1 00:00:00,000 --> 00:00:00,165 2 00:00:00,165 --> 00:00:03,736 Nou ap viv nan yon epòk ki vrèman ta dwe nan Liv Rekò Guinness la. 3 00:00:03,736 --> 00:00:09,422 Kidonk, pwobableman pa janm te gen plis kriz nan listwa pase sa n ap viv kounye a. 4 00:00:09,422 --> 00:00:14,324 Kidonk, kounye a nou ap fè eksperyans dezòd, yon dezòd enkwayab, e sa atravè lemond. 5 00:00:14,324 --> 00:00:21,854 Kidonk nou ap fè fas ak gwo pwoblèm ak mòn dèt sa a, ki kounye a depase 350 trilyon dola atravè 6 00:00:21,854 --> 00:00:25,834 lemond, sa vle di yon dèt ki pap janm ka peye. 7 00:00:25,834 --> 00:00:30,336 Nou ap viv kounye a yon kous zam ke pèsonn nan nou pa t ka imajine. 8 00:00:30,336 --> 00:00:35,919 Nou tout ki gen laj mwen oswa ki yon ti kras pi jèn toujou sonje jou kote yo te di 9 00:00:35,919 --> 00:00:39,650 dezameman se te bagay ki pi enpòtan nan mond lan. 10 00:00:39,650 --> 00:00:43,787 Pa dwe janm gen yon lòt kous zam. 11 00:00:43,787 --> 00:00:49,225 E kounye a, n ap temwen yon kous ki pa janm genyen nan mond lan anvan. 12 00:00:49,225 --> 00:00:54,298 An menm tan, nou ap temwen lagè yo ap vin tounen yon pati nan lavi chak jou ankò. 13 00:00:54,298 --> 00:01:05,379 Gè yo vin fè pati lavi nou ankò, ak gè nan Ikrèn nan depi 2022, ke nou plis ou mwens abitye avè l, epi kounye a gè 14 00:01:05,379 --> 00:01:11,340 nan Mwayen Oryan an apre atak Izrayèl te lanse sou Iran. 15 00:01:11,340 --> 00:01:16,247 Tout bagay sa a ka vrèman, vrèman fè w tonbe nan dezespwa. 16 00:01:16,247 --> 00:01:22,623 Men, mwen panse sa ki enpòtan se gade byen pou konnen ki fòs k ap pouse yo ak kiyès egzakteman k ap travay la. 17 00:01:22,623 --> 00:01:31,236 Epi tout dezòd sa a kounye a ap reflete nan administrasyon Etazini anba nouvo Prezidan Trump la. 18 00:01:31,236 --> 00:01:37,740 Paske mond lan pa janm wè anyen tankou sa k rive nan administrasyon Trump la, sitou nan semèn ki sot pase a. 19 00:01:37,740 --> 00:01:46,008 Kidonk, Trump te di okòmansman ke yo pa t enfòme l sou atak Izrayèl la te lanse kont Iran. 20 00:01:46,008 --> 00:01:48,290 Apre sa, li te di ke yo te enfòme l apre tout. 21 00:01:48,290 --> 00:01:51,848 Konsa li te kontradwi Sekretè Afè Etranj li a byen klè. 22 00:01:51,848 --> 00:02:00,123 Lè sa a, chèf entèlijans li te di, plizyè semèn de sa, ke li te pibliye yon deklarasyon ki di ke 23 00:02:00,123 --> 00:02:04,975 pwogram nikleyè Iran an pa t yon menas pou mond deyò a. 24 00:02:04,975 --> 00:02:06,920 Trump te deklare lekontrè. 25 00:02:06,920 --> 00:02:11,144 Lè yo te konfwonte l ak deklarasyon chèf sèvis entèlijans li a te fè, tout sa li te ka di 26 00:02:11,144 --> 00:02:13,714 se te: "Mwen pa enterese nan sa fanm sa a di." 27 00:02:13,714 --> 00:02:20,618 Yon bagay konsa pa t ap ka menm imajine nan yon administrasyon anvan, menm sou manda Biden ak Obama. 