29 сакавіка 2025 года ў Культурхаўзе Дорнбірн адбылося мерапрыемства «Свабода і самавызначэнне –
адказны грамадзянін» з цікавымі дакладамі пра вяршэнства права, суверэнітэт і наяўныя грошы.
Мерапрыемства было арганізавана Акадэміяй асабістага развіцця ў Дорнбірне.
HOCH2.TV запісаў і адрэдагаваў усе рэпартажы для вас, дарагія гледачы.
Сёння Kla.TV прадстаўляе інтэрв'ю з Гансёргам Штуцле пра выцесненне наяўных грошай.
А цяпер мы пераходзім да спадара Хансёрга Штуцле і тэмы захавання наяўных грошай і іх скасавання.
Таксама тэматычна звязана, хаця і з невялікім зрушэннем.
Паважаны спадар Штуцле, магчыма, спачатку вам пытанне.
Як вы так інтэнсіўна зацікавіліся пытаннем аб скасаванні або захаванні наяўных грошай?
Так, ну, для мяне гэта было даволі даўно, каля 25 гадоў таму, безумоўна.
І перш за ўсё з лагічнага пункту гледжання, таму што ёсць праціўнікі сістэмы свабодных плацяжоў.
І гэта ў першую чаргу фінансавая сфера.
Каля 25 гадоў таму мне было зразумела, што гэтая тэма рана ці позна ўзнікне.
Таму што наяўныя грошы ставяць пад пагрозу іх бізнес-мадэль у выглядзе магчымых «бегстваў з банкаў».
Гэта азначае, што фінансавая галіна, па сутнасці, заўсёды знаходзіцца пад ціскам, каб падтрымліваць давер
грамадскасці да грашова-крэдытнай сістэмы на пэўным узроўні.
Калі гэты паказчык апускаецца ніжэй за пэўны парог, грамадзяне пачынаюць непакоіцца і ідуць у банк.
Ён хоча грошай, хоча прыцягнуць іх у сваю сферу ўплыву.
А потым утвараюцца чэргі, потым пачынаецца штурм банкаў і гэтак далей і гэтак далей.
І потым, вядома, узнікае сур'ёзны крызіс.
На той момант мне было проста ясна, што не было ніякай праявы скасавання наяўных грошай.
Але потым, падчас фінансавага крызісу 2007–2009 гадоў, гэта праявілася даволі моцна.
Гэта амаль ніхто не заўважыў, а менавіта забароны на наяўныя грошы.
І гэта не прыцягнула шмат увагі, таму што яно было апісана прыемным эўфемізмам, а менавіта — грашовымі абмежаваннямі.
Ліміт наяўнымі ўжо з'яўляецца забаронай наяўных, калі іх сума перавышае пэўны парог.
У Еўропе — менавіта там усё пачалося — 18 краін увялі забарону на ажыццяўленне грашовых аперацый звыш пэўнага парога.
Грэцыя, напрыклад, — гэта краіна з самым нізкім гранічным памерам гатоўкі, усяго 500 еўра.
Гэта азначае, што калі вы зараз прыедзеце ў Грэцыю і захочаце аплаціць гатэльны рахунак на 501
еўра гатоўкай, гэта незаконна і караецца па законе.
Грэцыя ўжо зрабіла дзве спробы знізіць гранічны памер гатоўкі да 200 еўра.
Але гэта было немагчыма, таму што 500-еўравая купюра ўсё яшчэ з'яўляецца законным плацежным сродкам.
І гэта адзіная прычына, чаму ў нас няма больш нізкага ліміту наяўнымі.
Так, і гэтыя падзеі, відавочна, невядомыя многім грамадзянам у іх паўсядзённым жыцці.
Таму некаторыя людзі проста прымаюць гэта.
Думаю, у Германіі гэта каля 10 000 еўра.
Ці гэта мая інфармацыя?
Не, на дадзены момант у Германіі няма класічнага абмежавання гатоўкай у пункце продажу (POS).
Нават не для дэпазітаў, значыць, гэта абавязацельства прадставіць доказы адмывання грошай з падаткаў і таму падобнае?
Менавіта так, таму рознічныя гандляры абавязаны рабіць запіс, але з 2027 года па ўсёй Еўропе будзе
дзейнічаць гранічны памер гатоўкі ў 10 000 еўра.
Гэта тэма.
Краіны, якія ўжо знаходзяцца ніжэй за гэты ўзровень, могуць яго захаваць.
Вы можаце ў любы час усталяваць ліміт гатоўкі ніжэй за 10 000.
І як вы тлумачыце той факт, што ў гэтай галіне праблема ўсё яшчэ адносна мала вядомая?
Ці, можа, грамадзяне яшчэ не ўсведамляюць маштабу пагрозы для сваіх грашовых сродкаў?
Абсалютна не.
Я толькі што вярнуўся з вельмі доўгага лекцыйнага тура.
З студзеня я падарожнічаю выключна для таго, каб чытаць лекцыі.
Калі я дзве гадзіны гавару пра механізмы, якія стаяць за скасаваннем наяўных грошай, многія людзі кажуць:
Я ведаў, што гэта праблема, але не ўсведамляў, што яна такая спрэчная.
Але калі прыслухацца да Нямецкага Бундэсбанка, здаецца, што ўсё ў парадку.
Яны запэўніваюць нас, што наяўных грошай дастаткова і што іх далейшае існаванне гарантавана.
Увогуле кажучы, улічваецца толькі тое, што, як мяркуецца, хоча насельніцтва.
