WEBVTT

00:00.320 --> 00:07.496
Tlalehong ea MedUX, Stockholm e ile ea rehoa toropo e nang
le boiphihlelo bo botle ka ho fetisisa ba 5G Europe ka

00:07.496 --> 00:12.359
2025. Ka morao ho phatlalatso ena, ho na le 'nete e mpe haholo.

00:12.359 --> 00:14.080
Lifilimi le tse ling li hlahisa:

00:14.080 --> 00:18.820
5G – Pale e sa boleloang

00:21.559 --> 00:24.820
Stockholm, Sweden

00:26.519 --> 00:31.320
5G e ile ea hlahisoa Sweden le
linaheng tse ling tse ngata ka 2020.

00:31.320 --> 00:37.180
Theknoloji ena e ncha e lebelletsoe ho fana ka
lebelo le phahameng haholo la phetiso 'me e

00:37.180 --> 00:40.719
sebelisa maqhubu a phahameng ho feta 3G le 4G.

00:40.719 --> 00:47.920
5G e ntsha maemo a maholohadi a mahlaseli a microwave ka
makgetlo a 10 ho isa ho a 100 ho feta ditsamaiso tse fetileng.

00:47.920 --> 00:54.024
Tšebeliso ea 5G e qaliloe ntle le hore ho
etsoe liphuputso tsa pele ho hlahloba litlamorao

00:54.024 --> 00:57.679
tsa bophelo bo botle tsa theknoloji ena e ncha.

00:57.679 --> 01:03.679
Ke ngaka, ke setsebi sa mofetše,
'me ke phekōletse bakuli ba mofetše.

01:03.679 --> 01:09.504
Ke ile ka qala ho etsa dipatlisiso ka dintlha
tsa tikoloho le dikotsi tsa kankere ha taba ya

01:09.504 --> 01:12.799
Agent Orange le yona e hlaha naheng ya Sweden.

01:12.799 --> 01:21.258
Hoo e ne e le lilemong tsa bo-60 le bo-70, mme lilemong tsa bo-80
kapa bofelong ba bo-70, ke ne ke e-na le

01:21.258 --> 01:29.560
bakuli ba nang le mofuta o itseng oa mofetše o
neng o fafalitsoe merung ka Agent Orange ena.

01:29.560 --> 01:35.239
Ka nako eo, ho ne ho sa tsejwe haholo hore e ne e
le bothata ba dioxin, bothata ba chefo ya TCDD.

01:35.239 --> 01:43.043
Ke ile ka etsa liphuputso tse ling mabapi le lintho tse
silafatsang tsa organic tse tšoarellang joalo ka li-PCB le

01:43.043 --> 01:50.847
likotsi tsa mofetše, joalo-joalo. Qetellong, ke qetile
lilemo tse mashome a mabeli kapa ho feta ke etsa liphuputso

01:50.847 --> 01:54.719
ka mahlaseli a maqhubu a radio le likotsi tsa mofetše.

01:54.719 --> 02:03.449
Re phatlalalitse liphuputso tse 'maloa mabapi le likotsi tsa
mofetše, haholo-holo tšebeliso ea mehala ea thekeng le likotsi

02:03.449 --> 02:12.320
tsa mofetše bokong, glioma, le hape bakeng sa kutlo, acoustic
neuroma. Liphuputso tsa rona le tsa ba bang li bontšitse hore o

02:12.320 --> 02:19.702
na le kotsi e phahameng ea mofetše ka makhetlo a
mabeli ho isa ho a mararo haeba o sebelisitse mohala oa

02:19.702 --> 02:23.960
thekeng ka lilemo tse 'maloa, lilemo tse 10 kapa ho feta.

02:23.960 --> 02:31.374
Ho tloha ka nako eo, re ile ra batlisisa tšusumetso ea tikoloho
ea maqhubu a seea-le-moea, haholo-holo a tsoang

02:31.374 --> 02:37.719
mehlaleng ea seea-le-moea, e leng bothata ba
'nete bo ntseng bo hola ka ho hlahisoa ha 5G, jj.

02:37.719 --> 02:43.483
Ke moqolotsi oa litaba – eo hangata a bitsoang
moqolotsi oa lipatlisiso – 'me ke entse

02:43.483 --> 02:48.520
li-documentary tse ngata, haholo-holo bakeng sa seea-le-moea.