28 00:02:20,618 --> 00:02:29,766 E sa senpleman montre m ke Donald Trump ap vrèman voye tounen ak tounen ant fòs ki vrèman kontwole li dèyè sèn yo. 29 00:02:29,766 --> 00:02:33,584 E konsa nou ta dwe mande tèt nou: Ki moun ki fòs sa yo dèyè sèn nan? 30 00:02:33,584 --> 00:02:38,058 Fòs sa yo nan fon an, se sa mwen toujou t ap pale de li, konplèks dijital-finansye a. 31 00:02:38,058 --> 00:02:43,296 Sa yo se gwo korporasyon dijital yo, sa yo se gwo manadjè byen sou Wall Street. 32 00:02:43,296 --> 00:02:48,241 Fòs sa yo vrèman vin pi fò anpil nan dènye mwa yo. 33 00:02:48,241 --> 00:02:54,805 Sepandan, te gen yon ti chanjman nan fòs sa yo, espesyalman an favè konpayi IT yo. 34 00:02:54,805 --> 00:03:00,057 Kidonk, mond finansye a toujou trè enpòtan, men nan konpayi IT yo an patikilye, gen yon konpayi ki 35 00:03:00,057 --> 00:03:03,101 san dout pi enpòtan pase tout lòt, e se Palantir. 36 00:03:03,101 --> 00:03:07,666 Kidonk, sa a se poulp done ki pi gwo ki te janm egziste sou planèt sa a. 37 00:03:07,666 --> 00:03:17,522 Palantir òganize pa sèlman sib lagè pou lame Ikrèn nan, men tou pou lame Izrayèl la – e konsa li 38 00:03:17,522 --> 00:03:23,340 patisipe dirèkteman nan konfli ant Iran ak Izrayèl. 39 00:03:23,340 --> 00:03:27,288 E kiyès ki dèyè Palantir? Se yon nonm ki rele Peter Thiel ki dèyè Palantir. 40 00:03:27,288 --> 00:03:34,661 Epi Peter Thiel se, selon mwen, gwo eminans gri Etazini, yon nonm ki pi enpòtan, nan opinyon mwen, pase Donald Trump. 41 00:03:34,661 --> 00:03:40,702 Peter Thiel te reyisi tou mete pwòp anplwaye li yo nan nouvo administrasyon sa a. 42 00:03:40,702 --> 00:03:45,554 Nouvo Vis Prezidan an, J.D. Vance, se yon nonm Peter Thiel te pwomote. 43 00:03:45,554 --> 00:03:50,141 J.D. Vance se yon nonm ki te di yon fwa ke Donald Trump se yon moun enposib. 44 00:03:50,141 --> 00:03:54,497 Kiyès ki te di Donald Trump se yon kriminèl, epi ki pita te konplètman chanje ton li. 45 00:03:54,497 --> 00:04:04,360 Epi Peter Thiel te ankouraje l anpil atravè don bay ekip Trump la, konsa J.D. Vance kounye a se Vis Prezidan. 46 00:04:04,360 --> 00:04:08,762 E si Donald Trump ta demisyone yon lè, J.D. Vance ta vin siksesè li. 47 00:04:08,762 --> 00:04:14,290 Oswa si yon bagay ta rive, li ta premye kandida pou chèz prezidansyèl la. 48 00:04:14,290 --> 00:04:17,475 Men li pa sèl moun ki soti nan gwoup Peter Thiel la. 49 00:04:17,475 --> 00:04:24,095 Peter Thiel fè pati sa yo rele Mafya PayPal la, li te fonde PayPal ak Elon Musk, sa ki enteresan. 50 00:04:24,095 --> 00:04:29,240 Elon Musk tou trè pwòch ak Peter Thiel. 51 00:04:29,240 --> 00:04:36,668 Epi gen yon nonm ki rele David Sacks, ki kounye a se konseye Donald Trump pou entèlijans atifisyèl ak kriptomonè. 52 00:04:36,668 --> 00:04:40,651 E se moun sa yo ki vrèman gen kontwòl. 