1
00:00:00,000 --> 00:00:00,520


2
00:00:00,520 --> 00:00:09,055
Nan 29 Mas 2025, Kulturhaus Dornbirn te òganize evènman
"Libète & Otodeterminasyon – Sitwayen Responsab" ak

3
00:00:09,055 --> 00:00:14,560
kontribisyon enteresan sou règ lalwa, souverènte ak lajan kach.

4
00:00:14,560 --> 00:00:18,359
Evènman an te òganize pa Akademi
pou Devlopman Pèsonèl nan Dornbirn.

5
00:00:18,359 --> 00:00:24,920
HOCH2.TV anrejistre epi edite tout
rapò yo pou nou, chè telespektatè.

6
00:00:24,920 --> 00:00:31,780
Jodi a, Kla.TV prezante yon entèvyou ak
Hansjörg Stützle sou deplasman lajan kach.

7
00:00:45,840 --> 00:00:53,679
Kounye a nou rive bò kote Mesye Hansjörg Stützle ak
sijè prezèvasyon lajan kach ak abolisyon lajan kach.

8
00:00:53,679 --> 00:00:58,140
Li gen rapò tematik tou, menm si ak yon ti chanjman.

9
00:01:04,599 --> 00:01:07,640
Chè Mesye Stützle, petèt an premye yon ti kesyon pou ou.

10
00:01:07,640 --> 00:01:13,719
Kijan ou te vin tèlman angaje nan
kesyon pou aboli oswa kenbe lajan kach?

11
00:01:13,719 --> 00:01:19,159
Wi, byen, pou mwen sa te byen
lontan de sa, sètènman anviwon 25 ane.

12
00:01:19,159 --> 00:01:27,799
Epi an premye, soti nan yon pèspektiv lojik,
paske gen opozan kont yon sistèm peman gratis.

13
00:01:27,799 --> 00:01:30,519
Epi se sitou endistri finansye a.

14
00:01:30,519 --> 00:01:36,920
Anviwon 25 ane de sa, li te klè pou
mwen ke sijè sa a t ap parèt yon lè.

15
00:01:36,920 --> 00:01:45,480
Paske lajan kach mete modèl biznis yo
an danje nan fòm posib "kouri nan bank".

16
00:01:45,480 --> 00:01:51,221
Sa vle di ke endistri finansye a esansyèlman
toujou anba presyon pou kenbe konfyans

17
00:01:51,221 --> 00:01:54,680
piblik la nan sistèm monetè a nan yon sèten nivo.

18
00:01:54,680 --> 00:02:01,840
Si sa a desann anba yon sèten limit,
sitwayen yo vin enkyete epi yo ale nan bank lan.

19
00:02:01,840 --> 00:02:06,640
Li vle lajan an, li vle pote li nan pwòp zòn enfliyans li.

20
00:02:06,640 --> 00:02:10,680
Epi a la file fòme, apre sa gen yon
kouri sou bank yo, e konsa de filè.

21
00:02:10,680 --> 00:02:15,520
Epi, natirèlman, yon gwo kriz rive.

22
00:02:15,520 --> 00:02:21,840
Li te senpleman klè pou mwen nan moman sa a ke pa t
gen okenn manifestasyon nan abolisyon lajan kach.

23
00:02:21,840 --> 00:02:28,520
Men, pandan kriz finansye 2007–2009 la, te
gen yon manifestasyon ki te byen fò de sa.

24
00:02:28,520 --> 00:02:33,479
Prèske pèsonn pa t remake,
espesyalman ak entèdiksyon lajan kach reyèl.

25
00:02:33,479 --> 00:02:42,599
Epi li pa t atire anpil atansyon paske yo te
dekri l ak yon bèl eufemism, sètadi limit lajan kach.

26
00:02:42,599 --> 00:02:47,319
Yon limit lajan kach se deja yon entèdiksyon
lajan kach pou tout sa ki depase yon sèten limit.

27
00:02:47,319 --> 00:02:54,879
Nan Ewòp – se la li te kòmanse – nou gen 18 peyi ki gen
entèdiksyon sou lajan kach ki depase yon sèten limit.

28
00:02:54,879 --> 00:03:01,159
Lagrès, pa egzanp, se peyi ki gen limit
lajan kach ki pi ba a, ki se sèlman 500 €.

29
00:03:01,159 --> 00:03:10,355
Sa vle di ke si ou ale nan peyi Lagrès kounye a
epi ou vle peye yon bòdwo otèl ki se 501 ewo, li

30
00:03:10,355 --> 00:03:15,479
ilegal epi lalwa pini ou si ou peye an lajan kach.

31
00:03:15,479 --> 00:03:25,759
Lagrès deja fè de tantativ pou bese limit lajan kach la a €200.

32
00:03:25,759 --> 00:03:32,360
Men sa pa t posib paske biyè 500 ero a toujou lajan legal.

33
00:03:32,360 --> 00:03:36,599
E se sèl rezon sa a ki fè nou pa
gen yon limit lajan kach ki pi ba.

34
00:03:36,599 --> 00:03:41,520
Wi, e devlopman sa yo evidamman pa konnen
pa anpil sitwayen nan lavi yo chak jou.

35
00:03:41,520 --> 00:03:42,719
Kidonk gen kèk moun ki jis aksepte sa.

36
00:03:42,719 --> 00:03:45,479
Mwen panse an Almay li se anviwon 10,000 ero.

37
00:03:45,479 --> 00:03:46,719
Oswa èske se enfòmasyon mwen?

38
00:03:46,719 --> 00:03:52,000
Non, kounye a pa gen okenn limit lajan
kach klasik nan pwen vant (POS) an Almay.

39
00:03:52,000 --> 00:03:55,879
Menm pa pou depo, kidonk se obligasyon pou bay
prèv pou blanchiman lajan taks ak bagay konsa?

40
00:03:55,879 --> 00:04:03,599
Egzakteman, konsa machann yo gen devwa pou kenbe dosye, men
apati 2027, yon limit lajan kach €10,000 ap aplike atravè Ewòp.

41
00:04:03,599 --> 00:04:04,360
Se sijè a.

42
00:04:04,360 --> 00:04:07,360
Peyi ki deja anba nivo sa a ka kenbe li.

43
00:04:07,360 --> 00:04:10,520
Ou ka fikse limit lajan kach la anba £10,000 nenpòt ki lè.

44
00:04:10,520 --> 00:04:15,039
E kijan ou esplike lefèt ke gen toujou relativman
ti konsyantizasyon sou pwoblèm nan nan zòn sa a?

45
00:04:15,039 --> 00:04:18,839
Èske sitwayen yo petèt poko okouran de
nivo menas ki genyen sou lajan kach yo?

46
00:04:18,839 --> 00:04:20,920
Definitivman non.

47
00:04:20,920 --> 00:04:25,240
Mwen fèk retounen sot nan yon toune konferans ki te long anpil.

48
00:04:25,240 --> 00:04:28,000
Depi janvye, mwen ap vwayaje sèlman pou bay konferans.

49
00:04:28,000 --> 00:04:34,519
Lè m ap pale pandan de èdtan sou mekanis ki
dèyè abolisyon lajan kach, anpil moun di:

50
00:04:34,519 --> 00:04:39,279
Mwen te konnen se te yon pwoblèm, men mwen
pa t reyalize li te tèlman kontwovèsyal.

51
00:04:39,279 --> 00:04:43,120
Men lè ou koute Deutsche
Bundesbank la, tout bagay sanble anfòm nèt.

52
00:04:43,120 --> 00:04:46,839
Yo asire nou gen ase lajan kach e
egzistans li kontinye an sekirite.

53
00:04:46,839 --> 00:04:51,439
An jeneral, yo sèlman pran an kont sa popilasyon an swadizan vle.

