WEBVTT

00:00.626 --> 00:09.710
Poukont li pa konsekans ki gen gwo enpak yo, MWGFD mande
pou yo anile imedyatman apwobasyon pou trete pandemi OMS la.

00:09.710 --> 00:18.258
Nan yon lèt ouvè ki date 5 jen 2025, Asosyasyon Pwofesyonèl
Medikal ak Syantis pou Sante, Libète ak Demokrasi (MWGFD e.V.) te

00:18.258 --> 00:25.916
adrese yon lèt ouvè bay tout manm Bundestag Alman an ak palman
leta yo nan dat 5 jen 2025 pou atire atansyon sou

00:25.916 --> 00:34.085
enkyetid politik ak legal grav ki antoure Akò Pandemi OMS
la (PA) ak Règleman Entènasyonal Sante yo revize (IHR).

00:34.085 --> 00:42.290
Kritik yo konsantre sou mank transparans nan redaksyon akò yo,
vòt ilegal la, mank kontwòl palmanè ak

00:42.290 --> 00:50.920
entèferans potansyèl ak souverènte nasyonal, estrikti
federal yo ak pwosesis demokratik pou pran desizyon.

00:50.920 --> 00:59.053
Doktè ak syantis MWGFD yo ap mande mezi konkrè tankou yon
tradiksyon legalman obligatwa nan akò yo an Alman, yon

00:59.053 --> 01:06.606
konsiltasyon palmanè konplè nan tout komite ki
enpòtan yo, epi finalman, revokasyon konsantman gouvènman

01:06.606 --> 01:11.382
Alman an – oswa, si sa pa posib, retrè Almay nan OMS.

01:11.382 --> 01:18.465
Koute lèt konplè ki te voye bay tout
manm Palman Federal la ak palman leta yo.

01:18.465 --> 01:26.679
Lèt ouvè pou manm Palman Federal
Alman an ak palman leta yo 5 jen 2025

01:26.679 --> 01:29.569
Retounen nan sans komen nan politik sante:

01:29.569 --> 01:33.389
Retir konsantman pou Trete Pandemi OMS la.

01:33.389 --> 01:39.382
Asosyasyon Pwofesyonèl Medikal ak Syantis pou
Sante, Libète ak Demokrasi (MWGFD e.V.) mande politisyen

01:39.382 --> 01:42.880
yo pou yo retounen nan bon sans nan politik sante.

01:42.880 --> 01:51.523
Apwobasyon delegasyon Alman an pou trete pandemi OMS la dwe anile
imedyatman pa gouvènman federal la – omwen jiskaske pati

01:51.523 --> 02:00.539
politik yo nan nivo federal ak nan nivo eta yo fin
egzamine trete a an detay e avèk transparans epi fin apwouve li.

02:00.539 --> 02:08.455
Menas ki kache nan trete a kont souverènte
Almay la pa dwe jere sèlman nan nivo administratif

02:08.455 --> 02:12.849
(ministè), men yo dwe responsab politikman tou.

02:12.849 --> 02:23.113
Malerezman, okenn nan de akò OMS sa yo pa t jwe okenn wòl
ni nan negosyasyon kowalisyon an, ni nan akò kowalisyon an.

02:23.113 --> 02:30.109
Tou de Bundestag la ak palman leta yo te
rete eksklidi. Pa gen yon vèsyon Alman.

02:30.109 --> 02:38.914
Negosyasyon yo te fèt sèlman pa Komisyon Ewopeyen an, ki kounye a
ap mande pou rezilta negosyasyon yo aplike 1:1 nan Eta Manm yo.

02:38.914 --> 02:46.340
Depi 1ye jen 2024, nan 77yèm Asanble Mondyal Sante (WHA),
gouvènman Alman an te demontre ke li pa t sanble deranje pa lefèt

02:46.340 --> 02:52.559
ke Règleman Entènasyonal Sante (IHR) ki gen 60 paj yo
te prepare nan yon fason ki pwobableman kontrè ak

02:52.559 --> 02:56.765
lwa entènasyonal epi yo te an gran pati kenbe an sekrè.

