אויף דעם 29סטן מערץ 2025 האָט דער קולטור־הויז דערןבירן געהאַלטן די געשעעניש "פֿרײַהייט און זעלבסטבאַשטימונג – דער
פֿאַראַנטוואָרטלעכער בירגער" מיט אינטערעסאַנטע בײַטראָגן וועגן דער רעכט־שטאַט, סאָווערעניטעט און געלט.
די געשעעניש איז אָרגאַניזירט געוואָרן דורך די אַקאַדעמיע פֿאַר פּערזענלעכע אַנטוויקלונג אין דאָרנבירן.
HOCH2.TV האָט אויפֿגענומען און רעדאַגירט אַלע די באַריכטן פֿאַר אײַך, טײַערע צוקוקער.
הײַנט פּרעזענטירט Kla.TV אַ אינטערוויו מיט האַנסיאָרג שטוצלע וועגן דער אָפּשטויסונג פֿון געלט.
איצט קומען מיר צו הער האַנסיאָרג שטיצלי און דעם טעמע פֿון געלט־אויפֿהאַלטונג און געלט־אַבאָליציע.
אויך טעמאַטיש פֿאַרבונדן, כאָטש מיט אַ קליינעם פֿאַרשויב.
טײַערער הער שטוצלע, אפֿשר קודם אַ שנעלע פֿראַגע פֿאַר אײַך.
ווי ביסטו אַזוי שטאַרק פֿאַרמישט געוואָרן אין דער פֿראַגע פֿון אָפּשאַפֿן אָדער אויפֿהאַלטן מזומן?
יאָ, נו, פֿאַר מיר איז דאָס שוין גאַנץ לאַנג צוריק, זיכער בערך 25 יאָר.
און קודם־כל פֿון אַ לאָגישן שטאַנדפּונקט, ווײַל עס זענען קעגנער פֿון אַ פֿרײַער צאָלונג־סיסטעם.
און דאָס איז בעיקר די פינאַנציעלע אינדוסטריע.
בערך 25 יאָר צוריק איז מיר געווען קלאָר אַז די טעמע וועט אַמאָל אויפֿקומען.
ווײַל געלט שטעלט זייער געשעפֿט־מאָדעל אין סכּנה אין דער פֿאָרעם פֿון מעגלעכע "באַנק־לויפֿן".
דאָס מיינט אַז די פינאַנציעלע אינדוסטריע איז למעשה שטענדיק אונטער דרוק צו האַלטן אַ געוויסן מדרגה
פֿון פּובליקן צוטרוי אין דעם מאָנעטאַרן סיסטעם.
אויב דאָס פֿאַלט אונטער אַ באַשטימטן שוועל, ווערן בירגערס באַזאָרגט און גייען צו דער באַנק.
ער וויל דאָס געלט, וויל עס ברענגען אין זײַן אייגענעם השפּעה־קרײַז.
און דאַן פֿאָרמירן זיך שורות, דאַן איז אַ לויף אויף די באַנקען, און אַזוי ווײַטער און אַזוי ווײַטער.
און דאַן, פֿאַרשטייט זיך, קומט אַ גרויסער קריזיס.
עס איז מיר פשוט קלאָר געווען אין יענער צײַט אַז עס איז נישט געווען קיין מאַניפעסטאַציע פֿון דער אָפּשאַפֿונג פֿון מזומן.
אָבער דאַן, בשעת דער פינאַנציעלער קריזיס פֿון 2007–2009, איז דאָס געווען אַ גאַנץ שטאַרק מאַניפעסטאַציע.
כמעט קיינער האָט נישט באַמערקט, נעמלעך מיט טאַקע געלט־פֿאַרבאָטן.
און עס האָט נישט צוגעצויגן פיל אויפמערקזאַמקייט, ווײַל מען האָט עס באַשריבן מיט אַ שיינעם עופעמיזם, נעמלעך געלט־לימיטן.
אַ געלט־לימיט איז שוין אַ געלט־פֿאַרבאָט איבער אַ באַשטימטן שוועל.
אין אייראָפּע – דאָרט האָט עס אָנגעהויבן – מיר האָבן 18 לענדער מיט געלט־פֿאַרבאָטן איבער אַ באַשטימטן גרענעץ.
גריכנלאַנד, למשל, איז דאָס לאַנד מיטן נידריקסטן געלט־באַגרענעצונג פֿון בלויז 500 עוראָס.
דאָס מיינט אַז אויב איר גייט איצט קיין גריכנלאנד און ווילט באַצאָלן אַ האָטעל־רעכענונג פֿון 501 עוראָ, איז עס
אומלעגאַל און לויטן געזעץ באַשטראָפֿט צו באַצאָלן מיט געלט.
גריכנלאנד האָט שוין געמאכט צוויי פּרוּוון צו רעדוצירן די געלט־גרענעץ צו 200 עוראָ.
אָבער דאָס איז נישט געווען מעגלעך, ווײַל דער 500-אייראָ-בלאַט איז נאָך אַ לעגאַלער צאָלונגסמיטל.
און דאָס איז דער איינציקער גרונט פֿאַר וואָס מיר האָבן נישט קיין נידעריקער מזומן־לימיט.
יאָ, און די אַנטוויקלונגען זענען קלאָר נישט באַקאַנט פֿאַר פילע בירגער אין זייער טאָג־טעגלעכן לעבן.
אַזוי עטלעכע מענטשן פשוט אָננעמען עס.
איך מיין אַז אין דײַטשלאַנד איז עס בערך 10,000 עוראָס.
אָדער איז דאָס מײַן אינפֿאָרמאַציע?
ניין, דערווייַל איז אין דײַטשלאַנד נישט קיין קלאַסישער געלט־באַגרענעצונג בײַם פּוינט־אָף־סאַלע.
נישט אַפֿילו פֿאַר דעפּאַזיטן, אַזוי איז דאָס די חובה צו צושטעלן בײַװײַזן פֿאַר שטייער־געלט־וואַש און אַזוי ווייטער?
פּינקט, אַזוי האָבן האַנדלער אַ פֿליכט צו פירן רעקאָרדן, אָבער פֿון 2027 אָן וועט אַ
געלט־באַגרענעצונג פֿון 10,000 עוראָ איבער גאַנץ אייראָפּע געלט.
דאָס איז דער טעמע.
די לענדער וואָס זענען שוין אונטער יענעם ניוואָ, קענען עס האַלטן.
איר קענט די מזומן־גרענעץ אונטער £10,000 אין יעדן צײַט באַשטימען.
און ווי קענט איר דערקלערן דעם פאקט אַז אין דעם געביט איז נאָך יחסֿן ווייניק באַוווסטזײַן וועגן דעם פּראָבלעם?
צי זענען בירגערס אפֿשר נאָך אַלץ נישט באַוווּסט פֿון דער גרייס פֿון דער סכּנה צו זייער געלט?
זיכער נישט.
איך בין נאָר וואָס צוריקגעקומען פֿון אַ לאַנגער, לאַנגער לעקציע־רײַזע.
זינט יאַנואַר בין איך געווען אויף רייזע אויסשליסלעך צו געבן לעקציעס.
ווען איך רעד צוויי שעה וועגן די מעכאַניזמען הינטער דער אָפּשאַפֿונג פֿון געלט, זאָגן אַ סך מענטשן:
איך האָב געוואוסט אַז דאָס איז אַ פּראָבלעם, אָבער איך האָב נישט פֿאַרשטאַנען אַז דאָס איז אַזוי קאָנטראָווערסאַל.
אָבער ווען מען הערט צו דער דײַטשער בונדעסבאַנק, זעט אויס אַז אַלץ איז אין פּערפעקטער אָרדענונג.
זיי באַשטעטיקן אונדז אַז עס איז גענוג געלט און אַז זײַן ווײַטער עקזיסטענץ איז זיכער.
אין אַלגעמיין נעמט מען נאָר אין חשבון וואָס די באַפעלקערונג לכאורה וויל.
מיר האָבן פֿאַר אײַך צוגעגרייט אַ קליינע אויפֿנאַמע.