54
00:04:51,439 --> 00:04:53,560
Nou prepare yon ti anrejistreman pou ou.

55
00:04:53,560 --> 00:04:59,720
Ete pase a, mwen kwè ou te yon envite nan
Südwestrundfunk, yon difize piblik Alman ki fè pati ARD.

56
00:04:59,720 --> 00:05:01,160
Se te egzakteman sijè a.

57
00:05:01,160 --> 00:05:03,939
Petèt n ap voye yon lòt ti kout je rapid.

58
00:05:06,720 --> 00:05:09,439
Byen, mwen gen envite ki jis bon
nan estidyo a pou reponn kesyon sa a.

59
00:05:09,439 --> 00:05:10,439
Stefan Hardt avèk nou.

60
00:05:10,439 --> 00:05:13,560
Li dirije Divizyon Lajan Kach Santral la nan Bundesbank la.

61
00:05:13,560 --> 00:05:14,000
Bon swa.

62
00:05:14,000 --> 00:05:14,680
Bon swa.

63
00:05:14,680 --> 00:05:19,319
Konbyen tan ou menm, konbyen tan
Bundesbank la ap kontinye ban nou lajan kach fre?

64
00:05:19,319 --> 00:05:23,120
Toutotan sitwayen yo vle itilize lajan kach.

65
00:05:23,120 --> 00:05:27,360
Èske sa aplike pou tout bil lajan kach, pou tout ti monnen?

66
00:05:27,360 --> 00:05:28,480
Wi, natirèlman.

67
00:05:28,480 --> 00:05:35,439
Fondamantalman, gran majorite sitwayen yo di
ke yo vle gen opsyon pou peye an lajan kach.

68
00:05:35,439 --> 00:05:39,120
Sa se anviwon 93 pousan nan popilasyon an ki vle sa.

69
00:05:39,120 --> 00:05:40,800
E se pa tout ladan yo ki fè sa.

70
00:05:40,800 --> 00:05:44,759
Men yo ta omwen renmen gen opsyon pou peye an lajan kach.

71
00:05:44,759 --> 00:05:51,279
E toutotan moun vle peye an lajan kach, n ap kontinye bay li.

72
00:05:51,279 --> 00:05:54,279
Entuzyast lajan kach yo ka kounye a respire yon souf soulajman.

73
00:05:54,279 --> 00:05:56,879
Èske m tande yon pwa k ap leve sou zepòl ou, Mesye Stützle?

74
00:05:56,879 --> 00:06:06,000
Absoliman non, paske yo te deklare sa klèman:
toutotan gen demann, Deutsche Bundesbank ap kenbe l.

75
00:06:06,000 --> 00:06:07,399
E se sa menm ki tout pwoblèm nan.

76
00:06:07,399 --> 00:06:11,240
Ou ta ka vle defini tou sa demann ye.

77
00:06:11,240 --> 00:06:13,240
Ki wo pousantaj peman an lajan kach la dwe ye?

78
00:06:13,240 --> 00:06:19,319
Kidonk, finalman, se nou menm kòm sitwayen ki pou
deside – èske n ap peye ak kat oswa an lajan kach?

79
00:06:19,319 --> 00:06:21,720
Sa a se esansyèlman sa n ap di isit la konsènan peman pa kat.

80
00:06:21,720 --> 00:06:25,680
Mwen anfavè aboli lajan kach, oswa mwen anfavè kenbe lajan kach.

81
00:06:25,680 --> 00:06:29,680
Kidonk, se yon pwen enpòtan anpil ke
nou dwe pran an konsiderasyon isit la.

82
00:06:29,680 --> 00:06:40,160
E malerezman, sitwayen yo pa gen lajan kach nan men yo
ankò paske ekonomi an ap deplase pou rejte lajan kach.

83
00:06:40,160 --> 00:06:44,040
Sa vle di gen komèsan isit la an
Almay ki refize aksepte lajan kach.

84
00:06:44,040 --> 00:06:49,800
E nou konnen ke, sou baz sa a, lajan
kach pa gen okenn chans pou siviv alontèm.

85
00:06:49,800 --> 00:06:57,459
Paske ekonomi an detèmine si nou menm, kòm
sitwayen, gen opsyon pou peye ak lajan kach.

86
00:07:02,720 --> 00:07:08,399
Bon, mwen panse bankye a pa t sanble twò
kontan lè ou te di dènye pati a, pa vre?

87
00:07:08,399 --> 00:07:10,160
Wi, sa pa t egzakteman sa li te gen nan tèt li.

88
00:07:10,160 --> 00:07:14,560
Pafwa mwen gen santiman ke Deutsche Bundesbank
la responsab pou toujou rasire moun, rasire yo:

89
00:07:14,560 --> 00:07:16,360
Lajan an an sekirite.

90
00:07:16,360 --> 00:07:21,040
Men finalman, yo lye l ak demann lan.

91
00:07:21,040 --> 00:07:28,680
Mwen te poze kesyon an: Kisa Deutsche
Bundesbank la konprann pa demann – e li pa t reponn.

92
00:07:28,680 --> 00:07:34,399
Gen senpleman yon sèten mekanis ki enplike nan
abolisyon lajan kach, ke mwen ta renmen eksplike yon ti kras.

93
00:07:34,399 --> 00:07:36,000
Nou te prepare tou dyagram pou sa a.

94
00:07:36,000 --> 00:07:37,720
Sa a se yon pwen ki trè enpòtan.

95
00:07:37,720 --> 00:07:43,000
Se vre ke, natirèlman, estrikti yo ap elimine lajan kach.

96
00:07:43,000 --> 00:07:48,160
Epi m ap eseye esplike yon bagay ki nòmalman pran m de èdtan.

97
00:07:48,160 --> 00:07:50,879
M ap eseye sa nan senk minit.

98
00:07:50,879 --> 00:07:51,680


99
00:07:51,680 --> 00:07:53,279
Tan ap kouri, dakò.

100
00:07:53,279 --> 00:07:59,160
Kidonk, sou bò gòch la, nou ka wè ke yo bezwen mete
yon enfrastrikti an plas pou peman san lajan kach.

101
00:07:59,160 --> 00:08:03,560
Se te yon pwojè jeyan ki te pran plizyè dizèn ane pou fini.

102
00:08:03,560 --> 00:08:07,079
Nan Almay, omwen, yo ka di li konplè.

103
00:08:07,079 --> 00:08:09,519
Epi isit la nan Otrich, petèt poko nan kabin mòn yo.

104
00:08:09,519 --> 00:08:12,079
Men sinon, enfrastrikti a an plas.

105
00:08:12,079 --> 00:08:14,879
Sa a te prèske deside.

106
00:08:14,879 --> 00:08:21,040
Sou bò dwat la, nou ka wè ke maketing ak
ranfòsman son fèt natirèlman atravè maketing.

107
00:08:21,040 --> 00:08:28,160
Yo envesti plizyè milya pou ankouraje peman dijital.

108
00:08:28,160 --> 00:08:34,399
Epi anpil moun finalman antre nan
sistèm sa a san yo pa reflechi anpil sou li.

109
00:08:34,399 --> 00:08:40,840
Sa ki yon ti jan tris tou se ke yo te
aplike tou yon kanpay piblisite kont lajan kach.

110
00:08:40,840 --> 00:08:46,279
Malerezman, nou te remake sa pandan pandemi
kowonaviris la, lè te gen siy ki te afiche nan magazen yo:

111
00:08:46,279 --> 00:08:50,519
Pou rezon ijyèn, tanpri pa peye ak lajan kach, elatriye.

112
00:08:50,519 --> 00:08:57,960
Epi anpil moun te kwè sa, epi yo te antre nan sistèm dijital la.

113
00:08:57,960 --> 00:09:01,919
Apre sa, nou gen sijè a: rejè lajan kach pa ekonomi an.

