1 00:00:00,000 --> 00:00:00,626 2 00:00:00,626 --> 00:00:09,710 Poukont li pa konsekans ki gen gwo enpak yo, MWGFD mande pou yo anile imedyatman apwobasyon pou trete pandemi OMS la. 3 00:00:09,710 --> 00:00:18,258 Nan yon lèt ouvè ki date 5 jen 2025, Asosyasyon Pwofesyonèl Medikal ak Syantis pou Sante, Libète ak Demokrasi (MWGFD e.V.) te 4 00:00:18,258 --> 00:00:25,916 adrese yon lèt ouvè bay tout manm Bundestag Alman an ak palman leta yo nan dat 5 jen 2025 pou atire atansyon sou 5 00:00:25,916 --> 00:00:34,085 enkyetid politik ak legal grav ki antoure Akò Pandemi OMS la (PA) ak Règleman Entènasyonal Sante yo revize (IHR). 6 00:00:34,085 --> 00:00:42,290 Kritik yo konsantre sou mank transparans nan redaksyon akò yo, vòt ilegal la, mank kontwòl palmanè ak 7 00:00:42,290 --> 00:00:50,920 entèferans potansyèl ak souverènte nasyonal, estrikti federal yo ak pwosesis demokratik pou pran desizyon. 8 00:00:50,920 --> 00:00:59,053 Doktè ak syantis MWGFD yo ap mande mezi konkrè tankou yon tradiksyon legalman obligatwa nan akò yo an Alman, yon 9 00:00:59,053 --> 00:01:06,606 konsiltasyon palmanè konplè nan tout komite ki enpòtan yo, epi finalman, revokasyon konsantman gouvènman 10 00:01:06,606 --> 00:01:11,382 Alman an – oswa, si sa pa posib, retrè Almay nan OMS. 11 00:01:11,382 --> 00:01:18,465 Koute lèt konplè ki te voye bay tout manm Palman Federal la ak palman leta yo. 12 00:01:18,465 --> 00:01:26,679 Lèt ouvè pou manm Palman Federal Alman an ak palman leta yo 5 jen 2025 13 00:01:26,679 --> 00:01:29,569 Retounen nan sans komen nan politik sante: 14 00:01:29,569 --> 00:01:33,389 Retir konsantman pou Trete Pandemi OMS la. 15 00:01:33,389 --> 00:01:39,382 Asosyasyon Pwofesyonèl Medikal ak Syantis pou Sante, Libète ak Demokrasi (MWGFD e.V.) mande politisyen 16 00:01:39,382 --> 00:01:42,880 yo pou yo retounen nan bon sans nan politik sante. 17 00:01:42,880 --> 00:01:51,523 Apwobasyon delegasyon Alman an pou trete pandemi OMS la dwe anile imedyatman pa gouvènman federal la – omwen jiskaske pati 18 00:01:51,523 --> 00:02:00,539 politik yo nan nivo federal ak nan nivo eta yo fin egzamine trete a an detay e avèk transparans epi fin apwouve li. 19 00:02:00,539 --> 00:02:08,455 Menas ki kache nan trete a kont souverènte Almay la pa dwe jere sèlman nan nivo administratif 20 00:02:08,455 --> 00:02:12,849 (ministè), men yo dwe responsab politikman tou. 21 00:02:12,849 --> 00:02:23,113 Malerezman, okenn nan de akò OMS sa yo pa t jwe okenn wòl ni nan negosyasyon kowalisyon an, ni nan akò kowalisyon an. 22 00:02:23,113 --> 00:02:30,109 Tou de Bundestag la ak palman leta yo te rete eksklidi. Pa gen yon vèsyon Alman. 23 00:02:30,109 --> 00:02:38,914 Negosyasyon yo te fèt sèlman pa Komisyon Ewopeyen an, ki kounye a ap mande pou rezilta negosyasyon yo aplike 1:1 nan Eta Manm yo. 24 00:02:38,914 --> 00:02:46,340 Depi 1ye jen 2024, nan 77yèm Asanble Mondyal Sante (WHA), gouvènman Alman an te demontre ke li pa t sanble deranje pa lefèt 25 00:02:46,340 --> 00:02:52,559 ke Règleman Entènasyonal Sante (IHR) ki gen 60 paj yo te prepare nan yon fason ki pwobableman kontrè ak 26 00:02:52,559 --> 00:02:56,765 lwa entènasyonal epi yo te an gran pati kenbe an sekrè. 