02:48.520 --> 02:55.611
Ke sebelitse mmusong wa Sweden ka dilemo tse ngata, haholoholo
seea-le-moeeng mme hape le hanyenyane

02:55.611 --> 03:04.400
thelevisheneng. Dilemong tse mmalwa tse fetileng, ke ile ka qala
kanale ya ka, Folkets Radio – Seea-le-moeeng sa Batho.

03:04.400 --> 03:10.390
Ke nahana e ne e le nakong eo 5G e neng e
hlahisoa. Ke ne ke tseba monna ea neng a khanna ho

03:10.390 --> 03:14.159
potoloha Stockholm a nka litekanyo malapeng a batho.

03:14.159 --> 03:17.599
Ke ile ka fuoa monyetla oa ho mo
felehetsa ka letsatsi le le leng.

03:17.599 --> 03:21.965
Ke ile ka nka rekota ea ka le maekrofounu,
'me ra khanna ra potoloha Stockholm ra

03:21.965 --> 03:24.039
kopana le batho ba neng ba tletleba ka eona.

03:24.039 --> 03:31.684
Sebakeng se seng ka ho khetheha Kista, e leng toropo e ka thoko
ho Stockholm, ho ne ho e-na le mosali, eo ke nahanang hore o tsoa

03:31.684 --> 03:38.300
Iran, ea ileng a tletleba ka hore ho na le lihlopha tsa
li-antenna marulelong a hae, hantle ka holim'a siling ea hae.

03:38.300 --> 03:45.879
Mme morali oa hae o ile a tsoha bosiu a tsoa mali nkong le
ho ba le mathata a mefuta eohle – 'me o ne a ferekane haholo.

03:45.879 --> 03:51.564
Ke ile ka etsa puisano le eena mme e ne e utloisa bohloko pelong,
empa ke ne ke sa utloe letho. Kahoo ka mo

03:51.564 --> 03:56.560
botsa hore na a ka mpontša sebaka ka
foleteng ea hae moo a nahanang hore bo mpe haholo.

03:56.560 --> 04:03.396
Mme a re: Ke tafole ena ya ho jela, ha re sa e sebedisa,
hobane le batho ba tlang mona ba sa tsebeng letho ba

04:03.396 --> 04:07.759
botsa hore na ho na le ntho e sa tlwaelehang ka folete ena.

04:07.759 --> 04:14.682
Kahoo ka re ho lokile, ka dula fatshe mme ka qala sebadimisa-nako
sa ka le sesebediswa sa ka sa ho rekota, mme ha ho letho le ileng

04:14.682 --> 04:18.399
la etsahala – ka motsotso o le mong, e le mmedi, e le meraro.

04:18.399 --> 04:26.399
Empa eaba, kamora metsotso e mene, e qala ho
ntshwathisa letsohong le letsoeleng, mme ho ya hola ho hola.

04:26.399 --> 04:36.080
Kamora metsotso e supileng, ka etsa qeto, e, ke utlwa ho
hong, mme ka re ke a leboha. Ha ke tswa ka lifti, ho ne

04:36.080 --> 04:40.920
ho utlwahala jwalo ka ha eka tlou e eme sefubeng sa ka.

04:40.920 --> 04:51.199
Ke ne ke sa kgone ho hema, mme ke ile ka dula
ke sa heme bakeng sa metsotswana e seng mekae.

04:51.199 --> 04:58.040
Mme eo e bile lekgetlo la pele ke
hlile ka utlwa: Sena se na le phello.

04:58.040 --> 05:04.633
Taba ea hore 5G e ile ea hlahisoa ntle le liphuputso tsa polokeho
tse etselitsoeng pele e halefisitse

05:04.633 --> 05:11.000
bo-ramahlale ba bang ba neng ba batlile hore
liphuputso tsa polokeho li etsoe pele 5G e hlahisoa.

05:11.000 --> 05:18.594
Ba ne ba tshwenyehile hore 5G e ka nna ya baka
ditlamorao tse mpe tsa bophelo bo botle ka lebaka la maemo a

05:18.594 --> 05:22.839
phahameng a mahlaseli le tshebediso ya maqhubu a matjha.

05:22.839 --> 05:31.444
Ba boetse ba hatelletse hore litlamorao tse kotsi tsa
litsamaiso tsa pele tse kang 2G, 3G le 4G li se li

05:31.444 --> 05:36.839
etsahetse kaholimo haholo ho meeli ea li-antenna tsa 5G.