Мы падрыхтавалі для вас невялікі запіс.
Мінулым летам, як я памятаю, вы былі госцем на Südwestrundfunk, грамадскім нямецкім вяшчальніку, які належыць ARD.
Менавіта пра гэта і ішла гаворка.
Магчыма, мы яшчэ раз хутка зірнем.
Што ж, у мяне ў студыі ёсць як раз той госць, які можа адказаць на гэтае пытанне.
Стэфан Харт з намі.
Ён кіруе Цэнтральным грашовым аддзелам Бундэсбанка.
Добрай ночы.
Як доўга вы, як доўга Бундэсбанк будзе працягваць забяспечваць нас свежымі грашыма?
Пакуль грамадзяне хочуць карыстацца наяўнымі.
Ці датычыцца гэта ўсіх банкнот, да ўсёй дробязі?
Так, вядома.
Па сутнасці, пераважная большасць грамадзян кажа, што хоча мець магчымасць плаціць гатоўкай.
Гэта каля 93 працэнтаў насельніцтва, якія гэтага хочуць.
І не ўсе з іх гэта робяць.
Але яны хацелі б прынамсі мець магчымасць плаціць гатоўкай.
І пакуль людзі хочуць плаціць гатоўкай, мы будзем працягваць гэта рабіць.
Аматары наяўных могуць зараз выдыхнуць з палёгкай.
Ці не чую я, як з вашых плячэй, пане Сцюцле, спаўзваецца цяжар?
Абсалютна не, таму што гэта было даволі ясна заяўлена: пакуль існуе попыт, Дойчэ Бундэсбанк будзе прытрымлівацца гэтага.
І ў гэтым уся праблема.
Магчыма, вам таксама варта вызначыць, што такое попыт.
Якім павінен быць паказчык наяўных плацяжоў?
Такім чынам, у рэшце рэшт, вырашаць нам, грамадзянам — плаціць карткай ці гатоўкай?
Па сутнасці, менавіта гэта мы і кажам тут у дачыненні да плацяжоў картамі.
Я за адмену наяўных грошай, або я за захаванне наяўных грошай.
Такім чынам, гэта вырашальны момант, які мы павінны тут улічыць.
І, на жаль, у грамадзян больш няма наяўных грошай у руках, таму што эканоміка перайшла да адмовы ад наяўных.
Такім чынам, цяпер у Германіі ёсць рознічныя гандляры, якія адмаўляюцца прымаць наяўныя грошы.
І мы ведаем, што на гэтай аснове наяўныя грошы не маюць шанцаў на доўгатэрміновае выжыванне.
Таму што эканоміка вызначае, ці ёсць у нас, як у грамадзян, магчымасць плаціць гатоўкай.
Ну, я думаю, банкір выглядаў не вельмі шчаслівым, калі вы гэта сказалі, ці не так?
Так, гэта было не зусім тое, што ён меў на ўвазе.
Часам у мяне ствараецца ўражанне, што Нямецкі Бундэсбанк заўсёды несціхае заспакаяе людзей, заспакаяючы іх:
Грошы ў бяспецы.
Але ў канчатковым выніку яны звязваюць гэта з попытам.
Я задаў пытанне: «Што такое попыт з пункту гледжання Дойчэ Бундэсбанка?» — і ён не адказаў.
Проста існуе пэўны механізм, звязаны з адменай наяўных грошай, які я хацеў бы крыху растлумачыць.
Мы таксама падрыхтавалі дыяграму для гэтага.
Гэта вельмі важны пункт.
Справа ў тым, што, вядома ж, гэтыя структуры адмяняюць наяўныя грошы.
І я спрабую растлумачыць нешта, на што звычайна сыходзіць дзве гадзіны.
Я паспрабую гэта праз пяць хвілін.
Час, так, сканчаецца.
Такім чынам, злева мы бачым, што неабходна стварыць інфраструктуру для бескантактавых плацяжоў.
Гэта быў маштабны праект, які заняў дзесяцігоддзі.
Прынамсі ў Германіі можна сказаць, што гэта цалкам завершана.
А тут, у Аўстрыі, магчыма, яшчэ не ў гарыстых хацінах.
Але ў астатнім інфраструктура ёсць.
Па сутнасці, гэта ўжо вырашана.
З правага боку мы бачым, што маркетынг і гучнае ўзмацненне натуральным чынам адбываюцца праз маркетынг.
У прасоўванне лічбавых плацяжоў былі інвеставаны мільярды.
І многія людзі цяпер уступаюць у гэтую сістэму, не задумваючыся над гэтым.
Таксама крыху сумна, што была рэалізавана рэкламная кампанія супраць наяўных грошай.
На жаль, мы заўважылі гэта падчас пандэміі каранавіруса, калі ў крамах з'явіліся шыльды:
З гігіенічных меркаванняў, калі ласка, не плаціце гатоўкай і г.д.
І многія людзі ў гэта паверылі і сапраўды трапілі ў лічбавую сістэму.
Тады ў нас тэма: адмова эканомікі ад наяўных грошай.
Гэта вельмі спрэчная тэма.
Грашовыя сродкі фактычна замацаваны ў законе ў трох вельмі важных нарматыўных актах:
Насамрэч, гэта замацавана ў Законе аб Бундэсбанку, Статуце ЕЦБ і Дагаворы аб ЕС такім чынам, што ён мае прывілей
законнага плацежнага сродку і павінен прымацца ў гандлі.
