Frá og með 2026 verður hver svissneskur ríkisborgari talinn líffæragjafi, nema hann mótmæli því skýrt á lífsleiðinni.
Þetta undanþágulausn var samþykkt af svissneskum kjósendum árið 2022.
Allir sem ekki vilja gefa líffæri verða að skrá það skriflega, t.d. á líffæragjafakorti, í lifandi erfðaskrá eða í
rafrænu skráarkerfi sem alríkisstjórnin mun gera aðgengilegt áður en kerfi með sjálfvirkri þátttöku (opt-out) tekur gildi.
Annars ertu sjálfkrafa talinn líffæragjafi.
Nánustu aðstandendur verða þá upplýstir og geta mótmælt.
Þessi nýja reglugerð krefst þess að svissneskir ríkisborgarar séu fullkomlega upplýstir um
líffæragjöf til að geta tekið upplýsta ákvörðun.
En hversu mikið vita Svisslendingar um þetta?
K-Tipp skrifar að þriðjungur íbúa telji sig ekki nægilega upplýstan um líffæragjöf.
Þetta sést af tveimur alríkisrannsóknum sem framkvæmdar voru á árunum 2022 og 2023.
Alríkisstofnunin fyrir lýðheilsu og Swisstransplant-stofnunin vilja bæta úr þessari stöðu.
Þeir eru að skipuleggja upplýsingaherferð sem kostar margar milljónir punda frá september 2025 til 2029.
Hins vegar er vonin um yfirgripsmikið, staðreyndamiðað fréttamennsku þegar gjörsamlega
eyðilögð í tilkynningu um kosningabaráttuna.
K-Tipp skrifar að umræðan um líffæragjöf eigi að fara fram með grundvallarlega jákvæðu viðhorfi.
Skoðun á fyrri herferðum og herferðinni fyrir þjóðaratkvæðagreiðsluna 2022 sýnir einnig
að FOPH og Swisstransplant-stofnunin vilja ekki upplýsa almenning um lykilatriði.
Til dæmis var heiladauðskilyrðið tekið upp árið 1968 með það að markmiði að afla
líffæra til ígræðslu til að forðast saknæm ábyrgð.
Þetta er vegna þess að fjarlæging líffæra úr lifandi líkama telst glæpsamlegt manndráp samkvæmt lögum.
Heilaörvænt fólk er heitt; efnaskipti þess virka.
Heila-dauðir einstaklingar berjast gegn sýkingum og meiðslum, t.d. með hita.
Heiladauðir sjúklingar verða að fá fæðu, umönnun, eftirlit og lyf til að koma í veg fyrir að þeir deyi.
Heiladauðum sjúklingum er endurlífgað ef þörf krefur.
Er það ekki mótsögn í orðum: að vekja hina dauðu til lífs?
Aðgerðin við líffærabrottnám hefur enn ekki verið útskýrð í smáatriðum af
Sambandsstofnuninni fyrir lýðheilsu og Swisstransplant.
Hver veit að líffæragjafar fái svæfingu þrátt fyrir að þeir hafi þegar verið lýstir látnir?
"Dauðu" bregðast við sársauka aðgerðarinnar.
Án svæfingar gæti það að skera upp líkamann valdið hraðari hjartslætti, hækkuðum blóðþrýstingi, kalnæmi,
táravotum augum og varnarhreyfingum í örmum og fótum.
Dr. Alex Frei, varaforseti samtaka lækna og hjúkrunarfræðinga gegn líffæragjöf við lífslok, sagði við K-Tipp:
Í stað þess að útskýra líffæragjöf á hlutlausan og yfirgripsmikinn hátt, eins og krafist er af upplýsingaskyldu
læknis, er alríkisstjórnin að skyggja á viðkvæm málefni.
Samkvæmt herra Frei er mikilvægt að veita upplýsingar ekki aðeins um ferlið við líffæragjöf, heldur
einnig um skort á þekkingu varðandi það að deyja og dauða.
Til dæmis er óljóst hvort meðvitund gjafans haldi áfram að lifa með ígræddu líffæri.
Eru þetta ekki grundvallaratriði sem ættu að vera hluti af herferð áður en einstaklingur
ákveður hvort hann skuli gefa líffæri sín eða ekki?
Þess vegna, svissneskir borgarar, upplýsið ykkur rækilega. Gefðu ykkur tíma til að íhuga röksemdir
beggja aðila og takið ykkar eigin vel ígrunduðu ákvörðun.
Ekki gleyma að skrá þetta skriflega tímanlega.
Í bláa reitnum undir forritinu finnur þú hlekk þar sem þú getur sótt og fyllt út líffæragjafakort eða lifandi erfðaskrá.