi kopasola yango, ezali eugenics na technocracy.
Oyo ezali, solo, mangomba mibale oyo na suka suka ezali kotelemela bato.
Balobeli likambo ya kobongisa bato na nzela ya kotia biloko na bɔɔngɔ́, mpo bazali
kokoma lokola ebele ya bato ya pɛtɛɛ makanisi.
Okoki komona ete bato bazali kotyama na nko na biloko oyo ezali malamu te mpo na bango – lokola ba smartphones, oyo
ekómisaka bango 'ba-smombies' – kaka mpo na kopesa bango nsima solution oyo na suka esalelaka bango mabe lisusu.
Bato ya lolenge nini bazali kotinda likambo oyo liboso?
Ezali mpasi, ɛɛ. Okoki kotanga makanisi ya bato oyo bazali na kati te, yango wana okoki kaka kokanisa.
Kasi okoki koyekola makambo mingi uta na makomi.
Mpe na suka, ezali naino na eloko moko ya boye – ɛɛ, bato balingaka koloba yango
sikoyo – néo-féodalisme to néo-colonialisme.
Mpe nalobaka ntango nyonso ete ezali solo kaka colonialisme mpe féodalisme yango moko oyo ezalaka banda kala,
kaka bisaleli ya etuluku oyo ya likolo nde ebongwani.
– Bongo, oyo okoki kosala lelo na makambo ya propagande mpe ya kokosa bato na nzela ya
media, oyo na suka suka ekomi bitumba ya makanisi.
Na suka suka, mbala mingi ezalaka te mpo na makambo ya sango, kasi kaka mpo na ebele ya bansango.
Bato moke mpenza nde bakoki naino kopona nsango nini ya kotanga liboso mpe kokesenisa
oyo ezali na ntina na oyo ezali na ntina te.
Bongo, na lolenge wana ya kotalela, mikanda ya lingomba oyo, oyo ekomaka polele mpenza na makambo oyo ebongisi kosala,
ezali kaka koloba ete likanisi ya bokonzi ya kala ezali, mpe ete bamimonaka lokola nde bango nde baponami.
Bato balingaka kolobela "makila ya bule", elingi koloba bakonzi oyo bamimonaka ete baleki bato nyonso, kasi ngai nalobaka ntango
nyonso ete moto moko te azali na lotomo ya kokonza bato mosusu.
Moto moko te asala yango, esalemá naino te, mpe ekosalema ata mokolo moko te.
Bato nyonso bakokani, kasi bato oyo emonani polele ete bamonaka yango bongo te.
Iyo. Na bongo, na ba media mosusu, balobaka mingi mbala na mbala mpo na ebongiseli ya sika ya mokili mobimba – na ndimbola ya
boyangeli ya makasi mpe ya esika moko – epai wapi mangomba to mabota mosusu masololaka
makambo na nkuku mpo na litomba ya mokili.
Ba media ya minene, solo, batyolaka likambo oyo lokola théorie ya complot.
Motuna ezali, likanisi na yo ezali nini na likambo oyo? Nini ezali ya solo?
Iyo, nalingi koloba, liloba "conspiracy theory" ebandaki na mokanda moko ya CIA, oyo
natie lisusu lien na yango na lisolo oyo ya sika.
Ya solo, likambo oyo ebimisamaki na ntango wana mpo na kobebisa lokumu ya bato oyo bazalaki kotɛmɛla lisolo ya John F. Kennedy –
na maloba mosusu, moto nyonso oyo azalaki na ntembe na lisolo ya leta mpe na Lapolo ya Warren, mpe bongo na bongo, bazalaki
kobebisa lokumu na ye, kolobaka ete azali moto ya ba théories du complot, mpo ete, na mobimba na yango, bamekaki
kokanga monoko ya baye bazalaki kokanisa ndenge mosusu.
Bongo, solo, oyo ezali liloba ya framing , kaka lokola liloba 'corona denier' to eloko mosusu ya ndenge
wana esalelamaki na tango ya crise ya coronavirus.
Yango esengeli te komonana na bosolo.
Lisusu, esengeli komona yango boye: complot ezali likambo ya mokolo na mokolo, kasi ezali likambo ya kokamwa te.
Soki nazali mosali mpe nasalisaka na kompani moko, mpe mokonzi na ngai azali kotungisa ngai na lolenge
moko, nini nasala na baninga na ngai ya mosala mitano?
Solola na bato mosusu mpe meka kosangisa etuluku oyo ekoki kosala likambo to emonisa polele ete ozali yo moko te.
Bon, okoki kobenga yango complot.
Kasi na suka, ezali mosala ya elongo.
Na yango, kosala elongo nde elakisi bomoto na biso.
Yango nde ordre spontané.
Tango tolingi kobongisa likambo na communauté to na kati ya baninga na biso, na mbala moko tokómisaka makambo na
molɔngɔ na kobengáká ba oyo bakoki kosunga biso, mpe na nsima tosalaka lisanga moke oyo esilisaka mosala.
