2025eko martxoaren 29an, Kulturhaus Dornbirnek "Askatasuna eta autodeterminazioa – Herritar arduratsua" izeneko
ekitaldia antolatu zuen, legearen nagusitasunari, subiranotasunari eta diruari buruzko ekarpen interesgarriekin.
Ekitaldia Dornbirnen dagoen Garapen Pertsonalerako Akademiak antolatu zuen.
HOCH2.TVk zuretzat, ikusle maiteak, txosten guztiak grabatu eta editatu ditu.
Gaur, Kla.TV-k diruaren lekualdatzeaz Hansjörg Stützle-rekin egindako elkarrizketa bat aurkezten du.
Orain Hansjörg Stützle jaunari eta diruaren kontserbazioari eta diruaren abolizioari buruzko gaiari heltzen gara.
Gaiari dagokionez ere lotuta dago, nahiz eta apur bat aldaketa izan.
Stützle jauna, agian lehenik galdera azkar bat zaitut.
Nola gertatu zen diru kontantea abolitu edo mantentzeko gaian hain sakonki inplikatuta egotea?
Bai, ba, niretzat nahiko aspaldi izan zen, ziurrenik 25 urte inguru.
Eta, lehenik eta behin, ikuspegi logikotik, ordainketa libreko sistemaren aurkakoak daudelako.
Eta hori nagusiki finantza-industria da.
Duela 25 urte inguru, argi nuen gai hau noizbait agertuko zela.
Diru kontantek beren negozio-eredua arriskuan jartzen dute banku-lasterketen bidez.
Honek esan nahi du finantza-industria, funtsean, beti presioan dagoela moneta-sistemarekiko
publikoaren konfiantza maila jakin batean mantentzeko.
Hau muga jakin bat baino beherago jaitsiz gero, herritarrak antsietatuta jartzen dira eta bankura joaten dira.
Dirua nahi du, bere eragin-esparatura ekarri nahi du.
Eta ondoren ilarak sortzen dira, gero bankuetan diru-ateraldi masiboa gertatzen da, eta abar, eta abar.
Eta gero, noski, krisi handia gertatzen da.
Garai hartan niretzat oso argi zegoen diruaren abolizioaren inolako adierazpenik ez zegoela.
Baina gero, 2007–2009ko finantza-krisiaren garaian, honen adierazpen nahiko indartsu bat izan zen.
Ia inork ez zuen nabaritu, hain zuzen ere diru kontanteko debekuekin.
Eta ez zuen arreta handirik erakarri, eupemismo atsegin batez deskribatu zelako, hain zuzen ere "diru-mugak".
Eskudirako muga bat dagoeneko diru-kopuru jakin bat gainditzen denean eskudirua debekatzea da.
Europan – han hasi zen – 18 herrialde ditugu, non diru kontantezko erabilera debekatuta
dagoen zenbait mugatik gorako transakzioetan.
Grezia, adibidez, €500 soilikeko diru kopuru mugarik txikiena duen herrialdea da.
Horrek esan nahi du orain Greziara joan eta 501 euroren hoteleko faktura ordaindu nahi baduzu, eskudirutan
ordaintzea legez kanpokoa dela eta legeak zigortzen duela.
Grezia-k dagoeneko bi saiakera egin ditu diru kopurua 200 eurora murrizteko.
Baina hori ez zen posible, 500 euroko billetea oraindik diru legezkoa delako.
Eta hori da diru kopuru mugarik txikiagorik ez izateko dugun arrazoi bakarra.
Bai, eta garapen hauek, jakina, herritar askorentzat euren eguneroko bizitzan ezezagunak dira.
Beraz, batzuek besterik gabe onartzen dute.
Uste dut Alemanian hamar mila euro inguru dela.
Edo hori nire informazioa al da?
Ez, oraingoz ez dago Alemanian POS (salmenta-puntu) klasikorako diru-muga fisikorik.
Ezta gordailuetarako ere, beraz, zerga-diru zuriketaren eta antzekoen froga aurkezteko betebeharra al da?
Zehazki, saltzaileek erregistroak gordetzeko betebeharra dute, baina 2027tik aurrera, Europan
zehar 10.000 €-ko diru kopuru mugak aplikatuko dira.
Hori da gaia.
Jada maila horren azpitik dauden herrialdeek hori mantendu dezakete.
Edozein unetan 10.000 libera baino gutxiagoko diru kopuru-muga ezarri dezakezu.
Eta nola azaltzen duzu oraindik ere eremu honetan arazoari buruzko kontzientzia nahiko txikia izatea?
Agian herritarrek oraindik ez dute konturatu beren diruaren mehatxuaren tamainaz?
Ez, noski.
Oraintxe itzuli naiz hitzaldi-bidaia luze-luze batetik.
Urtarriletik, hitzaldiak emateko bakarrik bidaiatzen ari naiz.
Eskudirua abolitzearen atzean dagoen mekanikaz bi orduz hitz egiten dudanean, jende askok esaten du:
Arazo bat zela jakin nuen, baina hain eztabaidagarria zenik ez nuen ohartu.
Baina Deutsche Bundesbank entzuten duzunean, dena perfektuki ordenatuta dagoela dirudi.
Ziurtatzen digute diru nahikoa dagoela eta haren etengabeko iraupena bermatuta dagoela.
