WEBVTT

00:00.520 --> 00:09.055
Nan 29 Mas 2025, Kulturhaus Dornbirn te òganize evènman
"Libète & Otodeterminasyon – Sitwayen Responsab" ak

00:09.055 --> 00:14.560
kontribisyon enteresan sou règ lalwa, souverènte ak lajan kach.

00:14.560 --> 00:18.359
Evènman an te òganize pa Akademi
pou Devlopman Pèsonèl nan Dornbirn.

00:18.359 --> 00:24.920
HOCH2.TV anrejistre epi edite tout
rapò yo pou nou, chè telespektatè.

00:24.920 --> 00:31.780
Jodi a, Kla.TV prezante yon entèvyou ak
Hansjörg Stützle sou deplasman lajan kach.

00:45.840 --> 00:53.679
Kounye a nou rive bò kote Mesye Hansjörg Stützle ak
sijè prezèvasyon lajan kach ak abolisyon lajan kach.

00:53.679 --> 00:58.140
Li gen rapò tematik tou, menm si ak yon ti chanjman.

01:04.599 --> 01:07.640
Chè Mesye Stützle, petèt an premye yon ti kesyon pou ou.

01:07.640 --> 01:13.719
Kijan ou te vin tèlman angaje nan
kesyon pou aboli oswa kenbe lajan kach?

01:13.719 --> 01:19.159
Wi, byen, pou mwen sa te byen
lontan de sa, sètènman anviwon 25 ane.

01:19.159 --> 01:27.799
Epi an premye, soti nan yon pèspektiv lojik,
paske gen opozan kont yon sistèm peman gratis.

01:27.799 --> 01:30.519
Epi se sitou endistri finansye a.

01:30.519 --> 01:36.920
Anviwon 25 ane de sa, li te klè pou
mwen ke sijè sa a t ap parèt yon lè.

01:36.920 --> 01:45.480
Paske lajan kach mete modèl biznis yo
an danje nan fòm posib "kouri nan bank".

01:45.480 --> 01:51.221
Sa vle di ke endistri finansye a esansyèlman
toujou anba presyon pou kenbe konfyans

01:51.221 --> 01:54.680
piblik la nan sistèm monetè a nan yon sèten nivo.

01:54.680 --> 02:01.840
Si sa a desann anba yon sèten limit,
sitwayen yo vin enkyete epi yo ale nan bank lan.

02:01.840 --> 02:06.640
Li vle lajan an, li vle pote li nan pwòp zòn enfliyans li.

02:06.640 --> 02:10.680
Epi a la file fòme, apre sa gen yon
kouri sou bank yo, e konsa de filè.

02:10.680 --> 02:15.520
Epi, natirèlman, yon gwo kriz rive.

02:15.520 --> 02:21.840
Li te senpleman klè pou mwen nan moman sa a ke pa t
gen okenn manifestasyon nan abolisyon lajan kach.

02:21.840 --> 02:28.520
Men, pandan kriz finansye 2007–2009 la, te
gen yon manifestasyon ki te byen fò de sa.

02:28.520 --> 02:33.479
Prèske pèsonn pa t remake,
espesyalman ak entèdiksyon lajan kach reyèl.

02:33.479 --> 02:42.599
Epi li pa t atire anpil atansyon paske yo te
dekri l ak yon bèl eufemism, sètadi limit lajan kach.

02:42.599 --> 02:47.319
Yon limit lajan kach se deja yon entèdiksyon
lajan kach pou tout sa ki depase yon sèten limit.

02:47.319 --> 02:54.879
Nan Ewòp – se la li te kòmanse – nou gen 18 peyi ki gen
entèdiksyon sou lajan kach ki depase yon sèten limit.

02:54.879 --> 03:01.159
Lagrès, pa egzanp, se peyi ki gen limit
lajan kach ki pi ba a, ki se sèlman 500 €.

03:01.159 --> 03:10.355
Sa vle di ke si ou ale nan peyi Lagrès kounye a
epi ou vle peye yon bòdwo otèl ki se 501 ewo, li

03:10.355 --> 03:15.479
ilegal epi lalwa pini ou si ou peye an lajan kach.

03:15.479 --> 03:25.759
Lagrès deja fè de tantativ pou bese limit lajan kach la a €200.

03:25.759 --> 03:32.360
Men sa pa t posib paske biyè 500 ero a toujou lajan legal.

03:32.360 --> 03:36.599
E se sèl rezon sa a ki fè nou pa
gen yon limit lajan kach ki pi ba.

03:36.599 --> 03:41.520
Wi, e devlopman sa yo evidamman pa konnen
pa anpil sitwayen nan lavi yo chak jou.

03:41.520 --> 03:42.719
Kidonk gen kèk moun ki jis aksepte sa.

03:42.719 --> 03:45.479
Mwen panse an Almay li se anviwon 10,000 ero.

03:45.479 --> 03:46.719
Oswa èske se enfòmasyon mwen?

03:46.719 --> 03:52.000
Non, kounye a pa gen okenn limit lajan
kach klasik nan pwen vant (POS) an Almay.

03:52.000 --> 03:55.879
Menm pa pou depo, kidonk se obligasyon pou bay
prèv pou blanchiman lajan taks ak bagay konsa?

03:55.879 --> 04:03.599
Egzakteman, konsa machann yo gen devwa pou kenbe dosye, men
apati 2027, yon limit lajan kach €10,000 ap aplike atravè Ewòp.

04:03.599 --> 04:04.360
Se sijè a.

04:04.360 --> 04:07.360
Peyi ki deja anba nivo sa a ka kenbe li.

04:07.360 --> 04:10.520
Ou ka fikse limit lajan kach la anba £10,000 nenpòt ki lè.

04:10.520 --> 04:15.039
E kijan ou esplike lefèt ke gen toujou relativman
ti konsyantizasyon sou pwoblèm nan nan zòn sa a?

04:15.039 --> 04:18.839
Èske sitwayen yo petèt poko okouran de
nivo menas ki genyen sou lajan kach yo?

04:18.839 --> 04:20.920
Definitivman non.

04:20.920 --> 04:25.240
Mwen fèk retounen sot nan yon toune konferans ki te long anpil.

04:25.240 --> 04:28.000
Depi janvye, mwen ap vwayaje sèlman pou bay konferans.

04:28.000 --> 04:34.519
Lè m ap pale pandan de èdtan sou mekanis ki
dèyè abolisyon lajan kach, anpil moun di:

04:34.519 --> 04:39.279
Mwen te konnen se te yon pwoblèm, men mwen
pa t reyalize li te tèlman kontwovèsyal.

04:39.279 --> 04:43.120
Men lè ou koute Deutsche
Bundesbank la, tout bagay sanble anfòm nèt.

04:43.120 --> 04:46.839
Yo asire nou gen ase lajan kach e
egzistans li kontinye an sekirite.

04:46.839 --> 04:51.439
An jeneral, yo sèlman pran an kont sa popilasyon an swadizan vle.