Bongo bato oyo mpe basalaka lolenge moko.
Mpe ezali na ba cercles ebele mpenza, solo.
Baninga na bango ebele bayebani sikoyo.
Oyo eyebani mingi koleka ezali Forum Économique Mondial.
Mpo na ngai, yango ezali nde lokola departema ya marketing, oyo mpe eyebani na bato nyonso.
Na sima, ezali na makita ya Bilderberg.
Na sima, ezali Bohemian Grove.
Eza Le Cercle.
Ezali na bibongiseli ebele mpenza, ba think tanks mpe ba fondations esika bato bakutanaka na bituluku ya
mike mpo na kobongisa programme moko – oyo elandaka eugenics mpe transhumanism – na ndimbola ya monene.
Mpe yango nde ngai nabengaka boyokani. Ezali likambo ya bomoi ya mokili mobimba.
Mokakatano, solo, ezali ete biso, bato banso, tozali na makambo mosusu ya kotya makanisi na yango.
Mpo tótia makanisi na biso na makambo ya malamu.
Tango tosali boyokani, tolingi kosala lisanga ya boyokani, tolingi komonisa bokeseni epai ya baninga na biso, mbala mosusu
kosala eloko moko na kati ya communauté mpe na conseil ya mboka.
Yango ezali makambo ya malamu.
Oyo ezali bosalisi mpo na litomba ya etuluku oyo ozali na kati na yango.
Ata soki emonani polele ete bituluku oyo, oyo bakutanaka na nkuku mpo na kosala elongo, mbala mingi basalelaka bato banso mabe.
Mpo bazali kotinda na makasi mwango moko oyo moko te kati na biso aponaki, mpe oyo mbala mingi toyebaka eloko te na ntina
na yango, longola sé soki biso moko tolukiluki yango, tosali bolukiluki na yango mpe tosololi na ntina na yango.
Yango elingi koloba ete, mpo na ngai, likambo oyo ezali na boyokani te na complot.
Oyo ezali mingi mpenza mabe oyo ebongisami.
Mpo soki nazali na mandat lokola politicien mpe esengeli nazala momonisi ya mokano ya bato – soki otali yango
bongo – na yango, esengeli mpenza nayoka mokano ya bato.
Kasi, ezali na bolukiluki moko ya Princeton oyo eyebani mingi, oyo nalingaka ntango nyonso kolobela, ya mobu 2017 –
nakanisi, to 2015 – oyo etalelaki boyokani kati na makanisi ya baponi mpe politiki ya solo, mpe emonaki ete ezali zero.
Bongo na tango wana, titre na zulunalo moko ya Amerika ezalaki boye: "Amerika ezali lisusu
demokrasi te; Eropa esengeli kokeba na makambo makoya."
Bongo, okoki kobenga yango théorie du complot soki olingi, kasi bango ezali kaka bato oyo bazali kosala propagande
mpe balingi kobebisa lokumu na biso na nzela na yango.
To mpe ezali bato oyo basalelani naino te na likambo oyo mpe, na ndimbola ya monene, bazali komeka koyeba nini elakisi kosala
elongo soki omoni ete ozali na kati ya etuluku moko oyo ezali nkolo to ata oyo ekambaka biloko
mingi ya mosala, ya tekinoloji mpe ya industrie.
Bongo, ɛɛ, mbala mingi nasɛkaka na liloba wana.
Nazwi yango na sérieux te.
Likambo ezali ete etuluku oyo ya bato ezali mpenza te na boyokani kati na bango moko, mpo bokonzi elamusaka bango
mposa ya kozwa makambo mingi koleka mpo na bango moko – ntango nyonso balingaka kozala bango nde bakonzi.
Ndenge nini nyonso esimbani?
Ndenge nini moto akoki kokanisa ete ezali na mwango moko oyo bazali kolanda banda bikolo na bikolo, atako bakoki mpenza
kosala elongo te – ndakisa lokola na ntango oyo, na niveau ya communauté, epai wapi bato balingi kosala eloko mpo na mboka?
Ndenge nini moto asengeli kokanisa yango?
Boyokani oyo esalaka ndenge nini?
Na boyangeli, bato balingaka kolobela boyangeli na nzela ya mibeko.
Bongo otie bapekiseli, mpe na moboko ezali eloko moko lokola transhumanisme to eugénisme to technocratie.
Yango elingi koloba ete moto akendeke na ngambo moko kolanda lisolo, makanisi ya politiki, to likanisi moko.
Ya solo, ezalaka na banzela mosusu mpe mikakatano na nzela.
Bongo, solo, ezali mpe na bitumba ya kati.
Yango emonani polele na Amerika, esika ezali na etuluku ya ba conservateurs, oyo na tango wana ezalaki na kati
na yango George Bush na Dick Cheney mpe bongo na bongo.
Mpe lingomba oyo mobimba ezali lisanga ya bato ya nguya ya conservateur mpe libota moko oyo ezali kokamba
Amerika banda koleka mbula 100 – mingi mingi libota ya Bush.