Orokorrean, populazioak ustez nahi duena bakarrik hartzen da kontuan.
Zuretzat grabazio txiki bat prestatu dugu.
Azken udan, uste dut ARDri atxikitako Alemaniako irrati-telebista publiko bat den Südwestrundfunk-en gonbidatu izan zinela.
Hori zen zehazki gaia.
Agian beste begirada azkar bat emango diogu.
Beno, galdera horri erantzuteko gonbidatu egokia daukat estudioan.
Stefan Hardt gurekin dago.
Bundesbankeko Diru Zentrala Sailaren burua da.
Gabon on.
Zuk zenbat denbora, eta Bundesbankek zenbat denbora jarraituko du diru freskoa ematen?
Herritarrek diru kontantea erabili nahi duten bitartean.
Hori diru-ohar guztiei eta txanpon txiki guztiei aplikatzen al zaie?
Bai, noski.
Orokorrean, herritarren gehiengo zabala esaten du diru kontantez ordaintzeko aukera izan nahi dutela.
Hori populazioaren %93 inguru da hori nahi dutenak.
Eta ez dituzte guztiak hori egiten.
Baina gutxienez eskudirutan ordaintzeko aukera izatea nahi lukete.
Eta jendeak diruz ordaindu nahi duen bitartean, diruz ordaintzeko aukera eskaintzen jarraituko dugu.
Diru kontanteen zaleek orain arnasa lasai bat har dezakete.
Entzuten al dut zure sorbaldetatik pisua altxatzen ari dela, Stützle jauna?
Ez, batere ez, izan ere oso argi adierazi baita: eskaera dagoen bitartean, Deutsche Bundesbank horri eutsiko dio.
Eta hori da arazo osoa.
Agian eskaria zer den ere definitu nahi duzu.
Zenbat izan behar du diru-ordainketa-tasa?
Eta, azken finean, guk herritarrok erabaki behar dugu – txartelaz ordaindu ala eskudirutan?
Txartel bidezko ordainketen aldetik, funtsean hori da hemen esaten ari garena.
Eskudirua ezabatzearen alde nago, edo eskudirua mantentzearen alde nago.
Beraz, hemen kontuan hartu behar dugun puntu garrantzitsua da.
Eta, zoritxarrez, herritarrek ez dute eskuetan diru kontantirik, ekonomia diru kontantia baztertzeko joerara mugitu delako.
Horrek esan nahi du orain Alemanian dauden zenbait saltzaile diru kontantea onartzeari uko egiten ari direla.
Eta badakigu, oinarrian horren gainean, diru kontanteak ez duela epe luzerako biziraupen aukerarik.
Ekonomiak erabakitzen baitu herritarrok eskudirutan ordaintzeko aukera izatea ala ez.
Ba, uste dut bankariak ez zuela oso pozik zirudien azken hori esan zenuenean, ezta?
Bai, ez zen zehazki hark pentsatzen zuena.
Batzuetan sentitzen dut Deutsche Bundesbank beti jendeari lasaitasuna emateaz arduratzen dela, haiei lasaitasuna emanez:
Dirua seguru dago.
Baina azken finean, eskaerarekin lotzen dute.
Galdera egin nuen: Zer ulertzen du Deutsche Bundesbankek eskaeraz – eta hark ez zuen erantzun.
Diruaren abolizioan mekanismo jakin bat dago, eta hori pixka bat azaldu nahi nuke.
Honetarako ere diagramaren prestatu dugu.
Hori puntu oso garrantzitsua da.
Jakina, egiturak diru kontantea ezabatzen ari dira.
Eta normalean bi ordu behar izaten dituen zerbait azaltzen saiatzen naiz.
Bost minututan saiatuko naiz.
Denbora amaitzen ari da, ondo?
Beraz, ezkerreko aldean ikus dezakegu dirurik gabeko ordainketetarako azpiegitura bat ezarri behar dela.
Dekada askotako lana behar izan zuen amaitzeko proiektu erraldoi bat izan zen.
Alemanian, gutxienez, esan daiteke osatuta dagoela.
Eta hemen, Austrian, agian oraindik ez mendiko txabolatan.
Baina bestela, azpiegitura prest dago.
Hori oinarrizkoan erabaki da.
Eskumaldean ikus dezakegu marketina eta soinu-indartzea modu naturalean marketinaren bidez gertatzen direla.
Ordainketa digitalak sustatzeko miliardoak inbertitu dira.
Eta jende asko orain sistema honetan sartzen ari da, gehiegi pentsatu gabe.
Apur bat tristea ere bada diru kontantearen aurkako publizitate-kanpaina bat ere ezarri izana.
Zoritxarrez, koronabirusaren pandemian ohartu ginen honetaz, dendetan kartelak jarri zirenean:
Higiene arrazoiengatik, mesedez, ez ordaindu diru kontantean, etab.
Eta jende askok sinetsi zuen hori eta, ondoren, benetan sistema digitalean sartu ziren.
Orduan gaia dugu: ekonomiak diru kontantea baztertzea.
Hori oso eztabaidagarria den gaia da.