04:51.439 --> 04:53.560
Nou prepare yon ti anrejistreman pou ou.

04:53.560 --> 04:59.720
Ete pase a, mwen kwè ou te yon envite nan
Südwestrundfunk, yon difize piblik Alman ki fè pati ARD.

04:59.720 --> 05:01.160
Se te egzakteman sijè a.

05:01.160 --> 05:03.939
Petèt n ap voye yon lòt ti kout je rapid.

05:06.720 --> 05:09.439
Byen, mwen gen envite ki jis bon
nan estidyo a pou reponn kesyon sa a.

05:09.439 --> 05:10.439
Stefan Hardt avèk nou.

05:10.439 --> 05:13.560
Li dirije Divizyon Lajan Kach Santral la nan Bundesbank la.

05:13.560 --> 05:14.000
Bon swa.

05:14.000 --> 05:14.680
Bon swa.

05:14.680 --> 05:19.319
Konbyen tan ou menm, konbyen tan
Bundesbank la ap kontinye ban nou lajan kach fre?

05:19.319 --> 05:23.120
Toutotan sitwayen yo vle itilize lajan kach.

05:23.120 --> 05:27.360
Èske sa aplike pou tout bil lajan kach, pou tout ti monnen?

05:27.360 --> 05:28.480
Wi, natirèlman.

05:28.480 --> 05:35.439
Fondamantalman, gran majorite sitwayen yo di
ke yo vle gen opsyon pou peye an lajan kach.

05:35.439 --> 05:39.120
Sa se anviwon 93 pousan nan popilasyon an ki vle sa.

05:39.120 --> 05:40.800
E se pa tout ladan yo ki fè sa.

05:40.800 --> 05:44.759
Men yo ta omwen renmen gen opsyon pou peye an lajan kach.

05:44.759 --> 05:51.279
E toutotan moun vle peye an lajan kach, n ap kontinye bay li.

05:51.279 --> 05:54.279
Entuzyast lajan kach yo ka kounye a respire yon souf soulajman.

05:54.279 --> 05:56.879
Èske m tande yon pwa k ap leve sou zepòl ou, Mesye Stützle?

05:56.879 --> 06:06.000
Absoliman non, paske yo te deklare sa klèman:
toutotan gen demann, Deutsche Bundesbank ap kenbe l.

06:06.000 --> 06:07.399
E se sa menm ki tout pwoblèm nan.

06:07.399 --> 06:11.240
Ou ta ka vle defini tou sa demann ye.

06:11.240 --> 06:13.240
Ki wo pousantaj peman an lajan kach la dwe ye?

06:13.240 --> 06:19.319
Kidonk, finalman, se nou menm kòm sitwayen ki pou
deside – èske n ap peye ak kat oswa an lajan kach?

06:19.319 --> 06:21.720
Sa a se esansyèlman sa n ap di isit la konsènan peman pa kat.

06:21.720 --> 06:25.680
Mwen anfavè aboli lajan kach, oswa mwen anfavè kenbe lajan kach.

06:25.680 --> 06:29.680
Kidonk, se yon pwen enpòtan anpil ke
nou dwe pran an konsiderasyon isit la.

06:29.680 --> 06:40.160
E malerezman, sitwayen yo pa gen lajan kach nan men yo
ankò paske ekonomi an ap deplase pou rejte lajan kach.

06:40.160 --> 06:44.040
Sa vle di gen komèsan isit la an
Almay ki refize aksepte lajan kach.

06:44.040 --> 06:49.800
E nou konnen ke, sou baz sa a, lajan
kach pa gen okenn chans pou siviv alontèm.

06:49.800 --> 06:57.459
Paske ekonomi an detèmine si nou menm, kòm
sitwayen, gen opsyon pou peye ak lajan kach.

07:02.720 --> 07:08.399
Bon, mwen panse bankye a pa t sanble twò
kontan lè ou te di dènye pati a, pa vre?

07:08.399 --> 07:10.160
Wi, sa pa t egzakteman sa li te gen nan tèt li.

07:10.160 --> 07:14.560
Pafwa mwen gen santiman ke Deutsche Bundesbank
la responsab pou toujou rasire moun, rasire yo:

07:14.560 --> 07:16.360
Lajan an an sekirite.

07:16.360 --> 07:21.040
Men finalman, yo lye l ak demann lan.

07:21.040 --> 07:28.680
Mwen te poze kesyon an: Kisa Deutsche
Bundesbank la konprann pa demann – e li pa t reponn.

07:28.680 --> 07:34.399
Gen senpleman yon sèten mekanis ki enplike nan
abolisyon lajan kach, ke mwen ta renmen eksplike yon ti kras.

07:34.399 --> 07:36.000
Nou te prepare tou dyagram pou sa a.

07:36.000 --> 07:37.720
Sa a se yon pwen ki trè enpòtan.

07:37.720 --> 07:43.000
Se vre ke, natirèlman, estrikti yo ap elimine lajan kach.

07:43.000 --> 07:48.160
Epi m ap eseye esplike yon bagay ki nòmalman pran m de èdtan.

07:48.160 --> 07:50.879
M ap eseye sa nan senk minit.

07:51.680 --> 07:53.279
Tan ap kouri, dakò.

07:53.279 --> 07:59.160
Kidonk, sou bò gòch la, nou ka wè ke yo bezwen mete
yon enfrastrikti an plas pou peman san lajan kach.

07:59.160 --> 08:03.560
Se te yon pwojè jeyan ki te pran plizyè dizèn ane pou fini.

08:03.560 --> 08:07.079
Nan Almay, omwen, yo ka di li konplè.

08:07.079 --> 08:09.519
Epi isit la nan Otrich, petèt poko nan kabin mòn yo.

08:09.519 --> 08:12.079
Men sinon, enfrastrikti a an plas.

08:12.079 --> 08:14.879
Sa a te prèske deside.

08:14.879 --> 08:21.040
Sou bò dwat la, nou ka wè ke maketing ak
ranfòsman son fèt natirèlman atravè maketing.

08:21.040 --> 08:28.160
Yo envesti plizyè milya pou ankouraje peman dijital.

08:28.160 --> 08:34.399
Epi anpil moun finalman antre nan
sistèm sa a san yo pa reflechi anpil sou li.

08:34.399 --> 08:40.840
Sa ki yon ti jan tris tou se ke yo te
aplike tou yon kanpay piblisite kont lajan kach.

08:40.840 --> 08:46.279
Malerezman, nou te remake sa pandan pandemi
kowonaviris la, lè te gen siy ki te afiche nan magazen yo:

08:46.279 --> 08:50.519
Pou rezon ijyèn, tanpri pa peye ak lajan kach, elatriye.

08:50.519 --> 08:57.960
Epi anpil moun te kwè sa, epi yo te antre nan sistèm dijital la.

08:57.960 --> 09:01.919
Apre sa, nou gen sijè a: rejè lajan kach pa ekonomi an.

09:01.919 --> 09:04.080
Sa se yon sijè ki trè kontwovèsyal.

