Nā te korona, kua whakaurua he hangarau ārai mate hou, arā, te hangarau mRNA.
He mea nui kia mārama ehara ēnei whanaketanga mRNA i ngā kano ārai mate i te tikanga tuku iho.
Ehara i te mea ka werohia ngā tāngata ki tētahi huaketo kua ngoikore, kāore hoki e kino, e ai ki te kī ka whakaoho i
te pūnaha ārai mate, engari he waehere ira e akiaki ana i ngā pūtau o te tūroro kia whakaputa i ngā momo pūmua hou.
Koia nei te take e kīia ai te werohanga mRNA he werohanga ira mRNA, he rongoā ira rānei.
Ko te mRNA i tukuna mā te syringe e kapi ana i roto i tētahi paparanga ngako porohita iti rawa .
Ko ēnei ngota hinu iti, arā ko ngā LNP mō te poto, e āhei ai te mRNA ki te uru ki roto i te pūtau.
Ko Moderna rāua ko BioNTech he kamupene rongoā e hokona ana ā rātou hea i te mākete hea.
I whiwhi rātou i ngā piriona hei hua i te wā o te mate urutā o te korona.
Ahakoa i raro noa i te whakaaetanga ohotata, i werohia ngā matū mRNA ki roto i te hunga nui
puta noa i ngā whenua maha mai i te Hakihea 2020.
I whakapohehe te umanga rongoā i te iwi mā te kī he haumaru, he whai hua, ā, kāore he pānga taha
tēnei werohanga ira ki te mate urutā SARS-CoV-2.
I whakaparahāhia, i whakamāngaihia, i whakatoia, ā, i whakangaromia ā-pūtea ngā reo
whakatūpato me ngā reo whakatūpato matua.
He tino rerekē, e tohu ana a Dr Sabine Stebel i roto i tana pānui "DrBine's" i te tuhinga "Kāore e taea e koe te teka ki te mākete
hea (ehara i te mea pērā ki ngā tūroro me ngā kāwanatanga)" i te 4 o Mei 2025, ngā mea i whakaae ai a BioNTech
rāua ko Moderna ki te mākete hea i roto i ā rātou pūrongo.
Ko BioNTech rāua ko Moderna ngā kaihanga o ngā kano ārai mate coronavirus mRNA, arā ko Comirnaty® me Spikevax®.
I te tau 2018, i tuhi a Moderna i ngā kōrero e whai ake nei ki roto i tana pūrongo mākete
hea ki ōna kaipupuri hea hei kaipupuri moni:
Ko te nuinga o ā mātou hua rangahau e hangaia ana, e whakahaere ana hoki i roto i tētahi LNP (ngota ngako iti),
ahakoa kua whakapai ake anō mātou i ā mātou LNP, kāore he whakamana ka kore e puta he pānga kino.
Ngā urupare ārai mate, ngā urupare werohanga, ngā urupare whakakī, ngā urupare ārai tinana.
Kua kitea kē ētahi o ēnei momo pānga taha i ngā LNP o mua.
Mēnā ka kitea he pānga kino nui, he pānga taha rānei i ētahi o ā mātou whakamātautau haumanu e haere tonu ana, e
heke mai rānei, tērā pea ka uaua ki a mātou te kimi kaiuru mō ā mātou whakamātautau haumanu.
rānei ka herea mātou kia whakamutu katoa i ngā rangahau me ā mātou mahi whakawhanake
Ahakoa kāore ngā pānga taha e aukati i te rongoā kia whiwhi, kia pupuri rānei i te whakaaetanga hokohoko, ka pā pea
te tauwehenga painga-mōrearea kāore i te pai ki te whakaaetanga a te mākete mō te hua kua whakaaetia.
Ka taea e tētahi o ēnei whanaketanga te pā kino nui ki tō mātou pakihi, tō mātou āhuatanga pūtea me ā mātou tūmanako.
I te mutunga o te tau 2021, i muri i te whiwhinga o te whakaaetanga hokohoko ā-ture mō te werohanga
mRNA, ā, kua tohaina kē ki ngā miriona wā, i ohorere a Moderna ka whakahou i āna kōrero o mua.
