1
00:00:00,000 --> 00:00:00,726


2
00:00:00,726 --> 00:00:06,015
Коронавирус белән бәйле рәвештә яңа вакцинация
технологиясе – мРНК технологиясе – кертелде.

3
00:00:06,015 --> 00:00:12,524
Бу mRNA үсешләренең традицион
мәгънәдә вакцинация түгеллеген аңлау мөһим.

4
00:00:12,524 --> 00:00:20,091
Кешеләргә иммун системасын активлаштыра дип саналган
зәгыйфьләндерелгән һәм зарарсыз патоген түгел, ә

5
00:00:20,091 --> 00:00:27,499
пациентның күзәнәкләрен яңа төр протеиннар
җитештерергә мәҗбүр итә торган генетик код кертелә.

6
00:00:27,499 --> 00:00:34,207
Шуңа күрә мРНК вакцинациясе мРНК ген
инъекциясе яки ген терапиясе дип тә атала.

7
00:00:34,207 --> 00:00:40,700
Шприц аша бирелгән мРНК кечкенә шар
формасындагы липид икекатламына уралган .

8
00:00:40,700 --> 00:00:49,283
Бу липид наночастицалар, кыскача LNP дип
аталган, мРНК-ның күзәнәккә керүен мөмкин итә.

9
00:00:49,283 --> 00:00:54,943
Moderna һәм BioNTech — акцияләре фонд биржасында
сәүдә ителә торган ике фармацевтика компаниясе.

10
00:00:54,943 --> 00:00:59,060
Коронавирус пандемиясе вакытында
алар миллиардлаган табыш таптылар.

11
00:00:59,060 --> 00:01:05,731
Гәрчә алар бары тик гадәттән тыш рөхсәт нигезендә
генә булса да, 2020 елның декабреннән башлап күп илләрдә

12
00:01:05,731 --> 00:01:09,737
кешеләргә массакүләм рәвештә мРНК матдәләре кертелде.

13
00:01:09,737 --> 00:01:16,506
Фармацевтика сәнәгате SARS-CoV-2 коронавирусына каршы
бу ген инъекциясенең куркынычсыз, нәтиҗәле һәм ян

14
00:01:16,506 --> 00:01:20,673
тәэсирләре юк дип белдереп, җәмәгатьчелекне адаштырды.

15
00:01:20,673 --> 00:01:27,764
Критик һәм кисәтүче тавышлар клеветага дучар ителде, цензурага
эләкте, эзәрлекләнде һәм икътисади яктан юкка чыгарылды.

16
00:01:27,764 --> 00:01:36,113
Капма-каршы рәвештә, доктор Сабине Стебел үзенең "DrBine's"
бюллетенендә 2025 елның 4 маена чыккан "Акция базарына ялган

17
00:01:36,113 --> 00:01:42,862
сөйли алмыйсың (пациентлар һәм хөкүмәтләр кебек
түгел)" дигән мәкаләсендә BioNTech һәм Moderna үз

18
00:01:42,862 --> 00:01:48,514
хисапларында акция базарына нәрсәләрне таныганнарын күрсәтә.

19
00:01:48,514 --> 00:01:56,010
BioNTech һәм Moderna — мРНК коронавирус
вакциналары, ягъни Comirnaty® һәм Spikevax® җитештерүчеләре.

20
00:01:56,010 --> 00:02:03,854
2018 елда Moderna инвесторлар буларак акционерларына
юллаган фонд базары хисабында түбәндәгеләрне язган иде:

21
00:02:03,854 --> 00:02:10,470
"Безнең тикшеренү продуктларыбызның күбесе LNP (липидлы
наночастица) формасында әзерләнә һәм бирелә, без LNPларыбызны

22
00:02:10,470 --> 00:02:17,617
тагын да оптимальләштергән булсак та, аларның теләсә
нинди теләп булмаган йогынтылары булмаячагына гарантия юк."

23
00:02:17,617 --> 00:02:23,477
Иммун реакцияләре, инфузия реакцияләре,
комплемент реакцияләре, антитәнчек реакцияләре.