Гэта было запушчана ў 2010 годзе рэкамендацыяй Камісіі — з аргументам свабоды дагавора, што рознічныя
гандляры могуць адмаўляць у прыёме наяўных грошай.
Таму яны лічаць больш важным свабоду дагавора ў бізнесе і гандлі.
Гэта таксама пацвердзіў Дойчэ Бундэсбанк.
Мы таксама абмяркоўвалі гэта ў інтэрв'ю.
Гэта выбуховая, вельмі небяспечная сітуацыя, таму што гэтая інтэрпрэтацыя азначае, што цяпер з'яўляецца фактам
дазвол для рознічных гандляроў адмаўляцца ад наяўных грошай.
Гэта азначае, што мы, як грамадзяне, больш не маем наяўных у сваіх руках — г.зн. свабоды выбару — а замест гэтага эканоміка
цяпер вырашае, ці дазволена нам плаціць гатоўкай, ці не.
Гэта факт.
Потым ёсць яшчэ адзін аспект — увядзенне э-еўра.
Чакаецца, што е-еўра ўвойдзе ў сваю трэцюю фазу ў кастрычніку гэтага года.
Прапануецца рэгуляванне для э-еўра, г.зн. праект закона.
Чакаецца, што Еўрапейскі парламент прыме па гэтым рашэнне ў кастрычніку.
І тады можа аказацца, што ў наступным адным, двух, трох гадах мы насамрэч будзем мець прамога канкурэнта
гатоўцы ў пунктах продажу, г.зн. у рознічным гандлі.
І гэта, вядома ж, выклікае ўсё.
Гэтыя тры блокі прымушаюць грамадзян усё больш адыходзіць ад гатоўкі і прывыкаць да лічбавых плацяжоў.
І вось яно – і гэта самае важнае
– а менавіта, «каэфіцыент грашовых выплат» — вельмі важны тэрмін.
Дойчэ Бундэсбанк таксама заявіў у інтэрв'ю, што звязвае гэта з попытам.
Як я ўжо казаў, я спытаў у Нямецкага Бундсбанка, што яны маюць на ўвазе пад попытам.
Паводле маіх разлікаў, гэта 15 працэнтаў.
Можна было б спрачацца, што паказчык знаходзіцца ў межах ад 10 да 15 працэнтаў.
Тады інфраструктура наяўных грошай пачынае станавіцца занадта дарагой.
Тады прымяняецца так званы «прынцып прапарцыйнасці»:
Ці не занадта дарагая інфраструктура ў параўнанні з тым, як людзі ўсё яшчэ плацяць гатоўкай, — а потым яна абвальваецца.
На дадзены момант мы маем сітуацыю, калі доля гатоўкавых плацяжоў у Германіі зніжаецца на 4 працэнты ў год, або на
3,8 працэнта ў цэлым – але я закругляю яе да 4 працэнтаў.
Калі будзе ўведзены электронны еўра, гэты паказчык будзе імкліва расці, і мы даволі хутка апынемся ў той жа сітуацыі,
што і іншыя краіны, такія як Швецыя і г.д.: доля безнаяўных плацяжоў можа скласці ўсяго 10 ці 15 працэнтаў.
І тады, на жаль, наяўныя грошы саступаюць свае пазіцыі з прычын, якія я тут коратка
выклаў, а звычайна гэта ў мяне займае дзве гадзіны.
Мяне б цікавіла: як агульная тэндэнцыя да крыптавалют уплывае на паводзіны пры наяўных плацяжах?
Усё больш і больш пастаўшчыкоў ужо выкарыстоўваюць крыптавалюту, таму, магчыма, гэта яшчэ толькі
пачатак, прынамсі ў сферы электроннай камерцыі.
Але ў гатоўцы, у рознічным гандлі, ці ўжо магчыма ў некаторых выпадках у Германіі,
напрыклад, нешта набыць, заплаціўшы біткойнамі?
Калі ідзеш па піцу, плаці крыпта.
Ці можа гэта стварыць дадатковую пагрозу для наяўных грошай, нароўні з лічбавымі
метадамі аплаты, выпушчанымі нацыянальнымі банкамі?
Увогуле кажучы, менш.
Такім чынам, калі гаворка ідзе пра метады аплаты, вам трэба крыху іх адрозніваць.
Гэта пра інвеставанне грошай:
Такім чынам, пры высокай валацільнасці ён не вельмі падыходзіць для плацяжоў.
Людзі не хочуць выкарыстоўваць нешта ў якасці плацяжу, калі яно падвяргаецца інтэнсіўным спекуляцыям.
Такім чынам, альбо гэта інвестыцыя грошай, альбо гэта сродак плацяжу.
Добры сродак плацяжу не мае валацільнасці, г.зн. не мае ваганняў у кошце і г.д.
Такім чынам, з цяперашняга пункту гледжання — паглядзім, як будуць развівацца крыптарыёкі — я не бачу ў гэтым ніякай небяспекі.
Э-еўра насамрэч уяўляе сабой значна большую пагрозу.
Э-еўра будзе нададзена прывілея законнага плацежнага сродку і г.д.
Я не хачу ўсё тлумачыць цяпер, гэта вельмі, вельмі складана.
Вельмі цікавая тэма. Тое, што, безумоўна, зацікавіць многіх гледачоў:
Чаму людзі так робяць?
Чаму насамрэч скарачаецца наяўная грашовая маса?
Ці гэта проста пытанне зручнасці?