לעצטע זומער, איך גלייב אַז איר זענט געווען אַ גאַסט בײַ Südwestrundfunk, אַ
ציבורדיקער דײַטשער בראָדקאַסטער וואָס געהערט צו ARD.
דאָס איז געווען פּונקט די טעמע.
אולי וועלן מיר נאָך אַ שנעלן קוק טאָן.
נו, איך האָב פּונקט דעם ריכטיקן גאַסט אין דער סטודיאָ צו ענטפֿערן אויף דער פֿראַגע.
סטעפֿאַן האַרדט איז מיט אונדז.
ער פֿירט די צענטראַלע געלט־אָפּטיילונג בײַם בונדעסבאַנק.
גוטן אָוונט.
ווי לאַנג וועסטו, ווי לאַנג וועט דער בונדעסבאַנק ווייטער אונדז צושטעלן פרישע געלט?
אַזוי לאַנג ווי בירגער ווילן נוצן געלט.
צי געלט דאָס פֿאַר אַלע געלט־באַנקנאָטן, פֿאַר אַלע קליינע געלט?
יאָ, זיכער.
אין גרונט זאָגן די גרויסע מערהייט פֿון בירגער, אַז זיי ווילן האָבן די מעגלעכקייט צו באַצאָלן מיט געלט.
דאָס איז בערך 93 פּראָצענט פֿון דער באַפעלקערונג וואָס ווילן דאָס.
און נישט אַלע טאָן דאָס.
אָבער זיי וואָלטן לכל הפּחות געוואָלט האָבן די אָפּציע צו באַצאָלן אין געלט.
און אַזוי לאַנג ווי מענטשן ווילן באַצאָלן מיט מזומן, וועלן מיר ווייטער עס צושטעלן.
געלט־ענטוזיאַסטן קענען איצט אָטעמען אַ רו־אָטעם.
צי הער איך ווי אַ וואָג ווערט אָפּגעהויבן פֿון אײַערע אַקסלען, הער שטוצלע?
גאָר נישט, ווײַל עס איז גאַנץ קלאָר אויסגעדריקט געוואָרן: אַזוי לאַנג ווי עס איז נאָך
נאַכפֿרעג, וועט די דײַטשע בונדעסבאַנק דערביי בלײַבן.
און דאָס איז די גאַנצע פּראָבלעם.
איר קענט אויך ווילן צו דעפֿינירן וואָס באַדערפֿעניש איז.
ווי הויך מוז דער קאַש־צאָלונג־פֿאַרהעלטעניש זײַן?
און אַזוי, לעסאָף, ליגט עס בײַ אונדז, די בירגער, צו באַשליסן – צי מיר צאָלן מיט אַ קאַרטל אָדער מיט מזומן?
דאָס איז למעשה וואָס מיר זאָגן דאָ וועגן קאַרטל־צאָלונגען.
איך בין פֿאַר אָפּשאַפֿן געלט, אָדער איך בין פֿאַר באַהאַלטן געלט.
אַזוי איז דאָס אַ קריטישער פּונקט וואָס מיר מוזן דאָ אין חשבון נעמען.
און ליידער האָבן בירגערס ניט מער געלט אין זייערע אייגענע הענט, ווײַל די עקאָנאָמיע האָט זיך אַנטוויקלט צו אָפּװײַזן געלט.
דאָס מיינט אַז איצט זענען דאָ אין דײַטשלאַנד קראָמען וואָס ווילן נישט אָננעמען געלט.
און מיר ווייסן אַז אויף דעם יסוד האָט געלט קיין שאַנס צו איבערלעבן אויף לאַנג צײַט.
ווײַל די עקאָנאָמיע באַשטימט צי מיר, ווי בירגער, האָבן די מעגלעכקייט צו באַצאָלן מיט געלט.
נו, איך מיין אַז דער באַנקיר האָט נישט אויסגעזען צו פריילעך ווען דו האָסט געזאָגט יענעם לעצטן טייל, צי ניט?
יאָ, דאָס איז נישט געווען גאַנץ וואָס ער האָט געהאַט אין זינען.
מאָל האָב איך דעם געפיל אַז די דײַטשע בונדעסבאַנק איז פֿאַראַנטוואָרטלעך צו שטענדיק באַרויִקן מענטשן, באַרויִקן זיי:
דאָס געלט איז זיכער.
אָבער לעסאָף פֿאַרבינדן זיי עס מיט דער נאָכפֿרעג.
איך האָב געפרעגט די פֿראַגע: וואָס פֿאַרשטייט די דײַטשע בונדעסבאַנק אונטער "נאָכפֿרעג" – און ער האָט נישט געענטפֿערט.
עס איז פשוט אַ באַשטימטער מעכאַניזם בײַ דער אָפּשאַפֿונג פֿון געלט, וואָס איך וואָלט געוואָלט אַ ביסל דערקלערן.
מיר האָבן אויך צוגעגרייט די דיאַגראַם פֿאַר דאָס.
דאָס איז אַ זייער וויכטיקער פּונקט.
עס איז דער פאַל אַז, נאַטירלעך, די סטרוקטורן מאַכן געלט אומנויטיק.
און איך פּרוּוו עפּעס צו דערקלערן וואָס מיר געוויינטלעך נעמט צוויי שעה.
איך וועל דאָס פּרוּוון אין פינף מינוט.
די צײַט לויפֿט אויס, אָקעי.
אַזוי, אויף דער לינקער זײַט, קענען מיר זען אַז מען דאַרף אויפשטעלן אַן אינפֿראַסטרוקטור פֿאַר קאַרטל־צאָלונגען.
עס איז געווען אַ ריזיקער פּראָיעקט וואָס האָט געדויערט דעקאַדעס צו פאַרענדיקן.
אין דײַטשלאַנד, לכל־הפּחות, קען מען זאָגן אַז עס איז גאַנץ.
און דאָ אין עסטרײַך, אפֿשר נאָך נישט אין באַרג־הײַזער.
אָבער אַנדערש איז די אינפֿראַסטרוקטור שוין אין אָרט.
דאָס איז למעשה שוין באַשלאָסן געוואָרן.
אויף דער רעכטער זײַט קענען מיר זען אַז מאַרקעטינג און קלאַנג־פֿאַרשטאַרקונג פּאַסירן נאַטירלעך דורך מאַרקעטינג.
ביליאָנען זענען אינוועסטירט געוואָרן אין פּראָמאָווירן דיגיטאַלע צאָלונגען.
און אַ סך מענטשן טרעטן לעסאָף אַרײַן אין דעם סיסטעם אָן צו טראַכטן צו פיל דערוועגן.
וואָס איז אויך אַ ביסל טרויעריק, איז אַז אַ רעקלאַמע־קאַמפּאַניע קעגן געלט איז אויך דורכגעפֿירט געוואָרן.
ליידער, האָבן מיר דאָס באַמערקט בעת דער קאָראָנאַווירוס־פּאַנדעמיע, ווען מען
האָט אויפֿגעהאַנגען שילדן אין די געשעפֿטן:
צוליב היגיענע, ביטע באַצאָלט נישט מיט מזומן, אאז״וו.
און אַ סך מענטשן האָבן דאָס געגלייבט און דערנאָך טאַקע אַרײַנגעטראָטן אין דעם דיגיטאַלן סיסטעם.
דאַן האָבן מיר די טעמע: אָפּווייזן פֿון געלט דורך די עקאָנאָמיע.
דאָס איז אַ זייער קאָנטראָווערסיעלע טעמע.
געלט איז טאַקע אין געזעץ באַשטימט אין דרײַ זייער שטאַרק געזעצן:
טאַקע, אין דעם בונדעסבאַנק־געזעץ איז דאָס פֿאַרפעסטיקט, און אויך אין דעם סטאַטוט פֿון דער אייראָפּעיִשער צענטראַל־באַנק און אין
דעם אייראָפּעיִשן פאראייניקונגס־טראַקטאַט, אויף אַזאַ אופֿן אַז עס האָט די פּריווילעגיע צו זײַן
לעגאַל טענדער און מוז ווערן אָנגענומען אין האַנדל.
