Banda na bambula ya 1990, bazuzi ya makambo ya mabota bazali kopesa lolenge moko ya ekateli na matata ya
bokɛngɛli ya bana, oyo ezali te mpo na bolamu ya bana.
Bana nkama na nkama ya kolongono malamu mpe oyo baye baye na kati ya bato bazwamaki mpe bazali kokoba kozwa bango
epai ya bamama na bango, oyo mingi kati na bango bazali bamama oyo babokoli bana bango moko.
Bamama bazali kofundama te mpo na mobulu, bonyokoli to botiki mwana, kasi nde mpo na likambo oyo
bakanisi ete ezali na boyokani na bango na mwana.
Bafundi bamama ete bakɔtisaki bana na bango makanisi mpo bákoma na bokono oyo eyebani na nkombo ya Parental
Alienation Syndrome, to PAS na mokuse, mpe yango esali ete báboya tata na bango oyo balingaki liboso.
Na bosolo, bolukiluki ya Dr Herbert Renz-Polster emonisi ete diagnostic oyo balobelaka ezali likambo oyo psychiatre moko ya
bana mpe bilenge abimisaki, mpe alingaki kosalela yango mpo na kobalusa makambo ya bokonzi ya bana na ngambo ya batata
oyo bazali kofundama na likambo ya kosangisa nzoto na bana.
Na boye, abimisi lolenge ya kokoka mpo na kobalusa esika ya mobomi mpe ya mobomami.
Na suka ya mobu 2024, monganga ya bana, moto ya siansi mpe moto ya publisite Renz-Polster abimisaki
bolukiluki na ye na ntina ya lisapo ya solo ya théorie ya PAS na blog na ye "kinder-verstehen.de".
Kla.TV ezali kokufingisela eteni ya liboso ya lapolo na yango ya bolukiluki ya mozindo mpe ya mobimba:
Dokotolo Renz-Polster alekisaki bankama ya bangonga na mibu oyo euti koleka na kotalela théorie ya Syndrome ya
Botiyoli ya Baboti, oyo ekobengama na mokuse PAS, mpe na kotanga mikanda ya moto oyo abimisaki yango.
Amekaki koyeba ndenge nini balandi ya makanisi oyo bakokaki kondimisa "diagnostic" oyo ya
bozoba na kati ya mabota na tribinale ya mabota.
Ata soki ezali mpasi ya kondima, na boumeli ya bambula ebele oyo eleki – mpe kino ata na mobu 2023 – mama nyonso na
mboka oyo akokaki kobungisa lotomo ya kobokola mwana na ye to ata lotomo ya komona ye, kaka mpo bafundi ye na PAS.
Ntango mosusu, kofunda kaka mama ete azali komelisa mwana na ye mabele mingi to ntango molai ekoki kokoka.
Kolanda Herbert Renz-Polster, PAS to bafundeli ya "symbiosis" esili kobongisama na bituluku ya bato ya bopusi
lokola bibundeli oyo ezali mpasi mpo na komibatela na yango na makambo ya ntembe ya bokonzi ya bana.
Ebandeli ya théorie ya PAS
Dr Richard Gardner, 'tata' ya théorie oyo ezali na ntembe, alobaki na bosolo nyonso mpe na kondima ya mobimba:
'Abus ya sexe esalaka te ete mwana azoka na makanisi.'
Soki mwana azwi trauma mpo na bonyokoli, yango etali ndenge bato ya société batalelaka makambo ya boye.
Bana oyo babebisami na nzoto bamonaka mpasi mpo ete bato ya mboka na biso bakamwisaka
makambo koleka ndelo na likambo ya pédophilie.
Bana bazalaka na mposa ya kosangisa nzoto na bomoto na bango mpe bakoki kobanda kosangisa nzoto na mikolo na 'kokosa' bango.
Soki boyokani ya nzoto emonani, mwana akosala lokola nde mokolo nde abandisaki yango mpe azali na ngambo.