09:04.080 --> 09:09.159
Lajan kach aktyèlman anrejistre nan lwa nan
twa pyes lejislasyon ki gen anpil pouvwa:

09:09.159 --> 09:19.078
An reyalite, nan Lwa sou Bundesbank la; li enkòpore nan Statut
ECB la e tou nan Trete Inyon Ewopeyen an nan yon fason ki ba

09:19.078 --> 09:24.960
li privilèj pou li se lajan legal e yo dwe aksepte li nan komès.

09:24.960 --> 09:35.600
Sa te lanse an 2010 pa yon rekòmandasyon Komisyon an – avèk
agiman libète kontra ke détaillants yo ka refize lajan kach.

09:35.600 --> 09:40.279
Kidonk yo konsidere libète kontra
nan biznis ak komès kòm pi enpòtan.

09:40.279 --> 09:43.399
Sa a te konfime tou pa Deutsche Bundesbank.

09:43.399 --> 09:47.480
Nou te diskite sa tou nan entèvyou a.

09:47.480 --> 09:56.240
Sa a eksplozif, trè danjere, paske entèpretasyon sa a vle di
kounye a se yon reyalite ke machann yo gen dwa refize lajan kach.

09:56.240 --> 10:03.176
Sa vle di ke nou menm, kòm sitwayen, pa gen lajan kach nan
men nou ankò – sètadi libète pou chwazi – men se ekonomi an

10:03.176 --> 10:07.039
kounye a ki deside si nou gen dwa peye ak lajan kach oswa non.

10:07.039 --> 10:09.000
Se yon reyalite.

10:09.000 --> 10:15.519
Apre sa, nou gen yon lòt aspè, ki se entwodiksyon e-euro a.

10:15.519 --> 10:20.720
Yo prevwa e-euro a ap antre nan
twazyèm faz li nan mwa Oktòb ane sa a.

10:20.720 --> 10:25.440
Gen yon regilasyon pwopoze pou e-euro a, sètadi yon pwojè lwa.

10:25.440 --> 10:33.720
Yo atann ke Palman Inyon Ewopeyen
an ap deside sou sa nan mwa Oktòb.

10:33.720 --> 10:41.506
Epi li ka rive ke nan pwochen youn, de, twa ane
yo, n ap vrèman gen yon konpetitè dirèk pou lajan

10:41.506 --> 10:46.159
kach nan pwen vant lan, sètadi nan komès an detay.

10:46.159 --> 10:48.279
E sa lakòz tout bagay, natirèlman.

10:48.279 --> 10:57.799
Twa blòk sa yo fè sitwayen yo vin pi plis pouse
nan sistèm sa a epi kondisyone pou peman dijital.

10:57.799 --> 11:01.720
Epi kounye a men li vini – e sa a se bagay ki pi enpòtan an.

11:01.720 --> 11:06.559
– sa vle di, "rapò peman an lajan
kach" se yon tèm ki enpòtan anpil.

11:06.559 --> 11:15.679
Deutsche Bundesbank la te di tou nan yon
entèvyou isit la ke yo ap lye li ak demann lan.

11:15.679 --> 11:19.360
Kòm mwen te di, mwen te mande
Deutsche Bundesbank sa yo vle di pa demann.

11:19.360 --> 11:22.480
Dapre kalkil mwen, li se 15 pousan.

11:22.480 --> 11:24.840
Yon moun ta ka diskite ant 10 ak 15 pousan.

11:24.840 --> 11:29.600
Lè sa a, enfrastrikti lajan kach la kòmanse vin twò chè.

11:29.600 --> 11:34.000
Lè sa a, sa yo rele "prensip pwopòsyonalite" a aplike:

11:34.000 --> 11:42.919
Èske enfrastrikti a twò chè parapò ak fason
moun toujou peye ak lajan kach – epi li efondre.

11:42.919 --> 11:53.399
Kounye a nou gen yon sitiyasyon kote rapò peman an
lajan kach nan Almay ap bese pa 4 pousan pa ane, oswa 3.8

11:53.399 --> 11:58.919
pousan an total – men m ap wonnen l monte a 4 pousan.

11:58.919 --> 12:05.659
Lè yo entwodui e-euro a, sa pral ogmante eksponansyèlman e nou
pral byen vit jwenn tèt nou nan menm sitiyasyon ak lòt

12:05.659 --> 12:12.399
peyi tankou Syèd, elatriye, kote peman an lajan kach ka
sèlman reprezante 10 oswa 15 pousan nan tout tranzaksyon yo.

12:12.399 --> 12:20.519
Epi, malerezman, lajan kach vin demode pou rezon mwen te
brèfman dekri isit la, sa ki nòmalman pran m de èdtan.

12:20.519 --> 12:28.639
Sa m ta enterese konnen se: Kijan tandans jeneral
pou kriptomonè afekte konpòtman peman an lajan kach?

12:28.639 --> 12:36.480
Gen plis an plis founisè ki deja ap itilize kripto – kidonk
sa petèt toujou nan kòmansman li, omwen nan komès sou entènèt.

12:36.480 --> 12:40.708
Men nan tranzaksyon an lajan kach, nan komès
an detay, èske li deja posib nan kèk ka an Almay

12:40.708 --> 12:42.120
pou peye pou yon bagay ak Bitcoin, pa egzanp?

12:42.120 --> 12:44.879
Lè w al manje pitza, peye ak kripto.

12:44.879 --> 12:51.080
Èske sa ta ka reprezante yon lòt menas pou lajan kach,
ansanm ak metòd peman dijital ke bank nasyonal yo emèt?

12:51.080 --> 12:52.279
An jeneral mwens.

12:52.279 --> 12:55.919
Kidonk, lè li rive sou mwayen
peman, ou dwe fè yon ti distenksyon.

12:55.919 --> 12:57.799
Se sou envesti lajan:

12:57.799 --> 13:03.519
Kidonk, lè gen gwo volatilite , li pa vrèman apwopriye pou peman.

13:03.519 --> 13:10.679
Moun pa vle itilize yon bagay kòm
peman lè li sibi gwo espekilasyon.

13:10.679 --> 13:15.720
Kidonk swa se sou envesti lajan oswa se sou yon mwayen peman.

13:15.720 --> 13:21.320
Yon bon mwayen peman pa gen volatilite, sa
vle di pa gen fluktuasyon nan valè, elatriye.

13:21.320 --> 13:27.399
Kidonk, dapre pèspektiv aktyèl la – n ap wè kijan bagay yo
ap devlope ak kriptomonè yo – mwen pa wè okenn danje ladan l.

13:27.399 --> 13:31.480
E-ewo a se aktyèlman yon danje ki pi gwo anpil.

13:31.480 --> 13:36.279
E-ewo a pral jwenn privilèj pou
li sèvi kòm lajan legal, elatriye.

13:36.279 --> 13:39.840
Mwen pa vle eksplike tout bagay kounye a, li trè, trè konplèks.