02:56.765 --> 03:05.163
Lefèt ke akò pandemi an (PA), ki te tou sou tab pou desizyon, pa
t reyalize, se te sitou poutèt peyi Afriken yo (ki gen aksyon);

03:05.163 --> 03:11.528
delegasyon Alman nan WHA a, ki te anba lidèchip
Minis Sante a, Karl Lauterbach, ta pwobableman te

03:11.528 --> 03:16.180
apwouve bouyon akò PA a san ezitasyon nan nenpòt vèsyon.

03:16.180 --> 03:23.606
Sa a parèt tou nan lefèt ke li te aksepte pwosedi
pou apwouve Règleman Entènasyonal sou Sante (IHR) san

03:23.606 --> 03:27.427
okenn objeksyon – menm si sa te vyole lwa ki an vigè:

03:27.427 --> 03:37.939
- Delè pou soumèt amannman yo pa t respekte (dapre Atik 55 IHR la,
yo te dwe soumèt yo kat mwa davans; an reyalite, dènye amannman

03:37.939 --> 03:43.631
an te ajoute sèlman nan dènye jou reyinyon an a 9:07 nan aswè).

03:43.631 --> 03:46.680
- Yo pa t swiv règ vòt yo kòrèkteman non plis:

03:46.680 --> 03:55.880
Li pa klè si majorite manm ki gen dwa vote yo te
vrèman prezan, e pa t gen okenn vòt ofisyèl pa leve men.

03:55.880 --> 04:01.466
Jiska jounen jodi a, li rete pa klè si
rezilta sa yo rele "vòt konsansis" la legal ditou.

04:01.466 --> 04:09.292
Sepandan, malgre fars sa a ki pa demokratik e ki vyole lwa
entènasyonal konsènan IGT la, e malgre tantativ ki klèman echwe

04:09.292 --> 04:16.541
pou rive jwenn yon akò sou pandemi an, OMS pa t abandone e li te
eseye fè trete a adopte finalman nan negosyasyon

04:16.541 --> 04:23.067
ki te fèt apre sa nan Komisyon Negosyasyon
Entègouvènmantal la (INB), ki te tou kenbe an sekrè.

04:23.067 --> 04:33.448
Aparaman ak siksè: nan yon kominike pou laprès OMS te pibliye 15
avril 2025, yo te bay enpresyon ke konfli sou lwa patant yo te

04:33.448 --> 04:41.917
rezoud, ke trete a te finalman kreye "kondisyon volontè
ak konsantman pou transfè teknoloji" epi kounye a li t

04:41.917 --> 04:46.820
ap tann yon desizyon nan 78yèm Asanble Mondyal Sante a.

04:46.820 --> 04:50.734
Sepandan, tèks akò a te pibliye twò ta.

04:50.734 --> 05:01.076
Lefèt ke kè akò a, sistèm PABS (Aksè ak Pataj Benefis
Patogen), te delokalize nan yon "anneks" nan akò a, ki pral

05:01.076 --> 05:07.209
renegosye epi deside sou li pita, te tou kache diskretman.

05:07.209 --> 05:17.675
Pa t gen okenn mansyon nonplis sou retrè Etazini ak Ajantin nan
OMS (27 me 2025) akoz "gwo diferans fondamantal" ak prezèvasyon

05:17.675 --> 05:22.226
souverènte nasyonal nan zafè sante konsènan jesyon pandemi.

05:22.226 --> 05:32.437
Yo pa t fè okenn mansyon sou retrè Slovaki te anonse a – peyi a
refize apwouve bouyon trete a jiskaske gouvènman an ak palman

05:32.437 --> 05:38.017
an fin wè tout tèks trete a epi bay konsantman yo sou baz sa a.

05:38.017 --> 05:41.634
Premye Minis Slovak la, Fico, te rete fèm.

05:41.634 --> 05:47.050
Li te mande transparans olye de kontra kache
epi li te regrèt ke yo ta anpeche vòt la,

05:47.050 --> 05:50.217
ki se enstitisyon ki pi demokratik nan tout.

05:50.217 --> 06:00.385
Men se egzakteman sa k te rive byen ta nan aswè 20 me 2025, lè
dèyè pòt fèmen, 78yèm nan WHA te trankilman ak an sekrè apwouve

06:00.385 --> 06:10.150
premye pati trete pandemi kontwovèsyal la – san okenn anons
piblik, san preparasyon transparan, san deba, san piblikasyon

06:10.150 --> 06:17.172
bouyon trete a, san patisipasyon aktè sosyete
sivil yo, san okenn lejitimite demokratik

06:17.172 --> 06:21.446
epi san okenn mwayen legal efikas pou entèvni.

