"Kozwa biloko ya leta na ndenge ya likama:
"Likebisi na ntina na répertoire ya biloko ya Union Européenne," ezalaki motó ya likambo na site
internet ya Schweizerzeit na mokolo ya 8 Mai 2025.
Ya solo, Union Européenne emonani lokola elingi kokɔta na mozindo koleka liboso na basekele ya mosolo ya bana
mboka na yango na nzela ya bakomeli ya biloko ya motuya.
Ba comptes, biloko ya kotonga, ba titres, wolo, ba cryptomonnaies, mpe bongo na bongo, kino na ba collections ya art.
Ba données nionso ya mosolo etali bana mboka ya Union Européenne ekokomama mpe ekolandelama na esika moko – na nse ya
lokuta ya kobundisa bosukoli mbongo mpe bokimi kofuta mpako.
Oyo bazali koteka lelo na nkombo ya "transparence" ekoki mosika te kofungola nzela na mpako ya
makasi, kobɔtɔla biloko ya bato mpe bokonzi ya numérike!
Kla.TV ekebisi na makambo ya boye, oyo ekomema bato oyo bayebi te polele na boombo, mpe na sima
ezongeli kolakisa programɛ "Boloko ya Numérique".
Okanisi ete bonsomi na yo ya moto na moto ekosila mpo na bokoli ya kosalela ba karte ya identité mpe mikanda ya
ndingisa na lolenge ya numérike, bakisa mpe mbongo ya numérike?
Bakangi yo na kati ya sisteme ya numérike ya bokonzi ya mobimba? Mpe kaka wana te, soki olandi te
mitindo ya boyangeli ya mokili mobimba, bakosambisa yo.
Mpe baoyo bamemaka matomba ya nkita te, balongolamaka na pɛtɛɛ na bomoi ya ekolo.
Oyo ezali makanisi ya nsɔmɔ ya bato ya ba théories du complot oyo bazali na bobangi, to mpenza makama oyo
ewuti na bokoli ya tekiniki ya numériki? Tokotalela motuna oyo na émission na biso ya lelo.
Likambo ya solo ezali ete baguvernema bazali kotia ba identite ya numérike mpo na bana mboka na bango – na mwa
bisika ezali na bolingo ya moto, kasi na bisika mosusu bazali kolendisa ete bato bázwa yango.
Oyo ezali elembo ya numérike ya identité na yo, lokola passeport na yo.
Ezali na maponi ndenge na ndenge mpo na yango: bakode ya elektroniki, application na
smartphone na yo to puce oyo bakotisi na nzoto.
Ba données biométriques ya visage, maboko to ya liso oyo eskani, esalaka mpe lokola elembeteli ya numérike ya identité.
Na ndakisa, guvɛnɛmá ya Grande-Bretagne ebimisi publisité moko epai wapi moto nyonso oyo azali kosalela karte ya identité ya
papye amonisami lokola moto ya mabɔkɔ mabe mpe ya eleko ya kala.
Na lisolo moko ya mopaya mpo na zulunalo Daily Mail, Ministre ya liboso ya Grande-Bretagne ya kala, Tony Blair,
akumisi identité numérique lokola nkisi ya biloko nyonso:
Kobanda na kokitisa liste ya bato bazali kozela na NHS , kino na koluka bapaya oyo bakoti na ndenge ya mibeko te,
kokitisa bokosi na makambo ya lisungi ya leta mpe kobongisa krize ya mosolo ya guvɛnɛmá ya Grande-Bretagne.
Tony Blair "Yango (identité numérique) ezali kobongola bolukiluki na ntina ya nkisi na lolenge ya sika ya mitindo ebele ya nkisi
oyo epesi biso libaku ya kobongola makasi système na biso ya bokolongono, mpo na kotia yango
mingi na kopekisa bokono na esika ya kobikisa."
Soki tosalelaki makasi ya koyeba bato na elongi, ba données mpe ADN, tokokaki kokitisa motango ya
mbeba te kaka moke, kasi mpenza kino na misisa.
Tozali na mposa ya infrastructure numérique ya malamu mpo na kozwa makambo oyo nyonso. Mpe ID
numérique ezali eteni ya ntina mingi na yango.
Banda Ministre ya liboso ya Grande-Bretagne Keir Starmer azwi bokonzi, biro ya sika mpo na ba identités numériques esalemi
na mokumba ya kokamba zando ya ba ID numériques ya mboka.
The Daily Mail, The Times of London, the Financial Times mpe Sky News babimisi masolo ebele, makanisi mpe
bakomi ya bakonzi na ntina na biloko ya kokamwa oyo identité numérique ekoki kozala na yango.
Bongo, elingi koloba ete identité numérique ya bato ezali kaka bokoli ya tekiniki ya Leta ya mikolo oyo?
Na Grèce, guvɛnɛmá ezali komeka kondimisa bato EU Digital Identity Wallet na ndenge esengi ete bato nyonso
basalela yango mpo na kokɔta na ba stades ya masano.