13:39.840 --> 13:44.840
Yon sijè ki vrèman enteresan. Yon bagay ki
pral sètènman enterese anpil telespektatè:

13:44.840 --> 13:45.799
Poukisa moun fè sa?

13:45.799 --> 13:49.440
Poukisa yo ap aktyèlman diminye lajan kach la?

13:49.440 --> 13:51.600
Èske se jis yon kesyon de konvenyans?

13:51.600 --> 13:57.729
Oswa èske ou wè sa klèman kòm yon pati nan yon
ajanda ki finalman vize fè sitwayen yo depandan

13:57.729 --> 14:01.879
epi retire dwa yo, pa egzanp atravè kontwòl sosyal?

14:01.879 --> 14:06.759
Èske nan yon moman li pral natirèlman vin pi fasil pou
regle aksè a mwayen peman elektwonik pase ak lajan kach?

14:06.759 --> 14:11.292
Se poutèt sa moun di, "Lajan kach se libète ki
enprime," e lajan elektwonik, natirèlman,

14:11.292 --> 14:14.120
inevitabman limite kont aksè ekstèn, pou di konsa.

14:14.120 --> 14:16.519
Èske se rezon sa a ki dèyè li?

14:16.519 --> 14:18.399
Byen, gen anpil rezon, natirèlman.

14:18.399 --> 14:23.519
Ou dwe suiv prensip "Cui Bono", sa
vle di kiyès ki benefisye de li?

14:23.519 --> 14:26.320
Epi, natirèlman, ou rive jwenn sèten repons.

14:26.320 --> 14:32.559
Mwen menm mwen pa antre twò fon nan sijè sa a paske li
distrè atansyon sou sijè prensipal la nan yon sèten fason.

14:32.559 --> 14:39.480
Sa m ap pale de li vrèman se mekanik ak
estrikti ki dèyè abolisyon lajan kach, dèyè sik la.

14:39.480 --> 14:48.200
Li pi sibtil pase sa: ou kreye yon anviwònman
pou lajan kach kote lajan kach pa ka siviv.

14:48.200 --> 14:52.759
Sa vle di ke lajan kach kounye a anba atak.

14:52.759 --> 14:56.240
Sou yon bò, ekonomi an ka rejte li.

14:56.240 --> 15:05.879
Men sa ki pi dramatik, selon mwen, se ke leta
ap entèvni plis ak plis lè li refize lajan kach.

15:05.879 --> 15:09.480
Mwen ap pale de Almay paske mwen konnen yon ti kras plis sou li.

15:09.480 --> 15:14.240
Pa egzanp, pisin yo pa aksepte lajan kach ankò, e
premye pisin deyò yo pa aksepte lajan kach ankò.

15:14.240 --> 15:22.000
Ke pakin machin ak espas pou pakin pa aksepte lajan kach
ankò, e menm biwo piblik yo pa aksepte lajan kach ankò.

15:22.000 --> 15:27.270
Nan Düsseldorf, pa egzanp, nou gen yon
sitiyasyon kote tout biwo sitwayen yo pa aksepte

15:27.270 --> 15:30.759
lajan kach – eksepte youn ki nan estasyon tren an.

15:30.759 --> 15:34.039
Sa a pi danjere anpil paske ou pa ka evite l ditou.

15:34.039 --> 15:44.240
Sa vle di ke sitwayen yo ap vin pi plis fòse
antre nan sistèm sa a, ki trè, trè danjere.

15:44.240 --> 15:51.320
Sa vle di ke, finalman, nou bezwen tou
pou leta oblije aksepte lajan kach ankò.

15:51.320 --> 15:56.080
Mwen ap poze kesyon sa a tou konsènan
sijè evènman an 'Sitwayen Responsab'.

15:56.080 --> 16:00.045
Paske yon bagay klè: si ou pa peye an lajan
kach ankò, kèlkeswa fason ou peye

16:00.045 --> 16:02.639
elektwonikman, finalman se pa yon peman anonim ankò.

16:02.639 --> 16:03.600
Wi, definitivman.

16:03.600 --> 16:04.039
Se sa menm.

16:04.039 --> 16:05.480
Lajan kach se toujou yon peman anonim.

16:05.480 --> 16:08.076
Mwen ka ale nenpòt kote, mwen ka peye pou
nenpòt bagay. Pèsonn pa mande m kiyès mwen ye. Yo

16:08.076 --> 16:09.559
pran lajan mwen epi yo pa enterese nan mwen.

16:09.559 --> 16:15.720
Lè m peye ak kat, pratikman tout pòtfolyo mwen, tout
istwa finansye mwen, voye ansanm ak peman an, pou di konsa.

16:15.720 --> 16:21.679
Soti kote mwen ye kounye a, sa k
ap pase nan kont mwen, sa m ap fè.

16:21.679 --> 16:29.892
Se poutèt sa mwen te mande si objektif ki dèyè a pa t klè ase: pou
etabli yon fòm totalitaris isit la, kote leta ka swiv sitwayen

16:29.892 --> 16:34.600
yo efektivman tout tan ak tout kote epi fè yo vin transparan.

16:34.600 --> 16:37.440
Bon, mwen ta renmen kite sa ouvè pou kounye a.

16:37.440 --> 16:46.539
Men yon bagay mwen ka di pou sèten: yon sosyete lib
bezwen absoliman yon sistèm peman lib ki pa ka siveye.

16:55.399 --> 17:04.160
Epi tout sa ki dijital ka, natirèlman, siveye trè
fasil. An reyalite, sosyete a vin timid ak soumèt.

17:04.160 --> 17:14.559
Kidonk, si evènman sa a te peye sèlman
dijitalman jodi a, yo t ap anrejistre ke ou la jodi a.

17:14.559 --> 17:20.680
Teyorikman, li ta ka ke kounye a ou vin
oswa yo deziyen ou kòm "persona non grata".

17:20.680 --> 17:23.539
Mwen sipoze nou tout ye.

17:25.079 --> 17:29.039
Non, erezman mwen poko. Mwen dwe totalman onèt sou sa.

17:29.039 --> 17:37.279
Byen, mwen pa t gen okenn atak ditou jiska janvye
paske mwen te diskite tout bagay sou baz reyalite.

17:37.279 --> 17:42.902
Men depi dènye toune konferans mwen an,
malerezman li te kòmanse, e li pa baze sou

17:42.902 --> 17:46.400
reyalite, men pito yo ap ajoute bagay nan istwa a.

17:46.400 --> 17:49.640
Epi li vrèman, vrèman danjere, sa mwen twouve yon ti wont.

17:49.640 --> 17:50.279
Definitivman.

17:50.279 --> 17:53.240
E se poutèt sa li enpòtan pou ou prezante
tout bagay nan yon fason ki baze sou reyalite.

17:53.240 --> 17:56.400
Sa fè ou enatakab tou, e pèsonn pa ka demanti sa.

17:56.400 --> 18:01.799
Tout sa a baze sou reyalite, se poutèt sa li se yon
kontribisyon ki gen anpil enpòtans nan deba sa a.