דאָס איז אין גאַנג געשטעלט געוואָרן אין 2010 דורך אַ רעקאָמענדאַציע פֿון דער קאַמיסיע – מיטן אַרגומענט פֿון
פֿרײַהייט פֿון קאָנטראַקט, אַז רעטיילערס קענען אָפּזאָגן מזומן.
אַזוי האַלטן זיי די פֿרײַהייט פֿון קאָנטראַקט אין געשעפֿט און האַנדל פֿאַר וויכטיקער.
דאָס איז אויך באַשטעטיקט געוואָרן דורך די דײַטשע בונדעסבאַנק.
מיר האָבן דאָס אויך אין דער אינטערוויו דיסקוטירט.
דאָס איז עקספּלאָזיוו, זייער געפערלעך, ווײַל די אינטערפּרעטאַציע מיינט אַז עס איז איצט אַ פאַקט
אַז רעטיילערס האָבן דערלויבעניש אָפּצוזאָגן געלט.
דאָס מיינט אַז מיר, ווי בירגער, האָבן ניט מער געלט אין אונדזערע אייגענע הענט – דאָס הייסט פרייהייט צו
אויסקלײַבן – נאָר די עקאָנאָמיע באַשליסט איצט צי מיר מעגן באַצאָלן מיט געלט אָדער נישט.
דאָס איז אַ פאַקט.
דאַן האָבן מיר נאָך אַ אַספּעקט, וואָס איז די אַרײַנפֿירונג פֿון דעם עלעקטראָנישן אייראָ.
דער ע-אייראָ ווערט דערוואַרט צו אַרײַנטרעטן אין זײַן דריטן פֿאַזע אין אָקטאָבער דעם יאָר.
עס איז פֿאָרגעלייגט אַ רעגולאַציע פֿאַרן ע-אייראָ, דאָס הייסט אַ געזעץ-פּראָיעקט.
דער אייראפעישער פּאַרלאַמענט וועט מסתּמא באַשליסן דערוועגן אין אָקטאָבער.
און דאַן קען עס זײַן אַז אין די קומענדיקע איין, צוויי אָדער דרײַ יאָר וועלן מיר טאַקע האָבן אַ דירעקטן קאָנקורענט צו
מזומן בײַם פּוינט־אָף־סאַלע, דאָס הייסט אין דער קליינהאַנדל.
און דאָס, פֿאַרשטייט זיך, גורם צו אַלץ.
די דרײַ בלאָקן ברענגען דערצו, אַז בירגערס ווערן מער און מער אַרײַנגעשטופּט אין דעם
סיסטעם און צוגעוווינט צו דיגיטאַלע צאָלונגען.
און איצט קומט דאָס – און דאָס איז די וויכטיקסטע זאַך
– דהיינו, דער "קאַש־צאָלונג־פֿאַרהעלטעניש" איז אַ זייער וויכטיקער טערמין.
דער דײַטשער בונדעסבאַנק האָט אויך אין אַ אינטערוויו דאָ געזאָגט אַז זיי פֿאַרבינדן עס מיט דער נאָכפֿרעג.
ווי איך האָב געזאָגט, האָב איך געפרעגט די דײַטשע בונדעסבאַנק וואָס זיי מיינען מיט "פֿאַרלאַנג".
לויט מײַנע חשבונות איז עס 15 פּראָצענט.
מע קען ארגומענטירן צווישן 10 און 15 פּראָצענט.
דאַן ווערט די געלט־אינפֿראַסטרוקטור צו טייַער.
דערנאָך געלט דער אַזוי גערופענער "פּרינציפּ פֿון פּראָפּאָרציאָנאַליטעט":
צי איז די אינפֿראַסטרוקטור צו טייַער אין פֿאַרהעלטעניש צו דעם, ווי מענטשן נאָך באַצאָלן מיט געלט – און דאַן פֿאַלט זי צוזאַמען.
מיר האָבן איצט אַ סיטואַציע, וווּ די קאַש־צאָלונג־ראַטיאָ אין דײַטשלאַנד פֿאַלט בײַ 4 פּראָצענט פּער יאָר, אָדער 3.8
פּראָצענט אין גאַנץ – אָבער איך רונד עס אַרויף צו 4 פּראָצענט.
ווען דער ע-אייראָ וועט אַרײַנגעפֿירט ווערן, וועט דאָס עקספּאָנענציעל שטאַרק אָנשטיין, און מיר וועלן זיך יחס־ווייז
געשווינד געפֿינען אין דער זעלביקער סיטואַציע ווי אַנדערע לענדער, למשל שוועדן און אַזוי ווייטער, וווּ באַרצאָלונגען קענען דאַן
נאָר אויסמאַכן 10 אָדער 15 פּראָצענט פֿון אַלע טראַנסאַקשאַנז.
און דאַן, פֿאַר די סיבות וואָס איך האָב דאָ קורץ אויסגעצייכנט, וואָס נאָרמאַלערווייַז
נעמען מיר צוויי שעה, איז מזומן ליידער אָבסאָלעט.
וואָס איך וואָלט געווען אינטערעסירט צו וויסן איז: ווי ווירקט דער אַלגעמיינער טרענד צו
קריפּטאָ־געלט אויף די געלט־צאָלונג־אויפֿפֿירונג?
עס זענען מער און מער פּראָוויידערס וואָס שוין נוצן קריפּטאָ – אַזוי איז דאָס אפֿשר נאָך
אין זײַן אָנהייב, לפחות אין אָנליין־האַנדל.
אָבער אין געלט־טראַנסאַקשאַנז, אין רעטאַיל, איז עס שוין מעגלעך אין עטלעכע פאַלן אין דײַטשלאַנד
טאַקע צו באַצאָלן פֿאַר עפּעס מיט ביטקאָין, למשל?
ווען דו גייסט אַרויס אויף פּיצע, באַצאָל מיט קריפּטאָ.
צי קען דאָס פאָרשטעלן אַ צוגעלייגטע סכנה פֿאַר געלט, צוזאַמען מיט די דיגיטאַלע צאָלונג־מעטאָדן
וואָס ווערן אַרויסגעגעבן דורך די נאַציאָנאַלע באַנקען?
בכלל ווייניקער.
ווען עס קומט צו צאָלונגסמיטלען, מוז מען אַ ביסל אונטערשיידן.
עס גייט וועגן אינוועסטירן געלט:
אַזוי, ווען עס איז הויך וואָלאַטיליטעט , איז עס נישט ממש פּאַסיק פֿאַר צאָלונגען.
מענטשן ווילן נישט נוצן עפּעס ווי צאָלונג, ווען עס איז אונטער שטאַרק ספּעקולאַציע.
אַזוי, צי עס גייט וועגן אינוועסטירן געלט, אָדער עס גייט וועגן אַ צאָלונגסמיטל.
אַ גוטער צאָלונגסמיטל האָט נישט קיין וואָלאַטיליטעט, דאָס הייסט, נישט קיין פֿלוקטואַציעס אין ווערט, אאז״וו.
אַזוי פֿון דער איצטיקער פּערספּעקטיוו – וועלן מיר זען ווי זאַכן זיך אַנטוויקלען מיט
קריפּטאָ־געלט – איך זע נישט קיין סכּנה אין דעם.
דער עלעקטראָנישער אייראָ איז טאַקע אַ פיל גרעסערע סכּנה.
דער עלעקטראָנישער אייראָ וועט באַקומען דעם פּריווילעזש פֿון לעגאַל טענדער, אאז״וו.
איך וויל נישט איצט אַלץ דערקלערן, עס איז זייער, זייער קאָמפּליצירט.
אַ זייער אינטערעסאַנטע טעמע. עפּעס וואָס וועט זיכער אינטערעסירן פילע צוקוקער:
פֿאַר וואָס טוען מענטשן דאָס?
פֿאַר וואָס ווערט געלט טאַקע פֿאַרקלענערט?
איז עס נאָר אַ פֿראַגע פֿון באַקוועמלעכקייט?
אָדער זעסטו דאָס קלאָר ווי אַ טייל פֿון אַ אַגענדאַ וואָס לעסאָף צילט צו מאַכן בירגערס אָפּהענגיק און זיי
אָפּנעמען זייערע רעכטן, למשל דורך געזעלשאַפֿטלעכע קאָנטראָל?