Na Kenya, ebongiseli ya ID ya numérike ya biometrike oyo balingi kosala ezali kosungama na Fondation Bill & Melinda Gates.
Na Bangladesh, guvɛnɛmá, elongo na ebongiseli ID2020 mpe lisanga GAVI ya mangwele, ezali kopesa bana mike
mpe bilenge ID ya numérike ntango bakomisi bango na mbotama to ntango bazwi mangwele.
Australie ebimisi mobeko oyo esengi makasi ete moto nyonso atalisa mbula na ye mpo na kokota na ba réseaux
sociaux. Emonani ete, bakosala yango na nzela ya ID ya numérike.
"Lisanga ya Mpoto (UE) ezali na mokano ya kotia ba systèmes ya identité numérique biométrique na bisika ya koleka
bandelo ya bikolo-bandimi tii na mobu 2026," elobi Komisere ya Lisanga ya Mpoto (UE) Apostolos Tzitzikostas na Davos.
Mibeko mpo na kobanda kosalela identité numérique ya Eropa ebandaki kosala na mokolo ya 6 sanza ya misato 2025.
Bafungoli nzela mpo ete bana mboka nyonso ya Lisanga ya Mpoto (UE) bákoka kosalela
portemonnaie numérique ya Mpoto kobanda mobu 2026.
Yango ekopesama na lolenge ya application ya téléphone, oyo ekozala disponible na mboka nyonso ya Lisanga.
Ekopesa nzela na bato bámimonisa na internet na libateli ya mobimba mpe na ndenge wana bákota na misala ya
internet ya leta mpe ya bato bango moko na Eropa mobimba.
Na Thaïlande, Commission Nationale ya Radiodiffusion mpe ya Télécommunications (NBTC) ezuí mokano ya kotia
système ya kokomisa nkombo ya ba carte SIM oyo ekosalela bilembo ya biometrike ya moto na moto mpo na koyeba ye.
Oyo ezali kaka mwa bandakisa ya bokoli mpe bokotisi ya ba identités numériques na mokili mobimba
mpo na bato. Ya solo, tokoki kotanga ebele mosusu.
Ngámbo mosusu ya likambo mpe makama
Bobateli ya bomoi ya sekele
Kobatela ba données etindamaka mingi, kasi na bosolo, bantina ya kobatela bomoi ya moto na moto ezalaka na nguya mingi te ntango
bato bakolo mingi basalelaka ba smartphones na ba applications oyo ekoki kolanda biloko nyonso, banda na motango ya matambe
oyo batambolaka kino na langi ya ba chaussettes oyo basombaka.
Bobateli ya ba données
Kasi, mokakatano moko ya monene na ID ya numérike ezali bokengi ya ba données, elingi koloba, makama oyo euti na
hacking mpe ba attaques cybernétiques. Ba experts ya IT bakanisi ete bokengi ya ba données ya 100% ezali lokuta!
Norvège na Suède bazali konyokwama na épidémie ya moyibi ya identité mpe ya cybercriminalité, atako
babimisaki ba systèmes ya identité numérique bambula eleki.
Na Suède, bafundi mingi ya internet etali système ya ndingisa ya numérike ya ba banki,
oyo pene na bakolo nyonso ya Suède basalelaka.
Inde ezali mboka ya Aadhaar, ebongiseli ya monene koleka na mokili mobimba ya biyometriki mpo na koyeba bato na
nzela ya digital. Ezwaki mikakatano ya minene ya bokengi.
Ebandaki na moyibi ya identité kino na bopanzani ya ba données ebele mpenza. Na kati na yango, ezalaki na mibale oyo
ba données ya pene na bato miliare moko esalelamaki mabe.
Eteni monene ya makambo oyo etekamaki na internet. Ba données oyo ezalaki na bilembo ya
koyeba moto lokola scan ya liso mpe ya misapi.
Soki ba données oyo ebɔtɔli, nzela ya kobongisa mbeba yango ezali te.
Ata soki mot de passe to carte de crédit ekoki kokitanisama na pɛtɛɛ, bilembo ya biometriki lokola liso
mpe elembo ya mosapi etikalaka oyo ebongwanaka te.
Bopekisi
Ba systèmes ya identité biométrique numérique efungolaka to ekangaka mokili ya numérique mpo na moto. Na ndakisa,
ekuke ya kokota na mbongo numérique ya banki centrale (CBDC).
Kozanga identité numérique oyo leta epesi, système moko ya CBDC ekoki kosala te, ndenge Stefan Ingves alimbolaki.
Whitney Webb, mopanzi-sango ya ankɛ́tɛ oyo ayebani mingi, akebisi na kobima ya sistɛ́mɛ ya sika ya mosolo ya mokili mobimba.
Soki moto azali na kati ya système oyo te, akozala na identité légale te mpe akoki kosala misala ya nkita te – na bosolo,
leta to ba entreprises privées bakomona lokola nde azali te.