Eskudirua, egiaz, legean jasota dago hiru lege-xedapen oso boteretsuetan:
Egiazki, Bundesbank Legean jasota dago; EBZko Estatutuan eta EBko Itunean ere jasota dago, diru-legezko balioa izateko pribilegioa
duelarik eta merkataritzan onartzea derrigorrezkoa delarik.
Hau 2010ean jarri zen martxan Batzorde baten gomendioz – kontratu-askatasunaren argudioarekin,
saltzaileek diru kontantea ukatzea onartzen dutelarik.
Beraz, negozio eta merkataritzan kontratu-askatasuna garrantzitsuagoa dela uste dute.
Hau ere Deutsche Bundesbank-ek baieztatu du.
Gainera, elkarrizketan ere honi buruz hitz egin genuen.
Hau lehergarria da, oso arriskutsua, interpretazio honek esan nahi baitu orain egia dela
saltzaileek diru kontantea ukatzea baimenduta daudela.
Honek esan nahi du guk, herritarrok, ez dugula diru kontantea esku artean – hau da, hautatzeko askatasunik –
baizik eta ekonomia da orain erabakitzen duena diru kontantez ordaintzea baimenduta gauden ala ez.
Hori egia da.
Ondoren beste alderdi bat dugu, e-euroaren sarrera.
e-euroak aurten urrian bere hirugarren fasean sartzea espero da.
e-euroarentzako arau-proposamen bat dago, hau da, lege-proiektu bat.
Europako Parlamentuak urrian erabakiko duela espero da.
Eta gero, hurrengo urtebete, bi edo hiru urteetan, benetan POSean, salmenta-puntuetan, hau da, txikizkako merkataritzan,
diruaren zuzenean lehiakide zuzena izango dugula gerta daiteke.
Eta horrek, noski, dena eragiten du.
Hiru bloke hauek herritarrak gero eta gehiago sistema honetara bultzatzen eta ordainketa digitalera ohitzera behartzen dituzte.
Eta orain hona hemen – eta hau da garrantzitsuena.
– alegia, "eskudirako ordainketa-tasa" terminoa oso garrantzitsua da.
Deutsche Bundesbank-ek hemen egindako elkarrizketa batean ere esan zuen hori eskaerarekin lotzen ari direla.
Esan nuen bezala, Deutsche Bundesbanki galdetu nion zer esan nahi zuten eskaeraz.
Nire kalkuluen arabera, ehuneko hamabost da.
Norbaitek ehuneko hamar eta hamabosten artean eztabaidatu dezake.
Orduan, diruaren azpiegitura gehiegi garestia bihurtzen hasten da.
Ondoren, hain deitutako "proportzionaltasun-printzipioa" aplikatzen da:
Azpiegitura garestiegia al da, jendeak oraindik diruarekin ordaintzen duelako – eta ondoren erortzen da.
Une honetan egoera bat dugu, non Alemanian eskudiruko ordainketen tasa urtean %4 jaisten ari
den, edo guztira %3,8 – baina %4ra biribildu dut.
e-euroa ezartzen denean, hori exponentzialean handituko da eta nahiko azkar aurkituko gara beste herrialde batzuetan, hala
nola Suedian, etab., dauden egoera berean, non diru kontanteko ordainketek transakzio guztien %10 edo %15 soilik osatuko duten.
Eta gero, tamalez, diru kontantea zaharkituta geratzen da hemen laburki azaldu ditudan
arrazoiengatik, eta horrek normalean bi ordu behar izaten ditu.
Jakin nahi nuke: kriptomoneta-joera orokorrak nola eragiten duen diru-kopuruzko ordainketen portaera?
Zerbitzu-hornitzaile gero eta gehiago daude jada kriptomoneta erabiltzen – beraz, agian oraindik
hasierako fasean dago, gutxienez lineako merkataritzan.
Baina diru kontantezko transakzioetan, txikizkako salmentan, Alemanian dagoeneko kasu batzuetan
Bitcoinarekin zerbait ordaintzea posible al da, adibidez?
Pizzara ateratzen zarenean, kriptomoneta erabiliz ordaindu.
Honek mehatxu gehigarri bat ekar al dezake diru kontantari, banku nazionalek emandako ordainketa digitalekin batera?
Oro har gutxiago.
Beraz, ordainketa-moduetaz hitz egiten denean, pixka bat bereiztu behar duzu.
Dirua inbertitzeari buruzkoa da:
Beraz, bolatilitate handia dagoenean , ez da benetan egokia ordainketetarako.
Jendeak ez du zerbait ordainketa moduan erabili nahi, espekulazio bizi baten menpe dagoenean.
Beraz, edo dirua inbertitzeari buruzkoa da, edo ordainbide bati buruzkoa.
Ordainbide on batek ez du aldakortasunik, hau da, balioan ez du gorabeherarik, eta abar.
Beraz, egungo ikuspegitik – kriptomonetaekin gauzak nola garatzen diren ikusiko dugu –
horretan ez dut inolako arriskurik ikusten.
E-euroa egiaz askoz arrisku handiagoa da.
e-euroari diru-legezko balioa emateko pribilegioa emango zaio, eta abar.
Ez dut orain dena azaldu nahi, oso, oso konplexua delako.
Oso gai interesgarria. Ziur aski ikusle askori interesatuko zaiona:
Zergatik egiten dute jendeak hori?