114
00:09:01,919 --> 00:09:04,080
Sa se yon sijè ki trè kontwovèsyal.

115
00:09:04,080 --> 00:09:09,159
Lajan kach aktyèlman anrejistre nan lwa nan
twa pyes lejislasyon ki gen anpil pouvwa:

116
00:09:09,159 --> 00:09:19,078
An reyalite, nan Lwa sou Bundesbank la; li enkòpore nan Statut
ECB la e tou nan Trete Inyon Ewopeyen an nan yon fason ki ba

117
00:09:19,078 --> 00:09:24,960
li privilèj pou li se lajan legal e yo dwe aksepte li nan komès.

118
00:09:24,960 --> 00:09:35,600
Sa te lanse an 2010 pa yon rekòmandasyon Komisyon an – avèk
agiman libète kontra ke détaillants yo ka refize lajan kach.

119
00:09:35,600 --> 00:09:40,279
Kidonk yo konsidere libète kontra
nan biznis ak komès kòm pi enpòtan.

120
00:09:40,279 --> 00:09:43,399
Sa a te konfime tou pa Deutsche Bundesbank.

121
00:09:43,399 --> 00:09:47,480
Nou te diskite sa tou nan entèvyou a.

122
00:09:47,480 --> 00:09:56,240
Sa a eksplozif, trè danjere, paske entèpretasyon sa a vle di
kounye a se yon reyalite ke machann yo gen dwa refize lajan kach.

123
00:09:56,240 --> 00:10:03,176
Sa vle di ke nou menm, kòm sitwayen, pa gen lajan kach nan
men nou ankò – sètadi libète pou chwazi – men se ekonomi an

124
00:10:03,176 --> 00:10:07,039
kounye a ki deside si nou gen dwa peye ak lajan kach oswa non.

125
00:10:07,039 --> 00:10:09,000
Se yon reyalite.

126
00:10:09,000 --> 00:10:15,519
Apre sa, nou gen yon lòt aspè, ki se entwodiksyon e-euro a.

127
00:10:15,519 --> 00:10:20,720
Yo prevwa e-euro a ap antre nan
twazyèm faz li nan mwa Oktòb ane sa a.

128
00:10:20,720 --> 00:10:25,440
Gen yon regilasyon pwopoze pou e-euro a, sètadi yon pwojè lwa.

129
00:10:25,440 --> 00:10:33,720
Yo atann ke Palman Inyon Ewopeyen
an ap deside sou sa nan mwa Oktòb.

130
00:10:33,720 --> 00:10:41,506
Epi li ka rive ke nan pwochen youn, de, twa ane
yo, n ap vrèman gen yon konpetitè dirèk pou lajan

131
00:10:41,506 --> 00:10:46,159
kach nan pwen vant lan, sètadi nan komès an detay.

132
00:10:46,159 --> 00:10:48,279
E sa lakòz tout bagay, natirèlman.

133
00:10:48,279 --> 00:10:57,799
Twa blòk sa yo fè sitwayen yo vin pi plis pouse
nan sistèm sa a epi kondisyone pou peman dijital.

134
00:10:57,799 --> 00:11:01,720
Epi kounye a men li vini – e sa a se bagay ki pi enpòtan an.

135
00:11:01,720 --> 00:11:06,559
– sa vle di, "rapò peman an lajan
kach" se yon tèm ki enpòtan anpil.

136
00:11:06,559 --> 00:11:15,679
Deutsche Bundesbank la te di tou nan yon
entèvyou isit la ke yo ap lye li ak demann lan.

137
00:11:15,679 --> 00:11:19,360
Kòm mwen te di, mwen te mande
Deutsche Bundesbank sa yo vle di pa demann.

138
00:11:19,360 --> 00:11:22,480
Dapre kalkil mwen, li se 15 pousan.

139
00:11:22,480 --> 00:11:24,840
Yon moun ta ka diskite ant 10 ak 15 pousan.

140
00:11:24,840 --> 00:11:29,600
Lè sa a, enfrastrikti lajan kach la kòmanse vin twò chè.

141
00:11:29,600 --> 00:11:34,000
Lè sa a, sa yo rele "prensip pwopòsyonalite" a aplike:

142
00:11:34,000 --> 00:11:42,919
Èske enfrastrikti a twò chè parapò ak fason
moun toujou peye ak lajan kach – epi li efondre.

143
00:11:42,919 --> 00:11:53,399
Kounye a nou gen yon sitiyasyon kote rapò peman an
lajan kach nan Almay ap bese pa 4 pousan pa ane, oswa 3.8

144
00:11:53,399 --> 00:11:58,919
pousan an total – men m ap wonnen l monte a 4 pousan.

145
00:11:58,919 --> 00:12:05,659
Lè yo entwodui e-euro a, sa pral ogmante eksponansyèlman e nou
pral byen vit jwenn tèt nou nan menm sitiyasyon ak lòt

146
00:12:05,659 --> 00:12:12,399
peyi tankou Syèd, elatriye, kote peman an lajan kach ka
sèlman reprezante 10 oswa 15 pousan nan tout tranzaksyon yo.

147
00:12:12,399 --> 00:12:20,519
Epi, malerezman, lajan kach vin demode pou rezon mwen te
brèfman dekri isit la, sa ki nòmalman pran m de èdtan.

148
00:12:20,519 --> 00:12:28,639
Sa m ta enterese konnen se: Kijan tandans jeneral
pou kriptomonè afekte konpòtman peman an lajan kach?

149
00:12:28,639 --> 00:12:36,480
Gen plis an plis founisè ki deja ap itilize kripto – kidonk
sa petèt toujou nan kòmansman li, omwen nan komès sou entènèt.

150
00:12:36,480 --> 00:12:40,708
Men nan tranzaksyon an lajan kach, nan komès
an detay, èske li deja posib nan kèk ka an Almay

151
00:12:40,708 --> 00:12:42,120
pou peye pou yon bagay ak Bitcoin, pa egzanp?

152
00:12:42,120 --> 00:12:44,879
Lè w al manje pitza, peye ak kripto.

153
00:12:44,879 --> 00:12:51,080
Èske sa ta ka reprezante yon lòt menas pou lajan kach,
ansanm ak metòd peman dijital ke bank nasyonal yo emèt?

154
00:12:51,080 --> 00:12:52,279
An jeneral mwens.

155
00:12:52,279 --> 00:12:55,919
Kidonk, lè li rive sou mwayen
peman, ou dwe fè yon ti distenksyon.

156
00:12:55,919 --> 00:12:57,799
Se sou envesti lajan:

157
00:12:57,799 --> 00:13:03,519
Kidonk, lè gen gwo volatilite , li pa vrèman apwopriye pou peman.

158
00:13:03,519 --> 00:13:10,679
Moun pa vle itilize yon bagay kòm
peman lè li sibi gwo espekilasyon.

159
00:13:10,679 --> 00:13:15,720
Kidonk swa se sou envesti lajan oswa se sou yon mwayen peman.

160
00:13:15,720 --> 00:13:21,320
Yon bon mwayen peman pa gen volatilite, sa
vle di pa gen fluktuasyon nan valè, elatriye.

161
00:13:21,320 --> 00:13:27,399
Kidonk, dapre pèspektiv aktyèl la – n ap wè kijan bagay yo
ap devlope ak kriptomonè yo – mwen pa wè okenn danje ladan l.

162
00:13:27,399 --> 00:13:31,480
E-ewo a se aktyèlman yon danje ki pi gwo anpil.

163
00:13:31,480 --> 00:13:36,279
E-ewo a pral jwenn privilèj pou
li sèvi kòm lajan legal, elatriye.

164
00:13:36,279 --> 00:13:39,840
Mwen pa vle eksplike tout bagay kounye a, li trè, trè konplèks.