53 00:04:40,651 --> 00:04:42,880 Epi men moun ki kontwole Donald Trump tou. 54 00:04:42,880 --> 00:04:48,619 Kidonk, lè nou wè Donald Trump, ki chanje pozisyon de yon deklarasyon a yon lòt, li di yon bagay nan maten, yon 55 00:04:48,619 --> 00:04:51,879 lòt bagay nan midi, epi li kontradikt li ankò nan aswè. 56 00:04:51,879 --> 00:04:56,279 E se poutèt sa mwen panse nou bezwen gade kiyès ki vrèman ap tire kòd yo dèyè sèn nan. 57 00:04:56,279 --> 00:04:59,309 Epi se vrèman moun sa yo ki bò kote Peter Thiel. 58 00:04:59,309 --> 00:05:03,197 Ebyen, ki pi gwo pwoblèm moun sa yo ap fè fas kounye a? 59 00:05:03,197 --> 00:05:09,216 Kidonk, an premye, yo te patisipe nan tout ajanda ki te aplike nan dènye ane yo. 60 00:05:09,216 --> 00:05:14,467 Epi ajanda sa a, an premye, mete presyon sou ti ak mwayen antrepriz atravè lemond. 61 00:05:14,467 --> 00:05:19,996 Epi ti ak mwayen antrepriz atravè lemond yo te toujou ap diminye plis e, nan yon gwo mezi, yo te detwi. 62 00:05:19,996 --> 00:05:27,726 Natirèlman, konpayi tankou Amazon, ki pran kontwòl tout sektè komès an detay e konsa fè dè milyon komèsan 63 00:05:27,726 --> 00:05:32,086 atravè lemond pèdi travay yo, te kontribye tou nan sa. 64 00:05:32,086 --> 00:05:36,693 Kidonk klas mwayèn sa a te detwi nèt. Men ki konsekans sa te genyen? 65 00:05:36,693 --> 00:05:40,120 Rezilta a se ke revni taks yo pa rive kouvri depans yo nan tout eta yo. 66 00:05:40,120 --> 00:05:47,084 Kidonk, klas mwayèn nan te seksyon nan popilasyon an ki te responsab pou revni taks prensipal la, paske 67 00:05:47,084 --> 00:05:50,080 tout gwo kòporasyon atravè lemond peye trè ti taks. 68 00:05:50,080 --> 00:05:52,760 Kidonk, chay prensipal la tonbe sou ti ak mwayen biznis yo. 69 00:05:52,760 --> 00:05:58,360 E si klas mwayèn nan kontinye ap dezekate, enben revni taks yo ap dezekate tou natirèlman. 70 00:05:58,360 --> 00:06:04,135 Kidonk, eta yo pran plis ak plis dèt, e sa natirèlman mennen nan yon lavin dèt. 71 00:06:04,135 --> 00:06:09,487 Epi lavin dèt sa a ap mine sistèm monetè nou ap viv anba li kounye a. 72 00:06:09,487 --> 00:06:16,881 Epi, natirèlman, sistèm monetè a sou ki pouvwa techno-aristokrasi a baze. 73 00:06:16,881 --> 00:06:23,045 Sa a se yon fenomèn ki trè enpòtan – yon gwo pwoblèm ke Thiel ak ekip li a ap lite avè l kounye a. 74 00:06:23,045 --> 00:06:33,303 Pwochen pwoblèm yo dwe fè fas ak li se lefèt ke nou kounye a ap fè fas ak yon lòt gwo pwoblèm mondyal, 75 00:06:33,303 --> 00:06:39,426 sètadi entruzyon entèlijans atifisyèl nan mond travay la. 76 00:06:39,426 --> 00:06:45,421 Dènye rechèch sou entèlijans atifisyèl la vrèman terifyan: atravè lemond, plis pase 1.4 77 00:06:45,421 --> 00:06:48,720 milya djòb an danje akoz entèlijans atifisyèl. 78 00:06:48,720 --> 00:06:56,900 Sa vle di ke si moun sa yo pèdi travay yo tou, yo pral natirèlman sispann peye taks ak konsome. 