Ці вы таксама бачыце ў гэтым выпадку ясную мэту ў канчатковым выніку зрабіць грамадзян залежнымі і
пазбавіць іх правоў, напрыклад, праз сацыяльны кантроль?
Што ў нейкі момант будзе натуральна значна лягчэй рэгуляваць доступ да электронных сродкаў аплаты, чым да наяўных?
Вось чаму кажуць: «Наяўныя грошы — гэта свабода ў чыстым выглядзе», а электронныя грошы, вядома ж,
непазбежна абмежаваныя знешнім доступам, так бы мовіць.
У гэтым матыў?
Ну, вядома, ёсць шмат матываў.
Вы павінны кіравацца прынцыпам «Cui bono», г.зн. хто атрымлівае выгаду?
І потым, вядома, вы прыходзіце да пэўных адказаў.
Я сам не заходжу ў гэтую тэму занадта глыбока, бо гэта, па сутнасці, пэўным чынам адцягвае ад асноўнай тэмы.
Насамрэч я гавару пра механізмы і структуры, што стаяць за скасаваннем наяўных грошай, за гэтым цыклам.
Усё нашмат больш тонка: вы ствараеце для наяўных грошай асяроддзе, у якім яны не могуць выжыць.
Гэта азначае, што наяўныя грошы зараз пад ударам.
З аднаго боку, гэта можа быць адхілена эканомікай.
Але, на маю думку, яшчэ больш драматычна тое, што дзяржава ўсё часцей умешваецца, адмаўляючыся ад наяўных грошай.
Я звяртаюся да Германіі, бо ведаю пра яе крыху больш.
Напрыклад, басейны больш не прымаюць наяўныя грошы, і першыя адкрытыя басейны таксама больш не прымаюць наяўныя грошы.
Тое, што паркоўкі і месцы для паркоўкі больш не прымаюць наяўныя, і нават муніцыпальныя ўстановы іх больш не прымаюць.
Напрыклад, у Дзюсельдорфе ўсе грамадзянскія ўстановы сталі безнаяўнымі, за выключэннем
адной, што знаходзіцца на чыгуначным вакзале.
Гэта нашмат больш небяспечна, бо вы ўвогуле не можаце гэтага пазбегнуць.
Гэта азначае, што грамадзян усё часцей і часцей загняць у гэтую сістэму, што вельмі, вельмі небяспечна.
Гэта азначае, што, у канчатковым выніку, мы таксама павінны дамагчыся, каб дзяржава
зноў была абавязана прымаць наяўныя грошы.
Я таксама задаю гэтае пытанне ў сувязі з тэмай мерапрыемства «Адказныя грамадзяне».
Бо адно відавочна: калі вы больш не плаціце гатоўкай, незалежна ад таго, якім электронным спосабам вы разлічваецеся,
у канчатковым выніку гэта ўжо не ананімная аплата.
Так, безумоўна.
У гэтым і заключаецца сутнасць.
Гатоўка — гэта заўсёды ананімны плацёж.
Я магу куды заўгодна хадзіць, за што заўгодна плаціць. Ніхто не пытаецца, хто я. Яны бяруць мае грошы і мной не цікавяцца.
Калі я плачу карткай, практычна ўвесь мой партфель, уся мая фінансавая гісторыя, перадаецца разам з плацяжом, так бы мовіць.
Ад таго, дзе я зараз, да таго, што адбываецца на маім рахунку, і таго, што я раблю.
Вось чаму я і спытаў, ці не зусім ясная асноўная мэта: стварыць тут форму таталітарызму, пры якой грамадзяне
фактычна знаходзяцца пад пастаянным і ўсюдыісным наглядам дзяржавы і становяцца празрыстымі.
Ну, я хацеў бы пакуль пакінуць гэта адкрытым.
Але адно я магу сказаць дакладна: свабоднаму грамадству абсалютна неабходна свабодная
плацежная сістэма, якую немагчыма кантраляваць.
І ўсё, што з'яўляецца лічбавым, вядома, можна вельмі лёгка кантраляваць. Насамрэч, тады
грамадства пачынае станавіцца сарамлівым і паслухмяным.
Такім чынам, калі б удзел у гэтай падзеі сёння быў аплачаны толькі ў лічбавым выглядзе, было б зафіксавана, што вы тут сёння.
Тэарэтычна, магчыма, што цяпер вы таксама станеце або будзеце абвешчаны «персонай нон грата».
Я мяркую, мы ўсе такія.
Не, на шчасце, я яшчэ не. Я павінен быць у гэтым пытаньні цалкам шчырым.
Ну, у мяне наогул не было ніякіх нападак да студзеня, бо я ўсё абмяркоўваў вельмі фактачна.
Але з майго апошняга гастрольнага тура, на жаль, гэта пачалося, і гэта не заснавана на фактах, а
хутчэй наадварот — у гісторыю дадаюць розныя рэчы.
І гэта вельмі, вельмі небяспечна, што, на маю думку, крыху шкада.
Безумоўна.
І таму важна, каб вы прадставілі ўсё ў такім фактычным выглядзе.
Гэта таксама робіць вас непераможным, і ніхто не можа гэта абвергнуць.
Усё гэта аб'ектыўна заснавана на фактах, таму гэта вельмі важны ўнёсак у гэтую дыскусію.
Такім чынам, яшчэ раз вялікі вам дзякуй ад мяне.
Дзякуй.
Мы з невялікімі зменамі ў парадку дня з тэматычных прычын, таму цяпер я хацеў бы зноў папрасіць спадара Штуцле далучыцца да мяне.