06:21.446 --> 06:27.880
Sepandan, inite fo a ak akseptasyon
fòmèl la kache dezagreman k ap kontinye a:

06:27.880 --> 06:34.344
Sa ki te sijè yon deba chofe depi plis pase twa ane –
sistèm PABS la – yo redefini l kòm yon "anneks" epi

06:34.344 --> 06:38.103
mete l sou dife dou pou negosyasyon ki pral dire lontan.

06:38.103 --> 06:48.032
PABS vize reglemante distribisyon mondyal echantiyon patojèn ak
enfòmasyon jenetik (enkli pou aktè prive) ak komèsyalizasyon yo.

06:48.032 --> 06:51.695
Negosyasyon yo fikse pou kontinye jiska 2026.

06:51.695 --> 06:55.110
Akò sou pandemi an pa ka antre an fòs anvan lè sa a.

06:55.110 --> 07:00.782
Sepandan, pa gen okenn plan pou abòde pwoblèm
rechèch sou ogmantasyon fonksyon, ale wè pou entèdi l.

07:00.782 --> 07:10.820
Sa pa ase pou nouvo Minis Federal Sante a, Nina Warken, deklare
ak fòs ke "mond lan bezwen yon OMS ki solid" – epi bay li

07:10.820 --> 07:20.563
yon lòt 10 milyon ero nan kout tèm pou konpanse mank finansman
ki te koze pa retrè Etazini ak blokaj sibvansyon USAID yo.

07:20.563 --> 07:29.280
Espesyalman pa lè, jis kèk jou anvan sa – nan dat 2 Avril 2025 –
ansyen Sekretè Sante a, Karl Lauterbach, pandan yon vizit rapid

07:29.280 --> 07:38.133
nan Sant OMS pou Entèlijans sou Pandemi ak Epidemik (Charité/RKI)
nan Bèlen, ansanm ak Direktè Jeneral OMS la, Tedros Ghebreyesus,

07:38.133 --> 07:44.399
te ogmante angajman Almay la pa de milyon ero
anplis pou rive nan yon total 317 milyon ero –

07:44.399 --> 07:47.513
avèk konklizyon jeneral la: "OMS la endispansab!"

07:47.513 --> 07:51.266
Li t ap pi egzak pou di: "OMS la pa ka refòme ankò!"

07:51.266 --> 07:56.000
Kounye a Lachin dakò pou kouvri rès la.

07:56.000 --> 08:03.899
Sa a soulve tou kesyon fondamantal, tankou sa yo ki konsène
background Direktè Jeneral OMS la, rezon ki fè Etazini

08:03.899 --> 08:11.774
te retire kò li nan OMS, ak nominasyon Minis Sante
Kore di Nò a, Jong Min Pak, nan Konsèy Egzekitif OMS la.

08:11.774 --> 08:14.242
Se pa sèlman sou aspè finansye yo.

08:14.242 --> 08:22.019
Olye de sa, nou ta dwe egzamine kritikman, analize epi pran nòt
konplè sou aksyon Oganizasyon Mondyal Lasante ki pa konvenkan

08:22.019 --> 08:28.738
jiskaprezan, pozisyon politik li yo, alyans li yo (pa
egzanp ak Fowòm Ekonomik Mondyal la, plizyè fondasyon,

08:28.738 --> 08:32.125
elatriye) ak kontni ak objektif trete ki planifye yo.

08:32.125 --> 08:41.469
Rezistans mondyal la deja afebli pozisyon OMS la e li mennen nan
konpwomi nan bouyon trete revize a – pa egzanp, lè yo te

08:41.469 --> 08:51.347
adousi mekanis sansi yo, retire pouvwa pou aplike lwa yo epi
ranvwaye entèvansyon konkrè nan konpetans sante nasyonal yo.

08:51.347 --> 09:00.331
Anpil eleman kritik rete – tankou dwa pou bay direksyon ak
kowòdinasyon, apwòch One Health la, kesyon finansman, pwodiksyon

09:00.331 --> 09:08.731
ak distribisyon medikaman ak vaksen, mekanis siveyans
dijital, jesyon pwopriyete entelektyèl, pouvwa OMS genyen pou

09:08.731 --> 09:13.560
defini, wòl Konferans Pati yo, ak mank pwoteksyon legal.

