WEBVTT 00:00.726 --> 00:06.015 Avèk kowonaviris la, yo entwodui yon nouvo teknoloji vaksen, teknoloji ARNm. 00:06.015 --> 00:12.524 Li enpòtan pou konprann ke devlopman mRNA sa yo pa vaksen nan sans tradisyonèl la. 00:12.524 --> 00:22.094 Moun pa resevwa yon patojèn ki febli e ki san danje ki swadizan aktive sistèm iminitè a, men pito yo resevwa yon kòd 00:22.094 --> 00:27.499 jenetik ki fòse selil pasyan an pwodui nouvo kalite pwoteyin. 00:27.499 --> 00:34.207 Se poutèt sa yo rele vaksinasyon mRNA tou piki jèn mRNA oswa terapi jèn. 00:34.207 --> 00:40.700 ARNm yo administre ak yon sereng anvlòpe nan yon ti kouch bilè lipidik esferik . 00:40.700 --> 00:49.283 Nanopatikil lipid sa yo, oswa LNP pou kout, pèmèt mRNA an antre nan selil la. 00:49.283 --> 00:54.943 Moderna ak BioNTech se de konpayi famasetik ki gen aksyon yo sou mache bousye a. 00:54.943 --> 00:59.060 Yo te fè plizyè milya pwofi pandan pandemi kowonaviris la. 00:59.060 --> 01:09.737 Malgre se te sèlman anba otorizasyon ijans, yo te pike sibstans ARNm nan mas nan kò moun nan anpil peyi apati apeprè Desanm 2020. 01:09.737 --> 01:16.680 Endistri famasetik la te twonpe piblik la lè li te deklare ke piki jen sa a kont kowonaviris SARS-CoV-2 la te 01:16.680 --> 01:20.673 san danje, efikas, epi li pa t gen okenn efè segondè. 01:20.673 --> 01:27.764 Yo te difame, sènse, pèsekite epi detwi ekonomikman vwa kritik ak avètisman yo. 01:27.764 --> 01:37.799 Nan yon kontrast klè, Doktè Sabine Stebel fè remake nan bilten li "DrBine's" nan atik "Ou pa ka bay mache bousye manti (pa 01:37.799 --> 01:48.514 tankou pasyan ak gouvènman yo)" ki date 4 me 2025 sa BioNTech ak Moderna te admèt bay mache bousye a nan rapò yo. 01:48.514 --> 01:56.010 BioNTech ak Moderna se manifakti vaksen mRNA kont kowonaviris yo, sètadi Comirnaty® ak Spikevax®. 01:56.010 --> 02:03.854 Nan lane 2018, Moderna te ekri sa ki annapre a nan rapò sou mache bousye li a pou aksyonè li yo kòm envestisè: 02:03.854 --> 02:12.346 "Pifò nan pwodwi rechèch nou yo fòmile epi administre nan yon LNP , menm si nou te plis optimize LNP nou yo, pa 02:12.346 --> 02:17.617 gen okenn garanti ke LNP nou yo pap genyen efè endezirab." 02:17.617 --> 02:23.477 Reaksyon iminitè, reyaksyon enfizyon, reyaksyon konpleman, reyaksyon antikò. 02:23.477 --> 02:28.692 Anpil nan kalite efè segondè sa yo te deja obsève ak LNP anvan yo. 02:28.692 --> 02:37.917 Si yo obsève evènman advès siyifikatif oswa lòt efè segondè nan nenpòt nan esè klinik k ap fèt kounye a oswa nan lavni, nou 02:37.917 --> 02:42.786 ka gen difikilte pou rekrite patisipan pou esè klinik nou yo. 02:42.786 --> 02:48.575 oswa nou ka oblije sispann etid yo oswa efò devlopman nou yo nèt. 02:48.575 --> 02:56.212 Menm si efè segondè yo pa anpeche medikaman an jwenn oswa kenbe otorizasyon pou mete sou mache, yon rapò benefis-risk ki 02:56.212 --> 03:00.846 pa favorab ka afekte akseptasyon pwodwi otorize a sou mache a. 03:00.846 --> 03:08.069 Nenpòt nan devlopman sa yo ta ka gen yon efè negatif enpòtan sou biznis nou, sou kondisyon finansye nou ak sou pèspektiv nou. 03:08.069 --> 03:16.810 Nan fen ane 2021 la, apre vaksen ARNm nan te jwenn otorizasyon maketing kondisyonèl epi yo te gentan administre l plizyè milyon 03:16.810 --> 03:21.605 fwa, Moderna te siprizman repete deklarasyon li te fè anvan yo. 03:21.605 --> 03:29.580 BioNTech ekri menm bagay la sou vaksen mRNA li a, Comirnaty®, nan rapò bousye li a nan fen ane 2019 la: 03:29.580 --> 03:38.299 Kandida pwodwi nou yo ka pa fonksyone jan yo dwe a, yo ka lakòz efè segondè endezirab, oswa yo ka prezante lòt karakteristik ki 03:38.299 --> 03:46.194 ta ka retade oswa anpeche apwobasyon yo, limite pwofil komèsyal yon medikaman ki apwouve, oswa mennen nan konsekans 03:46.194 --> 03:50.940 negatif enpòtan apre apwobasyon sou mache a, si genyen. 