Так, тое, што ты раней казаў пра грошы, яшчэ свежа ў маёй памяці.
Гэта тады, калі прамежак часу паміж двума лекцыямі самы кароткі.
Вось чаму тут пераход да рашэння найлягчэйшы, бо мы можам працягваць без перапынкаў.
Такім чынам, праблема ў тым, што, як мы раней апісвалі, наяўныя грошы знаходзяцца пад усё большым ціскам.
І цяпер самае важнае пытанне: што мы можам зрабіць кожны асабіста, каб прадухіліць знікненне наяўных грошай або іх адставанне?
Так, кароткі пытанне, доўгі адказ: гэта надзвычай складана.
Мы сапраўды маем сітуацыю, калі, па-першае, эканоміка можа адмаўляцца ад наяўных, а
па-другое, дзяржава адмаўляецца ад наяўных.
Дарэчы, адзіныя выключна дзяржаўныя грошы — гэта наяўныя!
І дзяржава адмаўляецца ад уласных грошай. Ужо само па сабе гэта абсурдна.
Апошнія некалькі гадоў я доўга быў расчараваны, бо наяўныя грошы, па сутнасці, знаходзяцца ў свабодным падзенні.
Паводле статыстыкі Нямецкага Бундэсбанка, наяўныя грошы не ўтрымліваюць сваіх пазіцый.
Апошняя статыстыка была апублікавана ў 2023 годзе. Што тычыцца долі наяўных плацяжоў у Германіі, 51
працэнт тавараў па-ранейшаму аплачваецца гатоўкай.
Яно змяншаецца на чатыры працэнты ў год.
Гэта значыць, што цяпер, у 2025 годзе, мы фактычна на 43 працэнтах.
Калі да гэтага дадаць прамога канкурэнта ў выглядзе электроннага еўра, то да 2030 года мы вельмі хутка можам
убачыць, як грашовыя плацяжы знізяцца да 15 працэнтаў ці ніжэй.
І ў гэтым уся праблема.
Я сам быў вельмі расчараваны тым, што зусім не было палітычнай волі абараняць наяўныя грошы законам.
Грашовыя сродкі абсалютна маюць патрэбу ў юрыдычнай абароне!
І адна з юрыдычных гарантый у тым, што мы зноў будзем мець свабоду выбару плаціць гатоўкай.
Каб у выніку яно вярнулася ў рукі грамадзян.
Для дасягнення гэтага нам, па сутнасці, патрэбна палітыка «абавязковага прыняцця» ў
гандлі, а таксама сярод дзяржаўных устаноў.
З гэтага моманту – і сёння мы гаворым пра адказных грамадзян – грамадзяне ў канчатковым выніку зноў маюць магчымасць галасаваць.
Такім чынам, нам зноў патрэбна свабода выбару, і я лічу, што гэта важна.
Сёння ўсё яшчэ няма палітычнай волі.
Але з'явілася ўнікальная магчымасць замацаваць наяўныя грошы ў законе.
Не таму, што гэта палітычна пажадана, а таму, што тыя, хто пры ўладзе, і палітыкі хочуць чагосьці іншага.
Яны хочуць э-еўра,
абавязкова
Яны гэта робяць – так выглядае на дадзены момант.
Вось чаму быў апублікаваны «прапанаваны рэгламент» па электронным еўра, і яны хочуць, каб
электроннае еўра было законным плацежным сродкам.
Гэта азначае, што яны былі вымушаны ў той жа дзень выпусціць прапанаванае палажэнне аб наяўных. Гэта
таму, што наяўныя сродкі на дадзены момант з'яўляюцца адзінымі законнымі плацежнымі сродкамі.
Такім чынам, гэта азначае, што, парытэксічна, увядзенне э-еўра спачатку будзе абараняць
і гарантаваць наяўныя грошы, у пэўным сэнсе?
Не, абсалютна не.
Такім чынам, звычайна было б добра. Мы можам убачыць гэта тут зараз.
Згодна з праектам рэгламенту, э-еўра будзе прымацца ў якасці законнага плацежнага сродку ў
крамах — прынамсі, згодна з праектам пагаднення.
Так, але таму што вы сказалі, што іх прымусілі ўключыць у нарматыўны акт і іншае.
Такім чынам, абодва гарантаваны ў палажэнні, так?
Не, прапануецца два палажэнні.
Прапануецца два рэгуляванні – адно для э-еўра, а другое для наяўных.
Гэта вельмі важная думка.
Цікава адзначыць, што прапанаванае палажэнне аб наяўных сродках не накладае ніякіх абавязацельстваў
ці прымусу па прыёме наяўных у рознічным гандлі.
Прынамсі, так там напісана.
Гэта насамрэч сама па сабе абсурдна.
Гэта азначае, што ў будучыні ў нас будуць дзве розныя законныя плацежныя сродкі – электронны еўра
і менш прывілеяваная, а менавіта наяўныя грошы.
І ўсё, як заўсёды пры скасаванні наяўных, адбываецца выпадкова.
Еўрапейская камісія поўная юрыстаў, эканамістаў і бізнес-адміністратараў.
І яны памыліліся, а менавіта: наяўныя грошы – няма абавязку прымаць іх у крамах.
Ну, гэта, я думаю, даволі дзіўна.
Але цяпер у нас ёсць магчымасць, а менавіта прыняць меры.
Дзверы зноў зачыняцца ў бліжэйшыя месяцы.
Гэтыя наяўныя грошы таксама будуць прыраўноўвацца да э-еўра, і для рознічных гандляроў іх прыём стане абавязковым.