Bongo, moto oyo bamoni lokola expert alimboli na mozindo makambo oyo ezali sima ya kosangisa nzoto kati na mikolo na bana, boye:
Koyokana na libota ezali solo 'momeseno oyo ezali na litomba na makambo ya bomoi',
mpamba te 'ebatelaka bopeto ya nkota ya makila'.
Kosangisa nzoto na bana mpe ekobakisa motango ya bana.
Maloba na ye mosusu ya mabe mpe ya nsomo tokobatelela bino yango, batalatala ya bolingo, mpamba te 'likanisi na ye ya
mozindo' lokola moto ya mayele ekomi mpenza ya kowangana.
Kasi, likambo oyo esengeli te kobosana na ntango oyo ezali solo ete biloko ya mokili moko epesaka
nzela te na kosangisa nzoto kati na bato ya libota.
Na ntina wana, bikolo ebele bizali na mibeko oyo epekisaka kosangisa nzoto na bato ya libota.
Likama ya bokono ya libota mpe ya bokono mosusu ezali monene mingi, mpe motango ya liwa epayi
ya bana oyo babotami na inceste ezali likolo.
Na yango, ezali polele ete tozali kolobela likambo ya viol ya bana.
Tala maloba ya Jon Wedger, policier ya kala ya Scotland Yard mpe moto oyo abimisaki makambo ya sekele:
" mpe kaka na sima nde nayebaki ete basi bazalaki na likoki ya kobota te mpo matumbu na bango etɛlɛmaki mabe na
ntina ya mbeba oyo esalemaki na nzoto na bango ya bilenge."
Mibali bazalaki na mokakatano ya kosimba masuba mpe ya mokongo mpo misopo na bango epasukaki mpe makambo ya
ndenge wana. Mpe toyokaka sango moko te na likambo yango!
Mpasi oyo epesaka, mpasi ya nzoto mpe sima trauma!
Ndenge nini Mongombo Gardner, atako makambo ya boye ezali, akoki kaka koloba ete paedophilie ezalaka mbala mingi
"bokono" oyo moto oyo azali na yango akoki te kobundisa?
Paedophilia euti na makambo ya malamu oyo esalemaka na boyokani ya nzoto kati na bana mpe mikolo.
Esengo ya makasi oyo mwana azwaka esalaka ete bana oyo babebisami balinga mpe kosala
lolenge moko na bana na bango moko na mikolo ekoya:
"Ezali pɛtɛɛ kososola ndenge mwana akoki kokoma 'accros' ya likambo ya boye mpe na sima kolinga ete bapesaka ye
esengo ya lolenge wana mbala na mbala," elobi Gardner.
Na ntango oyo, ata moke, moto akamwaka mpo na nini bafundaki moto oyo na tribinale te, kasi bapesaki ye titre ya expert!
Mpo na Dr. Richard Gardner
Gardner abalaki mpe azalaki na bana misato; libala na ye na Lee Gardner esukaki na divorce.
Na ebandeli, azalaki monganga ya bongo ya bana mpe bilenge, kasi na sima abongolaki makanisi na ye mpe abandaki kosala mingi
lokola expert psychologique na bazuzi ya makambo ya mabota.
Amibomaki na mibu 72 .
Na makambo 400 na bituka 25 ya Amerika, bakiliya na ye bazalaki mingi mingi batata oyo bafundami na likambo ya konyokola bana.
Lisusu, Gardner asalaki na mikanda ebele, kati na yango babuku koleka 40 mpe bankama ya masolo, oyo mingi na
yango abimisaki ye moko na ndako ya bobimisi oyo ye moko afungolaki mpo na misala na ye .
Ba tournées na ye ya masolo ememaki ye na mokili mobimba – ata mpe na Allemagne.
Na kati ya mikanda na ye, Richard Gardner akomaki mingi mpenza makanisi mpe bindimeli na ye moko, oyo azwaki
lokola motatoli ya mayele na matata ya bokɛngɛli ya bana.
Richard Gardner asalaki bolukiluki na ye moko te, mpe azalaki ata mokolo moko te na kati ya
lisanga ya bato ya siansi oyo basalaka elongo.