אַז עס וועט אין אַ געוויסן מאָמענט נאַטירלעך פיל גרינגער זײַן צו רעגולירן דעם צוטריט צו עלעקטראָנישע צאָלונג־מיטלען ווי מיט געלט?
דערפֿאַר זאָגן מענטשן: "קאַש איז געשמאַקטע פֿרײַהייט," און עלעקטראָניש געלט איז, כמובן, אומאָפּהערלעך
באַגרענעצט פֿון אויסערלעכן צוטריט, אַזוי צו זאָגן.
איז דאָס דער מאָטיוו דערפֿון?
נו, זיכער זענען דאָ פילע סיבות.
דו מוזט גיין לויט דעם "קויי באָנאָ"־פּרינציפּ, דאָס הייסט, ווער נוצט?
און דאַן, כמובן, קומט איר צו באַשטימטע ענטפֿערס.
איך אַליין גיי נישט אַרײַן אין דעם ענין מיט גרויס טיפֿקייט, ווײַל עס טאַקע אָפּצײַט פֿון דער הויפּט־טעמע אויף אַ מין אופֿן.
וואָס איך טאַקע רעד וועגן איז די מעכאַניק און סטרוקטורן הינטער דער אָפּשאַפֿונג פֿון געלט, הינטער דעם ציקל.
עס איז פיל מער סובטיל ווי דאָס: דו שאַפסט אַ סביבה פֿאַר געלט, אין וועלכער געלט קען נישט איבערלעבן.
דאָס מיינט אַז געלט איז איצט אונטער אַטאַק.
אויף דער איין האַנט קען עס ווערן אָפּגעוואָרפֿן דורך די עקאָנאָמיע.
אָבער וואָס איז נאָך מער דראַמאַטיש, לויט מײַן מיינונג, איז אַז דער שטאַט מישט זיך מער און מער אַרײַן דורך אָפּווייזן מזומן.
איך רעפֿעריר צו דײַטשלאַנד, ווײַל איך ווייס אַ ביסל מער וועגן דעם.
למשל, שווימבאַדן נעמען ניט מער געלט, און די ערשטע אָפֿן־לופֿט־שווימבאַדן נעמען ניט מער געלט.
אַז פּאַרקירפּלאַץ און פּאַרקיר־פּלאַץ נעמען ניט מער געלט אין האַנט, און אפילו ציבורדיקע ביוראָס נעמען ניט מער געלט אין האַנט.
אין דוסלדאָרף, למשל, האָבן אַלע בירגער־ביוראָס געוואָרן קאַרטל־צאָלונג־בלויז – חוץ
איין, וואָס געפֿינט זיך בײַם באַן־שטאַנציע.
דאָס איז פיל מער געפערלעך, ווײַל מען קען עס בכלל נישט אויסמיידן.
דאָס מיינט אַז בירגער ווערן מער און מער געצווונגען אין דעם סיסטעם, וואָס איז זייער, זייער געפערלעך.
דאָס מיינט אַז, לעסאָף, דאַרפֿן מיר אויך אַז דער שטאַט זאָל זײַן מחויבֿ ווידער אָנצונעמען מזומן.
איך פֿרעג אויך די זעלבע פֿראַגע אין באַציִונג צו דער געשעעניש־טעמע "פֿאַראַנטוואָרטלעכע בירגער".
ווייל איין זאַך איז קלאָר: אויב איר באַצאָלט ניט מער אין געלט, אומאָפּהענגיק פֿון ווי אַזוי איר באַצאָלט
עלעקטראָניש, איז עס לעסאָף ניט מער אַ אַנאָנימער צאָלונג.
יאָ, זיכער.
דאָס איז דער פּונקט.
געלטיק איז שטענדיק אַ אַנאָנימער צאָלונג.
איך קען גיין וווּ איך וויל, איך קען באַצאָלן פֿאַר אַלץ. קיינער פֿרעגט מיך נישט ווער איך בין. זיי
נעמען מײַן געלט און זענען נישט אינטערעסירט אין מיר.
ווען איך מאַך אַ קאַרטל־צאָלונג, ווערט פּראַקטיש מײַן גאַנץ פּאָרטפֿאָליאָ, מײַן גאַנץ הינטערגרונט,
צוגעשטעלט צוזאַמען מיט דער צאָלונג, אַזוי צו זאָגן.
פֿון וווּ איך בין איצט ביז וואָס פּאַסירט אין מײַן חשבון, וואָס איך טוּ.
דערפֿאַר האָב איך געפרעגט צי דער אונטערליגנדיקער ציל איז נישט געווען גאַנץ קלאָר: צו אויפשטעלן דאָ אַ פאָרעם פֿון
טאָטאַליטאַריזם, דורך וועלכע בירגערס ווערן פֿון דער מדינה אין אַלע צײַטן און אין אַלע ערטער
עפעקטיוו נאָכגעפֿאָלגט און דורכזיכטיק געמאכט.
נו, איך וואָלט געוואָלט דאָס פֿאַר איצט אָפֿן לאָזן.
אָבער איין זאַך קען איך זיכער זאָגן: אַ פֿרײַע געזעלשאַפֿט דאַרף אַבסאָלוט אַ פֿרײַע
צאָלונג־סיסטעם וואָס קען נישט ווערן איבערוואַכט.
און אַלץ וואָס איז דיגיטאַל קען, כמובן, זייער גרינג איבערוואכט ווערן. טאַקע, די געזעלשאַפֿט
הייבט דאַן אָן צו ווערן ביישעמט און אונטערגעשטעלט.
אַזוי, אויב מען וואָלט הײַנט נאָר דיגיטאַליש באַצאָלט פֿאַר דעם געשעעניש, וואָלט מען אויפֿגעשריבן אַז איר זענט הײַנט דאָ.
טעאָרעטיש קען זײַן אַז איר איצט אויך ווערט אָדער ווערט באַשטימט אַ "פּערסאָנאַ נאָן גראַטאַ".
איך נעם אָן אַז מיר אַלע זענען.
ניין, גליקליך בין איך נאָך נישט. איך מוז גאָר ערליך זײַן וועגן דעם.
נו, איך האָב ביז יאַנואַר בכלל נישט געהאַט קיין אַטאַקן, ווײַל איך האָב אַלץ אַרגומענטירט אויף אַ זייער פאַקט־באזירטן אופֿן.
אָבער זינט מײַן לעצטע לעקציע־טור האָט עס, ליידער, אָנגעהויבן, און עס איז נישט באַזירט אויף
פאַקטן, נאָר מען לייגט צו דער געשיכטע נאָך זאַכן.
און דאָס איז זייער, זייער געפערלעך, וואָס איך געפֿין אַ ביסל שאָד.
זיכער.
און דערפֿאַר איז עס וויכטיק אַז איר פּרעזענטירט אַלץ אויף אַזאַ פאַקטישן אופֿן.
דאָס מאַכט אײַך אויך אומבאַזיגלעך, און קיינער קען דאָס נישט אָפּלייקענען.
דאָס איז אַלץ אָביעקטיוו פֿאַקט־באזירט, און דערפֿאַר איז עס אַ זייער וויכטיקער בײַטראָג צו דער דיבאַטע.
אַזוי, נאָך אַמאָל אַ גרויסן דאַנק פֿון מיר.
אַ דאַנק.
מיר האָבן די סדר אַ ביסל געענדערט צו פּאַסן די טעמעס, אַזוי איך וואָלט איצט געוואָלט בעטן הער שטוצלע צו קומען ווידער צו מיר.
יאָ, וואָס דו האָסט פריער געזאָגט וועגן געלט, איז נאָך פריש אין מײַן געדאַנק.
דאָס איז ווען דער צײַט־אינטערוואַל צווישן די צוויי לעקציעס איז דער קורצסטער.
דערפֿאַר איז דאָ דער איבערגאַנג צום לייזונג־טייל דער גרינגסטער, ווײַל מיר קענען אָן קיין אונטערברעכונג פאָרזעצן.