09:13.560 --> 09:24.183
Tout sa ta dwe fè nenpòt moun rezonab sonnen alam, espesyalman
lè nou konsidere enfliyans konsiderab endistri famasetik la,

09:24.183 --> 09:29.891
istwa kontra a ak tout pwosesis la – enkli pou lidè politik yo.

09:29.891 --> 09:42.519
MWGFD mande: - ke trete OMS yo (IHR ak PA) tradui an Alman pou
diskou piblik ak palman (tradiksyon legal, ki gen fòs legal);

09:42.519 --> 09:51.769
- pou bay Sèvis Syantifik Palman Alman an lòd pou
egzamine akò yo sou konsekans yo sou tout bò (analiz risk);

09:51.769 --> 10:00.131
- Trete OMS yo ki tradui (IHR ak PA) dwe diskite an
detay epi adopte non sèlman nan Komite Sante a oswa Komite

10:00.131 --> 10:05.089
Finans la, men nan tout komite konsène nan Bundestag la.

10:05.089 --> 10:14.020
- pou asire yon evalyasyon enpak palmantè – enkli atravè
diskisyon ak deba ant pati yo nan sesyon plenè Bundestag la;

10:14.020 --> 10:20.391
- ke yo trete toude trete yo menm jan nan
palman pwovensyal yo, paske pwoblèm sante yo

10:20.391 --> 10:24.520
afekte estrikti federal peyi nou an dirèkteman;

10:24.520 --> 10:31.785
- ke kominikasyon ak medya yo ak piblik la
idantifye tou faktè risk potansyèl pou tou de kontra yo.

10:31.785 --> 10:35.808
Avantaj ak dezavantaj yo dwe
prezante transparanman ak espesifikman.

10:35.808 --> 10:40.745
Mank transparans ak enfliyans politik pa dwe tolere ankò.

10:40.745 --> 10:51.824
- ke gouvènman an rejte akò pandemi an: gouvènman an
dwe retire kò l nan trete IHR la anvan 19 Jiyè 2025.

10:51.824 --> 10:59.183
Sinon, Almay ta dwe swiv apwòch
Ameriken an ak Ajanten an epi kite OMS la.

10:59.183 --> 11:06.925
- ke negosyasyon ant Komisyon Ewopeyen an ak OMS la
pral alavni pi byen lye ak pwosedi palmanè nasyonal yo.

11:06.925 --> 11:15.267
Chak rezilta pasyèl WGIHR (Gwoup Travay sou Règleman Sante
Entènasyonal) oswa INB (Komisyon Negosyasyon Entègouvènmantal)

11:15.267 --> 11:18.981
dwe revize pa palman an epi korije si sa nesesè.

11:18.981 --> 11:27.830
– ke travay delege ak reprezantan Alman nan OMS yo
nan WGIHR, INB oswa komite EU ki koresponn yo dwe

11:27.830 --> 11:33.256
kowòdone epi dakò nan yon kontèks palmanè ki pi laj.

11:33.256 --> 11:42.004
Travay ou pa sèlman enpòtan pou politik sante, men li tou louvri
chemen pou desizyon politik ki gen gwo enpak nan plizyè lòt domèn

11:42.004 --> 11:49.473
politik – tankou finans, ekonomi agrikòl, zafè etranje,
Inyon Ewopeyen ak lalwa konstitisyonèl, kilti ak medya,

11:49.473 --> 11:54.392
rechèch, zafè enteryè, travay ak zafè sosyal, ak lòt depatman.

11:54.392 --> 12:02.692
IHR ak PA mete souverènte leta nou an an danje, vyole
prensip konstitisyonèl ak demokratik nou yo, epi jwe ak

12:02.692 --> 12:07.997
nwayo Lwa Fondamantal nou an, lòd debaz demokratik lib la.

12:07.997 --> 12:17.011
Règleman ki planifye pou IHR ak akò sou pandemi yo mete an danje
souverènte Almay ak lòt eta, yo kontradiktwa ak prensip

12:17.011 --> 12:25.300
fondamantal leta de dwa ak demokrasi, epi yo ka entèfere ak
nwayo konstitisyon nou an – lòd debaz demokratik lib la.

12:25.300 --> 12:28.224
Nan non asosyasyon MWGFD e.V.