05:36.839 --> 05:46.360
Kamora selemo kapa tse peli, ke ile ka fallela
mona mme ka utloa bohloko bo itseng sefubeng sa ka.

05:46.360 --> 05:52.879
Mme ka nahana, ka tlwaelo nka be ke se na
yona. Ka ipotsa hore na ke hobaneng ke na le yona.

05:52.879 --> 06:02.600
Empa kaha ke ne ke ntse ke nahana ka taba ena, ho ile ha
ntlhahela: Ho thoe'ng haeba tora ena ea 5G e hlile e mpama?

06:02.600 --> 06:08.735
Kahoo ka kopa e mong oa batho bao ke neng ke ba
botsisitse, ea nang le sesebelisoa sena sa ho lekanya, e leng

06:08.735 --> 06:12.680
EMF meter, hore a tle sebakeng sa ka 'me a nke litekanyo.

06:12.680 --> 06:18.600
O ile a etsa jwalo mme a re, 'Ao, haele hantle e
phahame haholo ka phaposing ya hao ya ho robala.

06:18.600 --> 06:25.837
Motheo oa Tšireletso khahlanong le Mahlaseli oa Sweden o ile oa
ikopanya le batho ba 'maloa ba neng ba tletleba ka matšoao a

06:25.837 --> 06:32.024
fapaneng, a kang mathata a boroko, hlooho e opang,
tšisibalo le mathata a pelo, kamora hore liteishene tsa

06:32.024 --> 06:36.240
phetiso tsa 5G li kenngoe haufi le lifolete kapa matlo a bona.

06:36.240 --> 06:44.086
Tsena ke matšoao a tšoanang hantle a fumanoeng
liphuputsong tsa mahlale lilemong tse 25 tse fetileng ho

06:44.086 --> 06:48.519
batho ba lulang haufi le mehlala ea mehala ea mohala.

06:48.519 --> 06:56.639
Ngaka Lennart Hardell o ne a sisintse hore re etse dipatlisiso
ka ditlamorao tsa bophelo bo botle le maemo a mahlaseli a 5G.

06:56.639 --> 07:01.720
Re phatlalalitse dithuto tsa mehlala e robileng meno e
le mmedi le kakaretso ya dithuto tseo ho fihlela jwale.

07:01.720 --> 07:08.469
Ho a tshosa hore diphuputso tsena tsa
diketsahalo ke tsona feela ho fihlela jwale tse

07:08.469 --> 07:12.759
hlahlobileng ditlamorao tsa 5G bophelong ba batho.

07:12.759 --> 07:18.600
Ho ya ka tsebo ya ka, mofuta ona wa
dipatlisiso ha o etswe kae kapa kae lefatsheng.

07:18.600 --> 07:30.748
Empa ho bile le litlaleho tsa batho ba tlalehang matšoao kamora
hore 5G e kenngoe moahong oa bona kapa ka mose ho seterata. Ba

07:30.748 --> 07:39.811
ile ba ba le matšoao a tloaelehileng a amanang
le 'microwave syndrome', ho kenyeletsa hlooho e

07:39.811 --> 07:44.439
bohloko, mokhathala, litšitiso tsa boroko, jj.

07:44.439 --> 07:50.480
Ehlile, ho ka ba le bohloko ba
mesifa le mathata a mpa kapa a pelo.

07:50.480 --> 07:57.814
Kahoo ho na le matšoao a mangata, 'me a ka hlaha kapele
haholo ha motho a pepesetsoe mahlaseli – ho fapana le

07:57.814 --> 08:02.120
kankere, eo re e-s'o e fuputse, e leng phello ea nako e telele.

08:02.120 --> 08:09.588
5G e qaliloe Sweden lilemo tse 'ne kapa tse hlano
tse fetileng, ka 2020 – 'me mofetše e le phello

08:09.588 --> 08:13.600
e tla bonahala kamora lilemo tse 10, 15 kapa 20.

08:13.600 --> 08:19.467
Hase feela kotsi ea nako e telele ea mofetše,
empa hape ho na le matšoao ana a matla ao batho ba

08:19.467 --> 08:22.399
bang ba bang le bona athe ba bang ha ba na ona.