אַזוי די פּראָבלעם איז, ווי מיר האָבן פריער באַשריבן, אַז געלט קומט אונטער שטענדיק מער דרוק.
און איצט די קריטישע פֿראַגע: וואָס קענען מיר יעדער איינער טאָן, כּדי צו פֿאַרמײַדן אַז
געלט זאָל נישט פֿאַרשווינדן אָדער פֿאַרפֿאַלן?
יאָ, אַ קורצע פֿראַגע, אַ לאַנגע ענטפֿער: עס איז זייער שווער.
מיר האָבן טאַקע אַ סיטואַציע, וווּ ערשטנס די עקאָנאָמיע קען אָפּװײַזן געלט, און צווייטנס דער שטאַט אָפּװײַזט געלט.
ווען מ'רעדט שוין דערפֿון, איז געלט וואָס ווערט אויסגעגעבן בלויז דורך דער מדינה, נאָר מזומן!
און דער שטאַט אָפּװײַזט זײַן אייגענעם געלט. דאָס אַליין איז שוין אַבסורד.
אין די לעצטע פּאָר יאָר בין איך שוין לאַנג פֿרוסטרירט, ווײַל געלט איז למעשה אין פֿרײַפֿאַל.
קאַש האַלט זיך נישט, לויט סטאַטיסטיק פֿון דער דײַטשער בונדעסבאַנק.
די לעצטע סטאַטיסטיק זענען פֿאַרעפֿנטלעכט געוואָרן אין 2023. לויט דעם באַר־צאָלונג־אַנטייל אין דײַטשלאַנד, ווערן
נאָך 51 פּראָצענט פֿון די פּראָדוקטן באַצאָלט מיט באַר געלט.
עס ווערט יעדן יאָר פֿאַרמינערט בײַ פֿיר פּראָצענט.
דאָס מיינט אַז איצט, אין 2025, זײַנען מיר בערך בײַ 43 פּראָצענט.
אויב מען לייגט דעם דירעקטן קאָנקורענט פֿון דער עלעקטראָנישער אייראָ אַרײַן אין דער מישונג, קען מען זייער שנעל זען
ווי געלט־צאָלונגען פֿאַלן צו 15 פּראָצענט אָדער נידעריקער.
און דאָס איז דער גאַנצער פּראָבלעם.
איך בין געווען זייער פֿרוסטרירט אַז עס איז גאָר נישט געווען קיין פּאָליטישער ווילן צו באַשיצן געלט דורך געזעץ.
קאַש דאַרף אַבסאָלוט לעגאַלן שוץ!
און איין לעגאַלער באַשיצן איז אַז מיר וועלן ווידער האָבן די פרייהייט צו באַצאָלן מיט געלט.
אַז עס צוריקקערט זיך לעסאָף אין די הענט פֿון די בירגער.
צו דערגרייכן דאָס, דאַרפֿן מיר למעשה אַ פּאָליטיק פֿון "אָבליגאַטאָרישער אָננעם" אין
האַנדל און אויך צווישן רעגירונגס־אַגענטורן.
פֿון איצט אָן – און הײַנט רעדן מיר וועגן פֿאַראַנטוואָרטלעכע בירגער – האָבן בירגער סוף־כּל־סוף די געלעגנהייט ווידער צו שטימען.
אַזוי דאַרפֿן מיר ווידער פֿרײַהייט פֿון ברירה, און איך מיין אַז דאָס איז וויכטיק.
הײַנט איז נאָך אַלץ נישטאָ קיין פּאָליטישער וויל.
אָבער אַ ייחודית געלעגנהייט איז אויפגעקומען צו באַשטימען געלט אין געזעץ.
נישט ווײַל עס איז פּאָליטיש געוואלט, נאָר ווײַל די אין מאַכט און די פּאָליטיקער ווילן עפּעס אַנדערש.
זיי ווילן דעם עלעקטראָנישן אייראָ.
פֿאַרפֿליכטעט
זיי גייען דערמיט – אַזוי זעט עס אויס דערווייַל.
דערפֿאַר איז אַרויסגעגעבן געוואָרן אַ פֿאָרגעלייגטע רעגולאַציע פֿאַרן ע-אייראָ, און זיי
ווילן, אַז דער ע-אייראָ זאָל זײַן לעגאַל טענדער.
דאָס מיינט אַז זיי זענען געצווונגען צו אַרויסגעבן אַ פֿאָרגעלייגטע רעגולאַציע פֿאַר געלט אויף דעם זעלבן טאָג. דאָס איז
ווײַל געלט איז דערווייַל דער איינציקער לעגאַלער צאָלונגסמיטל.
אַזוי, דאָס מיינט למעשה אַז, פּאַראַדאָקסיש, די אַרײַנפֿירונג פֿונעם ע-אייראָ וועט אָנהייב־וועג
פֿאַרזיכערן און גאַראַנטירן מזומן, אַזוי צו זאָגן?
ניין, גאָר נישט.
אַזוי, נאָרמאַלערווייַז וואָלט עס געווען שיין. מיר קענען דאָס איצט זען.
לויט דעם רעגולאַציע־פּראָיעקט, וועט דער עלעקטראָנישער אייראָ אָנגענומען ווערן ווי לעגאַל
טענדער אין קראָמען – לפּחות לויט דעם פּראָיעקט־הסכם.
יאָ, אָבער ווײַל דו האָסט געזאָגט אַז זיי זענען געצווונגען צו אַרײַננעמען אויך די אַנדערע זאַך אין דער רעגולאַציע.
אַזוי זענען ביידע געראַנטירט אין דער רעגולאַציע, ריכטיק?
ניין, עס זענען צוויי פאָרגעלייגטע רעגולאציעס.
עס זענען צוויי פֿאָרגעלייגטע רעגולאַציעס – איין פֿאַרן ע-אייראָ און איין פֿאַר מזומן.
דאָס איז אַ זייער וויכטיקער פּונקט.
עס איז אינטערעסאַנט צו באַמערקן אַז די פאָרגעלייגטע רעגולאַציע וועגן געלט לייגט נישט קיין
חובה אָדער צווינג צו אָננעמען געלט אין האַנדל.
לפּחות אַזוי שטייט געשריבן.
דאָס איז טאַקע אַבסורד אין זיך.
דאָס מיינט אַז אין דער צוקונפֿט וועלן מיר האָבן צוויי פֿאַרשידענע לעגאַל־טענדער־וואַלוטעס – דעם
אי־אייראָ און אַ ווייניקער פּריווילעגירטן, נעמלעך געלט.
און אַלץ, ווי שטענדיק מיט דער אָפּשאַפֿונג פֿון געלט, פּאַסירט דורך צופאַל.
די אייראפעישע קאַמיסיע איז פול מיט אַדוואָקאַטן, עקאָנאָמיסטן און געשעפט־אַדמיניסטראַטאָרן.
און זיי האָבן טאַקע געמאכט אַ טעות, נעמלעך: מזומן – קיין חובה צו אָננעמען עס אין קראָמען.
נו, דאָס איז גאַנץ באַמערקנסווערט, איך מיין.
אָבער איצט האָבן מיר אַ געלעגנהייט, נעמלעך צו האַנדלען.
די טיר וועט ווידער פֿאַרמאַכט ווערן אין די קומענדיקע חדשים.
יענער געלט וועט אויך גלייכן דעם ע-אייראָ, און עס וועט ווערן פארפליכטעט פאר רעטאַילערס עס אָנצונעמען.
דאָס איז גאָר נייטיק, גאָר נייטיק.
מיר מוזן איצט למעשה לייגן אַ סך דרוק אויף די באַשלוס־טראָגערס, כדי צו פֿאַרזיכערן אַז דאָס איז אויך דער וויל פֿון דעם פֿאָלק.
און אַזוי האָב איך פֿאַר דעם צוועק אַ פּעטיציע אויפֿגעשטעלט.
- דאָס איז אַ פּעטיציע אויף www.bargelderhalt.eu, וווּ מיר האָבן דערווײַל 126,000 אונטערשריפֿטן.
דער פּראָבלעם איז, אַז דאָס איז נישט גענוג.