27 00:02:56,765 --> 00:03:05,163 Lefèt ke akò pandemi an (PA), ki te tou sou tab pou desizyon, pa t reyalize, se te sitou poutèt peyi Afriken yo (ki gen aksyon); 28 00:03:05,163 --> 00:03:11,528 delegasyon Alman nan WHA a, ki te anba lidèchip Minis Sante a, Karl Lauterbach, ta pwobableman te 29 00:03:11,528 --> 00:03:16,180 apwouve bouyon akò PA a san ezitasyon nan nenpòt vèsyon. 30 00:03:16,180 --> 00:03:23,606 Sa a parèt tou nan lefèt ke li te aksepte pwosedi pou apwouve Règleman Entènasyonal sou Sante (IHR) san 31 00:03:23,606 --> 00:03:27,427 okenn objeksyon – menm si sa te vyole lwa ki an vigè: 32 00:03:27,427 --> 00:03:37,939 - Delè pou soumèt amannman yo pa t respekte (dapre Atik 55 IHR la, yo te dwe soumèt yo kat mwa davans; an reyalite, dènye amannman 33 00:03:37,939 --> 00:03:43,631 an te ajoute sèlman nan dènye jou reyinyon an a 9:07 nan aswè). 34 00:03:43,631 --> 00:03:46,680 - Yo pa t swiv règ vòt yo kòrèkteman non plis: 35 00:03:46,680 --> 00:03:55,880 Li pa klè si majorite manm ki gen dwa vote yo te vrèman prezan, e pa t gen okenn vòt ofisyèl pa leve men. 36 00:03:55,880 --> 00:04:01,466 Jiska jounen jodi a, li rete pa klè si rezilta sa yo rele "vòt konsansis" la legal ditou. 37 00:04:01,466 --> 00:04:09,292 Sepandan, malgre fars sa a ki pa demokratik e ki vyole lwa entènasyonal konsènan IGT la, e malgre tantativ ki klèman echwe 38 00:04:09,292 --> 00:04:16,541 pou rive jwenn yon akò sou pandemi an, OMS pa t abandone e li te eseye fè trete a adopte finalman nan negosyasyon 39 00:04:16,541 --> 00:04:23,067 ki te fèt apre sa nan Komisyon Negosyasyon Entègouvènmantal la (INB), ki te tou kenbe an sekrè. 40 00:04:23,067 --> 00:04:33,448 Aparaman ak siksè: nan yon kominike pou laprès OMS te pibliye 15 avril 2025, yo te bay enpresyon ke konfli sou lwa patant yo te 41 00:04:33,448 --> 00:04:41,917 rezoud, ke trete a te finalman kreye "kondisyon volontè ak konsantman pou transfè teknoloji" epi kounye a li t 42 00:04:41,917 --> 00:04:46,820 ap tann yon desizyon nan 78yèm Asanble Mondyal Sante a. 43 00:04:46,820 --> 00:04:50,734 Sepandan, tèks akò a te pibliye twò ta. 44 00:04:50,734 --> 00:05:01,076 Lefèt ke kè akò a, sistèm PABS (Aksè ak Pataj Benefis Patogen), te delokalize nan yon "anneks" nan akò a, ki pral 45 00:05:01,076 --> 00:05:07,209 renegosye epi deside sou li pita, te tou kache diskretman. 46 00:05:07,209 --> 00:05:17,675 Pa t gen okenn mansyon nonplis sou retrè Etazini ak Ajantin nan OMS (27 me 2025) akoz "gwo diferans fondamantal" ak prezèvasyon 47 00:05:17,675 --> 00:05:22,226 souverènte nasyonal nan zafè sante konsènan jesyon pandemi. 48 00:05:22,226 --> 00:05:32,437 Yo pa t fè okenn mansyon sou retrè Slovaki te anonse a – peyi a refize apwouve bouyon trete a jiskaske gouvènman an ak palman 49 00:05:32,437 --> 00:05:38,017 an fin wè tout tèks trete a epi bay konsantman yo sou baz sa a. 50 00:05:38,017 --> 00:05:41,634 Premye Minis Slovak la, Fico, te rete fèm. 51 00:05:41,634 --> 00:05:47,050 Li te mande transparans olye de kontra kache epi li te regrèt ke yo ta anpeche vòt la, 52 00:05:47,050 --> 00:05:50,217 ki se enstitisyon ki pi demokratik nan tout. 53 00:05:50,217 --> 00:06:00,385 Men se egzakteman sa k te rive byen ta nan aswè 20 me 2025, lè dèyè pòt fèmen, 78yèm nan WHA te trankilman ak an sekrè apwouve 54 00:06:00,385 --> 00:06:10,150 premye pati trete pandemi kontwovèsyal la – san okenn anons piblik, san preparasyon transparan, san deba, san piblikasyon 55 00:06:10,150 --> 00:06:17,172 bouyon trete a, san patisipasyon aktè sosyete sivil yo, san okenn lejitimite demokratik 56 00:06:17,172 --> 00:06:21,446 epi san okenn mwayen legal efikas pou entèvni. 