Mpe na nsima, solo, ezali na etuluku ya bato ya nguya oyo bazali na makanisi ya demokrasi mingi – ndakisa, Biden (sikawa
na kati ya bilenge), George Soros mpe Bill Gates, bango nde bafutaka mbongo mpo na bulu oyo ya makanisi ya gauche.
Sikawa, ezali ba Conservateurs nde bazali na bokonzi.
Na sima, tozali na bato ya mbongo lokola Peter Thiel, oyo amimonaka lokola liberal-conservateur.
Ya solo, ezali na etumba ya bokonzi na kati, mpo na suka suka, likambo nyonso ezali ya koyeba nani akofanda na
motó ya mesa mpe nani nde akozala na liloba na bokonzi ya sika ya mokili to na système ya sikoyo.
Bongo, ezali solo ete matata ezali kati na bango.
Kasi eloko oyo ezali ntango nyonso ndenge moko ezali ete moto asalaka ntango nyonso kolanda mokano na ye.
Mpo etambola ntango nyonso na ngambo ya technocratie.
Okoki komona yango sikoyo mpe na Allemagne.
Na mobimba, ezali na tina te nani azali na bokonzi, ata sikoyo nsima ya maponami.
Oyo bazali kolanda lisusu ezali économie verte na kolanda CO2 mpe mombongo ya ba émissions.
Eloko moko te na kati ya makambo oyo ekolongolama to ekobongwana.
– Kasi, na esika na yango, sikoyo ezali na bokengi ya biometrike ya ntango nyonso na nzela ya e-ID mpe ba portefeuilles
numériques ya bato mpe bisaleli mosusu ya ndenge wana.
Ntina: Sikawa tozali kokutana na krize oyo ya bopemi ya bato, esengeli tómatisa bokengi
na kati ya mboka mpe tómiyema malamu koleka.
Bongo sikoyo tozali kotia na mosala biometriki mpe e-ID mpo na kopekisa bokosi na maponami, mpe bongo na bongo, kaka lokola na
Amerika, nzokande guvɛnɛmá ya kala ebimisaki sistɛmɛ yango moko, elingaki biometriki yango moko, mpe bokɛngɛli
bwa bato nyonso na ndenge moko, mpo na likama mosusu oyo ekokaki kozala, elingi koloba, virus.
Na yango, balobaki ete mpo na kolongono ya nzoto mpe kolongono ya mokili mobimba, esengeli sikoyo na lombangu ete
bákanga biso na nzela ya biometric, bálanda biso na 2G to 3G, mpe bákɔtisa biso na bomoi ya mabe ya ba QR code .
Na suka suka, ozwi kaka modèle moko; yango ebongwanaka ata moke te.
Na moboko, eloko kaka oyo ebongwanaka ezali esaleli ya marketing.
Ndenge nini ya komeka kosala ete bato bandima yango.
Yango elingi koloba ete bituluku bikeseni, oyo mbala mosusu bayokanaka te, kasi bazali na mokano moko.
Nazali na liyoki ete balingi kobɔtɔla bato mingi koleka ndenge bakoki.
Ezala ya mayele to ya biloko, mpo na kobomba yango mpo na yo moko.
Bazali na likoki mingi ya kozala bato moko moko, mabota to bakompanyi ya minene?
Ba structures ya bokonzi oyo emonanaka ndenge nini?
Oh, mawa, lisolo oyo ekozala molayi boni?
Réseau ezali monene mingi, yango wana ekoki te kopesa eyano ya sikisiki.
Na ngambo moko, ezali na mabota ya politiki, lokola libota ya ba Bush, oyo bakɔtaka na politiki ya Amerika banda mbula nkama moko,
mpo na kosangisa bozwi mpe kosala lokola libota ya mibeko mabe oyo ezongaka na bokonzi mbala na mbala to ezalaka na bokonzi.
Ba Kennedy bazali malamu mingi te.
Bazwaki mbongo na bango na mombongo ya kobombana ya opium, bibundeli mpe masanga,
mpe bakomaki bato ya minene na mosala wana.
Yango ezali Côte Est mobimba ya Etats-Unis, oyo na moboko esalemi na kolanda bakitani ya
Compagnie des Indes Orientales mpe na mombongo ya opium.
Okoki mpe kotanga likambo oyo na ba media ya minene, ete Harvard na Princeton mpe ba universite nyonso wana
esalemaki na ebandeli mpenza na ba barons ya kala ya opium.
Mpe ba Kennedy mpe ezali ndenge moko.
Bongo, na ngambo moko, ya solo, ezali na bituluku wana ya mabota.
Na ngambo mosusu, ezali na ba réseaux lokola Likita ya Bilderberg.
Yango wana, ezali mpenza likambo ya kosepelisa komona ete na ngambo moko, ozali na bato lokola George
Soros, Peter Thiel to Eric Schmidt, oyo na moboko bamonisaka polele makanisi oyo etɛlɛmɛlanaka.