Гэта абсалютна неабходна, абсалютна неабходна.
Цяпер нам, па сутнасці, даводзіцца аказваць моцны ціск на тых, хто прымае рашэнні, каб гэта таксама стала воляй народа.
І таму я стварыў петыцыю для гэтай мэты.
- Гэта петыцыя на сайце www.bargelderhalt.eu, якую на дадзены момант падтрымалі 126 000 чалавек.
Праблема ў тым, што гэтага недастаткова.
Мы павінны пераканацца, што яно прадстаўляе насельніцтва.
Таму я проста прашу — і гэта таксама заклік аб дапамозе сёння — падпісаць петыцыю, перадаць яе далей і г.д.
Калі мы запусцілі петыцыю, мы даслалі артыкул у 350 газет. І атрымалі толькі тры адказы.
І адказ быў: Калі ласка, больш не пішыце нам.
Гэта, вядома, сведчыць пра тое, што сітуацыя вельмі дрэнная.
І ўсё ж мы атрымалі 126 000 галасоў.
Але нам патрэбна як мінімум 300 000.
Я маю на ўвазе, нам бы сапраўды трэба было дасягнуць мільённай адзнакі, каб я мог аказваць ціск на адпаведныя дзяржаўныя органы.
Прынцыпова, кожны можа падпісаць гэту петыцыю, незалежна ад таго, ці з'яўляецца ён аўстрыйскім грамадзянінам —
прынцыпова, тое ж самае могуць зрабіць і швейцарскія грамадзяне.
Мы проста павінны прагаласаваць за гэту петыцыю.
І вось патрабаванне, каб гатоўка прымалася ў якасці законнага плацежнага сродку ў крамах і,
вядома ж, ва ўстановах дзяржаўнага кіравання.
Гэта, па сутнасці, попыт і рашэнне.
Праблема ў тым, што гэта будзе вырашана ў гэтым годзе!
Гэта значыць, што ў нас вельмі, вельмі мала часу.
Гэта, натуральна, узнікае пытанне: у якой ступені Еўрапейскі парламент насамрэч складаецца з адказных членаў,
якія самі вырашаюць, што яны сапраўды думаюць і хочуць?
Многім таксама не хапае неабходных тэхнічных навыкаў.
Мы ведаем, што ў некаторых выпадках рашэнні парламенцкіх груп проста праходзяць праз камісію.
І тое, што гэта прапрацоўваецца за зачыненымі дзвярыма ў Еўрапейскім парламенце нават больш,
чым у нацыянальных парламентах, так бы мовіць.
Гэта азначае, што ціск тут мусіў бы быць значным. Перш за ўсё, грамадскі ціск мусіў бы быць значным.
Так вось, каб прывесці лічбу, парадак велічыні. Што б вы сказалі, якая колькасць «падпісантаў» патрэбная, каб
дасягнуць сапраўднага прарыву — каб гэта сапраўды прывяло да крытычнага руху ў Парламенце?
Парламент адзін.
Прапанаванае палажэнне зараз абмяркоўваецца Камітэтам па эканамічных і валютных пытаннях Еўрапейскага
парламента, і на гэтай стадыі ў яго яшчэ могуць унесці змены.
Гэта азначае, што першы крок — гэта павялічыць ціск на Камітэт па эканоміцы.
Я раблю шмат спраў, каб дасягнуць гэтага.
Магчыма, проста для вашай інфармацыі: часткова дзякуючы грашовай петыцыі мы стварылі
супольнасць, якая на дадзены момант налічвае 65 000 членаў.
Гэта азначае, што мы спрабуем стварыць лабі для грашовых сродкаў, каб мы маглі праводзіць сумесныя дзеянні.
І мы праводзім пэўныя ўдзельныя мерапрыемствы.
Зараз мы спрабуем наблізіць Камітэт па эканоміцы да волі народа, арганізуючы масавыя кампаніі па напісанні лістоў.
У апошняй кампаніі па напісанні лістоў прынялі ўдзел 1300 чалавек. І, вядома, адпаведныя лісты дасылаюцца.
Гэта азначае, што мы павінны спачатку аказаць ціск на камітэт ECON.
Тым не менш, неабходна стварыць новае ўсведамленне гэтай праблемы сярод насельніцтва, а таксама сярод палітыкаў.
Такім чынам, вельмі, вельмі важны момант.
Наличныя грошы павінны быць гарантавана прадугледжаны законам – гэта значыць, што іх
павінны прымаць у крамах і дзяржаўных установах.
Я пытаюся толькі таму, што, як я ўжо казаў, 146 000 — калі казаць, што гэта па ўсёй Еўропе — насамрэч не так шмат.
Гэта азначае, што іх павінна быць значна больш.
Такім чынам, пытанне такое: што б вы сказалі, якая тут мэта, каб сапраўды зарабіць ачкі?
Ну, я думаю, нам трэба дасягнуць мільённай адзнакі.
Зараз я вельмі настойліва звяртаюся да Германіі.
У любым выпадку, гэта зараз ледзь бачна.
І пры мільёне мы пачынаем адчуваць ціск.
Гэта не проста пажаданне; мы проста павінны нешта зрабіць.
Я быў у лекцыйным туры і спрабаваў наладзіць больш цесны кантакт з мультыплікатарамі.
Гэта значыць, што з сённяшняга дня я завяршаю свой гастрольны тур.