Kayvan Soufi-Siavash asakoli yango boye:
Na sima ya ID2020, na ndakisa, ezali na mwango ya mabe mpo na konyokola moto nyonso na bamposa na ye nyonso.
Baoyo bakokanga te bakɔngɔlɔ ya sika, baoyo baleki ndelo ya bozito ya carbone oyo etiami na likoló, baoyo balandaka te lisolo
oyo esengeli na bisika ya bato nyonso, bakozwa etumbu ya kolongolama mpe na nsima bakozwa kaka mbongo ya
numérike oyo endimami, to mpe bakolongolama na makoki na bango nyonso ya bomoto na ndenge ya mpamba.
Bokonzi mobimba
Botiyi ya identification numérique ya makasi mpo na ekolo nyonso na mokili mobimba emonani lokola ekomi
mokano ya liboso. Yango elingi koloba makambo koleka kaka bokonzi ya mobimba likolo ya bato.
Nani alingi ete ozala lisusu na makoki te ya kosomba to koteka eloko na internet soki okoti te na identité na yo ya numérique?
Nani azali na mposa ya kosala ete moto moko te akoka kokende na kelasi, kozwa mosala to kofungola
konti na banki soki azangi karte ya identité numérique?
Makasi oyo etindaka
Okokuta bilembo ya mayele na eyano ya motuna "Cui bono?"
Nani azali na litomba na identité numérique ya mokili mobimba mpo na moto nyonso? Nani akoki kozwa bokonzi
mpe matomba oyo ezangi nsuka na nzela ya likambo oyo?
Uta bambula ebele, bato mingi ya mayele mpe batalisi ya makambo ya bomoko bazali kolakisa makasi oyo ezali
kotinda botiyi na mosala ya mokano ya ID2020 na mokili mobimba.
Na ndakisa, économiste mpe analyste géostratégique Peter König atangi Fondation Bill & Melinda Gates, Alliance Mondiale pour les
Vaccins et l'Immunisation (GAVI), Organisation Mondiale de la Santé (OMS), Banque Mondiale, ba agences
misusu ya ONU mpe, solo mpenza, industrie pharmaceutique mpe ba ONG. Na mobu 2018, OMS ekomaki:
"ID4D mpe Lisanga ID2020 bamipesi mpo na kosangisa baguvernema, société civile, ba organisations internationales mpe
secteur privé mpo na kosalela na ndenge ya malamu mpe na monene ba technologies ya identité numérique."
ID4D ezali mwango ya Lisanga ya Banque Mondiale. Mwango oyo esungaka bikolo oyo bizali kotia na
mosala ba systèmes ya identification numérique.
Mokano na yango ezali ya kotia na esika bokomisi ya mbotama ya numérike mpe identité légale mpo na bato nyonso kino na
mobu 2030. Fondation Bill & Melinda Gates ezali lisusu partenaire monene mpe mosungi monene ya misolo ya ID4D.
Mpo na koyeba makambo mingi koleka etali Bill Gates, tala programme "Bill Gates:
Mokonzi-mobomi ya mokili mobimba na bizaleli ya moto mabe".
Numérisation esalelaka libosoliboso matomba ya bato ya mosolo ya minene koleka, lokola Groupe Rothschild, libota ya Rockefeller,
J.P. Morgan Chase, kompani ya placement BlackRock, bakompani ya minene ya nkisi mpe ya tekinoloji, mpe bongo na
bongo, oyo balingaka kozala bankolo mpe kokonza mokili mobimba.
Na programɛ "Welt im Netz der Freimaurer" (Mokili na kati ya réseau ya Ba-Franc-maçons) , Ivo Sasek amonisaki mpe alobelaki na
mokuse misala mpe mibeko ya bato ya bokonzi na kati ya réseau oyo esalaka na mokili mobimba, oyo Kla.TV ekangaki na bankóto ya ba
programɛ na bankama ya bankóto ya ba sources ya kotyela motema.
Ba technologies ya mayele ya mabe lokola ba ID ya biometrike ya numérike mpe ba systèmes ya bokengi ekoki kaka kotiyama
mpe kozala soki endimami mpe eyambami na bato oyo bayebi naino te, bakosi mpe babebisi. Tango ekoki ya kolamuka!
Tɛlɛmá ngwi mpe bóbetɛla ebandeli ya boombo ya numériki! Na ndakisa, bófútaka na mbongo ya mabɔkɔ mpe bótikaka
biloko ya pɛtɛɛ ya numériki oyo bazali kosakola. Na bongo, bomɔni ya kala oyo bazali kosɛka lelo ekozala mode ya sika!
Salá réseau na bato ya esika na yo oyo balamuki mpe balingaka bonsomi, ntango ozali naino na likoki. Batelá bonsomi na yo!
Kla.TV ezali na esengo ya kosunga bokutani ya bato ya mboka oyo balingaka solo, na lisalisi ya
formulaire de contact na www.kla.tv/vernetzung.