Zergatik murrizten ari da diru kopurua benetan?
Erraztasun kontu hutsa al da?
Edo argi ikusten al duzu hau azken finean herritarrak menpeko bihurtu eta haien eskubideak ukatzeko asmoa duen agenda
baten zati bat dela, adibidez gizarte-kontrol baten bidez?
Noizbait, elektronikozko ordainbideetarako sarbidea arautzea naturalki askoz errazagoa izango dela diruarekin baino?
Horregatik diote jendeak: "Eskudirua askatasun inprimatua da", eta diru elektronikoa, noski, ezinbestez
kanpoko sarbideetatik mugatuta dago, esateko moduan.
Hori al da horren atzean dagoen motiboa?
Ba, noski, motibo asko daude.
"Cui bono" ikuspegitik abiatu behar duzu, hau da, nor onuratzen da horretatik?
Eta gero, noski, erantzun jakin batzuetara iristen zara.
Ni neu ez naiz gai honetara sakonki sartzen, izan ere, nolabait, gai nagusitik arreta kentzen duelako.
Benetan ari naiz hitz egiten diruaren abolizioaren eta zikloaren atzean dauden mekanika eta egiturei buruz.
Hori baino askoz ere finagoa da: diruari bizirauteko aukerarik ez dion diru-ingurune bat sortzen duzu.
Honek esan nahi du diru kontantea une honetan erasopean dagoela.
Alde batetik, ekonomiak baztertu dezake.
Baina, nire ustez, are dramatikoagoa dena da estatuak gero eta gehiago diru kontantea baztertuz esku hartzen ari dela.
Alemaniari buruz ari naiz, bertan pixka bat gehiago dakidalako.
Adibidez, igerilekuek ez dute gehiago diru kontantea onartzen, eta lehen kanpoko
igerilekuek ere ez dute gehiago diru kontantea onartzen.
Autoentzako aparkalekuek eta aparkatzeko lekuek ez dute gehiago diru kontantea onartzen, eta
bulego publikoek ere ez dute diru kontantea onartzen.
Adibidez, Düsseldorf-en herritarren bulego guztiak diru gabe bihurtu dituzte –
salbuespen bat izan ezik, tren geltokian dagoena.
Hori askoz arriskutsuagoa da, guztiz saihestu ezin duzulako.
Honek esan nahi du herritarrak gero eta gehiago sistema honetara behartuta daudela, eta hori oso, oso arriskutsua dela.
Horrek esan nahi du, azken finean, estatuak ere diru kontantea berriro onartzera behartuta egon behar duela.
Gertakariaren gaia 'Ardurazko Herritarrak' dela kontuan hartuta, galdera hau ere egiten ari naiz.
Argi dago gauza bat: diruz ordaintzeari utzita, elektronikan nola ordaintzen duzun kontuan
hartu gabe, azken batean ez da ordainketa anonimoa.
Bai, zalantzarik gabe.
Hori da puntua.
Eskudirua beti da ordainketa anonimoa.
Edonora joan naiteke, edozer ordaindu dezaket. Inork ez dit galdetzen nor naizen. Nire dirua
hartzen dute eta ez zaie niregatik interesik.
Txartelaz ordaintzen dudanean, praktikan nire portafolio osoa eta nire historia
finantzario osoa agerian geratzen dira, esateko moduan.
Une honetan nagoen lekutik hasi eta nire kontuan gertatzen ari dena, egiten ari naizena.
Hori dela eta galdetu nuen ea oinarrizko helburua nahiko argia ez zen: hemen totalitarismo baten forma ezartzea, non
herritarrak estatuak uneoro eta leku guztietan eraginkortasunez jarraitu eta gardentasunpean egon daitezen.
Ba, oraingoz hori irekita utzi nahi nuke.
Baina gauza bat ziur esan dezaket: gizarte libre batek ezinbestekoa du zaintzerik ez duen ordainketa-sistema libre bat.
Eta dena digitala dena, noski, oso erraz zaindu daiteke. Izan ere, gizartea orduan lotsatia eta menpeko bihurtzen hasten da.
Beraz, ekitaldi hau gaur soilik modu digitalean ordainduko balitz, gaur hemen zaudela erregistratuko litzateke.
Teorian, orain zuk ere "persona non grata" bihur zaitezke edo izendatu zaituzte.
Uste dut denok hala garela.
Ez, zorionez oraindik ez. Horri buruz erabat zintzo izan behar dut.
Bada, urtarrila arte ez nuen inolako erasorik jaso, izan ere, dena oso datuetan oinarrituta eztabaidatu nuelako.
Baina nire azken hitzaldi-bira egin nuenetik, zoritxarrez, hasi da, eta ez da faktuetan oinarritzen,
baizik eta istorioari gauzak gehitzen ari zaizkio.
Eta oso, oso arriskutsua da, eta hori pixka bat damutzekoa iruditzen zait.
Noski.
Eta horregatik da garrantzitsua dena modu objektibo horretan aurkeztea.
Honek ere erasogaitz bihurtzen zaitu, eta inork ezin du hori ukatu.
Hau guztia objektiboki egiaetan oinarrituta dago, eta horregatik da eztabaida honetarako ekarpen oso garrantzitsua.
Beraz, berriro ere, nire aldetik eskerrik asko.