Moko azali libéral ya gauche – na ndakisa ya Eric Schmidt, mokonzi ya kala ya Google – mpe mosusu
azali libéral-conservateur ya droite, Peter Thiel.
Na yango, bango mibale babɛtɛnaka makasi na miso ya bato mpe na media, kasi na nsima bakutanaka na likita ya Bilderberg,
esika bango mibale bazali bandimi ya Komite ya Bokambi.
Yango elakisi ete likambo mosusu nde ezali kosololama kuna, ekeseni na oyo tomonaka na media, epai wapi mingi ya makambo
yango ezali kaka mpo na komilakisa, to mpe, epai wapi bato bazali kaka koluka kozwa ba vɔti to bokonzi na miso ya bato.
– Na nsima, makambo lokola numérisation mpe transhumanisme ezali kolandama mpe moto nyonso andimi likanisi moko.
Bongo, mbala mingi bato bazalaka baninga mpe na bomoi na bango ya sekele.
Omona yango ntango nyonso na Bundestag, soki balobi, tozo kowelana na talk show – na lolenge
moko ba Verts na CDU mpe ba Gauchistes na AfD.
Mpe na suka, bazali kotelema esika moko na mesa ya masolo, koseka elongo mpe kosepela.
Ezali lokola club.
Mpe makambo oyo balakisaka biso na miso ya bato ezalaka mbala mingi lokola lisano ya masano.
Iyo. Ozali mayele mingi na kobimisa makambo oyo na miso ya bato.
Ndenge nini okoki kosala ete bato bayoka yo?
Ya liboso, nalingi te moto moko ayoka ngai.
Solo, nalingi bato báyoka bango moko mpe mayele na bango ya kati, mongongo na bango ya kati mpe lisosoli na bango moko.
Mpo, lokola nalobaki liboso, lotomo ya kokamba ezali te.
Ezali mpe te moto oyo akoki kotindika yo to ngai na eloko.
Eloko kaka moko oyo esengeli kotambwisa biso na bomoi ezali ndenge biso moko toyebi bosolo.
Mpe oyo ezali likambo oyo moto na moto asengeli komikatela ye moko, kolanda makanisi na ye moko.
Yango elingi koloba ete, mosala na ngai ezali ya kosangisa bansango, sima ya kotia yango na polele – mpe, likolo ya nyonso,
kotia ba sources nyonso oyo nasalelaki mpo na kokoma na conclusion na ngai – na boye ete batangi bakoka
kolanda makanisi na ngai bango moko mpe sima bázwa ekateli soki bakomi na conclusion moko na ngai.
Mbala mingi namonaka yango eza na logique mpenza mpe nayebi te ndenge nini nakoki kobimisa mosusu.
Kasi moto nyonso azali na bonsomi ya kopona mpo na ye moko.
Nalingi te bato bandima ngai ata moke.
Likambo ya mabe koleka oyo okoki kosala ezali ya kondima makanisi ya bato mosusu, kobongola yango mpe kondima ete ezali ya yo.
Osengeli koyoka kaka yo moko.
Mpe oyo namoni ezali na ntina, ezali ete tosalela mpe maloba ya sikisiki.
Bongo, soki namibengi moto ya ba théories du complot to eloko ya ndenge wana, ezali polele nazali kosalisa bato.
Okokuta maloba oyo te na makomi na ngai.
Mpo ezali te ntango nyonso likambo ya ba complots, kasi ya mabe oyo ebongisami.
Mpe ezali, na moboko, liloba moko ya pete mpenza: landá mbongo.
Bongo, olanda mbongo, lokola inspecteur nyonso ya mabe akosala, détective nyonso oyo alingi kosilisa likambo ya mabe.
Nasalaka mpe bongo.
Mpe na lisolo na ngai moko na moko, okoki komema likambo na tribinale mpe kozala na likoki ya monene
ya kolonga, mpo na moboko, biloko nyonso bikomami.
Mpe te kaka na video nyonso ya YouTube ya Nkolo XY, oyo ayokaki epai ya moto mosusu ete ekoki kozala bongo, kasi mingi mingi
na mikanda ya solo kouta na UNESCO, CIA, mpe bongo na bongo.
Na bongo, okoki kotanga yo moko mpo na komona nini mpenza bato oyo bazali kosala mpe kokoma, nini bazali kosakola,
nini bazali kondima mpe kondimela nsima ya ntango – likambo oyo mbala mingi esalemaka kaka sima ya bambula ebele.
Yango wana, esengeli osalela maloba ya malamu.
Yango wana nasalelaka maloba lokola "ekonomi ya botali" .
Na moboko, oyo ezali te bobele bokɛngɛli ya ntango nyonso, kasi nde kosala mbongo na nzela ya bokɛngɛli ya ntango nyonso.
Na suka ya nyonso, ba kompani ya minene ya tekinoloji oyo bazali kobimisa wolo ya eleko na biso – elingi koloba ba
données – bazali solo kozwa mbongo ebele mpenza na yango.