18:01.799 --> 18:03.480
Kidonk, mèsi anpil ankò de mwen.

18:03.480 --> 18:05.579
Mèsi.

18:08.480 --> 18:13.005
Nou chanje lòd la yon ti kras pou adapte l
ak sijè yo, kidonk kounye a mwen ta renmen

18:13.005 --> 18:16.900
mande Mesye Stützle pou l rejwenn mwen ankò.

18:24.480 --> 18:28.799
Wi, sa ou te di pi bonè sou lajan
kach la toujou fre nan tèt mwen.

18:28.799 --> 18:31.599
Se lè sa a entèval tan ant de konferans yo pi kout.

18:31.599 --> 18:37.440
Se poutèt sa tranzisyon an nan pati solisyon an pi
fasil isit la, paske nou ka kontinye san pwoblèm.

18:37.440 --> 18:41.519
Kidonk pwoblèm nan, jan nou te dekri pi
bonè, se ke lajan kach ap sibi plis presyon.

18:41.519 --> 18:50.279
E kounye a, kesyon ki pi enpòtan an: kisa nou ka fè chak
grenn nou pou anpeche lajan kach disparèt oswa rete dèyè?

18:50.279 --> 18:57.079
Wi, yon ti kesyon, yon repons long: li ekstrèmman difisil.

18:57.079 --> 19:07.200
Nou vrèman gen yon sitiyasyon kote, an premye, ekonomi an
ka rejte lajan kach, epi an dezyèm, leta rejte lajan kach.

19:07.200 --> 19:13.559
Pale de sa, sèl lajan leta bay nèt se lajan kach!

19:13.559 --> 19:21.839
Epi leta rejte pwòp lajan li. Sa an li menm deja absid.

19:21.839 --> 19:29.920
Depi kèk ane, mwen te fristre pou yon bon bout
tan paske lajan kach la prèske nan yon tonbe lib.

19:29.920 --> 19:35.400
Lajan kach pa kenbe valè li, dapre
estatistik ki soti nan Deutsche Bundesbank.

19:35.400 --> 19:43.331
Dènye estatistik yo te pibliye an 2023.
Konsènan pousantaj peman an lajan kach nan Almay,

19:43.331 --> 19:48.640
51 pousan pwodwi yo toujou peye an lajan kach.

19:48.640 --> 19:51.839
Li diminye pa kat pousan pa ane.

19:51.839 --> 19:56.640
Sa vle di ke kounye a, an 2025, nou prèske nan 43 pousan.

19:56.640 --> 20:04.425
Si konpetitè dirèk e-euro a ajoute nan sa, lè
sa a, an 2030 nou ta ka wè peman an lajan

20:04.425 --> 20:09.039
kach desann rapidman rive 15 pousan oswa pi ba.

20:09.039 --> 20:11.279
E se sa ki tout pwoblèm nan.

20:11.279 --> 20:17.480
Mwen menm te vrèman fristre paske pa t gen okenn
volonte politik pou pwoteje lajan kach pa lwa.

20:17.480 --> 20:20.559
Lajan kach absoliman bezwen pwoteksyon legal!

20:20.559 --> 20:27.160
Epi youn nan garanti legal yo se ke n ap
genyen ankò libète pou chwazi peye ak lajan kach.

20:27.160 --> 20:32.279
Ke li finalman retounen nan men sitwayen yo.

20:32.279 --> 20:40.039
Pou reyalize sa, nou esansyèlman bezwen yon politik
"aksepte obligatwa" nan komès ak tou pami ajans gouvènman yo.

20:40.039 --> 20:49.640
Depi kounye a – e jodi a n ap pale de sitwayen
responsab – sitwayen yo gen opòtinite pou vote ankò.

20:49.640 --> 20:53.940
Kidonk nou bezwen libète pou
chwazi ankò, e mwen panse sa enpòtan.

21:00.279 --> 21:05.440
Jodi a toujou pa gen volonte politik.

21:05.440 --> 21:13.160
Men, yon opòtinite inik parèt pou entegre lajan kach nan lwa.

21:13.160 --> 21:21.880
Se pa paske sa ta politikman dezirab, men paske moun
ki gen pouvwa yo ak politisyen yo vle yon lòt bagay.

21:21.880 --> 21:23.960
Yo vle e-ewo a.

21:23.960 --> 21:24.279
Obligatwa.

21:24.279 --> 21:28.960
Yo ap fè l rive – se konsa sa parèt kounye a.

21:28.960 --> 21:39.599
Se poutèt sa yo te pibliye yon "regilasyon
pwopoze" pou e-euro a e yo vle e-euro a vin lajan legal.

21:39.599 --> 21:47.493
Sa vle di yo te oblije pibliye yon pwopozisyon
règleman pou lajan kach nan menm jou a. Sa se

21:47.493 --> 21:51.480
paske lajan kach se kounye a sèl lajan legal.

21:51.480 --> 21:59.319
Kidonk, sa vle di ke, paradoxalman, entwodiksyon e-ewo a
pral okòmansman pwoteje ak garanti lajan kach, nan yon sans?

21:59.319 --> 22:00.801
Non, absoliman pa.

22:00.801 --> 22:06.647
Kidonk, nòmalman li ta bèl. Nou ka wè li isit la kounye a.

22:06.647 --> 22:14.920
Dapre bouyon règleman an, e-ewo a pral aksepte kòm
lajan legal nan magazen yo – omwen dapre bouyon akò a.

22:14.920 --> 22:18.440
Wi, men paske ou te di yo te oblije
enkli lòt bagay la nan règleman an tou.

22:18.440 --> 22:20.799
Kidonk toulede garanti nan règleman an, pa vre?

22:20.799 --> 22:22.713
Non, gen de règleman pwopoze.

22:22.713 --> 22:29.834
Gen de règleman pwopoze – youn pou
e-euro a ak youn pou lajan kach.

22:29.834 --> 22:32.440
Sa a se yon pwen ki enpòtan anpil.

22:32.440 --> 22:39.440
Li enteresan pou note ke règleman pwopoze sou lajan kach pa enpoze
okenn obligasyon oswa fòse pou aksepte lajan kach nan komès.

22:39.440 --> 22:41.480
Omwen se sa li di.

22:41.480 --> 22:44.542
Sa a se vrèman absid an li menm.

22:44.542 --> 22:54.318
Sa vle di ke nan lavni n ap gen de lajan legal diferan –
e-ewo a ak yon lòt ki gen mwens privilèj, sètadi lajan kach.

22:54.318 --> 22:58.444
Epi tout bagay, tankou toujou ak
abolisyon lajan kach, rive pa aza.

22:58.444 --> 23:04.230
Komisyon Ewopeyen an plen ak avoka,
ekonomisyen ak administratè biznis.

23:04.230 --> 23:11.559
Epi yo te fè yon erè, sètadi: lajan kach – pa
gen okenn obligasyon pou aksepte li nan boutik yo.

23:11.559 --> 23:14.006
Byen, sa vrèman remakab, mwen panse.