Eskerrik asko.
Gaietara hobeto egokitzeko ordena pixka bat aldatu dugu, beraz, orain Stützle jaunari berriro nirekin bat egiteko eskatuko nioke.
Bai, diruari buruz lehenago esan zenuena oraindik nire memorian fresko dago.
Hori da bi hitzaldien arteko denbora-tartea laburrena den unea.
Hori dela eta, hemen soluzio-atalera igarotzea da errazena, etenik gabe jarrai dezakegulako.
Beraz, arazoa da, lehenago azaldu dugun bezala, diru kontantek presio gero eta handiagoa jasaten ari direla.
Eta orain galdera erabakigarria: banaka zer egin dezakegu, bakoitzak zer egin dezake
dirua desagertzea edo atzean geratzea saihesteko?
Bai, galdera labur bat, erantzun luze bat: oso zaila da.
Benetan egoera bat dugu non, lehenik, ekonomiak diru kontantea bazter dezakeen eta,
bigarrenik, estatuak diru kontantea baztertzen duen.
Hori esanda, estatuak emandako diru bakarra diru kontantea da!
Eta estatuak bere dirua baztertzen du. Hori berez absurdoa da.
Azken urteotan denbora luzez frustratuta egon naiz, diru kontantea ia eroriko librean baitago.
Deutsche Bundesbank-eko estatistikek diotenez, diru kontantek ez du bere balioa mantentzen.
Azken estatistikak 2023an argitaratu ziren. Alemanian eskudiruzko ordainketa-tasa kontuan hartuta,
produktuen %51 oraindik eskudiruz ordaintzen dira.
Urtero %4 murrizten da.
Horrek esan nahi du orain, 2025ean, oinarrizkoan %43an gaudela.
e-euroaren lehiakide zuzena nahasketan sartzen bada, 2030erako diru-ordainketak oso azkar
%15era edo beherago jaitsiko direla ikus dezakegu.
Eta hori da arazo osoa.
Ni neu oso frustratuta nengoen, dirua lege bidez babesteko inolako borondate politikorik ez zegoelako.
Diru kontanteak babes juridikoa behar du ezinbestez!
Eta babes juridikoetako bat da berriro ere eskudirutan ordaintzeko askatasuna izatea.
Azken batean herritarren eskuetara itzultzen dela.
Horretarako, funtsean merkataritzan eta gobernu-agentzien artean ere "onartze derrigorrezko" politika bat behar dugu.
Orain aurrera – eta gaur ardurazko herritarrei buruz ari garenean – herritarrek, azken finean, berriro bozkatzeko aukera dute.
Beraz, berriro ere hautatzeko askatasuna behar dugu, eta uste dut hori garrantzitsua dela.
Gaur egun oraindik ez dago borondate politikorik.
Baina dirua legean txertatzeko aukera paregabea sortu da.
Ez da politikan desiragarria delako, baizik eta boterean daudenek eta politikariek beste zerbait nahi dutelako.
E-euroa nahi dute.
derrigorrezkoa
Hori gauzatzen ari dira – une honetan hala dirudi.
Hori dela eta, e-euroarentzako "proposatutako araudi" bat argitaratu da, eta e-euroa diru legezkoa izan dadin nahi dute.
Honek esan nahi du diru kontantari buruzko arau-proposamen bat egun berean argitaratzera behartu zituztela. Hori da
diru kontantia gaur egun legezko ordainbide bakarra delako.
Beraz, oinarrizkoan, paradoxa bada ere, e-euroaren sarrerak hasieran diru kontantea
babestuko eta bermatuko du, nolabait esateko?
Ez, batere ez.
Beraz, normalean atsegina litzateke. Orain hemen ikus dezakegu.
Araudi zirriborroaren arabera, e-euroa dendetan legezko ordainbide gisa onartuko da – gutxienez akordio zirriborroaren arabera.
Bai, baina zuk esan zenuelako araudian beste gauza hori ere sartzera behartu zituztela.
Beraz, biak araudian bermatuta daude, ezta?
Ez, bi araudi-proposamen daude.
Bi araudi proposatu daude – bat e-euroarentzat eta bestea diru kontantzentzat.
Hori puntu oso garrantzitsua da.
Interesgarria da ohartzea diru kontanteari buruzko proposatutako araudiak ez duela inolako betebeharrik edo behartzerik
ezartzen txikizkako merkataritzan diru kontantea onartzeko.
Gutxienez, hala dio.
Hori berez absurdoa da.
Honek esan nahi du etorkizunean bi diru-lege desberdin izango genituzkeela – e-euroa eta
pribilegiorik gutxiagoko beste bat, alegia, diru kontantea.
Eta dena, diruaren abolizioarekin beti bezala, ausaz gertatzen da.
Europako Batzordea abokatu, ekonomialari eta negozio-kudeatzailez beteta dago.
Eta akats bat egin zuten, hain zuzen: diru kontantea – dendetan onartzeko inolako betebeharrik ez du.
Ba, hori oso harrigarria iruditzen zait.
Baina orain aukera bat dugu, alegia, ekintza hartzeko.
Ateak hurrengo hilabeteetan berriro itxiko dira.
Diru hori ere e-euroarekin parekatuko da, eta saltzaileentzat derrigorrezkoa izango da hori onartzea.