מיר מוזן זיכער מאַכן אַז עס רעפּרעזענטירט די באַפעלקערונג.
און אַזוי איך פשוט בעט – און דאָס איז אויך אַ רוף פֿאַר הילף הײַנט – אַז איר זאָלט אונטערשרײַבן
די פּעטיציע, זי ווײַטערשיקן און אַזוי ווייטער.
ווען מיר האָבן די פּעטיציע אַרויסגעגעבן, האָבן מיר אַ פּרעס־אַרטיקל געשיקט צו 350
צײַטונגען. און מיר האָבן בלויז דרײַ ענטפֿערס באַקומען.
און דער ענטפֿער איז געווען: ביטע שרײַבט אונדז ניט ווידער אין דער צוקונפֿט.
דאָס איז, כמובן, אַ סימן אַז די זאַכן זענען זייער שלעכט.
און נאָך האָבן מיר ביז איצט באַקומען 126,000 שטימען.
אָבער מיר דאַרפֿן לפּחות 300,000.
איך מיין, מיר וואָלטן טאַקע געדאַרפֿט דערגרייכן די מיליאָן־מאַרק, כדי איך קען אויסאיבן
דרוק אויף די רעלעוואַנטע רעגירונגס־אגענטורן.
אין פּרינציפּ קען יעדער אונטערשרײַבן די פּעטיציע, אָן אַכטונג צו צי זיי זענען עסטרײַכישע בירגער –
שווייצער בירגער קענען דאָס אויך אין פּרינציפּ טאָן.
מיר מוזן פשוט שטימען פֿאַר דער פּעטיציע.
און דאָ איז די פֿאָדערונג אַז געלט זאָל אָנגענומען ווערן ווי לעגאַל טענדער אין קראָמען
און, פֿאַרשטייט זיך, דורך רעגירונגס־אַגענטורן.
דאָס איז בעצם דער פֿאַרלאַנג און די לייזונג.
דער פּראָבלעם איז, אַז עס וועט באַשלאָסן ווערן דעם יאָר!
דאָס מיינט אַז מיר האָבן זייער, זייער ווייניק צײַט.
דאָס ברענגט נאַטירלעך די פֿראַגע: אין וועלכן מאָס איז דער אייראָפּעישער פּאַרלאַמענט טאַקע צוזאַמענגעשטעלט
פֿון פֿאַראַנטוואָרטלעכע מיטגלידער, וואָס באַשליסן פֿאַר זיך אַליין וואָס זיי טאַקע טראַכטן און ווילן?
פֿילע פֿעלן אויך די נויטיקע טעכנישע פֿעיִקייטן.
מיר ווייסן אַז אין עטלעכע פאַלן ווערן די באַשלוסן פֿון די פּאַרלאַמענטאַרישע גרופּעס פשוט געשטעמפּלט.
און אַז דאָס ווערט אויסגעאַרבעט הינטער פֿאַרמאַכטע טירן אין דעם אייראָפּעיִשן פּאַרלאַמענט, אפילו מער
ווי אין די נאַציאָנאַלע פּאַרלאַמענטן, אַזוי צו זאָגן.
דאָס מיינט אַז דער דרוק דאָ וואָלט געמוזט זײַן באַטײַטנדיק. איבער אַלץ וואָלט דער ציבורדיקער דרוק געמוזט זײַן באַטײַטנדיק.
נו, צו געבן אַ ציפֿער, די סדר פֿון גרייס. וואָס וואָלט איר זאָגן איז די צאָל פֿון "פּעטיציאָנערס", וואָס דאַרף
מען צו דערגרייכן אַ אמתדיקן דורכברוך – צו טאַקע פֿירן צו אַ קריטישער באַוועגונג אין פּאַרלאַמענט?
פּאַרלאַמענט איז איין.
די פֿאָרגעלייגטע רעגולאַציע ווערט איצט דיסקוטירט דורך דעם ECON־קאָמיטעט פֿון דעם אייראָפּעיִשן פּאַרלאַמענט,
און אין דער איצטיקער פֿאַזע קען מען נאָך מאַכן ענדערונגען.
דאָס מיינט אַז דער ערשטער שריט איז צו פֿאַרגרעסערן דעם דרוק אויף דער ECON־קאָמיטעט.
איך טו אַ סך זאַכן צו דערגרייכן דאָס.
אפֿשר נאָר פֿאַר אייער אינפֿאָרמאַציע: דאַנק צום טייל דער געלט־פּעטיציע האָבן מיר אַנטוויקלט אַ
קהילה וואָס איצט האָט אַ גאַנץ פֿון 65,000 מיטגלידער.
דאָס מיינט אַז מיר פּרוּוון צו גרינדן אַ קעש־לאָבי, כּדי מיר קענען דורכפֿירן געמיינזאַמע אַקציעס.
און מיר טוען געוויסע באַטייליקונג־אַקטיוויטעטן.
מיר פּרוּוון איצט ברענגען דעם עקאָן־קאָמיטעט נעענטער צום ווילן פֿון די מענטשן דורך אָרגאַניזירן גרויסע בריוו־שרײַב־קאַמפּאַניעס.
1,300 מענטשן האָבן אָנטייל גענומען אין דער לעצטער בריוו־שרײַב־קאַמפּאַניע. און,
כמובן, ווערן די צוגעשטעלטע בריוון אַרויסגעשיקט.
דאָס מיינט אַז מיר מוזן ערשטער דריקן אויף דעם ECON־קאָמיטעט.
אָבער, אַ נײַע באַוווסטזײַן וועגן דעם ענין מוז געשאַפֿן ווערן בײַ דער באַפֿעלקערונג און אויך בײַ די פּאָליטיקער.
אַזוי, אַ זייער, זייער וויכטיקער פּונקט.
געלד מוז ווערן פֿאַרזאָרגט אין געזעץ – דאָס הייסט, עס מוז ווערן אָנגענומען אין קראָמען און דורך רעגירונגס־אַגענטורן.
איך פֿרעג נאָר ווײַל, ווי איך האָב געזאָגט, 146,000 – אויב דו זאָגסט אַז דאָס איז טאַקע
איבער גאַנץ אייראָפּע – איז נישט ממש אַזוי פיל.
דאָס מיינט אַז עס מוז זײַן פיל מער.
אַזוי די פֿראַגע איז: וואָס וואָלטסטו געזאָגט – וואָס איז דאָ דער ציל, כּדי טאַקע צו מאַכן פּונקטן?
נו, איך מיין אַז מיר דאַרפֿן דערגרייכן די מיליאָן־מאַרק.
איך מײן זייער שטאַרק דײַטשלאַנד אין דעם מאָמענט.
דאָס איז דערווייַל כּמעט נישט זעבאַר.
און בײַ אַ מיליאָן הייבן מיר אָן צו פֿילן דעם דרוק.
דאָס איז נישט קיין ווינטש־געטראַכט; מיר מוזן פשוט עפּעס טאָן.
איך בין געווען אויף אַ לעקציע־טור און האָב פּרוּווט אויפֿצושטעלן נאָענטערן קאָנטאַקט מיט מולטיפּלייערס.
דאָס מיינט אַז פֿון הײַנט אָן, איך ענדיק מײַן לעקציע־טור.
אין די קומענדיקע צוויי חדשים וועל איך זיך שטאַרק קאָנצענטרירן אויף יוטוב־קאַנאַלן וואָס פֿאַרבעטן מיך צו
אינטערוויוען, כּדי צו העכערן די באַוווּסטזײַן פֿון דער פּעטיציע – כּדי מיר טאַקע זאָלן דערגרייכן יענעם מיליאָן־צייכן.
איך בעט טאַקע הילף: אויב איר האָט קאָנטאַקטן מיט מולטיפלייערס, צײַטונגען און אַזוי ווייטער, ביטע שאַפֿט אַ
קאָנטאַקט, אַזוי אַז איך קען פאָרשטעלן די פּעטיציע – און אַז זי וועט באַקומען מער אויפמערקזאַמקייט.
דאַן קען עס גרינג דערגרייכן די מיליאָן־מאַרק.
איך דאַרף די הילף פֿון אַלעמען מיט דעם.