23:14.006 --> 23:21.781
Men kounye a nou gen yon opòtinite, sètadi pou nou pran aksyon.

23:21.781 --> 23:25.994
Pòt la pral fèmen ankò nan mwa k ap vini yo.

23:25.994 --> 23:33.185
Lajan kach sa a pral egal tou ak e-euro a, e li
pral vin obligatwa pou komèsan yo aksepte li.

23:33.185 --> 23:36.960
Sa a absoliman esansyèl, absoliman esansyèl.

23:36.960 --> 23:43.453
Kounye a, nou fondamantalman oblije mete anpil presyon sou moun
k ap pran desizyon yo pou asire ke sa a se volonte pèp la tou.

23:43.453 --> 23:47.841
Se konsa mwen te lanse yon petisyon pou rezon sa a.

23:47.841 --> 23:56.640
- Sa a se yon petisyon sou
www.bargelderhalt.eu, kote nou genyen 126,000 siyati kounye a.

23:56.640 --> 23:59.039
Pwoblèm nan se ke sa pa ase.

23:59.039 --> 24:04.811
Nou dwe asire ke li reprezante popilasyon an.

24:04.811 --> 24:12.609
Kidonk, mwen senpleman mande – e sa a se tou yon apèl pou èd jodi
a – pou nou siyen petisyon an, pase l bay lòt moun, elatriye.

24:12.609 --> 24:23.085
Lè nou te lanse petisyon an, nou te voye yon atik
laprès bay 350 jounal. E nou te resevwa sèlman twa repons.

24:23.085 --> 24:27.713
Epi repons lan te: Tanpri pa ekri nou ankò alavni.

24:27.713 --> 24:30.440
Sa a se, natirèlman, yon endikasyon ke bagay yo trè mal.

24:30.440 --> 24:35.158
Epi nou deja resevwa 126,000 vòt jiskaprezan.

24:35.158 --> 24:38.537
Men nou bezwen omwen 300,000.

24:38.537 --> 24:45.137
Sa vle di, nou ta vrèman bezwen rive nan yon milyon
pou m ka mete presyon sou ajans gouvènman ki konsène yo.

24:45.137 --> 24:52.289
An prensip, nenpòt moun ka siyen petisyon sa a, kèlkeswa si
yo Ostryen – sitwayen Swis yo ta ka fè sa tou an prensip.

24:52.289 --> 24:55.443
Nou senpleman dwe vote an favè petisyon sa a.

24:55.443 --> 25:02.135
Epi men demann lan: pou lajan kach dwe aksepte kòm lajan
legal nan boutik yo e, natirèlman, pa ajans gouvènman yo.

25:02.135 --> 25:04.430
Sa a se fondamantalman demann lan ak solisyon an.

25:04.430 --> 25:07.839
Pwoblèm nan se ke yo pral deside sa ane sa a!

25:07.839 --> 25:11.152
Sa vle di nou gen trè, trè ti tan.

25:11.152 --> 25:17.337
Sa a natirèlman soulve kesyon an: nan ki mezi
Palman Ewopeyen an vrèman konpoze de Manm ki responsab ki

25:17.337 --> 25:20.780
deside pou tèt yo sa yo vrèman panse ak sa yo vle?

25:20.780 --> 25:22.800
Anpil moun tou manke konpetans teknik ki nesesè yo.

25:22.800 --> 25:26.511
Nou konnen ke nan kèk ka, desizyon
gwoup palmanè yo jis apwouve san reflechi.

25:26.511 --> 25:32.359
E ke sa ap negosye dèyè pòt fèmen nan Palman Ewopeyen an
menm plis pase nan palman nasyonal yo, pou nou di konsa.

25:32.359 --> 25:38.079
Sa vle di presyon an ta dwe konsiderab isit la.
Anvan tout bagay, presyon piblik la ta dwe konsiderab.

25:38.079 --> 25:47.620
Kounye a, pou bay yon chif, lòd grandè a. Ki kantite
"petisyonè" ou ta di ki nesesè pou reyalize yon vrè

25:47.620 --> 25:54.619
pwogrè – pou vrèman mennen yon mouvman kritik nan Palman an?

25:54.619 --> 25:56.347
Palman an se youn.

25:56.347 --> 26:06.196
Regilasyon pwopoze a ap diskite kounye a nan Komite ECON
Palman Ewopeyen an, e yo ka toujou fè chanjman nan etap sa a.

26:06.196 --> 26:09.562
Sa vle di ke premye etap la se
ogmante presyon sou Komite ECON an.

26:09.562 --> 26:11.599
Mwen fè anpil bagay pou m reyalize sa.

26:11.599 --> 26:17.318
Petèt jis pou enfòmasyon ou: gras an pati ak
petisyon lajan kach la, nou devlope yon

26:17.318 --> 26:20.720
kominote ki kounye a gen yon total de 65,000 manm.

26:20.720 --> 26:27.931
Sa vle di ke n ap eseye mete sou pye yon gwoup
presyon pou lajan kach pou nou ka fè aksyon ansanm.

26:27.931 --> 26:30.799
Epi nou fè sèten aktivite patisipatif.

26:30.799 --> 26:37.839
Nou ap eseye kounye a fè Komite ECON an pi pre
volonte pèp la lè nou òganize gwo kanpay ekri lèt.

26:37.839 --> 26:44.158
1,300 moun te patisipe nan dènye kanpay ekri lèt
la. Epi, natirèlman, y ap voye lèt ki koresponn yo.

26:44.158 --> 26:47.015
Sa vle di ke nou dwe premye mete presyon sou Komite ECON an.

26:47.015 --> 26:52.352
Sepandan, fòk nou kreye yon nouvo konsyantizasyon sou
pwoblèm sa a pami popilasyon an ak pami politisyen yo tou.

26:52.352 --> 26:54.759
Kidonk, yon pwen ki vrèman, vrèman enpòtan.

26:54.759 --> 27:01.200
Lajan kach dwe garanti pa lalwa – sa vle di yo dwe
aksepte li nan magazen ak nan ajans gouvènman yo.

27:01.200 --> 27:07.521
Mwen ap mande sèlman paske, jan mwen te di, 146,000
– si ou di se atravè Ewòp antye – pa vrèman anpil.

27:07.521 --> 27:09.000
Sa vle di gen dwe genyen anpil plis.

27:09.000 --> 27:15.319
Kidonk kesyon an se: kisa ou ta di: ki
objektif la isit la pou vrèman fè pwen?

27:15.319 --> 27:19.519
Byen, mwen panse nou bezwen rive nan mak milyon an.

27:19.519 --> 27:22.200
Mwen ap fè referans trè fò a Almay kounye a.

27:22.200 --> 27:25.939
Sa prèske pa vizib kounye a de tout fason.

27:25.939 --> 27:27.559
Epi lè li rive yon milyon, nou kòmanse santi presyon an.

27:27.559 --> 27:31.524
Sa a se pa yon rèv; nou senpleman dwe fè yon bagay.