Hau guztiz ezinbestekoa da, guztiz ezinbestekoa da.
Orain, oinarrizkoena da erabakiak hartzen dituztenei presio handia egitea, hau ere herritarren borondatea dela ziurtatzeko.
Eta, beraz, helburu honetarako petizio bat jarri nuen abian.
- Hau da www.bargelderhalt.eu helbidean dagoen petizioa, eta une honetan 126.000 sinadura ditugu.
Arazoa da hori ez dela nahikoa.
Ziurtatu behar dugu populazioa ordezkatzen duela.
Eta, beraz, sinpleki eskatzen dizut – eta hau ere gaurko laguntza-deia da – petizioa sinatu, zabaldu, eta abar.
Petizioa abiatu genuenean, prentsa-artikulu bat 350 egunkarietara bidali genuen. Eta erantzun bakarrik hiru jaso genituen.
Eta erantzuna hauxe izan zen: Mesedez, ez idatzi berriro etorkizunean.
Hori, noski, gauzak oso gaizki daudela adierazten du.
Hala ere, orain arte 126.000 boto jaso ditugu.
Baina gutxienez 300.000 behar ditugu.
Esan nahi dudana da, egiazki milioi-marka gainditu izan beharko genukeela nik dagokion
gobernu-agentzietan presioa egin ahal izateko.
Printzipioz, edozeinek sinatu dezake eskaera hau, Austriako herritarra den ala ez kontuan hartu gabe –
Suitzako herritarrek ere printzipioz sinatu dezakete.
Sinpleki, eskaera honen alde bozkatu behar dugu.
Eta hona hemen eskaera: dendetan eta, noski, gobernu-agentziek ordainbide moduan diru kontantea onar dezatela.
Hori da oinarrizko eskaera eta konponbidea.
Arazoa da aurten erabakiko dela!
Horrek esan nahi du denbora oso, oso gutxi dugula.
Honek, noski, galdera sortzen du: zein neurritan osatzen du benetan Europako Parlamentua erantzukizunezko kideek, beren
kabuz erabakitzen dutenek zer pentsatzen eta zer nahi duten?
Askok ere beharrezko gaitasun teknikoak falta zaizkie.
Badakigu kasu batzuetan parlamentuko taldearen erabakiak sinpleki onartzen direla.
Eta hori Europako Parlamentuan, esateko moduan, nazio parlamentuak baino are gehiago, ate itxien atzean lantzen ari dela.
Horrek esan nahi du hemen presioa nabarmena izan beharko lukeela. Batik bat, presio publikoa nabarmena izan beharko lukeela.
Beraz, orain, zenbaki bat emateko, ordena-magnitudea. Zer esango zenuke benetako aurrerapauso bat lortzeko –
Parlamentuan mugimendu kritiko bat benetan sortzeko – beharrezko "eskatzaileren" kopurua zein den?
Parlamentua bat da.
Europeako Parlamentuko ECON Batzordeak proposatutako araudia une honetan eztabaidatzen ari da,
eta oraindik aldaketak egin daitezke fase honetan.
Honek esan nahi du lehenengo pausoa ECON Batzordeari presioa handitzea dela.
Hau lortzeko gauza asko egiten ditut.
Agian zure informaziorako bakarrik: diru-eskaerari esker, gaur egun guztira 65.000 kide dituen komunitate bat garatu dugu.
Honek esan nahi du dirurako lobby bat sortzen saiatzen ari garela, ekintza bateratuak gauzatu ahal izateko.
Eta parte-hartze-jarduera batzuk egiten ditugu.
Une honetan ECON batzordea herritarren borondatearen hurbilago ekartzeko saiatzen ari gara,
eskala handiko gutun-idazketa kanpainak antolatuz.
1.300 lagunek parte hartu zuten azken gutun-idazketa kanpainan. Eta, noski, dagokion gutunak bidaltzen ari dira.
Honek esan nahi du lehenik eta behin ECON Batzordeari presioa egin behar diogula.
Hala ere, arazo honen inguruko kontzientzia berri bat sortu behar da biztanleriaren artean eta baita politikarien artean ere.
Beraz, oso, oso garrantzitsua den puntu bat.
Eskudirua legean jasota egon behar da – hau da, dendetan eta gobernu-agentziek onartu behar dute.
Bakarrik galdetzen dizut, esan dudan bezala, 146.000 – benetan Europa osoan zehar badira – ez baita hainbeste.
Horrek esan nahi du askoz gehiago egon behar dela.
Beraz, galdera hau da: puntu benetan lortzeko, zer litzateke hemen helburua?
Ba, uste dut milioi-marka lortu behar dugula.
Une honetan oso indartsu ari naiz Alemaniari erreferentzia egiten.
Dena den, une honetan ia ez da ikusten.
Eta milioi batera iristean, presioa sentitzen hasten gara.
Hau ez da desiozko pentsamendua; zerbait egin besterik ez dugu.
Hizlaritza-bira batean egon naiz eta bitartekariekin harreman estuagoa ezartzen saiatu naiz.
Horrek esan nahi du gaurtik aurrera nire hitzaldi-bira amaitzen ari naizela.