Kasi, bapesaka mpe ba données oyo na leta to na ba services secrets.
Bango mpe, na ndenge na bango, bazwaka nzela ya kokutana na bato oyo babimaka na lingomba, bato oyo bandimaka te
mpe bapesaka kritike, oyo na lolenge moko bamimonisaka mpo na kolongola bokonzi ya leta na nguya.
Yango elingi koloba ete ezali réseau moko ya mabe mpenza mpo na kolongono.
Mpe Benito Mussolini alimbolaki yango na tango wana lokola lolenge ya kokoka ya fascisme: "Corporatisme."
Ntango Leta na ba kompani basangani mpo na kosala ebongiseli ya bokonzi ya mabe. Mpe yango mpenza nde tozali na yango.
Yango wana ebongiseli oyo ya bokonzi ezali monene boye, ya kobulunganisa mpe mpasi mpo na kolimbola, mpo ete
politiki, na moboko, esili banda kala kozwa bikateli.
Na mobimba, banda kala, ba organisations supranationales, ba agents na bango, ba think tanks na bango mpe bibongiseli lokola
ONU bazali kozwa bikateli oyo epesaka biso na sima Agenda 2030 mpe mikano ya bokoli ya kolongobana oyo moko te kati
na biso aponaki, kasi oyo esalelamaka mpe etyolamaka na makasi na ba gouvernements ya bikolo moko na moko.
Na mobimba, likambo oyo ezali kotɛmɛla mposa ya bato, oyo baponaki yango te mpe bazali na likoki ya koloba na likambo yango te.
Bongo, mpo na ngai, politiki ezali kaka eteni ya bokambi ya ebongiseli moko ya likolo ya bikolo, oyo ebengami
te boyangeli ya mokili, kasi boyangeli ya mokili mobimba.
Mpe yango ekomema mpenza na ebongiseli ya boyangeli ya mokili mobimba oyo ekokoma makasi koleka na eleko moko.
Soki te, na tango oyo tokosuka kofuta mpako ya bokoli ya mokili mobimba na ONU, likambo oyo esili kosololama.
Kasi ba gouvernements ya bikolo, ya solo, bakokoba kozala.
Mpo ezali yango nde omoni.
Wana nde nakoki kosala lokola demokrasi, bato bápona, kasi na suka suka baponisi bámona lokola
bazali mpenza na kati, nzokande ezali solo te.
Yango elingi koloba ete boyangeli ya mokili mobimba oyo bato mosusu babangaka, oyo elingaki kozala na Genève to na New
York, mbala mosusu ekosalema te, kasi na esika na yango tokokoba kaka na bituluku ya mikili oyo tozali na yango sikoyo?
Ya solo, yango mpe etekamaka te.
Bongo, soki nalingi kokoba kotombola lolenge ya demokrasi na media mpe koloba ete ezali demokrasi eleki malamu oyo emonaná
naino te, nakoki te kokende koloba ete sikoyo tozali na boyangeli ya mokili mobimba, oyo ezali kaka mibali mwambe
ya mikolo oyo bayanganaka na shambre ya kobombana mpe bongo bazwaka bikateli mpo na mokili mobimba.
Ya solo, ezali kosala bongo te. Bato mpe bayebi yango.
Yango wana, ba gouvernements nationales bakokoba kozala, kasi ekozala ntango nyonso na bisaleli ya sika oyo ekosenga
mpe ekokanga ntina ete bokonzi ya likolo ya bikolo ezala.
Lokola boye boyokani oyo ya OMS, na ndakisa, oyo ekopesa nzela ete ezala lisusu bakonzi ya bikolo te kasi
ebongiseli moko ya likolo ya bikolo nde ekokamba makambo ya bokolongono na kati ya mboka mokomoko.
Iyo.
Mpo na nini okanisi bato bazali kondima yango?
Bato bazali se kobakisama baye bazali komona ete basepeli te na baguvernema na bango mpe bakoki kutu koyamba
ebandeli ya sika mpe kondima guvernema moko ya mokili mobimba.
Iyo, ezali na bato ebele ya kokamwa oyo bakanisaka te ete ezali mabe mingi.
Kasi mbala mingi, bango nde bato oyo batalaka malamu te.
Moto nyonso oyo amimonaka lokola demokrate – mingi mpenza sikoyo na Suisse, lokola demokrate ya nse
– alingaka kozala na bopusi na communauté na ye.
Na maloba mosusu, alingi kopesa likanisi na ye, kozala na kati ya kozwa bikateli, kopesa makanisi na ye – malamu na
mabe – mpe na nsima, na lolenge moko, bókóma na boyokani.
Yango nde demokrasi mpenza.
Ezali processus, mbala mingi mpe ezalaka etumba, lisolo, to mpe débat oyo esengeli kosilisa esika moko.
Mpe, solo, yango esalemaka te.
Nakanisi bato ebele basosolaka likambo oyo malamu te mpo bazalaka kaka na ntango te na
bomoi na bango ya mosala ya mokolo na mokolo.