דאָס איז אויך איינער פֿון די הויפּט־סיבות פֿאַר וואָס איך שטיי הײַנט דאָ.
אַ גרויסן דאַנק פֿאַר דעם.
און דו האָסט עס פריער קורץ דערמאָנט אין דער פּראָבלעם־באַשרײַבונג.
– פֿאַרשטייט זיך, די פֿראַגע: קאַרטע אויף איין זײַט, מזומן אויף דער אַנדערער?
אין פּרינציפּ איז עס ווי אַ מין וואַל־באַשלוס.
דאָס מיינט אַז, אין פּרינציפּ, קענסטו אויך זיך אַליין עפּעס טאָן דורך באַצאָלן אַזוי פיל ווי מעגלעך אין געלט, רעכט?
אַזוי, דער הײַנטיקער טיטל איז "דער פאַראַנטוואָרטלעכער בירגער".
דאָס מיינט אַז, כּדי בירגער זאָלן זײַן פֿאַראַנטוואָרטלעך, דאַרפֿן מיר קודם־כּל האָבן פֿרײַע ברירה און
זײַן באַוווּסטזיניק וועגן דעם וואָס מיר פֿאַראורזאַכן.
מיר ווייסן אַז צענטראַלע באַנקען פֿאַרבינדן די צוקונפֿט פֿון געלט מיט דער נאָכפֿרעג.
פֿון דער פּערספּעקטיוו איז עס טאַקע אַז מיר האָבן איצט דירעקטע דעמאָקראַטיע בנוגע געלט –
ווײַל עס איז אַ שטימצעטל צו באַהאַלטן געלט.
און דער שטימצעטל קוקט אויס אַזוי, למשל.
דאָס מיינט אַז מיר שטימען נישט יעדע פיר יאָר, ווי בײַ די פֿעדעראַלע וואַלן און אַזוי ווײַטער, נאָר:
מיר קלײַבן געלט אויס יעדן טאָג מיט יעדן קויפֿן וואָס מיר מאַכן!
דאָס הייסט, עס איז אַ זאַך צו פֿאַרשטיין אַז מיר מוזן האַלטן די נאַכפֿרעג פֿאַר געלט אַזוי הויך ווי מעגלעך, און עס
איז די אחריות פֿון פאַראַנטוואָרטלעכע בירגער דאָס צו טאָן.
דאָס איז די קריטישע זאַך, נעמלעך דער באַוווּסטזײַן פֿון דעם פאַקט.
דאָס מיינט אַז ווען מיר גייען קויפֿן די קומענדיקע מאָל, לייגן מיר אונדזער שטימצעטל אַרײַן, צי צו האַלטן
געלט – אָבער עס איז אויך אַ שטימצעטל צו אָפּשאַפֿן געלט.
און איר האָט אויך די אָפּציע צו זאָגן: אקעי, איך וועל באַצאָלן מיט קאַרטל אָדער מיט מאָביל־טעלעפֿאָן.
און דורך דאָס זאָגן זאָגסטו גאָרנישט אַנדערש ווי: איך בין פֿאַר אָפּשאַפֿן געלט.
דאָס איז דער תּמצית דערפון.
דער גרונד פארוואס איך שטיי דאָ פאר אייך איז פשוט צו דערקלערן די מענטשן וואס זיי פאַרשאַפן מיט זייערע מעשים.
יאָ, און איך וואָלט געוואָלט זען פֿאַראַנטוואָרטלעכע בירגער וואָס טראַכטן וועגן דעם:
וואָס איך פֿאַרשאַפֿן מיט דעם שטימצעטל, און וואָס איך פֿאַרשאַפֿן מיט דעם שטימצעטל.
דאָס איז דער איינציקער גרונט – איך וויל בירגערס וואָס קענען מאַכן זייערע אייגענע באַשלוסן.
און עס איז וויכטיק פֿאַר פֿאַראַנטוואָרטלעכע בירגער צו זײַן זייער, זייער גוט אינפֿאָרמירט וועגן דעם ענין.
די פֿראַגע ווערט איצט געשטעלט, ווי לאַנג די פּעטיציע וועט לויפֿן.
עס וועט לויפן ביז דער אייראפעישער פּאַרלאַמענט וועט דערוועגן שטימען.
איך וואָלט געזאָגט אַז עס וועט לויפן ביז אָקטאָבער 2025, שפּעטסטנס.
מיר מוזן זען צי עס קומט פֿריִער.
אָבער לויט דער גרויסער מסתּמא נישט אין 2025, ווײַל דאָס איז ווען דער אי-אייראָ איז געפּלאַנט
אַרײַנצוגיין אין זײַן דריטן אַנטוויקלונג־פֿאַזע.
יאָ, אַ גרויסן דאַנק פֿאַר אײַער אָפּשאַצונג.
און דערפֿאַר זענען געשעענישן ווי די, וואָס ווערן אָרגאַניזירט דורך ערווין ריגאָ, אַזוי וויכטיק, כּדי מיר
זאָלן קענען אויפֿהייבן דעם באַוווּסטזײַן פֿון דער אַלגעמיינער עפֿנטלעכקייט וועגן די דאָזיקע ענינים.
ווייל פילע מענטשן טאָן דאָס, זיכער אַ אומפּראָפּאָרציאָנעל גרויסער צאָל דאָ אין דעם צימער, אָבער פילע
אין דער אַלגעמיינער ציבור טאָן דאָס נישט. יאָ, ליידער.
יאָ, און איך וואָלט געוואָלט צוגעבן עפּעס צו דעם.
איר קענט עס אַליין אונטערשרײַבן אויף www.bargelderhalt.eu.
און אויב איר טשעקט דאָס קעסטל דאָרט, וועט איר אויטאָמאַטיש זײַן אַ טייל פֿון דער קהילה.
עס שטייט צי איר ווילט אינפֿאָרמירט ווערן וועגן דעם ווײַטערדיקן פֿאָרשריט פֿון דער פּעטיציע.
און דאַן ביסטו אַ טייל פֿון דער קהילה.
די קהילה איז אוממעסער וויכטיק.
ווייל אפילו אויב מיר מצליח ווערן מיט דער פּעטיציע, וועט עס נאָר אָפּשטעלן דעם פֿרײַן פֿאַל פֿון געלט.
אָבער די מאַרקעטינג־מיטלען פֿון דער פינאַנציעלער אינדוסטריע גייען ווײַטער.
דאָס מיינט אַז מיר מוזן זיך צוגרייטן; מיר מוזן שאַפֿן אַ לאָבי פֿאַר געלט, פֿאַר אונדזער פרייהייט.
זייער שיינע שליס־באַמערקונגען און צוזאַמענפֿאַסונג.
הצלחה דערמיט, און האַלט אָן מיט דער גוטער אַרבעט אין דעם ענין.
אַ דאַנק.
צו ענטפֿערן די פֿראַגן וואָס זענען געבליבן אומענטפֿערט אין דער אינטערוויו: פארוואס טוט איר דאָס?
פֿאַר וואָס ווערט געלט טאַקע פֿאַרקלענערט?
- נאָך צו ענטפֿערן, וועלן מיר פֿאַרענדיקן מיסטער שטיצלס אינטערעסאַנטן בײַטראָג דורך ווײַזן די קלאַ.טיווי פּראָגראַם.
אַבשאַפֿונג פֿון מזומן דורך אומפֿאַראַנטוואָרטלעכע נאָכגײַער נאָך מאַכט
די פֿאַראייניקטע שטאַטן רעגירונג איז איינע פֿון די מעכטיקע כּוחות וואָס זענען פֿאַראַנטוואָרטלעך פֿאַר דער אַלץ
גיכערער אָפּשאַפֿונג פֿון מזומן איבער דער גאַנצער וועלט.
זינט דעמאָלט ווערט דאָס גענוצט צו מאַסיוו פּראָמאָטירן די וועלטווייטע אָפּשאַפֿונג פֿון געלט.
דער גרונט פֿאַר דער דאָזיקער פֿאַרפֿליכטונג פֿון די פֿאַראייניקטע שטאַטן איז, אַז געלטלאָזע צאָלונג־טראַנזאַקציעס איבער
"בעסער ווי מזומן" אַליאַנץ געגרינדעט געוואָרן אין 2012.