Hurrengo bi hilabeteetan, eskaera honen inguruan kontzientzia pizteko elkarrizketetara gonbidatzen nauten YouTube kanaletan
arreta handia jarriko dut – milioi hori benetan lortzeko.
Benetan laguntza eskatzen ari naiz: biderkatzaileekin, egunkariekin eta abarrekiko harremanak
badituzu, mesedez jarri nirekin harremanetan, eskaera hau aurkeztu eta ikusgarri bihurtu dadin.
Orduan erraz iritsi daiteke milioi markara.
Hau egiteko denon laguntza behar dut.
Hori ere gaur hemen nagoen arrazoi nagusietako bat da.
Horregatik, eskerrik asko.
Eta arazoaren deskribapenean lehenago laburki aipatu zenuen.
– Noski, galdera: alde batean txartela, beste aldean diru kontantea?
Printzipioz, hauteskunde-erabaki baten antzekoa da.
Horrek esan nahi du, printzipioz, zuk ere zerbait egin dezakezula ahal duzun heinean diru kontantean ordainduz, ezta?
Beraz, gaurko izenburua "Arduradun Herritarra" da.
Honek esan nahi du herritarrek arduratsu izan daitezen, lehenik hautatzeko askatasuna eta
eragiten dugunaren kontzientzia behar ditugula.
Badakigu banku zentralek diruaren etorkizuna eskaerarekin lotzen ari direla.
Ikuspegi honetatik, egia da gaur egun diru kontuan demokrazia zuzena dugula – dirua gordetzeko bozketa-paper bat dagoelako.
Eta boto-paperak honela itxura du, adibidez.
Honek esan nahi du ez dugula lau urtez behin bozkatzera joaten, hauteskunde orokorretan bezala, etab., baizik eta:
Egunero, egiten ditugun erosketa guztiekin, diru kontantea aukeratzen dugu!
Horrek esan nahi du arduradun herritarrek konturatzea diru kontantaren eskaera ahalik eta altuena mantendu behar dugula.
Hori da funtsezko gauza, hau da, egia honen kontzientzia.
Horrek esan nahi du hurrengoan erosketak egitera joaten garenean, gure bozka-papera aurkezten dugula, diru kontantea mantentzeko
– baina diru kontantea abolitzeko bozka-papera ere badago.
Eta aukera duzu honela esateko ere: Ados, txartelaz edo mugikorraren bidez ordainduko dut.
Eta hori esatean, ez duzu ezer esaten, honakoa izan ezik: diru kontantea abolitzearen alde nago.
Hori da bere esentzia.
Zure aurrean hemen zutik nagoen arrazoia, jendeari beren ekintzek zer eragiten duten azaltzea besterik ez da.
Bai, eta nahi nuke herritar arduratsuek honi buruz hausnartzea:
Hautes-paper honekin eragiten dudana, eta hautes-paper honekin eragiten dudana.
Hori da arrazoi bakarra – nahi ditut beren erabakiak hartzeko gai diren herritarrak.
Eta garrantzitsua da herritar arduratsuentzat gai honi buruz oso, oso ondo informatuta egotea.
hamabi hiru lau hiru bi bat
Une honetan galdetzen ari dira eskaera zenbat denbora iraungo duen.
Europako Parlamentuak horren alde bozkatu arte iraungo du.
Esango nuke azkenik 2025eko urrira arte funtzionatuko duela.
Ikusi behar dugu ea hori baino lehen datorren.
Baina litekeena da 2025ean ez izatea, orduan i-euroak bere garapenaren hirugarren fasean sartzea aurreikusita dagoelako.
Bai, eskerrik asko zure balorazioagatik.
Eta horregatik dira hain garrantzitsuak Erwin Rigok antolatutako halako ekitaldiak, gizarte
orokorraren artean gai horiei buruzko kontzientzia pizteko.
Jende askok egiten duelako, zalantzarik gabe hemen, areto honetan, proportzioz kanpoko kopuru handia dago, baina
publiko orokorrean askok ez dute egiten. Bai, zoritxarrez.
Bai, eta horri zerbait gehitu nahi nioke.
Zuk zeuk sinatu dezakezu www.bargelderhalt.eu helbidean.
Eta han kaxa markatzen baduzu, automatikoki komunitatearen parte izango zara.
Eskaeraren aurrerapen gehiagoren berri jasotzea nahi duzun adierazten du.
eta orduan komunitatearen parte zara.
Komunitatea izugarri garrantzitsua da.
Zeren, petizioarekin arrakasta lortuta ere, diruaren beheranzko erorketa librea soilik geldituko baita.
Baina finantza-industriaren marketin-neurriak haratago doaz.
Honek esan nahi du prestatu egin behar garela; dirurako eta gure askatasunerako presio-talde bat sortu behar dugula.
Amaierako hitzak eta laburpena oso onak.
Zorionak horretarako, eta jarraitu lan ona egiten gai honetan.
Eskerrik asko.
Elkarrizketan erantzunik gabe geratu ziren galderak argitzeko: Zergatik egiten duzu hori?
Zergatik murrizten ari da benetan diru kopurua?
- oraindik erantzunik gabe dagoena, Stützle jaunaren ekarpen interesgarria Kla.TV programaren erakustaldiarekin amaituko dugu.