24
00:02:23,477 --> 00:02:28,692
Бу төр яман тәэсирләрнең күпчелеге
алдагы LNPларда инде күзәтелгән.

25
00:02:28,692 --> 00:02:37,722
Әгәр безнең хәзерге яки киләчәк клиник сынауларыбызда җитди
тискәре вакыйгалар яки башка ян тәэсирләр күзәтелсә, без клиник

26
00:02:37,722 --> 00:02:42,786
сынауларыбызга катнашучылар җыюда кыенлыкларга очрарга мөмкинбез.

27
00:02:42,786 --> 00:02:48,575
яки безне тикшеренүләрне яки үсеш
эшчәнлеген бөтенләй туктатырга мәҗбүр итәргә мөмкин.

28
00:02:48,575 --> 00:02:56,585
Яман тәэсирләр даруның маркетинг рөхсәтен алуга яки саклап калуга
комачауламаса да, файда-куркыныч нисбәтенең тискәре булуы рөхсәт

29
00:02:56,585 --> 00:03:00,846
ителгән продуктның базарда кабул ителешенә тәэсир итә ала.

30
00:03:00,846 --> 00:03:08,069
Бу үсешләрнең теләсә кайсысы безнең эшчәнлеккә, финанс хәленә
һәм киләчәк перспективаларга зыянлы йогынты ясарга мөмкин.

31
00:03:08,069 --> 00:03:16,545
2021 ел ахырында, мРНК вакцинасы шартлы рәвештә маркетинг
рөхсәтен алганнан һәм инде миллионнарча тапкыр кулланылганнан

32
00:03:16,545 --> 00:03:21,605
соң, Moderna гаҗәпләнерлек рәвештә элекке белдерүләрен кабатлады.

33
00:03:21,605 --> 00:03:29,580
BioNTech 2019 ел ахырында чыгарган акция базары хисабында
үзенең мРНК вакцинасы Comirnaty® турында шул ук сүзләрне яза:

34
00:03:29,580 --> 00:03:38,397
"Безнең продукт кандидатлары көтелгәнчә эшләмәскә, теләнмәгән ян
тәэсирләр китереп чыгарырга, яки раслануны тоткарлаучы яки кире

35
00:03:38,397 --> 00:03:45,905
кагуга китерүче, расланган даруның коммерция потенциалын
чикләүче, яки базарда расланганнан соң җитди тискәре

36
00:03:45,905 --> 00:03:50,940
нәтиҗәләргә китерүче башка үзенчәлекләр күрсәтергә мөмкин."

37
00:03:50,940 --> 00:03:58,277
BioNTechның 2022 елгы хисабында болай дип әйтелә: «Без эшләп
чыгара торган продукт кандидатлары нәтиҗәле булмаска, яки уртача

38
00:03:58,277 --> 00:04:04,264
гына нәтиҗәле булырга, шулай ук базарда раслануга комачаулый
торган яки коммерциядә куллануны чикләүче

39
00:04:04,264 --> 00:04:10,395
теләнмәгән, көтелмәгән ян тәэсирләргә,
токсиклыкка яки башка үзенчәлекләргә ия булырга мөмкин».

40
00:04:10,395 --> 00:04:16,393
Дөнья буйлап миллиардлаган кешедә ике ел дәвамында
массакүләм сынаулар уздырылганнан соң, нәтиҗәлелек һәм

41
00:04:16,393 --> 00:04:19,543
куркынычсызлык мәсьәләләре күптән ачыкланырга тиеш түгелме?

42
00:04:19,543 --> 00:04:24,373
Ләкин юк, хәтта 2023 ел ахырында да бу
сорау, мөгаен, әле дә хәл ителмәгән булып

43
00:04:24,373 --> 00:04:28,333
калачак, дип язган BioNTech үзенең еллык хисабында:

44
00:04:28,333 --> 00:04:36,953
"Безнең COVID-19 вакцинасы ашыгыч куллану өчен расланган яки
шартлы маркетинг рөхсәте алган илләрдә даими

45
00:04:36,953 --> 00:04:44,636
раслану алу өчен җитәрлек нәтиҗәлелекне яки
куркынычсызлыкны күрсәтә алмаска мөмкинбез."