Nani azali na ntango ya kolekisa ngonga minei, motoba, to mwambe na bolukiluki ya likambo moko na mpokwa,
nzokande akoki te komona yango elimbolami malamu na buku?
Soki osololi na bato na balabala, omonaka lokola bato nyonso bazali kaka kolanda makambo, ete na kati ya mitema na
bango basepelaka te kasi basalaka mpenza eloko te mpo na yango.
Bapanzi sango balobaka ete bapanzi sango ya bonsomi lokola yo na ngai tozali ata 20 likolo ya nkama ya bato.
Boye ezali mpenza bongo?
Te, namoni yango bongo te.
Nalingaka ntango nyonso kopesa ndakisa ya ba référendums ya Suisse – na ntango wana na
likambo etali coronavirus mpe mobeko ya Covid.
Referendum ya liboso ezalaki, oyo na ebandeli eboyaki ata mobeko.
Natálákí ba prévisions oyo – to mpe ba prédictions – mpe na suka, nakanisi ete résultat ezalákí ete 47 pour cent baboyákí
mobeko oyo, yango elingákí koloba ete na suka endimamákí.
Kasi 47 na kati ya nkama ya bato basila kotɛmɛla botiyi na mosala ya lolenge oyo ya boyangeli na referendum ya
liboso – elingi koloba, système oyo ya kolanda bato na miso mpe, na suka, ya kokonza bango.
Mpe nandimi ete ndenge mingi media ezali kolobela likambo oyo ya bulle ya ntina mingi, ezali ya kokolisa makambo koleka ndelo.
Mpo, solo, esengeli osala ete bato bamiyoka lokola nde bango nde bato ya kokamwa, ya ligboma, mpe ya kotonga
na kati ya bato nyonso, mpe ete bazali moke mpenza, ɛɛ.
Bongo oyokaka ete makasi na yo esili.
Yango epesaka bato liyoki ya kozanga nguya mpe ya kozanga makoki ya kosala eloko, mpe esalaka ete batikala na ndako
kozanga kosala eloko, kofanda na sofa na kozanga mposa mpe, solo, koyoka nkanda mpo ete bakoki kosala eloko te.
Kasi ngai namonaka yango na lolenge mosusu mpenza, mpo lokola nalobaki, soki ozali na libanda na engumba, na bomoi ya solo,
kosolola na bato, ezalaka mpasi mpenza kokutana na moto oyo akanisaka mpenza ete nyonso ezali malamu, oyo azali mpenza na
esengo mpo na guvɛnɛmá ya Allemagne, guvɛnɛmá ya Amerika, ezala Trump to bakonzi ya liboso na ye, to mpe guvɛnɛmá ya Suisse.
Ekozala mpasi okuta moto na bisika ya bato ebele, na ba bars, na ba engbunduka, oyo azali mpenza na esengo mpo na yango.
Na ndenge namoni, bato oyo okutanaka na bango kuna mpe balobelaka yango malamu mpenza, bazali moke.
Yango ezali 20, 18, 25, 15 na kati ya nkama, kolanda esika ozali kokende, mbala mosusu ata 30 na kati ya nkama.
Kasi, nandimi ete yango ezali likambo ya bato moke.
Mpe nandimi ete 60, 70 likolo ya nkama ya bato basosoli ete bazali kokosama, ete nyonso ezali lokuta, mpe ete nkanda ezali mingi.
Nakanisi ete kati na bango – tóloba 60 na kati ya nkama to 70 na kati ya nkama – eteni monene
bazali naino na mpiko te ya koloba yango polele.
Mpo, solo, kobanga ezali ete patron na yo akoyeba, ete okomona mpasi na mosala, ete bakoki kopekisa yo lisusu te kosangana na
lingomba ya tennis to ya kobeta masasi, ete baninga na yo bakoki komona yo lokola moto ya
kobwakama oyo andimaka makanisi ya bilenge.
Kasi, ngai nakanisi ete soki olobeli yango polele – mpe oyo ezali likambo oyo ekómelaka ngai – okomona
noki ete bato ebele bazali bato ya kowelela makambo.
Likambo ya ntina ezali te kosalela maloba oyo bakonzi bapesaka biso mpe oyo masini ya propagande esalelaka.
Yango wana, kolobela te likambo ya mbongwana ya klima; soki moto alobi na yo likambo ya mbongwana
ya klima, loba nde likambo ya kobatela bikelamu.
Soki moto azali kolobela bokómi ya capital mpe ba milliardaires mabe lokola Elon Musk, bongo tosolola mpe mpo na ba milliardaires
mabe lokola Soros na Gates, oyo na suka basanganaka lokola bato ya mabe mpe basalaka elongo mpo
na kotia makambo oyo moko te kati na biso aponaki.
Mpe meka kolimbola biloko na maloba oyo ezali ya sikisiki koleka.
Oyo ezali ba théories du complot te; ezali nde likambo ya crime organisé mpe journalisme
d'investigation; ezali nde likambo ya criminologie.