Ka tuhi a BioNTech i te mea kotahi mō tana werohanga mRNA, Comirnaty®, i roto i tana
pūrongo mākete hea i te mutunga o te tau 2019:
"E kore pea e mahi ā mātou kaitono hua i te āhua i whakaarohia, ka puta pea he pānga taha kāore e hiahiatia, ka whakaatu rānei i
ētahi atu āhuatanga ka roa, ka aukati rānei i tō rātou whakaaetanga, ka here i te āhua hokohoko o tētahi rongoā
kua whakaaetia, ka arahi rānei ki ngā hua kino nui i muri i te whakaaetanga ki te mākete, mēnā ka whakaaetia."
E ai ki te pūrongo a BioNTech 2022: "Tērā pea kāore ngā hua e whakawhanakehia ana e whai hua, e whai hua āhua noa rānei; tērā
pea he pānga taha kino, he paitini rānei, he āhuatanga kē kāore i hiahiatia, e ārai ana i te whakaaetanga
mākete, e here ana rānei i te whakamahinga hokohoko."
I muri i te rua tau o ngā whakamātautau whānui ki ngā piriona tāngata puta noa i te ao, kāore rānei i tino
whakamāramahia kē te pātai mō te whaihua me te haumaru?
Engari kāo, ahakoa i te mutunga o te tau 2023, tērā pea kāore anō tēnei pātai kia whakatauhia,
pēnei i tuhia e BioNTech i tana pūrongo ā-tau:
"Tērā pea kāore mātou e taea te whakaatu i te whaihua me te haumaru e tika ana o tā mātou werohanga COVID-19, kia whiwhi ai i
te whakaaetanga tūmau i ngā whenua kua whakaaetia mō te whakamahinga ohorere, mō
te whakaaetanga hokohoko ā-herenga rānei."
E ai ki te pūrongo ā-tau a BioNTech mō te tau 2024: "Kua whiwhi mātou i ngā kerēme kawenga hua mō tā mātou
werohanga COVID-19, ā, e tūmanako ana mātou ka whiwhi anō i ētahi atu kerēme kawenga hua ā muri ake nei."
Mēnā kāore mātou e angitu ki te tiaki i a mātou anō i ngā kerēme e mea ana kua pā kino ā mātou hua
me ngā hua pea, ka taupoki mātou i ngā kawenga nui.
E whakaatu ana ēnei pūrongo mākete moni a Moderna rāua ko BioNTech, anō anō, i te tino kore pūmau o te hunga i
whakamārearea, i teka ki a rātou, i whakamanipulatia rānei e te rāngai rongoā, e ngā kai-tōrangapū me ngā
pāpāho whānui kia uru ki ēnei whakamātautau rongoā.
Ahakoa i whakamōhio mārama ngā kamupene e rua ka taea e ngā werohanga mRNA te whakaputa i ngā
pānga taha nui, i huna tēnei i te iwi whānui.
He mea kotahi anake i tino hira, i tino whakatau hoki:
Whai hua ahakoa te utu! Ahakoa te utu, ahakoa ngā oranga tangata!
Nā te mea he whakaaetanga ohotata ēnei mō ngā werohanga, kāore ngā kaihanga e hiahiatia kia utu
i ā rātou ake utu mō ngā kino o ngā werohanga.
I whakaurua ngā kōwae haepapa e hāngai ana ki ngā kirimana me ngā kaihanga o te werohanga.
He mea nā te āhua ture o ngā whakaaetanga ohorere.
Hei tauira, ka utu ngā whenua o te Uniana o Europi ki ngā kaihanga o ngā kano ārai mate COVID-19 mēnā ka
whakapaehia rātou mō ngā pānga taha i pā ki ngā tūroro.
Arā, ko ngā tāngata kua whakapohehe, kua pā kino rānei, me utu i tēnei mā ā rātou tāke.
Kei te rongo koe i te pōraruraru, te riri, me ētahi atu kare ā-roto i mua i tēnei tinihanga me te hē pūtea e pā ana ki te iwi?
Hono atu ki ngā rārangi o ngā kairīpoata rangahau, ā, whakaatuhia ngā teka me te tinihanga.
Ko Kla.tv e hangai ana ki te mahi ā-tūao.
Me uru koe ināianei ki te nekehanga mātauranga nui rawa atu o tō tātou wā!
www.kla.tv/mitwirken
Kei te hiahia mātou ki a koe! Kei te rapu kaiāwhina kore utu a Kla.tv.