03:50.940 --> 03:59.634 Rapò BioNTech 2022 la deklare: "Pwodui nou ap devlope yo ka pa efikas, oswa yo ka sèlman efikas yon fason modere, oswa yo ka gen 03:59.634 --> 04:06.494 efè segondè endezirab oswa ki pa prevwa, toksisite oswa lòt karakteristik ki ta ka anpeche apwobasyon 04:06.494 --> 04:10.395 sou mache a oswa limite itilizasyon komèsyal la." 04:10.395 --> 04:19.543 Apre de ane de esè mas sou plizyè milya moun atravè lemond, èske kesyon efikasite ak sekirite pa t dwe klarifye depi lontan? 04:19.543 --> 04:28.333 Men non, menm nan fen ane 2023 la, kesyon sa a pwobableman ap toujou san solisyon, jan BioNTech te ekri sa nan rapò anyèl li a: 04:28.333 --> 04:36.583 "Nou ka pa rive demontre efikasite ak sekirite ase nan vaksen COVID-19 nou an pou jwenn apwobasyon pèmanan nan peyi 04:36.583 --> 04:44.636 kote yo te apwouve l pou itilizasyon ijans oswa kote li te resevwa yon otorizasyon maketing kondisyonnèl." 04:44.636 --> 04:52.082 Rapò anyèl BioNTech pou 2024 la deklare: "Nou resevwa reklamasyon pou responsablite pwodwi kont vaksen COVID-19 04:52.082 --> 04:58.620 nou an e nou atann nou pou nou resevwa plis reklamasyon pou responsablite pwodwi alavni." 04:58.620 --> 05:06.327 Si nou pa kapab defann tèt nou avèk siksè kont reklamasyon ki di pwodwi nou yo ak/oswa kandida pwodwi nou yo 05:06.327 --> 05:11.198 te koze domaj, nou ta ka sibi gwo responsablite legal. 05:11.198 --> 05:17.670 Rapò sa yo sou mache bousye ki soti nan Moderna ak BioNTech pwouve yon lòt fwa ankò kijan endistri famasetik la, politisyen 05:17.670 --> 05:22.564 yo ak medya yo san okenn ezitasyon te fè moun yo patisipe nan esè medikal sa yo, pandan yo te 05:22.564 --> 05:26.173 entansyonèlman twonpe yo, bay yo manti epi manipile yo. 05:26.173 --> 05:37.506 Malgre toude konpayi yo te kominike ouvètman ke vaksen mRNA yo te ka lakòz efè segondè enpòtan, yo te kache sa pou piblik la. 05:37.506 --> 05:41.475 Te gen yon sèl bagay ki te klèman enpòtan e desizif: 05:41.475 --> 05:47.473 Pwofi kèlkeswa pri a! Kèlkeswa pri a, menm lavi moun! 05:47.473 --> 05:54.559 Kòm sa yo se apwobasyon ijans pou vaksen, manifakti yo pa menm oblije kouvri depans pou nenpòt blesi ki gen rapò ak vaksen. 05:54.559 --> 05:59.752 Yo te enkli kloz responsablite korespondan nan kontra yo ak manifakti vaksen yo. 05:59.752 --> 06:03.744 Sa a se akòz nati legal apwobasyon ijans yo. 06:03.744 --> 06:10.383 Peyi Inyon Ewopeyen yo, pa egzanp, konpanse manifakti vaksen COVID-19 yo si yo jwenn 06:10.383 --> 06:13.406 yo responsab pou efè segondè pasyan yo sibi. 06:13.406 --> 06:22.195 An lòt mo, se moun ki twonpe ak moun ki blese yo ki dwe peye pou sa ak taks yo. 06:22.195 --> 06:28.111 Èske ou santi fristrasyon, kòlè oswa lòt emosyon devan yon twonpri ak fwod konsa kont pèp la? 06:28.111 --> 06:35.703 Antre nan ran jounalis ankèt yo epi devwale manti ak trayizon. 06:35.703 --> 06:38.686 Kla.tv baze sou travay volontè. 06:38.686 --> 06:42.679 Vin fè pati pi gwo mouvman edikatif nan epòk nou an kounye a! 06:42.679 --> 06:48.005 www.kla.tv/mitwirken 06:50.708 --> 06:54.346 Nou bezwen ou! Kla.tv ap chèche volontè.