Boterearen arduragabeko bilaketaren bidezko diru-aboliioa
AEBetako gobernua da mundu osoan diru kontantearen gero eta azkarrago ezabatzearen arduradun indar boteretsuetako bat.
AEBetako Nazioarteko Garapenerako Agentziaren (USAID) laguntzarekin, Better than Cash Aliantza 2012an sortu zen.
Ordutik, hau mundu osoan diru kontantearen abolizio masiboa sustatzeko erabili da.
AEBen konpromiso honen arrazoia da mundu osoko dirurik gabeko ordainketa-transakzioetan AEBetako enpresek nagusitasuna dutela.
Honek zeharka AEBetako gobernuari aukera ematen dio herrialde, banku, enpresa eta baita pertsona banakoen finantza-transakzioak
zaintzeko, eta bere nahiei jarraiki ez badira, dirurik gabeko ordainketa-transakzioetatik kanpo uzteko.
Honek botere-faktore izugarria adierazten du, eta orain litekeena da Estatu Batuetako nagusitasun militarraren pareko izatea.
Eskudirua gutxiago erabiliz, AEBen boterea automatikoki handitzen da.
Orain aztertuko dugu finantza-estratega hauek hartu duten hurbilketa, beren boterea handitzeko
ordainketa-zerbitzu handien hornitzaileen edo nazioarteko banku-sistemen bidez, mundu osoko zenbait adibide erabiliz:
Ordainketa-zerbitzu internazionaleko hornitzaile VISAk diru-ordainketak ordezkatzeko neurri intentsiboak ezarri ditu.
500.000 US$-ko aurrekontuarekin, AEBetako taberna, kafetegi eta jatetxeek diru laguntza
jasoko dute diru kontantea onartzeari uzten badiote.
Gainera, VISAk Bulgariako gobernuari eragiteko saiakera egin zuen, diru kopuru muga bi
urratsean gutxitzeko, gutxi gorabehera 500 eurora.
AEBetako datuek frogatzen dute hemen jokoan daudela ukigarri diren interes ekonomikoak.
2018an, kreditu-txartelen ordainketek bakarrik bertan 90 mila milioi AEB dolarreko kostuak sortu zituzten.
Bezeroek nagusiki ordaindutako eta ordainketa-zerbitzu gabeko hornitzaileen poltsikoetara isuri zen dirua.
Baina hauek ez dira diru kontantearen desplazamendu gero eta handiagoaren ondorio bakarrak.
Grezian gertatutako garapen drastikoek diru kontantea ezabatzeak ekar ditzakeen ondorioen ideia bat ematen dute.
Han, herritarrek zerga-zigorrak jasaten dituzte dirurik gabeko ordainketa nahikorik egiten ez badute, eta enpresak, funtsean,
behartuta daude VISA bezalako enpresekin kontratuak sinatzera.
Etxean gordetako diru kontantea ere agintariei jakinarazi behar zaie, eta jatorria frogatu ezin bada, konfiskatu egingo da.
Eta hemen da bi eremuren – ordainketa-zerbitzu-hornitzaileen eta nazioarteko banku-sistemen – interesek elkarrekin doazen lekua:
Hurrengo atalak argi uzten du eremu hauek elkarrekin lotuta daudela, erloju-mekanismo baten engranajeak bezalaxe,
finantza-baliabideak kontrolatzeko, jabetza pribatua barne.
Ekonomia suspertzeko, Europako Banku Zentralak urteetan zehar interes-tasa nagusiak jaisten aritu da.
Aurrekontu-kontuetan interes-tasa negatiboek espropiaketa isila suposatzen dutenez, inbertitzaileek beren
dirua ateratuta balio-galeraren aurka babestu daitezke.
Hala ere, norberaren ondasunen gaineko autodeterminazio honek EBZren eragin-eremua mugatzen du.
IMFk egindako lan-txosten batek, interes-tasa negatiboen sistema ezartzeari buruz, orain proposatzen du
diru-kopuruetan truke-tasa bat kobratzea, inbertitutako aktiboetan aplikatzen den interes-tasa berbera izatea.
Adibidez, -5%eko interes-tasa negatiboarekin, ATM batetik 100 € ateratzean 95 € jasoko zenuke eskudirutan.
Ondorioa izango litzateke diruaren erakargarritasuna aurrezteko bitarteko eta ordainbide gisa nabarmen murriztuko
litzatekeela, diruaren azken ezabapena errazteko bidea irekiz.
Prof. Hans-Werner Sinn, ifo Institutuko lehendakari ohi eta ekonomialari aditua, iruzkindu du:
ECBk euroko diru-kopurua ezabatu nahi badu, Alemaniak Deutsche Mark berriro ezarri beharko du.
Diru kontantea askatasunaren zati garrantzitsua da.
Dirua hautatzeko askatasuna da.
Beraz, guztiz gabe dagoen pertsonarentzat hamar aldiz baliotsuagoa da.
Fyodor M. Dostoevsky, idazle errusiarra.
Ikusle maiteok, Dornbirnen gertakari honi buruzko txosten gehiago jada HOCH2.TVn ikusgai daude.
Programa honen behean estekak aurkituko dituzu.
Aukera hau aprobetxatu nahi genuke HOCH2.TVri bere lankidetza bikainagatik eskerrak emateko.