57 00:06:21,446 --> 00:06:27,880 Sepandan, inite fo a ak akseptasyon fòmèl la kache dezagreman k ap kontinye a: 58 00:06:27,880 --> 00:06:34,344 Sa ki te sijè yon deba chofe depi plis pase twa ane – sistèm PABS la – yo redefini l kòm yon "anneks" epi 59 00:06:34,344 --> 00:06:38,103 mete l sou dife dou pou negosyasyon ki pral dire lontan. 60 00:06:38,103 --> 00:06:48,032 PABS vize reglemante distribisyon mondyal echantiyon patojèn ak enfòmasyon jenetik (enkli pou aktè prive) ak komèsyalizasyon yo. 61 00:06:48,032 --> 00:06:51,695 Negosyasyon yo fikse pou kontinye jiska 2026. 62 00:06:51,695 --> 00:06:55,110 Akò sou pandemi an pa ka antre an fòs anvan lè sa a. 63 00:06:55,110 --> 00:07:00,782 Sepandan, pa gen okenn plan pou abòde pwoblèm rechèch sou ogmantasyon fonksyon, ale wè pou entèdi l. 64 00:07:00,782 --> 00:07:10,820 Sa pa ase pou nouvo Minis Federal Sante a, Nina Warken, deklare ak fòs ke "mond lan bezwen yon OMS ki solid" – epi bay li 65 00:07:10,820 --> 00:07:20,563 yon lòt 10 milyon ero nan kout tèm pou konpanse mank finansman ki te koze pa retrè Etazini ak blokaj sibvansyon USAID yo. 66 00:07:20,563 --> 00:07:29,280 Espesyalman pa lè, jis kèk jou anvan sa – nan dat 2 Avril 2025 – ansyen Sekretè Sante a, Karl Lauterbach, pandan yon vizit rapid 67 00:07:29,280 --> 00:07:38,133 nan Sant OMS pou Entèlijans sou Pandemi ak Epidemik (Charité/RKI) nan Bèlen, ansanm ak Direktè Jeneral OMS la, Tedros Ghebreyesus, 68 00:07:38,133 --> 00:07:44,399 te ogmante angajman Almay la pa de milyon ero anplis pou rive nan yon total 317 milyon ero – 69 00:07:44,399 --> 00:07:47,513 avèk konklizyon jeneral la: "OMS la endispansab!" 70 00:07:47,513 --> 00:07:51,266 Li t ap pi egzak pou di: "OMS la pa ka refòme ankò!" 71 00:07:51,266 --> 00:07:56,000 Kounye a Lachin dakò pou kouvri rès la. 72 00:07:56,000 --> 00:08:03,899 Sa a soulve tou kesyon fondamantal, tankou sa yo ki konsène background Direktè Jeneral OMS la, rezon ki fè Etazini 73 00:08:03,899 --> 00:08:11,774 te retire kò li nan OMS, ak nominasyon Minis Sante Kore di Nò a, Jong Min Pak, nan Konsèy Egzekitif OMS la. 74 00:08:11,774 --> 00:08:14,242 Se pa sèlman sou aspè finansye yo. 75 00:08:14,242 --> 00:08:22,019 Olye de sa, nou ta dwe egzamine kritikman, analize epi pran nòt konplè sou aksyon Oganizasyon Mondyal Lasante ki pa konvenkan 76 00:08:22,019 --> 00:08:28,738 jiskaprezan, pozisyon politik li yo, alyans li yo (pa egzanp ak Fowòm Ekonomik Mondyal la, plizyè fondasyon, 77 00:08:28,738 --> 00:08:32,125 elatriye) ak kontni ak objektif trete ki planifye yo. 78 00:08:32,125 --> 00:08:41,469 Rezistans mondyal la deja afebli pozisyon OMS la e li mennen nan konpwomi nan bouyon trete revize a – pa egzanp, lè yo te 79 00:08:41,469 --> 00:08:51,347 adousi mekanis sansi yo, retire pouvwa pou aplike lwa yo epi ranvwaye entèvansyon konkrè nan konpetans sante nasyonal yo. 80 00:08:51,347 --> 00:09:00,331 Anpil eleman kritik rete – tankou dwa pou bay direksyon ak kowòdinasyon, apwòch One Health la, kesyon finansman, pwodiksyon 81 00:09:00,331 --> 00:09:08,731 ak distribisyon medikaman ak vaksen, mekanis siveyans dijital, jesyon pwopriyete entelektyèl, pouvwa OMS genyen pou 82 00:09:08,731 --> 00:09:13,560 defini, wòl Konferans Pati yo, ak mank pwoteksyon legal. 