WEBVTT 00:00.726 --> 00:06.015 Коронавирус белән бәйле рәвештә яңа вакцинация технологиясе – мРНК технологиясе – кертелде. 00:06.015 --> 00:12.524 Бу mRNA үсешләренең традицион мәгънәдә вакцинация түгеллеген аңлау мөһим. 00:12.524 --> 00:20.091 Кешеләргә иммун системасын активлаштыра дип саналган зәгыйфьләндерелгән һәм зарарсыз патоген түгел, ә 00:20.091 --> 00:27.499 пациентның күзәнәкләрен яңа төр протеиннар җитештерергә мәҗбүр итә торган генетик код кертелә. 00:27.499 --> 00:34.207 Шуңа күрә мРНК вакцинациясе мРНК ген инъекциясе яки ген терапиясе дип тә атала. 00:34.207 --> 00:40.700 Шприц аша бирелгән мРНК кечкенә шар формасындагы липид икекатламына уралган . 00:40.700 --> 00:49.283 Бу липид наночастицалар, кыскача LNP дип аталган, мРНК-ның күзәнәккә керүен мөмкин итә. 00:49.283 --> 00:54.943 Moderna һәм BioNTech — акцияләре фонд биржасында сәүдә ителә торган ике фармацевтика компаниясе. 00:54.943 --> 00:59.060 Коронавирус пандемиясе вакытында алар миллиардлаган табыш таптылар. 00:59.060 --> 01:05.731 Гәрчә алар бары тик гадәттән тыш рөхсәт нигезендә генә булса да, 2020 елның декабреннән башлап күп илләрдә 01:05.731 --> 01:09.737 кешеләргә массакүләм рәвештә мРНК матдәләре кертелде. 01:09.737 --> 01:16.506 Фармацевтика сәнәгате SARS-CoV-2 коронавирусына каршы бу ген инъекциясенең куркынычсыз, нәтиҗәле һәм ян 01:16.506 --> 01:20.673 тәэсирләре юк дип белдереп, җәмәгатьчелекне адаштырды. 01:20.673 --> 01:27.764 Критик һәм кисәтүче тавышлар клеветага дучар ителде, цензурага эләкте, эзәрлекләнде һәм икътисади яктан юкка чыгарылды. 01:27.764 --> 01:36.113 Капма-каршы рәвештә, доктор Сабине Стебел үзенең "DrBine's" бюллетенендә 2025 елның 4 маена чыккан "Акция базарына ялган 01:36.113 --> 01:42.862 сөйли алмыйсың (пациентлар һәм хөкүмәтләр кебек түгел)" дигән мәкаләсендә BioNTech һәм Moderna үз 01:42.862 --> 01:48.514 хисапларында акция базарына нәрсәләрне таныганнарын күрсәтә. 01:48.514 --> 01:56.010 BioNTech һәм Moderna — мРНК коронавирус вакциналары, ягъни Comirnaty® һәм Spikevax® җитештерүчеләре. 01:56.010 --> 02:03.854 2018 елда Moderna инвесторлар буларак акционерларына юллаган фонд базары хисабында түбәндәгеләрне язган иде: 02:03.854 --> 02:10.470 "Безнең тикшеренү продуктларыбызның күбесе LNP (липидлы наночастица) формасында әзерләнә һәм бирелә, без LNPларыбызны 02:10.470 --> 02:17.617 тагын да оптимальләштергән булсак та, аларның теләсә нинди теләп булмаган йогынтылары булмаячагына гарантия юк." 02:17.617 --> 02:23.477 Иммун реакцияләре, инфузия реакцияләре, комплемент реакцияләре, антитәнчек реакцияләре. 02:23.477 --> 02:28.692 Бу төр яман тәэсирләрнең күпчелеге алдагы LNPларда инде күзәтелгән. 02:28.692 --> 02:37.722 Әгәр безнең хәзерге яки киләчәк клиник сынауларыбызда җитди тискәре вакыйгалар яки башка ян тәэсирләр күзәтелсә, без клиник 02:37.722 --> 02:42.786 сынауларыбызга катнашучылар җыюда кыенлыкларга очрарга мөмкинбез. 02:42.786 --> 02:48.575 яки безне тикшеренүләрне яки үсеш эшчәнлеген бөтенләй туктатырга мәҗбүр итәргә мөмкин. 02:48.575 --> 02:56.585 Яман тәэсирләр даруның маркетинг рөхсәтен алуга яки саклап калуга комачауламаса да, файда-куркыныч нисбәтенең тискәре булуы рөхсәт 02:56.585 --> 03:00.846 ителгән продуктның базарда кабул ителешенә тәэсир итә ала. 03:00.846 --> 03:08.069 Бу үсешләрнең теләсә кайсысы безнең эшчәнлеккә, финанс хәленә һәм киләчәк перспективаларга зыянлы йогынты ясарга мөмкин. 03:08.069 --> 03:16.545 2021 ел ахырында, мРНК вакцинасы шартлы рәвештә маркетинг рөхсәтен алганнан һәм инде миллионнарча тапкыр кулланылганнан 03:16.545 --> 03:21.605 соң, Moderna гаҗәпләнерлек рәвештә элекке белдерүләрен кабатлады. 