165
00:13:39,840 --> 00:13:44,840
Yon sijè ki vrèman enteresan. Yon bagay ki
pral sètènman enterese anpil telespektatè:

166
00:13:44,840 --> 00:13:45,799
Poukisa moun fè sa?

167
00:13:45,799 --> 00:13:49,440
Poukisa yo ap aktyèlman diminye lajan kach la?

168
00:13:49,440 --> 00:13:51,600
Èske se jis yon kesyon de konvenyans?

169
00:13:51,600 --> 00:13:57,729
Oswa èske ou wè sa klèman kòm yon pati nan yon
ajanda ki finalman vize fè sitwayen yo depandan

170
00:13:57,729 --> 00:14:01,879
epi retire dwa yo, pa egzanp atravè kontwòl sosyal?

171
00:14:01,879 --> 00:14:06,759
Èske nan yon moman li pral natirèlman vin pi fasil pou
regle aksè a mwayen peman elektwonik pase ak lajan kach?

172
00:14:06,759 --> 00:14:11,292
Se poutèt sa moun di, "Lajan kach se libète ki
enprime," e lajan elektwonik, natirèlman,

173
00:14:11,292 --> 00:14:14,120
inevitabman limite kont aksè ekstèn, pou di konsa.

174
00:14:14,120 --> 00:14:16,519
Èske se rezon sa a ki dèyè li?

175
00:14:16,519 --> 00:14:18,399
Byen, gen anpil rezon, natirèlman.

176
00:14:18,399 --> 00:14:23,519
Ou dwe suiv prensip "Cui Bono", sa
vle di kiyès ki benefisye de li?

177
00:14:23,519 --> 00:14:26,320
Epi, natirèlman, ou rive jwenn sèten repons.

178
00:14:26,320 --> 00:14:32,559
Mwen menm mwen pa antre twò fon nan sijè sa a paske li
distrè atansyon sou sijè prensipal la nan yon sèten fason.

179
00:14:32,559 --> 00:14:39,480
Sa m ap pale de li vrèman se mekanik ak
estrikti ki dèyè abolisyon lajan kach, dèyè sik la.

180
00:14:39,480 --> 00:14:48,200
Li pi sibtil pase sa: ou kreye yon anviwònman
pou lajan kach kote lajan kach pa ka siviv.

181
00:14:48,200 --> 00:14:52,759
Sa vle di ke lajan kach kounye a anba atak.

182
00:14:52,759 --> 00:14:56,240
Sou yon bò, ekonomi an ka rejte li.

183
00:14:56,240 --> 00:15:05,879
Men sa ki pi dramatik, selon mwen, se ke leta
ap entèvni plis ak plis lè li refize lajan kach.

184
00:15:05,879 --> 00:15:09,480
Mwen ap pale de Almay paske mwen konnen yon ti kras plis sou li.

185
00:15:09,480 --> 00:15:14,240
Pa egzanp, pisin yo pa aksepte lajan kach ankò, e
premye pisin deyò yo pa aksepte lajan kach ankò.

186
00:15:14,240 --> 00:15:22,000
Ke pakin machin ak espas pou pakin pa aksepte lajan kach
ankò, e menm biwo piblik yo pa aksepte lajan kach ankò.

187
00:15:22,000 --> 00:15:27,270
Nan Düsseldorf, pa egzanp, nou gen yon
sitiyasyon kote tout biwo sitwayen yo pa aksepte

188
00:15:27,270 --> 00:15:30,759
lajan kach – eksepte youn ki nan estasyon tren an.

189
00:15:30,759 --> 00:15:34,039
Sa a pi danjere anpil paske ou pa ka evite l ditou.

190
00:15:34,039 --> 00:15:44,240
Sa vle di ke sitwayen yo ap vin pi plis fòse
antre nan sistèm sa a, ki trè, trè danjere.

191
00:15:44,240 --> 00:15:51,320
Sa vle di ke, finalman, nou bezwen tou
pou leta oblije aksepte lajan kach ankò.

192
00:15:51,320 --> 00:15:56,080
Mwen ap poze kesyon sa a tou konsènan
sijè evènman an 'Sitwayen Responsab'.

193
00:15:56,080 --> 00:16:00,045
Paske yon bagay klè: si ou pa peye an lajan
kach ankò, kèlkeswa fason ou peye

194
00:16:00,045 --> 00:16:02,639
elektwonikman, finalman se pa yon peman anonim ankò.

195
00:16:02,639 --> 00:16:03,600
Wi, definitivman.

196
00:16:03,600 --> 00:16:04,039
Se sa menm.

197
00:16:04,039 --> 00:16:05,480
Lajan kach se toujou yon peman anonim.

198
00:16:05,480 --> 00:16:08,076
Mwen ka ale nenpòt kote, mwen ka peye pou
nenpòt bagay. Pèsonn pa mande m kiyès mwen ye. Yo

199
00:16:08,076 --> 00:16:09,559
pran lajan mwen epi yo pa enterese nan mwen.

200
00:16:09,559 --> 00:16:15,720
Lè m peye ak kat, pratikman tout pòtfolyo mwen, tout
istwa finansye mwen, voye ansanm ak peman an, pou di konsa.

201
00:16:15,720 --> 00:16:21,679
Soti kote mwen ye kounye a, sa k
ap pase nan kont mwen, sa m ap fè.

202
00:16:21,679 --> 00:16:29,892
Se poutèt sa mwen te mande si objektif ki dèyè a pa t klè ase: pou
etabli yon fòm totalitaris isit la, kote leta ka swiv sitwayen

203
00:16:29,892 --> 00:16:34,600
yo efektivman tout tan ak tout kote epi fè yo vin transparan.

204
00:16:34,600 --> 00:16:37,440
Bon, mwen ta renmen kite sa ouvè pou kounye a.

205
00:16:37,440 --> 00:16:46,539
Men yon bagay mwen ka di pou sèten: yon sosyete lib
bezwen absoliman yon sistèm peman lib ki pa ka siveye.

206
00:16:55,399 --> 00:17:04,160
Epi tout sa ki dijital ka, natirèlman, siveye trè
fasil. An reyalite, sosyete a vin timid ak soumèt.

207
00:17:04,160 --> 00:17:14,559
Kidonk, si evènman sa a te peye sèlman
dijitalman jodi a, yo t ap anrejistre ke ou la jodi a.

208
00:17:14,559 --> 00:17:20,680
Teyorikman, li ta ka ke kounye a ou vin
oswa yo deziyen ou kòm "persona non grata".

209
00:17:20,680 --> 00:17:23,539
Mwen sipoze nou tout ye.

210
00:17:25,079 --> 00:17:29,039
Non, erezman mwen poko. Mwen dwe totalman onèt sou sa.

211
00:17:29,039 --> 00:17:37,279
Byen, mwen pa t gen okenn atak ditou jiska janvye
paske mwen te diskite tout bagay sou baz reyalite.

212
00:17:37,279 --> 00:17:42,902
Men depi dènye toune konferans mwen an,
malerezman li te kòmanse, e li pa baze sou

213
00:17:42,902 --> 00:17:46,400
reyalite, men pito yo ap ajoute bagay nan istwa a.

214
00:17:46,400 --> 00:17:49,640
Epi li vrèman, vrèman danjere, sa mwen twouve yon ti wont.

215
00:17:49,640 --> 00:17:50,279
Definitivman.

216
00:17:50,279 --> 00:17:53,240
E se poutèt sa li enpòtan pou ou prezante
tout bagay nan yon fason ki baze sou reyalite.

217
00:17:53,240 --> 00:17:56,400
Sa fè ou enatakab tou, e pèsonn pa ka demanti sa.

218
00:17:56,400 --> 00:18:01,799
Tout sa a baze sou reyalite, se poutèt sa li se yon
kontribisyon ki gen anpil enpòtans nan deba sa a.