08:22.399 --> 08:26.732
Batho ba bangata mohlomong ba se ba ntse ba
na le tsona, empa ha ba tsebe ka kamano ea

08:26.732 --> 08:29.839
tsona le mahlaseli a maqhubu a seea-le-moea.

08:29.839 --> 08:37.519
Ho feta moo, ho tshwana le diphuputso tsa kgale tsa provocation,
hobane boholo ba batho bana ba ile ba tlameha ho tloha ofising

08:37.519 --> 08:45.960
kapa lapeng la bona ho ya phela sebakeng se seng, mme matshwao a
bona a nyamela ka nako e kgutshwane haholo, ka matsatsi a mmalwa.

08:45.960 --> 08:52.240
Ke phetse foleteng ea ka ka lilemo tse ka bang 30.

08:52.240 --> 08:58.840
Mme ke ne ke na le diteishene tsa phetiso tsa 3G
le 4G haufi le folete ya ka ka dilemo tse ngata.

08:58.840 --> 09:04.919
Empa kamora hore ba ntlafatse ho 5G,
li-antenna tse ngata haholo li ile tsa kenngwa.

09:04.919 --> 09:09.919
Dikarolo tsa antenna di ne di le kgolo ka makgetlo a mararo.

09:09.919 --> 09:17.166
Se neng se ntshwenya ke hore ke bone hore di ne di lebisitswe
ka kotloloho foleteng ya ka. Mme di ne di hlomilwe ntlong

09:17.166 --> 09:20.759
e neng e le tlase ho feta ntlo eo ke neng ke dula ho yona.

09:20.759 --> 09:27.041
Kahoo e ne e le ka pela ntlo ea ka, 'me ka e
lekanya hamorao; e ne e le bohōle ba

09:27.041 --> 09:31.879
limithara tse ka bang 22 ho tloha foleteng ea ka.

09:31.879 --> 09:39.320
Bekeng ea pele, ke ile ka hlokomela mokhoa oo ke neng ke
utloa pelo ea ka e otla ka matla mantsiboea 'ngoe le

09:39.320 --> 09:43.279
'ngoe ka hora ea leshome kapa ea leshome le motso o mong.

09:43.279 --> 09:49.440
Mme ya tswela pele bosiu bohle ho
fihlela ke tswa ka tlung hoseng.

09:49.440 --> 09:54.840
Mme ka hopola: ha mafelo a beke a ntse a atamela,
pelo ya ka e ne e otla ntle le kgaotso ho tloha

09:54.840 --> 09:57.919
bosiung ba Labohlano ho fihlela hoseng ha Mantaha.

09:57.919 --> 10:04.200
Ke ne ke se ke se na matla 'me ke
ile ka qala ho opeloa ke hlooho.

10:04.200 --> 10:15.951
Motho eo ke neng ke ratana le yena o ile a tla nketela.
Kamora ho dula phaposing ya ka ya ho phomola ka halofo ya

10:15.951 --> 10:21.879
hora, a utlwa bohloko bokong, a qala ho lla mme a botsa:

10:21.879 --> 10:30.139
Ho etsahalang mona? Ke eng seo? Na ke
antenna, antenna ea 5G? Ho etsahalang mona?

10:40.639 --> 10:49.293
Kamora ho lula foleteng e le 'ngoe ka lilemo tse
leshome, ke ile ka hlokomela ka Pulungoana 2021

10:49.293 --> 10:53.320
hore ho ne ho ntse ho etsoa mosebetsi marulelong.

10:53.320 --> 11:01.376
Ke ile ka botsa-botsa mme ka fumana hore e mong oa
bafani ba ka sehloohong ba litšebeletso tsa mohala oa Sweden

11:01.376 --> 11:05.679
o ne a tla kenya li-antenna tse ncha tsa 5G marulelong.

11:05.679 --> 11:13.360
Pele, ho ne ho ena le seteishene sa phetiso se neng se le
teng marulelong bakeng sa sistimi ya kgale ya dikgokahano.

11:13.360 --> 11:17.840
Ke ne ke tseba hore ho ne ho
kgonahala ho lekanya mahlaseli a maekrowave.

11:17.840 --> 11:26.474
Ke ka lebaka leo ke ileng ka ikopanya le setsebi se
neng se ka se lekanya ka nepo pele se kenngoa. Sena

11:26.474 --> 11:31.159
se re file litekanyo pele antenna ea 5G e hlomamisoa.