03:21.605 --> 03:29.580 BioNTech 2019 ел ахырында чыгарган акция базары хисабында үзенең мРНК вакцинасы Comirnaty® турында шул ук сүзләрне яза: 03:29.580 --> 03:38.397 "Безнең продукт кандидатлары көтелгәнчә эшләмәскә, теләнмәгән ян тәэсирләр китереп чыгарырга, яки раслануны тоткарлаучы яки кире 03:38.397 --> 03:45.905 кагуга китерүче, расланган даруның коммерция потенциалын чикләүче, яки базарда расланганнан соң җитди тискәре 03:45.905 --> 03:50.940 нәтиҗәләргә китерүче башка үзенчәлекләр күрсәтергә мөмкин." 03:50.940 --> 03:58.277 BioNTechның 2022 елгы хисабында болай дип әйтелә: «Без эшләп чыгара торган продукт кандидатлары нәтиҗәле булмаска, яки уртача 03:58.277 --> 04:04.264 гына нәтиҗәле булырга, шулай ук базарда раслануга комачаулый торган яки коммерциядә куллануны чикләүче 04:04.264 --> 04:10.395 теләнмәгән, көтелмәгән ян тәэсирләргә, токсиклыкка яки башка үзенчәлекләргә ия булырга мөмкин». 04:10.395 --> 04:16.393 Дөнья буйлап миллиардлаган кешедә ике ел дәвамында массакүләм сынаулар уздырылганнан соң, нәтиҗәлелек һәм 04:16.393 --> 04:19.543 куркынычсызлык мәсьәләләре күптән ачыкланырга тиеш түгелме? 04:19.543 --> 04:24.373 Ләкин юк, хәтта 2023 ел ахырында да бу сорау, мөгаен, әле дә хәл ителмәгән булып 04:24.373 --> 04:28.333 калачак, дип язган BioNTech үзенең еллык хисабында: 04:28.333 --> 04:36.953 "Безнең COVID-19 вакцинасы ашыгыч куллану өчен расланган яки шартлы маркетинг рөхсәте алган илләрдә даими 04:36.953 --> 04:44.636 раслану алу өчен җитәрлек нәтиҗәлелекне яки куркынычсызлыкны күрсәтә алмаска мөмкинбез." 04:44.636 --> 04:53.830 BioNTechның 2024 еллык хисабында болай дип әйтелә: «Без COVID-19 вакцинасына карата продукт җаваплылыгы буенча дәгъвалар 04:53.830 --> 04:58.620 алдык һәм киләчәктә тагын да дәгъвалар килүен көтәбез.» 04:58.620 --> 05:05.987 Әгәр без продуктларыбыз һәм/яки продукт кандидатларыбыз зыян китергән дигән дәгъвалардан уңышлы 05:05.987 --> 05:11.198 якланмасак, без зур җаваплылыкка тартылырга мөмкинбез. 05:11.198 --> 05:17.496 Moderna һәм BioNTech компанияләренең акция базары хисаплары тагын бер кат дәлилли: фармацевтика сәнәгате, сәясәтчеләр һәм 05:17.496 --> 05:22.700 массакүләм мәгълүмат чаралары кешеләрне бу медицина сынауларына җәлеп итү максатыннан ничек намуссыз 05:22.700 --> 05:26.173 рәвештә алдаган, ялган сөйләгән һәм манипуляцияләгән. 05:26.173 --> 05:37.506 Ике компания дә mRNA вакциналарының җитди ян тәэсирләр китерергә мөмкинлеген ачык хәбәр итсә дә, бу җәмәгатьчелектән яшерелде. 05:37.506 --> 05:41.475 Бер генә нәрсә ачык рәвештә мөһим һәм хәлиткеч иде: 05:41.475 --> 05:47.473 Һәртөрле бәягә карамастан табыш! Бәя нинди генә булмасын, хәтта кеше гомерләре дә! 05:47.473 --> 05:51.666 Чөнки бу вакциналар өчен ашыгыч рөхсәтләр генә, җитештерүчеләр вакцина белән бәйле 05:51.666 --> 05:54.559 зыяннар өчен чыгымнарны капларга да тиеш түгел. 05:54.559 --> 05:59.752 Вакцина җитештерүчеләре белән төзелгән контрактларга тиешле җаваплылык пунктлары кертелде. 05:59.752 --> 06:03.744 Бу ашыгыч рөхсәтләрнең хокукый табигате аркасында. 06:03.744 --> 06:10.091 Мәсәлән, Европа Берлеге илләре COVID-19 вакциналары җитештерүчеләрен пациентларның кичергән ян 06:10.091 --> 06:13.406 тәэсирләре өчен җавапка тартылган очракта компенсацияли. 06:13.406 --> 06:22.195 Башка сүз белән әйткәндә, алданган һәм зыян күргән кешеләр моны үз салымнары белән түләргә мәҗбүр. 06:22.195 --> 06:28.111 Кешеләргә карата мондый алдау һәм хәйлә-тәртипне күргәч, сездә рәнҗү, ачу яки башка хисләр бармы? 06:28.111 --> 06:35.703 Тикшерүче журналистлар сафына кушылыгыз һәм ялганнарны, алдауларны ачыгыз. 06:35.703 --> 06:38.686 Kla.tv ирекле хезмәткә нигезләнгән. 06:38.686 --> 06:42.679 Хәзер үк безнең заманның иң зур мәгариф хәрәкәтенә кушылыгыз! 06:42.679 --> 06:48.005 www.kla.tv/mitwirken 06:50.708 --> 06:54.346 Безгә сез кирәк! Kla.tv волонтерлар эзли.