219
00:18:01,799 --> 00:18:03,480
Kidonk, mèsi anpil ankò de mwen.

220
00:18:03,480 --> 00:18:05,579
Mèsi.

221
00:18:08,480 --> 00:18:13,005
Nou chanje lòd la yon ti kras pou adapte l
ak sijè yo, kidonk kounye a mwen ta renmen

222
00:18:13,005 --> 00:18:16,900
mande Mesye Stützle pou l rejwenn mwen ankò.

223
00:18:24,480 --> 00:18:28,799
Wi, sa ou te di pi bonè sou lajan
kach la toujou fre nan tèt mwen.

224
00:18:28,799 --> 00:18:31,599
Se lè sa a entèval tan ant de konferans yo pi kout.

225
00:18:31,599 --> 00:18:37,440
Se poutèt sa tranzisyon an nan pati solisyon an pi
fasil isit la, paske nou ka kontinye san pwoblèm.

226
00:18:37,440 --> 00:18:41,519
Kidonk pwoblèm nan, jan nou te dekri pi
bonè, se ke lajan kach ap sibi plis presyon.

227
00:18:41,519 --> 00:18:50,279
E kounye a, kesyon ki pi enpòtan an: kisa nou ka fè chak
grenn nou pou anpeche lajan kach disparèt oswa rete dèyè?

228
00:18:50,279 --> 00:18:57,079
Wi, yon ti kesyon, yon repons long: li ekstrèmman difisil.

229
00:18:57,079 --> 00:19:07,200
Nou vrèman gen yon sitiyasyon kote, an premye, ekonomi an
ka rejte lajan kach, epi an dezyèm, leta rejte lajan kach.

230
00:19:07,200 --> 00:19:13,559
Pale de sa, sèl lajan leta bay nèt se lajan kach!

231
00:19:13,559 --> 00:19:21,839
Epi leta rejte pwòp lajan li. Sa an li menm deja absid.

232
00:19:21,839 --> 00:19:29,920
Depi kèk ane, mwen te fristre pou yon bon bout
tan paske lajan kach la prèske nan yon tonbe lib.

233
00:19:29,920 --> 00:19:35,400
Lajan kach pa kenbe valè li, dapre
estatistik ki soti nan Deutsche Bundesbank.

234
00:19:35,400 --> 00:19:43,331
Dènye estatistik yo te pibliye an 2023.
Konsènan pousantaj peman an lajan kach nan Almay,

235
00:19:43,331 --> 00:19:48,640
51 pousan pwodwi yo toujou peye an lajan kach.

236
00:19:48,640 --> 00:19:51,839
Li diminye pa kat pousan pa ane.

237
00:19:51,839 --> 00:19:56,640
Sa vle di ke kounye a, an 2025, nou prèske nan 43 pousan.

238
00:19:56,640 --> 00:20:04,425
Si konpetitè dirèk e-euro a ajoute nan sa, lè
sa a, an 2030 nou ta ka wè peman an lajan

239
00:20:04,425 --> 00:20:09,039
kach desann rapidman rive 15 pousan oswa pi ba.

240
00:20:09,039 --> 00:20:11,279
E se sa ki tout pwoblèm nan.

241
00:20:11,279 --> 00:20:17,480
Mwen menm te vrèman fristre paske pa t gen okenn
volonte politik pou pwoteje lajan kach pa lwa.

242
00:20:17,480 --> 00:20:20,559
Lajan kach absoliman bezwen pwoteksyon legal!

243
00:20:20,559 --> 00:20:27,160
Epi youn nan garanti legal yo se ke n ap
genyen ankò libète pou chwazi peye ak lajan kach.

244
00:20:27,160 --> 00:20:32,279
Ke li finalman retounen nan men sitwayen yo.

245
00:20:32,279 --> 00:20:40,039
Pou reyalize sa, nou esansyèlman bezwen yon politik
"aksepte obligatwa" nan komès ak tou pami ajans gouvènman yo.

246
00:20:40,039 --> 00:20:49,640
Depi kounye a – e jodi a n ap pale de sitwayen
responsab – sitwayen yo gen opòtinite pou vote ankò.

247
00:20:49,640 --> 00:20:53,940
Kidonk nou bezwen libète pou
chwazi ankò, e mwen panse sa enpòtan.

248
00:21:00,279 --> 00:21:05,440
Jodi a toujou pa gen volonte politik.

249
00:21:05,440 --> 00:21:13,160
Men, yon opòtinite inik parèt pou entegre lajan kach nan lwa.

250
00:21:13,160 --> 00:21:21,880
Se pa paske sa ta politikman dezirab, men paske moun
ki gen pouvwa yo ak politisyen yo vle yon lòt bagay.

251
00:21:21,880 --> 00:21:23,960
Yo vle e-ewo a.

252
00:21:23,960 --> 00:21:24,279
Obligatwa.

253
00:21:24,279 --> 00:21:28,960
Yo ap fè l rive – se konsa sa parèt kounye a.

254
00:21:28,960 --> 00:21:39,599
Se poutèt sa yo te pibliye yon "regilasyon
pwopoze" pou e-euro a e yo vle e-euro a vin lajan legal.

255
00:21:39,599 --> 00:21:47,493
Sa vle di yo te oblije pibliye yon pwopozisyon
règleman pou lajan kach nan menm jou a. Sa se

256
00:21:47,493 --> 00:21:51,480
paske lajan kach se kounye a sèl lajan legal.

257
00:21:51,480 --> 00:21:59,319
Kidonk, sa vle di ke, paradoxalman, entwodiksyon e-ewo a
pral okòmansman pwoteje ak garanti lajan kach, nan yon sans?

258
00:21:59,319 --> 00:22:00,801
Non, absoliman pa.

259
00:22:00,801 --> 00:22:06,647
Kidonk, nòmalman li ta bèl. Nou ka wè li isit la kounye a.

260
00:22:06,647 --> 00:22:14,920
Dapre bouyon règleman an, e-ewo a pral aksepte kòm
lajan legal nan magazen yo – omwen dapre bouyon akò a.

261
00:22:14,920 --> 00:22:18,440
Wi, men paske ou te di yo te oblije
enkli lòt bagay la nan règleman an tou.

262
00:22:18,440 --> 00:22:20,799
Kidonk toulede garanti nan règleman an, pa vre?

263
00:22:20,799 --> 00:22:22,713
Non, gen de règleman pwopoze.

264
00:22:22,713 --> 00:22:29,834
Gen de règleman pwopoze – youn pou
e-euro a ak youn pou lajan kach.

265
00:22:29,834 --> 00:22:32,440
Sa a se yon pwen ki enpòtan anpil.

266
00:22:32,440 --> 00:22:39,440
Li enteresan pou note ke règleman pwopoze sou lajan kach pa enpoze
okenn obligasyon oswa fòse pou aksepte lajan kach nan komès.

267
00:22:39,440 --> 00:22:41,480
Omwen se sa li di.

268
00:22:41,480 --> 00:22:44,542
Sa a se vrèman absid an li menm.

269
00:22:44,542 --> 00:22:54,318
Sa vle di ke nan lavni n ap gen de lajan legal diferan –
e-ewo a ak yon lòt ki gen mwens privilèj, sètadi lajan kach.

270
00:22:54,318 --> 00:22:58,444
Epi tout bagay, tankou toujou ak
abolisyon lajan kach, rive pa aza.

271
00:22:58,444 --> 00:23:04,230
Komisyon Ewopeyen an plen ak avoka,
ekonomisyen ak administratè biznis.

272
00:23:04,230 --> 00:23:11,559
Epi yo te fè yon erè, sètadi: lajan kach – pa
gen okenn obligasyon pou aksepte li nan boutik yo.