79 00:06:56,900 --> 00:07:05,474 Sa vle di ke tout sistèm monetè a, ke nou ap viv avè l depi 3,000 ane, pap fonksyone nan lavni. 80 00:07:05,474 --> 00:07:08,470 E se poutèt sa yo natirèlman gen yon plan an fon. 81 00:07:08,470 --> 00:07:14,104 E plan sa a nan fon an prevwa ranplase sistèm finansye nou an ak yon nouvo sistèm finansye. 82 00:07:14,104 --> 00:07:17,146 Kidonk, nou pral resevwa lajan dijital pi. 83 00:07:17,146 --> 00:07:21,337 Epi lajan dijital sa a pral konsantre nan fòm CBDC yo. 84 00:07:21,337 --> 00:07:26,151 Sa vle di ke se sèlman gwo bank santral yo ki pral gen dwa pou emèt lajan. 85 00:07:26,151 --> 00:07:30,388 Alafen, nou tout ta dwe gen yon sèl kont, e kont sa a ta dwe nan bank santral la. 86 00:07:30,388 --> 00:07:33,462 Natirèlman, ti bank yo toujou bezwen elimine sou wout la. 87 00:07:33,462 --> 00:07:35,542 Epi gwo bank yo ap gen pou yo retire. 88 00:07:35,542 --> 00:07:39,994 Yo pral sèlman aktif nan komès valè mobil oswa nan kazino derive yo. 89 00:07:39,994 --> 00:07:50,554 Sepandan, pi gwo pwoblèm Peter Thiel ak tout kolèg li yo ap fè fas kounye a se ke nouvo sistèm sa a pa ka entwodwi san vyolans. 90 00:07:50,554 --> 00:07:53,115 Te gen yon esè sou gwo echèl nan Nijerya. 91 00:07:53,115 --> 00:07:59,503 Anvan sa, yo te fè tès nan Inyon Karayib Lès la, nan Bahamas, e kounye a tou nan kèk lòt ti eta. 92 00:07:59,503 --> 00:08:07,204 Epi tout tès sa yo montre yon sèl rezilta, sètadi: moun pa vle aksepte nouvo lajan sa a volontèman. 93 00:08:07,204 --> 00:08:12,042 Kidonk, pou reyalize objektif sa a, ou dwe mete presyon sou moun yo. 94 00:08:12,042 --> 00:08:14,869 E kote ou ka mete plis presyon? 95 00:08:14,869 --> 00:08:17,627 Presyon ki pi gwo a ka egzèse lè yo fè lagè. 96 00:08:17,627 --> 00:08:21,760 Yo ka egzèse pi gwo presyon lè yo enstile laperèz lagè nan moun. 97 00:08:21,760 --> 00:08:29,228 Kidonk, laperèz pou Twazyèm Gè Mondyal la, ki kounye a ap gaye toupatou nan mond lan, se yon mwayen estrawòdinè 98 00:08:29,228 --> 00:08:36,076 pou entimide moun, konsa yo ka mete an plas mezi ke moun pa t ap aksepte nan sikonstans nòmal. 99 00:08:36,076 --> 00:08:41,643 E sa mwen jwenn ki patikilyèman enteresan sou lagè Iran an kounye a se pa tèlman kesyon an: 100 00:08:41,643 --> 00:08:45,244 Ki lè egzakteman Donald Trump pral frape kounye a? 101 00:08:45,244 --> 00:08:49,951 Oswa poukisa tout bagay ap pran plis tan pase sa yo te atann? 102 00:08:49,951 --> 00:08:52,557 Oubyen ki kote rat volan yo pral ale? 103 00:08:52,557 --> 00:09:04,891 Olye de sa, mwen kwè li pral trè enpòtan nan kontèks sa a pou reponn kesyon an: Poukisa lagè sa a ap fèt kounye a? 104 00:09:04,891 --> 00:09:07,636 Mwen panse, an premye, se yon gwo distraksyon. 