На працягу наступных двух месяцаў я буду надаваць шмат увагі YouTube-каналам, якія запрашаюць мяне на інтэрв'ю,
каб павысіць інфармаванасць пра гэту петыцыю — каб мы сапраўды маглі дасягнуць адзнакі ў мільён подпісаў.
Насамрэч я прашу дапамогі: калі ў вас ёсць кантакты з рэдакцыямі выданняў, газетамі і г.д., калі ласка, звяжыцеся са мной,
каб я мог прадставіць гэту петыцыю і каб яна стала больш бачнай.
Тады ён можа лёгка дасягнуць мільённай адзнакі.
Мне патрэбна дапамога ўсіх.
Гэта таксама адна з галоўных прычын, чаму я сёння тут стаю.
Вялікі дзякуй за гэта.
І вы коратка згадвалі гэта раней у апісанні праблемы.
– Вядома, пытанне: з аднаго боку картка, з другога — гатоўка?
Прынцыпова, гэта як нейкае выбарчае рашэнне.
Гэта значыць, што, у прынцыпе, вы таксама можаце нешта зрабіць самастойна, плацячы як мага больш гатоўкай, так?
Такім чынам, сённяшняя назва — «Адказны грамадзянін».
Гэта азначае, што, каб быць адказнымі, мы спачатку павінны мець свабоду выбару і ўсведамляць, што мы выклікаем.
Мы ведаем, што цэнтральныя банкі звязваюць будучыню наяўных грошай з попытам.
З гэтага пункту гледжання, сапраўды, на дадзены момант у нас існуе прамая дэмакратыя ў дачыненні да
наяўных грошай, бо ёсць галасавая картка за іх захаванне.
А вось, напрыклад, як выглядае выбарчая бюлетэнь.
Гэта азначае, што мы галасуем не кожныя чатыры гады, як на федэральных выбарах і г.д., а хутчэй:
Мы выбіраем гатоўку кожны дзень з кожнай пакупкай!
Гэта значыць, што гэта пытанне адказных грамадзян, якія ўсведамляюць, што мы павінны падтрымліваць
попыт на наяўныя грошы на як мага больш высокім узроўні.
У гэтым і заключаецца самае важнае, а менавіта — усведамленне гэтага факта.
Такім чынам, гэта азначае, што калі мы ў наступны раз пойдзем па крамах, мы здадзім нашу галасавую бюлетэнь, альбо для захавання
наяўных грошай – але ёсць таксама бюлетэнь для іх скасавання.
І ў вас таксама ёсць магчымасць сказаць: «Добра, я аплачу карткай або мабільным тэлефонам».
І, кажучы гэта, вы нічога не кажаце, акрамя: «Я за адмену наяўных грошай».
У гэтым сутнасць.
Прычына, па якой я стаю тут перад вамі, — гэта проста растлумачыць людзям, да чаго вядуць іх учынкі.
Так, і я хацеў бы бачыць адказных грамадзян, якія задумваюцца пра гэта:
Што я выклікаю гэтай галасавой паперкай, і што я выклікаю гэтай галасавой паперкай.
Гэта адзіная прычына – я хачу, каб грамадзяне былі здольныя прымаць уласныя рашэнні.
І для адказных грамадзян важна быць вельмі, вельмі добра інфармаванымі па гэтай тэме.
Цяпер задаецца пытанне, як доўга будзе дзейнічаць петыцыя.
Яно будзе дзейнічаць, пакуль Еўрапейскі парламент не прагаласуе па ім.
Я б сказаў, што ён працуе да кастрычніка 2025 года ўключна.
Нам трэба паглядзець, ці гэта адбудзецца раней.
Але, хутчэй за ўсё, не ў 2025 годзе, бо менавіта тады электронны еўра плануецца перавесці ў трэцюю фазу свайго развіцця.
Так, вельмі дзякуй за вашу ацэнку.
Вось чаму такія мерапрыемствы, як гэтае, арганізаванае Эрвінам Рыга, настолькі важныя, каб мы маглі
павысіць дасведчанасць грамадскасці аб гэтых пытаннях.
Таму што многія людзі так робяць, безумоўна, непрапарцыйна вялікая колькасць тут, у гэтай зале, але многія ў
шырокіх колах грамадскасці так не робяць. Так, на жаль.
Так, і я хацеў бы да гэтага нешта дадаць.
Вы можаце падпісаць яе самі на www.bargelderhalt.eu.
І калі вы паставіце там сцяжок, вы аўтаматычна станеце часткай супольнасці.
Пазначаецца, ці хочаце вы атрымліваць інфармацыю пра далейшы ход разгляду петыцыі.
і тады ты частка супольнасці.
Супольнасць надзвычай важная.
Бо нават калі мы даб'ёмся поспеху з петыцыяй, гэта спыніць толькі свабоднае падзенне грашовых сродкаў.
Але маркетынгавыя меры фінансавай галіны ідуць яшчэ далей.
Гэта азначае, што мы павінны падрыхтавацца; мы павінны стварыць лабіраванне для наяўных, для нашай свабоды.
Вельмі добрыя заключныя заўвагі і рэзюмэ.
Поспехаў з гэтым, і не спыняйце працаваць над гэтым пытаннем.
Дзякуй.
Каб адказаць на пытанні, якія засталіся без адказу ў інтэрв'ю: Чаму вы гэта робіце?
Чаму скарачаецца наяўка?