273
00:23:11,559 --> 00:23:14,006
Byen, sa vrèman remakab, mwen panse.

274
00:23:14,006 --> 00:23:21,781
Men kounye a nou gen yon opòtinite, sètadi pou nou pran aksyon.

275
00:23:21,781 --> 00:23:25,994
Pòt la pral fèmen ankò nan mwa k ap vini yo.

276
00:23:25,994 --> 00:23:33,185
Lajan kach sa a pral egal tou ak e-euro a, e li
pral vin obligatwa pou komèsan yo aksepte li.

277
00:23:33,185 --> 00:23:36,960
Sa a absoliman esansyèl, absoliman esansyèl.

278
00:23:36,960 --> 00:23:43,453
Kounye a, nou fondamantalman oblije mete anpil presyon sou moun
k ap pran desizyon yo pou asire ke sa a se volonte pèp la tou.

279
00:23:43,453 --> 00:23:47,841
Se konsa mwen te lanse yon petisyon pou rezon sa a.

280
00:23:47,841 --> 00:23:56,640
- Sa a se yon petisyon sou
www.bargelderhalt.eu, kote nou genyen 126,000 siyati kounye a.

281
00:23:56,640 --> 00:23:59,039
Pwoblèm nan se ke sa pa ase.

282
00:23:59,039 --> 00:24:04,811
Nou dwe asire ke li reprezante popilasyon an.

283
00:24:04,811 --> 00:24:12,609
Kidonk, mwen senpleman mande – e sa a se tou yon apèl pou èd jodi
a – pou nou siyen petisyon an, pase l bay lòt moun, elatriye.

284
00:24:12,609 --> 00:24:23,085
Lè nou te lanse petisyon an, nou te voye yon atik
laprès bay 350 jounal. E nou te resevwa sèlman twa repons.

285
00:24:23,085 --> 00:24:27,713
Epi repons lan te: Tanpri pa ekri nou ankò alavni.

286
00:24:27,713 --> 00:24:30,440
Sa a se, natirèlman, yon endikasyon ke bagay yo trè mal.

287
00:24:30,440 --> 00:24:35,158
Epi nou deja resevwa 126,000 vòt jiskaprezan.

288
00:24:35,158 --> 00:24:38,537
Men nou bezwen omwen 300,000.

289
00:24:38,537 --> 00:24:45,137
Sa vle di, nou ta vrèman bezwen rive nan yon milyon
pou m ka mete presyon sou ajans gouvènman ki konsène yo.

290
00:24:45,137 --> 00:24:52,289
An prensip, nenpòt moun ka siyen petisyon sa a, kèlkeswa si
yo Ostryen – sitwayen Swis yo ta ka fè sa tou an prensip.

291
00:24:52,289 --> 00:24:55,443
Nou senpleman dwe vote an favè petisyon sa a.

292
00:24:55,443 --> 00:25:02,135
Epi men demann lan: pou lajan kach dwe aksepte kòm lajan
legal nan boutik yo e, natirèlman, pa ajans gouvènman yo.

293
00:25:02,135 --> 00:25:04,430
Sa a se fondamantalman demann lan ak solisyon an.

294
00:25:04,430 --> 00:25:07,839
Pwoblèm nan se ke yo pral deside sa ane sa a!

295
00:25:07,839 --> 00:25:11,152
Sa vle di nou gen trè, trè ti tan.

296
00:25:11,152 --> 00:25:17,337
Sa a natirèlman soulve kesyon an: nan ki mezi
Palman Ewopeyen an vrèman konpoze de Manm ki responsab ki

297
00:25:17,337 --> 00:25:20,780
deside pou tèt yo sa yo vrèman panse ak sa yo vle?

298
00:25:20,780 --> 00:25:22,800
Anpil moun tou manke konpetans teknik ki nesesè yo.

299
00:25:22,800 --> 00:25:26,511
Nou konnen ke nan kèk ka, desizyon
gwoup palmanè yo jis apwouve san reflechi.

300
00:25:26,511 --> 00:25:32,359
E ke sa ap negosye dèyè pòt fèmen nan Palman Ewopeyen an
menm plis pase nan palman nasyonal yo, pou nou di konsa.

301
00:25:32,359 --> 00:25:38,079
Sa vle di presyon an ta dwe konsiderab isit la.
Anvan tout bagay, presyon piblik la ta dwe konsiderab.

302
00:25:38,079 --> 00:25:47,620
Kounye a, pou bay yon chif, lòd grandè a. Ki kantite
"petisyonè" ou ta di ki nesesè pou reyalize yon vrè

303
00:25:47,620 --> 00:25:54,619
pwogrè – pou vrèman mennen yon mouvman kritik nan Palman an?

304
00:25:54,619 --> 00:25:56,347
Palman an se youn.

305
00:25:56,347 --> 00:26:06,196
Regilasyon pwopoze a ap diskite kounye a nan Komite ECON
Palman Ewopeyen an, e yo ka toujou fè chanjman nan etap sa a.

306
00:26:06,196 --> 00:26:09,562
Sa vle di ke premye etap la se
ogmante presyon sou Komite ECON an.

307
00:26:09,562 --> 00:26:11,599
Mwen fè anpil bagay pou m reyalize sa.

308
00:26:11,599 --> 00:26:17,318
Petèt jis pou enfòmasyon ou: gras an pati ak
petisyon lajan kach la, nou devlope yon

309
00:26:17,318 --> 00:26:20,720
kominote ki kounye a gen yon total de 65,000 manm.

310
00:26:20,720 --> 00:26:27,931
Sa vle di ke n ap eseye mete sou pye yon gwoup
presyon pou lajan kach pou nou ka fè aksyon ansanm.

311
00:26:27,931 --> 00:26:30,799
Epi nou fè sèten aktivite patisipatif.

312
00:26:30,799 --> 00:26:37,839
Nou ap eseye kounye a fè Komite ECON an pi pre
volonte pèp la lè nou òganize gwo kanpay ekri lèt.

313
00:26:37,839 --> 00:26:44,158
1,300 moun te patisipe nan dènye kanpay ekri lèt
la. Epi, natirèlman, y ap voye lèt ki koresponn yo.

314
00:26:44,158 --> 00:26:47,015
Sa vle di ke nou dwe premye mete presyon sou Komite ECON an.

315
00:26:47,015 --> 00:26:52,352
Sepandan, fòk nou kreye yon nouvo konsyantizasyon sou
pwoblèm sa a pami popilasyon an ak pami politisyen yo tou.

316
00:26:52,352 --> 00:26:54,759
Kidonk, yon pwen ki vrèman, vrèman enpòtan.

317
00:26:54,759 --> 00:27:01,200
Lajan kach dwe garanti pa lalwa – sa vle di yo dwe
aksepte li nan magazen ak nan ajans gouvènman yo.

318
00:27:01,200 --> 00:27:07,521
Mwen ap mande sèlman paske, jan mwen te di, 146,000
– si ou di se atravè Ewòp antye – pa vrèman anpil.

319
00:27:07,521 --> 00:27:09,000
Sa vle di gen dwe genyen anpil plis.

320
00:27:09,000 --> 00:27:15,319
Kidonk kesyon an se: kisa ou ta di: ki
objektif la isit la pou vrèman fè pwen?

321
00:27:15,319 --> 00:27:19,519
Byen, mwen panse nou bezwen rive nan mak milyon an.

322
00:27:19,519 --> 00:27:22,200
Mwen ap fè referans trè fò a Almay kounye a.

323
00:27:22,200 --> 00:27:25,939
Sa prèske pa vizib kounye a de tout fason.

324
00:27:25,939 --> 00:27:27,559
Epi lè li rive yon milyon, nou kòmanse santi presyon an.

325
00:27:27,559 --> 00:27:31,524
Sa a se pa yon rèv; nou senpleman dwe fè yon bagay.