Mikanda moke oyo ebimaki na bazulunalo ya siansi ezalaki mbala na mbala kobimisa ntembe ya makasi na kati ya bato ya mayele.
Lokola bana-kelasi ya Iniversite ya Columbia bazalaki mbala na mbala kolanda ye na misala na ye, azalaki na
titre ya "professeur clinique" – oyo ezali na boyokani te na mosala ya solo ya professor.
Asepelaki mpe kokoma na ntina ya bokoli ya psychosexuel ya bana mike mpe bilenge – kokomáká na maloba ya nsɔmɔ
oyo ezalaki koloba ete bazalaki na bamposa ya kosala bolingo ya monoko na batata na bango.
Kasi, Kla.TV etelemisi awa lapolo na ntina ya makanisi ya mabe mpe ya mpasi ya kondima ya Gardner.
Maloba oyo elobaka ete bana mike mpe bilenge babendaka batata na bango emonisi polele lolenge ya moto Gardner azalaki mpenza.
Mpe ezali likambo ya kokamwa ete bamonaki ye lokola "motatoli ya mayele" na makambo ya koswana mpo
na bokɛngɛli ya bana na boumeli ya bambula ebele.
Kobalusa mobɛmbami na mobomi na nzela ya PAS
Gardner asalaki likambo ya monene mpenza na bambula ya 1980 na théorie na ye ya PAS.
Ndenge emonanaki noki na masambiselo ya bokonzi ya bana epai wapi Gardner azalaki lokola motatoli ya mayele, asalaki bokono oyo
balobaki ezali lokola "Swiss Army knife" ya solo, oyo ekokaki kosalelama mpo na kobalusa masambiselo ya bokonzi ya bana
oyo ezalaki na kowelana makasi na ngambo ya bakiliya na ye.
"Couteau Suisse" oyo balobeli ezali lokola charnière ya pɛtɛɛ: elingi koloba likanisi ete bana, na ndenge ya bomoto na
bango – elingi koloba na makila – bakangami na baboti na bango mpe balingaka bango mibale ndenge moko ntango nyonso.
Bolingo oyo mpo na baboti nyonso mibale ezali na ntina mingi mpo na bomoi; kaka yango nde ekoki
kosala ete mwana akola malamu na nzoto mpe na makanisi.
Dr Renz-Polster andimi yango te makasi: "Bokangami emonisaka bomoko ya bomoi mpe ya mayoki oyo baveki na yango
elongo, (...) ezali te bobele mbuma ya boyokani ya makila."
Kasi, Gardner asalelaki likanisi oyo na makambo ya bonyokoli, esika baboti ete tata solo asali mpenza bonyokoli ya
kosangisa nzoto – mpe esika motuna etunamaki na ntina na likambo oyo esengelaki kosalema na moto oyo asalaki yango.
Awa, azalaki kososola mbala na mbala na kosaleláká motambo ya bokabwani:
Mwana oyo banyokolaka asengeli kotikala na boyokani na moto oyo azali konyokola ye, mpo ete, na bomoto na ye,
azali na mposa ya baboti na ye mibale mpo na bokoli na ye mpe na moboko alingaka bango mibale.
Yango wana, esengeli kozala na bokebi mingi mpo na koboya kokabola mwana na moboti oyo azali konyokola ye.
Na yango, kolongola mobebisi epai ya mwana esengeli "kotalelama na bosolo kaka soki milende nyonso ya kosalisa paedophilie
mpe ya kosangisa lisusu libota emonani ete elongi te".
Soki mwana aboyi tata na ye oyo akangami na ye na mibeko ya kala, wana ekoki te kouta na bolingi na ye moko ya bonsomi.
Na suka suka, oyo ezali ezaleli ya bomoto te.
Lisusu, soki mwana azali na motó makasi mpe aboyi koyekola, esengeli komona ete ezali maboko ya
mama na ye oyo makanisi na ye ezali malamu te.
Dr. Gardner abengaki bokono oyo Parental Alienation Syndrome.