Ata na likambo ya Leta ya bokengi, ezali te mpenza likambo ya Leta yango moko, kasi nde likambo ya nkita ya
bokengi, mpo boyokani ya penepene ezali kati na ba kompani, bibongiseli ya Leta mpe baservisi ya sekre.
Bongo, soki omeki kosolola na bato na maloba ya malamu, okoki mpe kosolola na lolenge ya
kotonga na – na kati ya ba guillemets – ngambo mosusu.
Namonaka likambo oyo mbala na mbala ntango nasololaka na bato oyo okoki koloba bazali "woke" mpenza to "bato ya ngambo mosusu
mpenza", oyo bakoki kosolola na ngai malamu na likambo oyo mpo ete ngai mpe nandimaka kobatela biloko ya mokili mpe moto
moko te alingaka ba microplastiques na kati ya bilei na ye.
Ngai mpe nandimi te ba-milliardaires ya minene lokola Musk, Soros to Gates, oyo bakoki kosalela mbongo na bango mpo na kosomba
bopusi monene kino babomaka bato na Amerika mpe na Afrika na nzela ya nkisi, na nzela ya ba campagnes oyo ezali mpenza mabe.
Kobanda na stérilisation tii na liwa, biloko nyonso oyo esalemaki na kala.
Bongo soki olingi kaka kotombola bato – mpe nakanisi ete moto nyonso asengeli komitala mwa moke awa – mpo, solo, bato
ebele bazali naino na mawa makasi mpo na crise ya coronavirus, mpo na bazalani na bango, mpo na bapatrɔ na bango.
Kasi soki yo oyebi makambo mwa mingi koleka basusu mpe ososoli yango, wana ezali mpe mokumba na yo ya kokitisa motema moke,
kozala moto ya mayele koleka, mpe koluka kaka kosolola na bato.
Lokola tozali lolenge moko, esengeli na ndenge moko to bika esika moko oyo ya bomoi.
Mpe soki tokobi kokabwana kati na baye basungaka corona mpe baye baboyaka yango, baye basungaka bokoti ya bapaya mpe baye baboyaka
yango, mpe baye basungaka Trump, baboyaka Trump, Merz mpe BlackRock na Allemagne. Wana masolo ya boye ya kokabola bato
ezali kokota mingi na kati ya bato, wana mpe biso moko tokozala na makambo mingi ya
kosilisa mpe bitumba kati na biso moko ekokoma ebele.
Ndenge tomonaki na 2008 na mouvement ya Occupy Wall Street, mokakatano ezali likolo.
Mpe mbala ya suka bato, ya ngambo nyonso, batombolaki miso elongo ezalaki na ntango ya Occupy Wall Street.
Ezalaki na boyokani monene kati na bato ya makanisi ndenge na ndenge, epai wapi bamonaki ete: ezali ba banques
centrales, ezali ba banques ya minene nde tosengeli kobikisa na mbongo na biso, na bamiliare ya mbongo ya mpako na biso.
Mpe bazalaki na kowelana oyo ya pembeni te.
Mpe na sima, mingi mingi na Amerika, mouvement ya Tea Party ebimaki mpe oyo eyebanaki lokola mouvement progressiste "woke" .
Lisusu, bato bakangami na kowelana ya mpamba mpe bazali kobɛtana mitó na esika ya kosilisa
likambo, oyo mbala mingi esɛngaka kotala likoló.
Iyo.
Mpe kino wapi sikoyo tozali na maboko ya processus oyo, to mpe tokoki komibatela,
komibongisa mpo na makambo oyo esengeli kosalemela biso?
Tondimi na yango mpe na yango topesi ye bokonzi.
Na ngambo mosusu, ntango tozuami bokonzi biso moko, tolongoli bango yango – elingi koloba, mabaku wana.
Ndenge bato bazali kosala yango mingi, ndenge wana mosala yango ezali kokoma monene mpe mobimba.
Toli nini opesaka bato? Basengeli kosala nini?
Ya liboso, esengeli oyeba ete, ndenge propagande ezali se kobakisama, ndenge mpe masolo ya kotyola mayele
mpe ya kokabwana ezali se kobakisama, mpe ndenge mpe bokambi ya nkanda ya bato ezali se kosalema.
Bongo, motó ya likambo ya lelo ezalí A, mpe esengeli tósila makambo na yango.
Mokolo elandi, likambo B ezali na programme, mpe esengeli moto asilika makasi mpo na yango.
Ndenge likambo oyo ezali kosalema mingi, ezali komonisa polele ete bobangi moke ezali kuna likolo na ndako ya
bato minene, mpo ete, solo, motema moko na politiki mpe na leta ezali kokita banda bambula ebele.
Kotiyela motema na radiodifusión ya Leta ezali kokita.
Motango ya bato oyo bazali kobima mpo na kovota ezali kokita mpe kokita.
Yango elingi koloba ete bato mingi mingi bazali komona polele lolenge ya boyangeli nini bazali na yango,
mpe ete ezali mpenza na boyokani mingi te na demokrasi. Bango balɛmbi mpe bazali kobaluka.