326
00:27:31,524 --> 00:27:40,285
Mwen te sou yon toune konferans epi mwen te eseye
etabli yon kontak pi sere ak moun ki gen enfliyans.

327
00:27:40,285 --> 00:27:44,592
Sa vle di ke apati jodi a, m ap fini toune konferans mwen an.

328
00:27:44,592 --> 00:27:53,080
Pandan de pwochen mwa yo, m ap konsantre anpil sou chanèl
YouTube ki envite m nan entèvyou pou m ka fè moun konnen

329
00:27:53,080 --> 00:27:58,077
petisyon sa a – pou nou ka vrèman rive nan yon milyon siyati.

330
00:27:58,077 --> 00:28:07,228
Mwen vrèman mande èd: si ou gen kontak ak moun ki gen
enfliyans, jounal, elatriye, tanpri etabli yon kontak pou m

331
00:28:07,228 --> 00:28:11,349
ka prezante petisyon sa a – epi pou li ka vin pi vizib.

332
00:28:11,349 --> 00:28:15,556
Lè sa a, li ka fasilman rive nan yon milyon.

333
00:28:15,556 --> 00:28:17,400
Mwen bezwen èd tout moun pou sa a.

334
00:28:17,400 --> 00:28:21,599
Sa a se tou youn nan rezon
prensipal ki fè m kanpe isit la jodi a.

335
00:28:21,599 --> 00:28:23,940
Mèsi anpil pou sa.

336
00:28:29,429 --> 00:28:31,720
Epi ou te mansyone li brèfman pi
bonè nan deskripsyon pwoblèm nan.

337
00:28:31,720 --> 00:28:36,165
– Natirèlman, kesyon an: kat sou yon bò, lajan kach sou lòt la?

338
00:28:36,165 --> 00:28:38,119
An prensip, li tankou yon kalite desizyon elektoral.

339
00:28:38,119 --> 00:28:43,440
Sa vle di ke, an prensip, ou ka fè sa poukont ou
tou lè w peye otan ke posib an lajan kach, pa vre?

340
00:28:43,440 --> 00:28:47,410
Kidonk, tit jodi a se "Sitwayen Responsab".

341
00:28:47,410 --> 00:28:54,079
Sa vle di ke, pou sitwayen yo ka responsab, nou dwe
genyen libète pou chwazi ak yon konsyans sou sa n ap koze.

342
00:28:54,079 --> 00:29:01,421
Nou konnen ke bank santral yo ap
lye avni lajan kach la ak demann.

343
00:29:01,421 --> 00:29:07,572
Soti nan pèspektiv sa a, se vre ke kounye a nou
gen yon demokrasi dirèk konsènan lajan kach –

344
00:29:07,572 --> 00:29:11,962
paske gen yon bilten vòt pou kenbe lajan kach.

345
00:29:11,962 --> 00:29:17,590
Epi papye bilten vòt la sanble konsa, pa egzanp.

346
00:29:17,590 --> 00:29:24,906
Sa vle di ke nou pa vote chak katran, tankou
nan ka eleksyon federal yo, elatriye, men pito:

347
00:29:24,906 --> 00:29:29,920
Nou chwazi lajan kach chak jou ak chak acha nou fè!

348
00:29:29,920 --> 00:29:38,559
Sa vle di se yon kesyon pou sitwayen responsab reyalize
ke nou dwe kenbe demann pou lajan kach otan ke posib.

349
00:29:38,559 --> 00:29:41,812
Sa a se bagay ki pi enpòtan an, sètadi konsyans de reyalite sa a.

350
00:29:41,812 --> 00:29:49,668
Sa vle di ke pwochen fwa nou pral fè makèt, nou
remèt papye vòt nou an, swa pou kenbe lajan kach

351
00:29:49,668 --> 00:29:54,880
– men gen tou yon papye vòt pou aboli lajan kach.

352
00:29:54,880 --> 00:30:00,626
Epi ou gen tou opsyon pou di: Oke, m
ap peye ak kat oswa ak telefòn mobil.

353
00:30:00,626 --> 00:30:05,599
E lè w di sa, ou pa di anyen lòt
pase: Mwen anfavè aboli lajan kach.

354
00:30:05,599 --> 00:30:07,440
Se sa menm ki esans li.

355
00:30:07,440 --> 00:30:16,312
Rezon ki fè m kanpe la devan nou se senpleman
pou m esplike moun sa yo ap koze ak aksyon yo.

356
00:30:16,312 --> 00:30:20,126
Wi, e mwen ta renmen wè sitwayen responsab ki reflechi sou sa:

357
00:30:20,126 --> 00:30:26,839
Sa m koze ak papye bilten vòt sa a, e
sa m koze ak papye bilten vòt sa a.

358
00:30:26,839 --> 00:30:29,532
Se sèl rezon sa a – mwen vle
sitwayen ki kapab pran pwòp desizyon yo.

359
00:30:29,532 --> 00:30:33,839
Epi li enpòtan pou sitwayen ki
responsab yo byen, byen enfòme sou sijè sa a.

360
00:30:33,839 --> 00:30:35,740


361
00:30:43,432 --> 00:30:45,999
Kounye a yo ap mande konbyen tan petisyon an ap dire.

362
00:30:45,999 --> 00:30:52,086
Li pral kouri jiskaske Palman Ewopeyen an vote sou li.

363
00:30:52,086 --> 00:30:57,516
Mwen ta di li pral dire jiska Oktòb 2025 pi ta.

364
00:30:57,516 --> 00:30:59,254
Nou dwe wè si li vini anvan sa.

365
00:30:59,254 --> 00:31:08,319
Men, gen anpil chans pou se pa an 2025, paske se nan moman
sa a e-euro a gen pou l antre nan twazyèm faz devlopman li.

366
00:31:08,319 --> 00:31:09,720
Wi, mèsi anpil pou evalyasyon ou.

367
00:31:09,720 --> 00:31:14,990
E se poutèt sa evènman tankou sa a, ki
òganize pa Erwin Rigo, enpòtan anpil, pou nou

368
00:31:14,990 --> 00:31:17,830
ka sansibilize piblik la sou pwoblèm sa yo.

369
00:31:17,830 --> 00:31:21,020
Paske anpil moun fè sa, sètènman yon kantite ki pa
pwopòsyonèlman gwo isit nan sal sa a, men anpil

370
00:31:21,020 --> 00:31:22,992
nan piblik la an jeneral pa fè sa. Wi, malerezman.

371
00:31:22,992 --> 00:31:25,032
Wi, e mwen ta renmen ajoute yon bagay sou sa.

372
00:31:25,032 --> 00:31:29,119
Ou ka siyen li tèt ou sou www.bargelderhalt.eu.

373
00:31:29,119 --> 00:31:35,279
E si ou koche kaz la, w ap otomatikman fè pati kominote a.

374
00:31:35,279 --> 00:31:40,367
Li di si ou ta renmen resevwa enfòmasyon sou pwogrè petisyon an.

375
00:31:40,367 --> 00:31:42,594
epi ou fè pati kominote a.

376
00:31:42,594 --> 00:31:44,568
Kominote a enpòtan anpil.

377
00:31:44,568 --> 00:31:51,013
Paske menm si nou reyisi ak petisyon an,
li pral sèlman kanpe tonbe lib lajan an.

378
00:31:51,013 --> 00:31:55,466
Men mezi maketing endistri finansye a ale pi lwen.

379
00:31:55,466 --> 00:32:02,121
Sa vle di nou dwe prepare tèt nou; nou dwe
kreye yon loby pou lajan kach, pou libète nou.

380
00:32:02,121 --> 00:32:04,688
Remak final ak rezime ki trè bèl.

381
00:32:04,688 --> 00:32:08,160
Bon chans ak sa, epi kontinye bon travay sou kesyon sa a.