Bongo, na esika ya kolongola moto oyo azali kosala mabe mpo na kobatela mwana, eteni ya liboso ezali ya komonisa na mwana
ete ndenge tata azali kosalela ye mabe ezali likambo ya normal.
Gardner, na ngambo na ye, azalaki kotɛmɛla psychothérapie mpo na bana oyo banyokwamaki.
Mpo na yango, esengeli kolimbwela mwana ete moboti ya kokoka azali te.
Moto akokaki mpe koyebisa ye "mpo na bikolo mosusu esika bizaleli oyo emonanaka lokola normal".
Kolanda Dr Renz-Polster, mosala mobimba ya Gardner ekoki kofupisama na maloba oyo elandi:
Konyokola bana na makambo ya nzoto ezali mabe na yango moko te – ndenge biso tomonaka yango nde ezali likambo.
PAS lokola esaleli mpo na makanisi ya ba experts oyo endimami na mibeko te
Badiagnostiki ya PAS, lokola "symbiotic attachment" , elongo na badiagnostiki misusu oyo etali yango lokola "attachment
intolerance," esalelamaka mingi na bato mosusu ya mayele na makambo ya bokambi ya bana, na baavoka, mpe kutu na
biro mosusu ya bokengi ya bilenge mpe na bazuzi ya mabota.
Lisanga moko ya bato ya mayele emipesá na kobongisa likambo oyo ya kofunda mpo ekoma "ebundeli ya mayele na matata ya bokambi ya
bana," ndenge Prof. Jörg Fegert, mokambi ya monganga na Clinique ya Psychiatrie ya Bana mpe Bilenge na
Lopitalo ya Université ya Ulm, abengi likanisi ya PAS.
Mpe mangomba ya bopusi oyo etali likambo yango bandimi mpenza ete likanisi oyo ekopesa
bango nzela ya kotombola "makoki ya batata".
Sociologue Dr. Wolfgang Hammer andimi likambo oyo polele na nzela ya ba études ya 2022 mpe 2024 – tala maloba ya Renz-Polster:
Makambo oyo ezali te makambo ya kokakatana.
Likambo oyo bana oyo bakoli malamu na kati ya société bazwamaka na maboko ya mobateli na bango ya liboso, 'batiamaka na esika
mosusu' to 'batiamaka na nse ya bokɛngɛli ya Leta' kozanga bantina ya momeseno mpe oyo ekoki kondimama lokola kobwaka
bango to bonyokoli oyo emonani polele – na sima ya likambo oyo ezali na makanisi moko oyo emibombi na nse ya 'siansi'.
Na lapolo na ye, Hammer alimboli na mozindo mpenza moboko ya bikateli, oyo eteni monene na yango euti na PAS.
Ezali kutu na bikateli ya tribinale ya likolo oyo elobaka ete bamama nde bakabolaka bana na baboti na bango mosusu to bakelaka
masolo ya mobulu mpe ya bonyokoli kaka mpo na kopekisa bokutani.
Masolo ya boye ekoki kondimama te na ntina ya mosala to ya mibeko, kasi ezali moboko mpo na bikateli oyo ekoki komema makama
ya liwa mpo na bana mpe bamama. Monganga Renz-Polster akomi:
"Mpe système oyo esalemi likolo ya ba théories ya mabe (mpe, na makanisi na ngai, ya mabunga) ya moto oyo (Gardner)."
Na bosukisi, liyebisi ya Monganga Herbert Renz-Polster
Nazali na mposa ya komonisa bosembo te ya polele oyo bato ya mayele ebele baboyaki kotalela na boumeli ya ntango molai mingi.
Kasi, likambo na ngai ya motuya ezali ete PAS, 'attachment intolerance', 'symbiotic attachment', elingi koloba boyokani ya
kotalela mabe oyo ezali na likama, ezali kosalelama na bituluku ya bato oyo bazali na matomba na yango
lokola lolenge ya mayele mpo na kotombola matomba na bango.