Mpe bato mingi basalaka boye, solo, na ndenge moko ya konyokwama – elingi koloba, kolɛmba nzoto – mpo balingi kaka te
komitungisa na yango lisusu, kasi bamipesaka nde na bomoi na bango moko, na makambo oyo bakoki kobongola.
Mpe yango ezali solo mpenza.
Soki nazalaki kokoma likolo na yango te sikoyo, mbala mingi nalingaki kutu kotala biloko oyo te, mpo mbala
mingi, makambo oyo balakisaka yo ezalaka kaka mpo na kotyola mayele na yo, na masapo na yango ya nsɔni .
Kasi likambo ya solo oyo esengeli opesa toli na bato ezali ete báyeba ete: biso tozali naino ebele!
Bongo, soki ozwi ndenge leta etambolaka na bapolisi na yango to basali ya leta mpe okokanisi yango na motango ya bato oyo
bafandaka na mboka wana, elingi koloba bato banso, okomona bokeseni monene kati na ebongiseli wana –
ebongiseli ya leta, système, to nkombo nyonso olingi – mpe bato banso, oyo nde bazali na bokonzi ya solo.
Yango nde solo likanisi ya démocratie, ete mokonzi nde aponaka.
Liyoki oyo ezali makasi mingi mpenza na Suisse.
Mpe na lombangu, oyokaka lokola bazali kotindela yo mitindo uta na leta monene ya Bern soki babengi yo kuna te.
Sikawa tozali na ba boyokani oyo ya cadre ya Union Européenne, oyo elobi boye: "Tozali koluka nzela ya koleka referendum,
mpe esengeli te kokende liboso ya Ndako ya ba Etats."
Omei kokima na mayele nyonso.
Mpe bato basengeli kaka komikotisa na makasi.
Demokrasi ezali nzela moko. Soki ozali déjà na yango lokola "ndakisa ya malamu koleka" – mpe ezali solo moko ya bandakisa ya
malamu koleka oyo toyebi mpe tozali na yango, mpe lisusu tozali na mwa boyebi ya kosalela yango – soki olingi kosangana na yango
mpe kosala makasi mpo na komema mbuma ya malamu, esengeli okota na kati na yango, mpe esengeli osala yango na esika ofandi.
Mpo okoki te kozala na bopusi likolo ya Conseil Fédéral na Bern soki outi na Chur.
Kasi oyo okoki kosala ezali ya kosala ete bakonzi ya mboka bálamuka mpe bámona,
bápesa makanisi, mpe bátia makambo ya liboso.
Mpe soki ba municipalités ebele basalí boye, mpe bakonzi na bango ebele bazwí bikateli na kanton, mpe kanton
yango mpe ezwi bikateli na Bern, wana na bosolo mpenza bozali na nguya ya kobongola makambo.
Bongo, makambo ya Corona elingaki mpenza kozala ndenge mosusu soki ezalaki na ba media ya ofele ebele te mpe botɛmɛli ebele te.
Bongo, salá makasi, tɛlɛmá na sofa mpe te kolanda krize lokola nde ezali film ya sinema.
Ezali bomoi ya biso nyonso, mpe tokoki kopesa yango lolenge, po ete lobi elobami liboso te; tokoki naino kobongola yango sikoyo.
Iyo, matondi mingi mpo na botatoli na yo mpe mpo na kokabola boyebi na yo na biso.
Ezali na eloko mosusu olingi koloba na batalani mpo na kosukisa?
Iyo, wana ezalaki pene ya maloba ya suka, kasi osengeli koyeba ete yo moko ozali nguya,
mbongwana, avenir ya malamu, mpe ete bomoi ezali kitoko.
Bomoi ezali kitoko, mpe biloko mosusu nyonso oyo bato balingaka kondimisa biso – ezala bobangi, lokola balingaka
kobangisa biso bitumba, kobangisa biso digitalisation, mpe bongo na bongo – nyonso wana ezali kaka lolenge ya kokonza biso.
Bomoi ezali kitoko.
Osengeli kozala na bomoi ya molende, ya esengo mpe ya kokoka elongo na libota na yo mpe na bato ya kartié na yo, mpe ata moke
te tika ete bábɛtɛla yo makanisi ya kobanga to ya konyokwama oyo bapanzi sango – masini wana ya propagande –
balingi kotinda biso na kati na yango, mpo ete na suka, bango bakozala basili kokokisa mokano na bango.
Yango wana, lobi ezali te mpo na koyebisa makambo makoya, kasi mpo na kosala yango – ndenge
Antoine de Saint-Exupéry alobaki mokolo moko.
Mpe nandimi ete esengeli kosalema na nzela ya kozala na molende mpe bomoi ya esengo, mpo bomoi ya esengo ezali mbongwana ya solo.
Matondi mingi mpo na interview oyo. Makambo malamu nyonso epai na yo, Mongombo Regenauer.
Matondi mpo na libyangi.