46
00:04:44,636 --> 00:04:53,830
BioNTechның 2024 еллык хисабында болай дип әйтелә: «Без
COVID-19 вакцинасына карата продукт җаваплылыгы буенча дәгъвалар

47
00:04:53,830 --> 00:04:58,620
алдык һәм киләчәктә тагын да дәгъвалар килүен көтәбез.»

48
00:04:58,620 --> 00:05:05,987
Әгәр без продуктларыбыз һәм/яки продукт
кандидатларыбыз зыян китергән дигән дәгъвалардан уңышлы

49
00:05:05,987 --> 00:05:11,198
якланмасак, без зур җаваплылыкка тартылырга мөмкинбез.

50
00:05:11,198 --> 00:05:17,496
Moderna һәм BioNTech компанияләренең акция базары хисаплары тагын
бер кат дәлилли: фармацевтика сәнәгате, сәясәтчеләр һәм

51
00:05:17,496 --> 00:05:22,700
массакүләм мәгълүмат чаралары кешеләрне бу медицина
сынауларына җәлеп итү максатыннан ничек намуссыз

52
00:05:22,700 --> 00:05:26,173
рәвештә алдаган, ялган сөйләгән һәм манипуляцияләгән.

53
00:05:26,173 --> 00:05:37,506
Ике компания дә mRNA вакциналарының җитди ян тәэсирләр китерергә
мөмкинлеген ачык хәбәр итсә дә, бу җәмәгатьчелектән яшерелде.

54
00:05:37,506 --> 00:05:41,475
Бер генә нәрсә ачык рәвештә мөһим һәм хәлиткеч иде:

55
00:05:41,475 --> 00:05:47,473
Һәртөрле бәягә карамастан табыш! Бәя
нинди генә булмасын, хәтта кеше гомерләре дә!

56
00:05:47,473 --> 00:05:51,666
Чөнки бу вакциналар өчен ашыгыч рөхсәтләр
генә, җитештерүчеләр вакцина белән бәйле

57
00:05:51,666 --> 00:05:54,559
зыяннар өчен чыгымнарны капларга да тиеш түгел.

58
00:05:54,559 --> 00:05:59,752
Вакцина җитештерүчеләре белән төзелгән
контрактларга тиешле җаваплылык пунктлары кертелде.

59
00:05:59,752 --> 00:06:03,744
Бу ашыгыч рөхсәтләрнең хокукый табигате аркасында.

60
00:06:03,744 --> 00:06:10,091
Мәсәлән, Европа Берлеге илләре COVID-19
вакциналары җитештерүчеләрен пациентларның кичергән ян

61
00:06:10,091 --> 00:06:13,406
тәэсирләре өчен җавапка тартылган очракта компенсацияли.

62
00:06:13,406 --> 00:06:22,195
Башка сүз белән әйткәндә, алданган һәм зыян
күргән кешеләр моны үз салымнары белән түләргә мәҗбүр.

63
00:06:22,195 --> 00:06:28,111
Кешеләргә карата мондый алдау һәм хәйлә-тәртипне
күргәч, сездә рәнҗү, ачу яки башка хисләр бармы?

64
00:06:28,111 --> 00:06:35,703
Тикшерүче журналистлар сафына
кушылыгыз һәм ялганнарны, алдауларны ачыгыз.

65
00:06:35,703 --> 00:06:38,686
Kla.tv ирекле хезмәткә нигезләнгән.

66
00:06:38,686 --> 00:06:42,679
Хәзер үк безнең заманның иң зур мәгариф хәрәкәтенә кушылыгыз!

67
00:06:42,679 --> 00:06:48,005
www.kla.tv/mitwirken

68
00:06:50,708 --> 00:06:54,346
Безгә сез кирәк! Kla.tv волонтерлар эзли.