Nalingi koloba ete bana bazwaki mpe bazali kokoba kozwa likambo mabe na ntina ya ba 'diagnostics' oyo.
Mpe mpo na nini bazuzi, baavoka mpe bameli ya mibeko mosusu bazali komona te ete bosembo ezali te awa?
Iyo, esengeli mpenza kokanisa ete bazali kutu kobomba yango!
Ivo Sasek atɛmɛli mpenza bozangi-likanisi wana ya bato ya mibeko na kati ya "Mateya na ye Nsambo"
mpe asɛngi bango ete basala na suka mosala na bango.
3. Na bikateli-makambo na biteni na yango nyonso mpe na bibongiseli na yango ya misala
Mokonzi ya tribinale, baprokilere mpe mampinga ya bokengi: atako mibeko ezali polele mpenza, bino bobombaki kaka miso mpe botalaki
ndenge bapesaki nzela ete bafilme ya bolumbu ekoma na bonsomi mpo na bana mike koleka na mokili mobimba, kino
na baordinatere na bango mpe na ba telefone na bango.
Bino bokɔtaki te ntango bato oyo babandisaka bana na makambo ya nzoto na mbala moko babandaki kobebisa bana na biso banda na
kelasi ya bana mike na nzela ya komibɛtisa, kosangisa nzoto na nsima, komɛla mayi ya mobali mpe makambo mosusu ya ndenge wana.
Kino lelo, otikali kimia liboso ya babɛtɛli bana ebele.
Mwa moke liboso ete émission oyo ebima na televizyo, Dr Renz-Polster atindaki na ekipi ya rédaction ya
Kla.TV sango moko ya ntina oyo ekoki kosalisa baboti oyo likambo etali bango mpo na komilobela:
Na mobu 2023, balobi ete Conseil ya Nations Unies mpo na makoki ya bomoto eboyaki 'parental alienation', elingi koloba
bokabwani ya moboti na mwana, lokola 'likanisi ya lokuta'.
Na ekateli moko ya sanza ya zomi na moko 2023, Tribinale Fédéral ya Constitution elobaki lisusu ete kosalela likanisi ya PAS, oyo
'emonani ete ezali na bosolo te na mayele ya siansi', epesaka 'moboko ya makasi oyo ekoki te
mpo na ekateli oyo etali bolamu ya mwana koleka'.
Na mokuse: PAS ekoki lisusu kosalelama te lokola argument na tribinale, mpamba te babwaki yango lokola théorie.
Ministère ya Justice endimaki mpe esengaki na bazuzi ya makambo ya mabota ya Allemagne ete 'bálanda
ekateli oyo ya Cour Constitutionnelle Fédérale'.
Sikawa, ezali na ntina mingi kotalela mpe kosenga makasi ete bikateli oyo ezala te maloba mpamba oyo ezali kaka mpo
na kokitisa bato motema to mpe mpo na komonisa lokola nde mitungisi ezali mpo na makambo ya mabe mpe bosembo te.
Likambo ete bato oyo babengami "bato ya mayele" mpe batalisi lokola Gardner bakokaki kopanza mpe kokotisa masolo mpe makanisi
ya lokuta oyo elendisaka pédophilie na boumeli ya bambula ebele kozanga ete moto moko atɛmɛla yango, emonisi
ntembe ya makasi na ntina ya milende ya système ya bosambisi.
Na suka, matondi mingi na Monganga Herbert Renz-Polster, oyo akokoba bolukiluki na ye ya monene na biteni minei mosusu!
Botalisi ya bolingo, tosengi bino bosalisa mpo na koyebisa bato likambo oyo na communauté na bino.
Olingi kobongola mokili? Biso mpe tolingi. Yaka kosangana na mosala monene ya
bolukiluki ya Kla.TV sik'oyo na www.kla.tv/mitwirken.
Lisanga ya ba Franc-maçons ezali komonana polele! Zala na kati ya mosala monene koleka ya ankɛtɛ ya Kla.TV
mpe komisa nkombo na yo sik'oyo: www.kla.tv/mitwirken