27:31.524 --> 27:40.285
Mwen te sou yon toune konferans epi mwen te eseye
etabli yon kontak pi sere ak moun ki gen enfliyans.

27:40.285 --> 27:44.592
Sa vle di ke apati jodi a, m ap fini toune konferans mwen an.

27:44.592 --> 27:53.080
Pandan de pwochen mwa yo, m ap konsantre anpil sou chanèl
YouTube ki envite m nan entèvyou pou m ka fè moun konnen

27:53.080 --> 27:58.077
petisyon sa a – pou nou ka vrèman rive nan yon milyon siyati.

27:58.077 --> 28:07.228
Mwen vrèman mande èd: si ou gen kontak ak moun ki gen
enfliyans, jounal, elatriye, tanpri etabli yon kontak pou m

28:07.228 --> 28:11.349
ka prezante petisyon sa a – epi pou li ka vin pi vizib.

28:11.349 --> 28:15.556
Lè sa a, li ka fasilman rive nan yon milyon.

28:15.556 --> 28:17.400
Mwen bezwen èd tout moun pou sa a.

28:17.400 --> 28:21.599
Sa a se tou youn nan rezon
prensipal ki fè m kanpe isit la jodi a.

28:21.599 --> 28:23.940
Mèsi anpil pou sa.

28:29.429 --> 28:31.720
Epi ou te mansyone li brèfman pi
bonè nan deskripsyon pwoblèm nan.

28:31.720 --> 28:36.165
– Natirèlman, kesyon an: kat sou yon bò, lajan kach sou lòt la?

28:36.165 --> 28:38.119
An prensip, li tankou yon kalite desizyon elektoral.

28:38.119 --> 28:43.440
Sa vle di ke, an prensip, ou ka fè sa poukont ou
tou lè w peye otan ke posib an lajan kach, pa vre?

28:43.440 --> 28:47.410
Kidonk, tit jodi a se "Sitwayen Responsab".

28:47.410 --> 28:54.079
Sa vle di ke, pou sitwayen yo ka responsab, nou dwe
genyen libète pou chwazi ak yon konsyans sou sa n ap koze.

28:54.079 --> 29:01.421
Nou konnen ke bank santral yo ap
lye avni lajan kach la ak demann.

29:01.421 --> 29:07.572
Soti nan pèspektiv sa a, se vre ke kounye a nou
gen yon demokrasi dirèk konsènan lajan kach –

29:07.572 --> 29:11.962
paske gen yon bilten vòt pou kenbe lajan kach.

29:11.962 --> 29:17.590
Epi papye bilten vòt la sanble konsa, pa egzanp.

29:17.590 --> 29:24.906
Sa vle di ke nou pa vote chak katran, tankou
nan ka eleksyon federal yo, elatriye, men pito:

29:24.906 --> 29:29.920
Nou chwazi lajan kach chak jou ak chak acha nou fè!

29:29.920 --> 29:38.559
Sa vle di se yon kesyon pou sitwayen responsab reyalize
ke nou dwe kenbe demann pou lajan kach otan ke posib.

29:38.559 --> 29:41.812
Sa a se bagay ki pi enpòtan an, sètadi konsyans de reyalite sa a.

29:41.812 --> 29:49.668
Sa vle di ke pwochen fwa nou pral fè makèt, nou
remèt papye vòt nou an, swa pou kenbe lajan kach

29:49.668 --> 29:54.880
– men gen tou yon papye vòt pou aboli lajan kach.

29:54.880 --> 30:00.626
Epi ou gen tou opsyon pou di: Oke, m
ap peye ak kat oswa ak telefòn mobil.

30:00.626 --> 30:05.599
E lè w di sa, ou pa di anyen lòt
pase: Mwen anfavè aboli lajan kach.

30:05.599 --> 30:07.440
Se sa menm ki esans li.

30:07.440 --> 30:16.312
Rezon ki fè m kanpe la devan nou se senpleman
pou m esplike moun sa yo ap koze ak aksyon yo.

30:16.312 --> 30:20.126
Wi, e mwen ta renmen wè sitwayen responsab ki reflechi sou sa:

30:20.126 --> 30:26.839
Sa m koze ak papye bilten vòt sa a, e
sa m koze ak papye bilten vòt sa a.

30:26.839 --> 30:29.532
Se sèl rezon sa a – mwen vle
sitwayen ki kapab pran pwòp desizyon yo.

30:29.532 --> 30:33.839
Epi li enpòtan pou sitwayen ki
responsab yo byen, byen enfòme sou sijè sa a.

30:43.432 --> 30:45.999
Kounye a yo ap mande konbyen tan petisyon an ap dire.

30:45.999 --> 30:52.086
Li pral kouri jiskaske Palman Ewopeyen an vote sou li.

30:52.086 --> 30:57.516
Mwen ta di li pral dire jiska Oktòb 2025 pi ta.

30:57.516 --> 30:59.254
Nou dwe wè si li vini anvan sa.

30:59.254 --> 31:08.319
Men, gen anpil chans pou se pa an 2025, paske se nan moman
sa a e-euro a gen pou l antre nan twazyèm faz devlopman li.

31:08.319 --> 31:09.720
Wi, mèsi anpil pou evalyasyon ou.

31:09.720 --> 31:14.990
E se poutèt sa evènman tankou sa a, ki
òganize pa Erwin Rigo, enpòtan anpil, pou nou

31:14.990 --> 31:17.830
ka sansibilize piblik la sou pwoblèm sa yo.

31:17.830 --> 31:21.020
Paske anpil moun fè sa, sètènman yon kantite ki pa
pwopòsyonèlman gwo isit nan sal sa a, men anpil

31:21.020 --> 31:22.992
nan piblik la an jeneral pa fè sa. Wi, malerezman.

31:22.992 --> 31:25.032
Wi, e mwen ta renmen ajoute yon bagay sou sa.

31:25.032 --> 31:29.119
Ou ka siyen li tèt ou sou www.bargelderhalt.eu.

31:29.119 --> 31:35.279
E si ou koche kaz la, w ap otomatikman fè pati kominote a.

31:35.279 --> 31:40.367
Li di si ou ta renmen resevwa enfòmasyon sou pwogrè petisyon an.

31:40.367 --> 31:42.594
epi ou fè pati kominote a.

31:42.594 --> 31:44.568
Kominote a enpòtan anpil.

31:44.568 --> 31:51.013
Paske menm si nou reyisi ak petisyon an,
li pral sèlman kanpe tonbe lib lajan an.

31:51.013 --> 31:55.466
Men mezi maketing endistri finansye a ale pi lwen.

31:55.466 --> 32:02.121
Sa vle di nou dwe prepare tèt nou; nou dwe
kreye yon loby pou lajan kach, pou libète nou.

32:02.121 --> 32:04.688
Remak final ak rezime ki trè bèl.

32:04.688 --> 32:08.160
Bon chans ak sa, epi kontinye bon travay sou kesyon sa a.

32:08.160 --> 32:10.099
Mèsi.