382
00:32:08,160 --> 00:32:10,099
Mèsi.

383
00:32:23,173 --> 00:32:27,060
Pou reponn kesyon ki rete san
repons nan entèvyou a: Poukisa ou fè sa?

384
00:32:27,060 --> 00:32:29,580
Poukisa yo ap aktyèlman diminye lajan kach la?

385
00:32:29,580 --> 00:32:41,019
- toujou pou reponn, n ap fini kontribisyon
enteresan Mesye Stützle a nan montre pwogram Kla.TV a.

386
00:32:42,839 --> 00:32:47,288
Abolisyon lajan kach atravè pouswit san reflechi pou pouvwa

387
00:32:47,288 --> 00:32:57,271
Gouvènman Etazini se youn nan fòs pwisan ki responsab pou
abolisyon lajan kach la k ap fèt pi rapid chak jou atravè lemond.

388
00:33:37,703 --> 00:33:06,361
Avèk èd Ajans Etazini pou Devlopman Entènasyonal
(USAID), yo te fonde Alyans Pi Bon pase Lajan Kach an 2012.

389
00:33:06,361 --> 00:33:12,309
Depi lè sa a, yo itilize sa pou fè pwomosyon
an mas pou abolisyon lajan kach atravè lemond.

390
00:33:12,309 --> 00:33:21,399
Rezon ki fè Etazini pran angajman sa a se paske konpayi ameriken
yo domine tranzaksyon peman san lajan kach atravè lemond.

391
00:33:21,399 --> 00:33:29,637
Sa pèmèt gouvènman Etazini endirèkteman siveye tranzaksyon
finansye peyi endividyèl, bank, konpayi e

392
00:33:29,637 --> 00:33:38,058
menm moun, epi ekskli yo nan tranzaksyon peman
san lajan kach si yo pa aji selon volonte li.

393
00:33:38,058 --> 00:33:45,977
Sa a reprezante yon faktè pouvwa formidab, ki kounye a gen anpil
chans pou l prèske osi gwo ke dominasyon militè Etazini an.

394
00:33:45,977 --> 00:33:52,715
Lè yo diminye itilizasyon lajan kach,
pouvwa Etazini ogmante otomatikman.

395
00:33:52,715 --> 00:34:00,589
Kounye a n ap egzamine apwòch estratejis finansye sa yo pran pou
elaji pouvwa yo atravè gwo founisè sèvis

396
00:34:00,589 --> 00:34:09,477
peman oswa sistèm bankè entènasyonal, lè nou
itilize kèk egzanp ki soti toupatou nan mond lan:

397
00:34:09,477 --> 00:34:18,401
Founisè sèvis peman entènasyonal VISA te entwodui
mezi entansif pou ranplase peman an lajan kach.

398
00:34:18,401 --> 00:34:24,630
Avèk yon bidjè ki rive jiska 500,000 dola
ameriken, ba, kafe ak restoran Ozetazini ap

399
00:34:24,630 --> 00:34:30,001
resevwa finansman si yo sispann aksepte lajan kach.

400
00:34:30,001 --> 00:34:40,487
Anplis de sa, VISA te eseye enfliyanse gouvènman Bilgari a
pou bese limit lajan kach la an de etap pou rive apeprè 500 €.

401
00:34:40,487 --> 00:34:46,377
Chif ki soti Ozetazini pwouve ke gen
enterè ekonomik konkrè ki an jwèt isit la.

402
00:34:46,377 --> 00:34:53,990
Nan lane 2018, peman kat kredi sèlman te
jenere depans 90 milya dola ameriken la.

403
00:34:53,990 --> 00:35:01,935
Lajan ke kliyan yo te peye sitou e ki te antre
nan pòch founisè sèvis peman san lajan kach yo.

404
00:35:01,935 --> 00:35:07,006
Men sa yo pa sèl konsekans ogmantasyon deplasman lajan kach la.

405
00:35:07,006 --> 00:35:13,737
Devlopman drastik nan peyi Lagrès bay yon
ide sou konsekans abolisyon lajan kach.

406
00:35:13,737 --> 00:35:20,346
La, sitwayen yo sibi penalite taks si yo pa fè ase
peman san lajan kach, epi biznis yo esansyèlman

407
00:35:20,346 --> 00:35:24,829
fòse pou yo antre nan kontra ak konpayi tankou VISA.

408
00:35:24,829 --> 00:35:33,211
Lajan kach ki sere lakay dwe rapòte bay otorite yo
tou epi y ap konfiske li si yo pa ka pwouve orijin li.

409
00:35:33,211 --> 00:35:42,441
Epi se la enterè de domèn yo – founisè sèvis peman
ak sistèm bankè entènasyonal – mache men nan men:

410
00:35:42,441 --> 00:35:49,162
Seksyon ki vin apre a fè li klè ke zòn sa yo melanje
ansanm tankou angrenaj yon mekanis revèy pou pran

411
00:35:49,162 --> 00:35:54,295
kontwòl resous finansye yo, menm rive nan pwopriyete prive.

412
00:35:54,295 --> 00:35:59,786
Pou ankouraje ekonomi an, ECB ap travay ak
to enterè kle ki ap bese depi plizyè ane.

413
00:35:59,786 --> 00:36:06,016
Depi to enterè negatif sou kont epay yo egal a yon
egzpwopriasyon k ap fèt tou dousman, envestisè yo ka

414
00:36:06,016 --> 00:36:10,025
pwoteje tèt yo kont pèt valè lè yo retire lajan yo.

415
00:36:10,025 --> 00:36:17,900
Sepandan, otonomi sa a sou pwòp byen yon moun
limite posiblite ECB genyen pou enfliyanse.

416
00:36:17,900 --> 00:36:27,435
Yon dokiman travay FMI sou aplikasyon sistèm to enterè negatif
la kounye a pwopoze pou enpoze yon frè echanj sou lajan kach

417
00:36:27,435 --> 00:36:33,197
ki koresponn ak menm to enterè ki aplike sou byen envesti yo.

418
00:36:33,197 --> 00:36:45,260
Avèk yon to enterè negatif, pa egzanp -5%, w ap
resevwa €95 an lajan kach lè w retire €100 nan yon ATM.

419
00:36:45,260 --> 00:36:53,618
Konsekans lan ta ke atraktivite lajan kach kòm yon mwayen
pou ekonomize ak kòm yon mwayen peman ta diminye dramatikman,

420
00:36:53,618 --> 00:36:59,437
sa ki ta prepare chemen pou finalman aboli lajan kach.

421
00:36:59,437 --> 00:37:06,601
Pwofesè Hans-Werner Sinn, ansyen prezidan
Enstiti ifo ak ekspè ekonomik, fè kòmantè:

422
00:37:06,601 --> 00:37:12,777
Si ECB a vle elimine lajan kach an
ewo, Almay dwe reentwodui DM nan.

423
00:37:12,777 --> 00:37:17,303
Lajan kach se yon pati enpòtan nan libète.

424
00:37:17,303 --> 00:37:21,596
Lajan vle di libète pou chwazi.

425
00:37:21,596 --> 00:37:28,164
Se poutèt sa li gen dis fwa plis valè
pou moun ki konplètman prive de li.

426
00:37:28,164 --> 00:37:32,641
Fyodor M. Dostoevsky, ekriven ris.

427
00:37:39,783 --> 00:37:46,720
Chè telespektatè, plis rapò sou evènman sa a
nan Dornbirn deja disponib pou gade sou HOCH2.TV.

428
00:37:46,720 --> 00:37:49,179
Ou pral jwenn lyen yo anba pwogram sa a.

429
00:37:49,179 --> 00:37:53,613
Nou ta renmen pran opòtinite sa a pou
remèsye HOCH2.TV pou ekselan koperasyon yo.