דער גאַנצער וועלט ווערן דאָמינירט דורך אַמעריקאַנער פֿירמעס.
דאָס ערמעגלעכט אומדירעקט די אמעריקאנער רעגירונג צו איבערוואכן די פינאַנציעלע טראַנסאַקשאַנז פֿון יחיד־לענדער, באַנקען,
פֿירמעס און אפילו יחידים, און זיי אויסצושליסן פֿון קאַשלאָזע צאָלונג־טראַנסאַקשאַנז אויב זיי האַנדלען נישט לויט אירע ווילן.
מיט דער הילף פֿון דער אַמעריקאַנער אַגענטור פֿאַר אינטערנאַציאָנאַלער אַנטוויקלונג (USAID) איז די
דאָס רעפּרעזענטירט אַ שטאַרק מאַכט־פֿאַקטאָר, וואָס איצט מסתּמא איז כּמעט אַזוי גרויס ווי די
מיליטערישע דאַמינאַנץ פֿון די פֿאַראייניקטע שטאַטן.
דורך רעדוצירן די באַניץ פֿון געלט, וואַקסט די מאַכט פֿון די פֿאַראייניקטע שטאַטן אויטאָמאַטיש.
מיר וועלן איצט דורכקוקן דעם צוגאַנג וואָס די פינאַנציעלע סטראַטעגן האָבן אויסגעקליבן צו פֿאַרגרעסערן זייער מאַכט דורך
גרויסע צאָלונג־סערוויס־פּראָוויידערס אָדער אינטערנאַציאָנאַלע באַנקירונג־סיסטעמען, מיט אַ פּאָר ביישפּילן פֿון אַרום דער וועלט:
דער אינטערנאַציאָנאַלער צאָלונג־סערוויס־פּראָוויידער VISA האָט אַרײַנגעפֿירט אינטענסיווע מיטלען צו פאַרבײַטן געלט־צאָלונגען.
מיט אַ בודזשעט פֿון ביז 500,000 אַמעריקאַנער דאָלאַר וועלן באַרן, קאַפֿעס און רעסטאָראַנען אין די פֿאַראייניקטע שטאַטן
באַקומען פֿינאַנציעלע שטיצע אויב זיי הערן אויף אָנצונעמען מזומן.
דערצו האָט VISA פּרוּווירט צו השפּיען אויף דער בולגאַרישער רעגירונג צו רעדוצירן די
געלט־באַגרענעצונג אין צוויי טריט צו בערך 500 עוראָ.
ציפֿערן פֿון די פֿאַראייניקטע שטאַטן באַווײַזן אַז דאָ זענען אין שפּיל קאָנקרעטע עקאָנאָמישע אינטערעסן.
אין 2018 האָבן בלויז קרעדיט־קאַרטל־צאָלונגען דאָרט געשאַפֿן קאָסטן פֿון 90 ביליאָן אַמעריקאַנער דאָלאַר.
געלט וואָס איז בעיקר באַצאָלט געוואָרן דורך קאַסטאַמערז און איז אַרײַנגעפֿלאָסן אין די קעשענע פֿון
די פּראָוויידערס פֿון קאַרטאָן־צאָלונג־סערוויסן.
אָבער דאָס זענען נישט די איינציקע קאַנסעקווענצן פֿון דער וואַקסנדיקער אָפּשטעלונג פֿון מזומן.
די דראַסטישע אַנטוויקלונגען אין גריכנלאנד געבן אַ געדאַנק פֿון די קאָנסעקווענצן פֿון אָפּשאַפֿן מזומן.
דאָרט זענען בירגער אונטערשטעלט שטײַער־שטראפֿן אויב זיי טאָן נישט גענוג קאַרטל־צאָלונגען, און געשעפֿטן ווערן למעשה
געצווונגען צו אַרײַנטרעטן אין קאָנטראַקטן מיט פֿירמעס ווי VISA.
געלט וואָס ווערט געהאַלטן אין דער היים מוז אויך געמאָלדן ווערן בײַ די אויטאָריטעטן און וועט
קאָנפֿיסקירט ווערן אויב זײַן אָפּשטאַם קען נישט ווערן באַוויזן.
און דאָס איז וווּ די אינטערעסן פֿון צוויי געביטן – צאָלונג־דינסט־פּראָוויידערס און
אינטערנאַציאָנאַלע באַנקירונג־סיסטעמען – גייען האַנט אין האַנט:
דער אונטן אָנגעפֿירטער אָפּטייל מאַכט קלאָר, אַז די געביטן פֿאַרבונדן זיך ווי די ראָדן פֿון אַ
זייגער־מכניזם, כּדי צו באַקומען קאָנטראָל איבער פינאַנציעלע רעסורסן, אַפֿילו ביז צו פּריוואַטער אייגנטום.
כדי צו סטימולירן די עקאָנאָמיע, האָט דער ECB יאָרן לאַנג אַרבעט מיט אַראָפּגייענדיקע הויפּט־אינטערעס־ראַטעס.
ווייל נעגאַטיווע אינטערעס־ראַטעס אויף שפּאַר־קאָנטעס גלייכן צו אַ קריפּנדיקער עקספּראָפּריאַציע, קענען אינוועסטאָרן
זיך באַשיצן קעגן ווערט־פֿאַרלוסט דורך אָפּנעמען זייער געלט.
אָבער די זעלבסטבאַשטימונג איבער אייגענע אַסעטן באַגרענעצט די השפּעה־מעגלעכקייט פֿון דער אייראָפּעיִשער צענטראַל־באַנק.
אַ אַרבעט־פּאַפּיר פֿון דער אינטערנאַציאָנאַלער מאָנעטאַרער פֿאָנד (IMF) וועגן דער דורכפֿירונג פֿון דער סיסטעם מיט נעגאַטיווע
אינטערעס־ראַטעס פֿאָרשלאָגט איצט אַרויפֿצולייגן אַ בײַט־אָפּצאָל אויף געלט, וואָס קאָרעספּאָנדירט צו דער
זעלבער אינטערעס־ראַטע וואָס געלט פֿאַר אינוועסטירטע אַסעטן.
מיט אַ נעגאַטיווער אינטערעס־ראַטע פֿון, למשל, -5%, וואָלט איר דעמאָלט באַקומען €95 אין געלט
ווען איר ציעט אויס €100 פֿון אַ באַנקאָמאַט.
די קאָנסעקווענץ וואָלט געווען אַז די אַטראַקטיווקייט פֿון געלט ווי אַ שפּאַר־מיטל און אַ צאָלונג־מיטל וואָלט
דראַמאַטיש אַראָפּגיין, און דאָס וואָלט גרייטן דעם וועג פֿאַר דער לעצטדיקער אָפּשאַפֿונג פֿון געלט.
פּראָפֿ׳ האַנס-ווערנער סינ, געוועזענער פּרעזידענט פֿונעם איפֿאָ-אינסטיטוט און עקאָנאָמישער עקספּערט, קאָמענטירט:
אויב דער אייראָפּעיִשער צענטראַל־באַנק וויל אָפּשאַפֿן אייראָ־באַר, מוז דײַטשלאַנד ווידער אַרײַנפֿירן די דײַטשע מאַרקע.
געלט איז אַ וויכטיקער טייל פֿון פֿרײַהייט.
געלט מיינט פרייהייט פֿון אויסקלײַב.
עס איז דעריבער צען מאָל מער ווערטפֿול פֿאַר דעם מענטש וואָס איז גאָר אָן עס.
פֿיאָדאָר מ. דאָסטאָיעווסקי, רוסישער שרײַבער.
ליבע צוקוקער, ווײַטערדיקע באַריכטן וועגן דער געשעעניש אין דאָרנבירן קען מען שוין זען אויף HOCH2.TV.
איר וועט געפֿינען די לינקען אונטן דעם פּראָגראַם.
מיר ווילן ניצן די געלעגנהייט צו דאַנקען HOCH2.TV פֿאַר זייער אויסגעצייכנטע קאָאָפּעראַציע.