32:23.173 --> 32:27.060
Pou reponn kesyon ki rete san
repons nan entèvyou a: Poukisa ou fè sa?

32:27.060 --> 32:29.580
Poukisa yo ap aktyèlman diminye lajan kach la?

32:29.580 --> 32:41.019
- toujou pou reponn, n ap fini kontribisyon
enteresan Mesye Stützle a nan montre pwogram Kla.TV a.

32:42.839 --> 32:47.288
Abolisyon lajan kach atravè pouswit san reflechi pou pouvwa

32:47.288 --> 32:57.271
Gouvènman Etazini se youn nan fòs pwisan ki responsab pou
abolisyon lajan kach la k ap fèt pi rapid chak jou atravè lemond.

33:06.361 --> 33:12.309
Depi lè sa a, yo itilize sa pou fè pwomosyon
an mas pou abolisyon lajan kach atravè lemond.

33:12.309 --> 33:21.399
Rezon ki fè Etazini pran angajman sa a se paske konpayi ameriken
yo domine tranzaksyon peman san lajan kach atravè lemond.

33:21.399 --> 33:29.637
Sa pèmèt gouvènman Etazini endirèkteman siveye tranzaksyon
finansye peyi endividyèl, bank, konpayi e

33:29.637 --> 33:38.058
menm moun, epi ekskli yo nan tranzaksyon peman
san lajan kach si yo pa aji selon volonte li.

33:37.703 --> 33:38.058
Avèk èd Ajans Etazini pou Devlopman Entènasyonal
(USAID), yo te fonde Alyans Pi Bon pase Lajan Kach an 2012.

33:38.058 --> 33:45.977
Sa a reprezante yon faktè pouvwa formidab, ki kounye a gen anpil
chans pou l prèske osi gwo ke dominasyon militè Etazini an.

33:45.977 --> 33:52.715
Lè yo diminye itilizasyon lajan kach,
pouvwa Etazini ogmante otomatikman.

33:52.715 --> 34:00.589
Kounye a n ap egzamine apwòch estratejis finansye sa yo pran pou
elaji pouvwa yo atravè gwo founisè sèvis

34:00.589 --> 34:09.477
peman oswa sistèm bankè entènasyonal, lè nou
itilize kèk egzanp ki soti toupatou nan mond lan:

34:09.477 --> 34:18.401
Founisè sèvis peman entènasyonal VISA te entwodui
mezi entansif pou ranplase peman an lajan kach.

34:18.401 --> 34:24.630
Avèk yon bidjè ki rive jiska 500,000 dola
ameriken, ba, kafe ak restoran Ozetazini ap

34:24.630 --> 34:30.001
resevwa finansman si yo sispann aksepte lajan kach.

34:30.001 --> 34:40.487
Anplis de sa, VISA te eseye enfliyanse gouvènman Bilgari a
pou bese limit lajan kach la an de etap pou rive apeprè 500 €.

34:40.487 --> 34:46.377
Chif ki soti Ozetazini pwouve ke gen
enterè ekonomik konkrè ki an jwèt isit la.

34:46.377 --> 34:53.990
Nan lane 2018, peman kat kredi sèlman te
jenere depans 90 milya dola ameriken la.

34:53.990 --> 35:01.935
Lajan ke kliyan yo te peye sitou e ki te antre
nan pòch founisè sèvis peman san lajan kach yo.

35:01.935 --> 35:07.006
Men sa yo pa sèl konsekans ogmantasyon deplasman lajan kach la.

35:07.006 --> 35:13.737
Devlopman drastik nan peyi Lagrès bay yon
ide sou konsekans abolisyon lajan kach.

35:13.737 --> 35:20.346
La, sitwayen yo sibi penalite taks si yo pa fè ase
peman san lajan kach, epi biznis yo esansyèlman

35:20.346 --> 35:24.829
fòse pou yo antre nan kontra ak konpayi tankou VISA.

35:24.829 --> 35:33.211
Lajan kach ki sere lakay dwe rapòte bay otorite yo
tou epi y ap konfiske li si yo pa ka pwouve orijin li.

35:33.211 --> 35:42.441
Epi se la enterè de domèn yo – founisè sèvis peman
ak sistèm bankè entènasyonal – mache men nan men:

35:42.441 --> 35:49.162
Seksyon ki vin apre a fè li klè ke zòn sa yo melanje
ansanm tankou angrenaj yon mekanis revèy pou pran

35:49.162 --> 35:54.295
kontwòl resous finansye yo, menm rive nan pwopriyete prive.

35:54.295 --> 35:59.786
Pou ankouraje ekonomi an, ECB ap travay ak
to enterè kle ki ap bese depi plizyè ane.

35:59.786 --> 36:06.016
Depi to enterè negatif sou kont epay yo egal a yon
egzpwopriasyon k ap fèt tou dousman, envestisè yo ka

36:06.016 --> 36:10.025
pwoteje tèt yo kont pèt valè lè yo retire lajan yo.

36:10.025 --> 36:17.900
Sepandan, otonomi sa a sou pwòp byen yon moun
limite posiblite ECB genyen pou enfliyanse.

36:17.900 --> 36:27.435
Yon dokiman travay FMI sou aplikasyon sistèm to enterè negatif
la kounye a pwopoze pou enpoze yon frè echanj sou lajan kach

36:27.435 --> 36:33.197
ki koresponn ak menm to enterè ki aplike sou byen envesti yo.

36:33.197 --> 36:45.260
Avèk yon to enterè negatif, pa egzanp -5%, w ap
resevwa €95 an lajan kach lè w retire €100 nan yon ATM.

36:45.260 --> 36:53.618
Konsekans lan ta ke atraktivite lajan kach kòm yon mwayen
pou ekonomize ak kòm yon mwayen peman ta diminye dramatikman,

36:53.618 --> 36:59.437
sa ki ta prepare chemen pou finalman aboli lajan kach.

36:59.437 --> 37:06.601
Pwofesè Hans-Werner Sinn, ansyen prezidan
Enstiti ifo ak ekspè ekonomik, fè kòmantè:

37:06.601 --> 37:12.777
Si ECB a vle elimine lajan kach an
ewo, Almay dwe reentwodui DM nan.

37:12.777 --> 37:17.303
Lajan kach se yon pati enpòtan nan libète.

37:17.303 --> 37:21.596
Lajan vle di libète pou chwazi.

37:21.596 --> 37:28.164
Se poutèt sa li gen dis fwa plis valè
pou moun ki konplètman prive de li.

37:28.164 --> 37:32.641
Fyodor M. Dostoevsky, ekriven ris.

37:39.783 --> 37:46.720
Chè telespektatè, plis rapò sou evènman sa a
nan Dornbirn deja disponib pou gade sou HOCH2.TV.

37:46.720 --> 37:49.179
Ou pral jwenn lyen yo anba pwogram sa a.

37:49.179 --> 37:53.613
Nou ta renmen pran opòtinite sa a pou
remèsye HOCH2.TV pou ekselan koperasyon yo.