- адказ на гэта яшчэ трэба даць, мы завяршым цікавы ўнёсак спадара Штуцле, паказаўшы праграму Kla.TV
Адмена наяўных у жорсткім імкненні да ўлады
Урад ЗША — адна з магутных сіл, адказных за ўсё больш імклівае скасаванне наяўных грошай ва ўсім свеце.
З дапамогай Агенцтва ЗША па міжнародным развіцці (USAID) у 2012 годзе была заснавана Альянс «Лепш за гатоўку».
З таго часу гэта прывяло да імклівага ўсясветнага скасавання гатоўкі.
Прычына такой прыхільнасці з боку ЗША заключаецца ў тым, што ў свеце ў гаспадары
бескантактавых плацяжоў дамінуюць амерыканскія кампаніі.
Гэта ўскосна дазваляе ўраду ЗША адсочваць фінансавыя трансакцыі асобных краін, банкаў, кампаній і нават асобных
людзей, а таксама выключаць іх з бескантактавых плацяжоў, калі яны не дзейнічаюць у адпаведнасці з яго пажаданнямі.
Гэта ўяўляе сабой значны фактар моцы, які цяпер, верагодна, амаль такі ж вялікі, як і ваенная дамінацыя ЗША.
Змяншэнне выкарыстання наяўных грошай аўтаматычна павялічвае моц ЗША.
Цяпер мы разгледзім падыход, які гэтыя фінансавыя стратэгі выкарыстоўваюць для пашырэння сваёй улады праз буйных
аператараў плацежных паслуг або міжнародныя банкаўскія сістэмы, прывёўшы некалькі прыкладаў з усяго свету:
Міжнародны пастаўшчык плацежных паслуг VISA ўвёў інтэнсіўныя меры для замены грашовых выплат.
Пры бюджэце да 500 000 долараў ЗША бары, кавярні і рэстараны ў ЗША атрымаюць
фінансаванне, калі яны спыняць прымаць наяўныя грошы.
Акрамя таго, VISA спрабавала паўплываць на ўрад Балгарыі, каб знізіць ліміт на гатоўку ў два этапы да прыкладна 500 еўра.
Даныя з ЗША даказваюць, што тут на карту пастаўлены рэальныя эканамічныя інтарэсы.
У 2018 годзе толькі плацяжы крэдытнымі картамі там склалі 90 мільярдаў долараў ЗША.
Грошы, якія ў асноўным плацілі кліенты і якія траплялі ў кішэні пастаўшчыкоў паслуг бескантактавых плацяжоў.
Але гэта не адзіныя наступствы ўсё большай выцеснення гатоўкі.
Кардынальныя падзеі ў Грэцыі даюць уяўленне пра наступствы скасавання наяўных грошай.
Там грамадзяне падвяргаюцца падатковым штрафам, калі яны не робяць дастаткова бескантактавых плацяжоў, а кампаніі, па
сутнасці, вымушаны заключаць дамовы з такімі кампаніямі, як VISA.
Грашовыя сродкі, якія захоўваюцца дома, таксама павінны быць дэклараваныя ўладам, і яны будуць
канфіскаваныя, калі нельга будзе даказаць іх паходжанне.
І менавіта тут інтарэсы дзвюх сфер – пастаўшчыкоў плацежных паслуг і міжнародных банкаўскіх сістэм – ідуць рука ў руку:
У наступным раздзеле даецца ясна зразумець, што гэтыя сферы пераплятаюцца паміж сабой, як зубчастыя колы
гадзіннікавага механізма, з мэтай атрымання кантролю над фінансавымі рэсурсамі, аж да прыватнай уласнасці.
З мэтай стымулявання эканомікі ЕЦБ на працягу многіх гадоў зніжаў ключавыя працэнтныя стаўкі.
Паколькі адмоўныя працэнтныя стаўкі па ашчадных рахунках роўныя па сутнасці паступоваму адчужэнню, інвестары
могуць абараніць сябе ад страты кошту, зняўшы свае грошы.
Аднак гэтае самавызначэнне ў дачыненні да ўласных актываў абмяжоўвае здольнасць ЕЦБ аказваць уплыў.
У рабочай дакуменце МВФ па ўкараненні сістэмы адмоўных працэнтных ставак прапануецца ўвесці збор за захоўванне
наяўных грошай, які адпавядае той жа працэнтнай стаўцы, што і для інвеставаных актываў.
Пры адмоўнай працэнтнай стаўцы, скажам, -5%, вы атрымаеце 95 еўра гатоўкай, зняўшы 100 еўра ў банкамаце.
Вынікам было б тое, што прывабнасць наяўных грошай як сродку зберажэнняў і плацяжу рэзка б знізілася, што
падрыхтавала б глебу для іх канчатковай ліквідацыі.
Праф. Ханс-Вэрнер Шын, былы прэзідэнт Інстытута іфo і эксперт па эканоміцы, каментуе:
Калі ЕЦБ хоча адмяніць наяўныя еўра, Германія павінна вярнуць дамэ.
Готівка — важная частка свабоды.
Грошы — гэта свабода выбару.
Таму для чалавека, які цалкам яго пазбаўлены, яно ў дзесяць разоў больш каштоўнае.
Фёдар М. Дастаеўскі, рускі пісьменнік.
Паважаныя гледачы, далейшыя рэпартажы пра гэтую падзею ў Дорнбірне ўжо даступныя для прагляду на HOCH2.TV.
Спасылкі вы знойдзеце ніжэй за гэту праграму.
Мы хацелі б скарыстацца гэтай магчымасцю, каб падзякаваць HOCH2.TV за іх выдатнае супрацоўніцтва.