105 00:09:07,636 --> 00:09:09,653 Sa pral fè tout moun pè. 106 00:09:09,653 --> 00:09:18,497 Men sa vle di tou ke se yon gwo pilaj nan sistèm aktyèl la, ki kondane pou l efondre. 107 00:09:18,497 --> 00:09:21,440 Reyalite a se ke gen anpil lajan pou fè nan lagè sa a. 108 00:09:21,440 --> 00:09:28,660 Kidonk konpayi zam yo, ki sipòte pa kòporasyon dijital ak finansye, ap fè gwo pwofi sou lagè sa a. 109 00:09:28,660 --> 00:09:30,000 Sa se yon bagay. 110 00:09:30,000 --> 00:09:33,168 Dezyèm bagay la se ke ti ak mwayen antrepriz yo ap kontinye anba presyon. 111 00:09:33,168 --> 00:09:40,261 Si yon gwo atak sou Iran ta vrèman fèt kounye a, nou ka atann ke Iran ap fèmen Detwa Ormuz la. 112 00:09:40,261 --> 00:09:49,378 Si Iran fèmen oswa menm detwi Detwa Ormuz la, entansyonèlman detwi, lè sa a mond lan ap manke 20 pousan gaz 113 00:09:49,378 --> 00:09:54,435 natirèl li bezwen ak 25 pousan gaz likidifye li bezwen. 114 00:09:54,435 --> 00:09:56,792 E kiyès k ap soufri plis? 115 00:09:56,792 --> 00:10:02,200 Se sèlman ti ak mwayen biznis yo, paske pri enèji nan Lwès la pral monte an flèch isit la. 116 00:10:02,200 --> 00:10:05,491 Gwo kòporasyon yo tout ap pase fasilman. 117 00:10:05,491 --> 00:10:07,573 Sa pa yon pwoblèm pou gwo kòporasyon yo. 118 00:10:07,573 --> 00:10:15,175 Men ti ak mwayen biznis yo, ki toudenkou oblije peye anpil plis pou enèji ak gaz, yo sibi gwo frap. 119 00:10:15,175 --> 00:10:17,913 Epi, natirèlman, yo fè yon lòt chwa. 120 00:10:17,913 --> 00:10:26,305 Kidonk, mwen panse se yon fenomèn ki vrèman enpòtan pou nou sonje isit la, ke apwòch sa a ap vize ankò ti ak mwayen antrepriz yo. 121 00:10:26,305 --> 00:10:31,021 Natirèlman, sa ap vle di ke ti ak mwayen biznis yo ap goumen anretou, ke moun yo ap kontinye goumen anretou. 122 00:10:31,021 --> 00:10:34,290 E sa vle di n ap fè fas ak tan ki pral trè, trè ajite devan nou. 123 00:10:34,290 --> 00:10:37,011 Mwen panse konfli sa a kounye a pa ka evite. 124 00:10:37,011 --> 00:10:40,791 Mwen panse nou deja byen antre nan lagè sa a. 125 00:10:40,791 --> 00:10:51,437 Mwen kwè tou ke chèf deta Ewopeyen yo, ki te rankontre ak Donald Trump nan kad G7 la – reyinyon an te sispann bridsoukou. 126 00:10:51,437 --> 00:10:55,496 Yo te rankontre ankò isit la an Ewòp oswa y ap rankontre nan kèk jou k ap vini yo. 127 00:10:55,496 --> 00:10:58,155 Mwen kwè ke tout sa se jis yon taktik pou detounen atansyon. 128 00:10:58,155 --> 00:11:00,854 Lagè a deja deside depi lontan, sa sèten. Lagè a pral fèt. 129 00:11:00,854 --> 00:11:04,806 Epi n ap kontinye avanse ak amelyorasyon an. 130 00:11:04,806 --> 00:11:07,400 N ap kontinye chanje pou yon ekonomi lagè. 131 00:11:07,400 --> 00:11:16,185 Sa a se paske yo ap itilize chanjman sa a pou mete moun anba anpil presyon epi fòse bagay ki pa t ap posib nan sikonstans nòmal. 132 00:11:16,185 --> 00:11:16,665