83 00:09:13,560 --> 00:09:24,183 Tout sa ta dwe fè nenpòt moun rezonab sonnen alam, espesyalman lè nou konsidere enfliyans konsiderab endistri famasetik la, 84 00:09:24,183 --> 00:09:29,891 istwa kontra a ak tout pwosesis la – enkli pou lidè politik yo. 85 00:09:29,891 --> 00:09:42,519 MWGFD mande: - ke trete OMS yo (IHR ak PA) tradui an Alman pou diskou piblik ak palman (tradiksyon legal, ki gen fòs legal); 86 00:09:42,519 --> 00:09:51,769 - pou bay Sèvis Syantifik Palman Alman an lòd pou egzamine akò yo sou konsekans yo sou tout bò (analiz risk); 87 00:09:51,769 --> 00:10:00,131 - Trete OMS yo ki tradui (IHR ak PA) dwe diskite an detay epi adopte non sèlman nan Komite Sante a oswa Komite 88 00:10:00,131 --> 00:10:05,089 Finans la, men nan tout komite konsène nan Bundestag la. 89 00:10:05,089 --> 00:10:14,020 - pou asire yon evalyasyon enpak palmantè – enkli atravè diskisyon ak deba ant pati yo nan sesyon plenè Bundestag la; 90 00:10:14,020 --> 00:10:20,391 - ke yo trete toude trete yo menm jan nan palman pwovensyal yo, paske pwoblèm sante yo 91 00:10:20,391 --> 00:10:24,520 afekte estrikti federal peyi nou an dirèkteman; 92 00:10:24,520 --> 00:10:31,785 - ke kominikasyon ak medya yo ak piblik la idantifye tou faktè risk potansyèl pou tou de kontra yo. 93 00:10:31,785 --> 00:10:35,808 Avantaj ak dezavantaj yo dwe prezante transparanman ak espesifikman. 94 00:10:35,808 --> 00:10:40,745 Mank transparans ak enfliyans politik pa dwe tolere ankò. 95 00:10:40,745 --> 00:10:51,824 - ke gouvènman an rejte akò pandemi an: gouvènman an dwe retire kò l nan trete IHR la anvan 19 Jiyè 2025. 96 00:10:51,824 --> 00:10:59,183 Sinon, Almay ta dwe swiv apwòch Ameriken an ak Ajanten an epi kite OMS la. 97 00:10:59,183 --> 00:11:06,925 - ke negosyasyon ant Komisyon Ewopeyen an ak OMS la pral alavni pi byen lye ak pwosedi palmanè nasyonal yo. 98 00:11:06,925 --> 00:11:15,267 Chak rezilta pasyèl WGIHR (Gwoup Travay sou Règleman Sante Entènasyonal) oswa INB (Komisyon Negosyasyon Entègouvènmantal) 99 00:11:15,267 --> 00:11:18,981 dwe revize pa palman an epi korije si sa nesesè. 100 00:11:18,981 --> 00:11:27,830 – ke travay delege ak reprezantan Alman nan OMS yo nan WGIHR, INB oswa komite EU ki koresponn yo dwe 101 00:11:27,830 --> 00:11:33,256 kowòdone epi dakò nan yon kontèks palmanè ki pi laj. 102 00:11:33,256 --> 00:11:42,004 Travay ou pa sèlman enpòtan pou politik sante, men li tou louvri chemen pou desizyon politik ki gen gwo enpak nan plizyè lòt domèn 103 00:11:42,004 --> 00:11:49,473 politik – tankou finans, ekonomi agrikòl, zafè etranje, Inyon Ewopeyen ak lalwa konstitisyonèl, kilti ak medya, 104 00:11:49,473 --> 00:11:54,392 rechèch, zafè enteryè, travay ak zafè sosyal, ak lòt depatman. 105 00:11:54,392 --> 00:12:02,692 IHR ak PA mete souverènte leta nou an an danje, vyole prensip konstitisyonèl ak demokratik nou yo, epi jwe ak 106 00:12:02,692 --> 00:12:07,997 nwayo Lwa Fondamantal nou an, lòd debaz demokratik lib la. 107 00:12:07,997 --> 00:12:17,011 Règleman ki planifye pou IHR ak akò sou pandemi yo mete an danje souverènte Almay ak lòt eta, yo kontradiktwa ak prensip 108 00:12:17,011 --> 00:12:25,300 fondamantal leta de dwa ak demokrasi, epi yo ka entèfere ak nwayo konstitisyon nou an – lòd debaz demokratik lib la. 109 00:12:25,300 --> 00:12:28,224 Nan non asosyasyon MWGFD e.V.