11:31.159 --> 11:37.679
Ha 5G e hlahisoa, ke ile ka ba le
matšoao a hlakileng kapele haholo.

11:37.679 --> 11:48.879
Ke ne ke sa ikutloe hantle ho hang ka hlooho e bohloko,
tšisibalo, molumo o sa kgaotseng ditsebeng le ho hlohlona.

11:48.879 --> 11:52.240
Ke lekile ho robala ka phaposing e 'ngoe.

11:52.240 --> 11:55.279
Ke ile ka ikutloa betere hanyane moo, empa eseng haholo.

11:55.279 --> 12:03.720
Ke ne ke tseba hore e ka ba phello ea
placebo, hore mehopolo le maikutlo li ama kahlolo.

12:03.720 --> 12:08.077
Ke hlokometse ka hloko kamoo ke ikutloang
kateng mosebetsing, ka tlung, kantle, ka

12:08.077 --> 12:11.200
phaposing tse fapaneng le malapeng a batho ba bang.

12:11.200 --> 12:20.480
Matšoao a tšoanang a ile a boela a hlaha ha ke le
lapeng – 'me a mpefala haholo ha ke le betheng.

12:20.480 --> 12:32.000
Ha re hlokomela hore e se e qalile ho sebetsa, ke ile
ka ikopanya le setsebi se neng se entse litekanyo hape.

12:32.000 --> 12:41.679
Ha a se a lekantse maemo a mahlaseli, o ile a re,
"Ha o ka ke wa phela mona, phutha dintho tsa hao!"

12:41.679 --> 12:49.399
Pele re fetola antenna, ka sistimi ea khale, re ne re
lekanya li-microwatt tse 6,000 ka metre e le 'ngoe e sekwere.

12:49.399 --> 12:55.368
Kamora ho kenngwa, ha diantenna di ne di se di sebetsa, re ile ra
lekanya bonyane dimilione tse 2.5 tsa di-microwatt

12:55.368 --> 13:01.919
ka metara e sekoere – e leng tekanyo e phahameng ka
ho fetisisa eo sesebediswa se neng se ka e lekanya.

13:01.919 --> 13:04.639
Haholoholo betheng eo Kerstin a neng a robetse ho eona.

13:04.639 --> 13:21.440
Eaba re phutha thepa ea rona 'me ra fallela foleteng
ea 30 m² e nang le sofa e fetohang bethe le tafole.

13:21.440 --> 13:25.360
Eaba ke ile ka ba sieo libeke tse peli.

13:25.360 --> 13:29.240
Ha ke kgutla, ke ile ka leka ho
phela ke le mong foleteng ya kgale.

13:29.240 --> 13:32.039
Ke hona moo matšoao a ka a ileng a hlaha:

13:32.039 --> 13:45.399
Ho nyekeloa ke pelo, ho khomara ha letlalo, ho
lla ha litsebe, ho tsoa mali melomong, tšisinyego.

13:45.399 --> 13:54.600
Ke ile ka hlokomela hore le nna nke ke ka dula
mona, kahoo ka fudusela foleteng e nyane ya Kerstin.

13:54.600 --> 14:01.200
Matšoao a ile a nyamela ka mora matsatsi a seng makae.

14:01.200 --> 14:08.460
Ho ne ho hlakile haholo hore matšoao a ne a
amana le folete ea rona le se neng se le marulelong.

14:13.799 --> 14:18.120
Maemong a mang, re ne re na le litekanyo esale pele.

14:18.120 --> 14:22.120
Ha di a ka tsa ba tlase, empa e ne e le thekenoloji e fapaneng.

14:22.120 --> 14:25.120
Mohlomong li-microwatt tse seng
kae ka sekete ka metara e sekwere.

14:25.120 --> 14:33.679
Empa ka nako eo e ne e le 3G kapa 4G,
mefuta ea mahlaseli e neng e le teng pele ho 5G.

14:33.679 --> 14:37.840
Empa ha 5G e kengoa, ba ile ba potlakela ho ba le matšoao.

14:37.840 --> 14:42.679
Ho a makatsa hore ebe batho bana ba
ile ba mamella meloko e fetileng.

14:42.679 --> 14:48.799
Empa ka 5G, ba hlahisitse matšoao ana a sa balweng.

14:48.799 --> 14:54.200
E ne e le bohloko bo feteletseng boo ke
neng ke e-s'o ka ke bo utloa bophelong ba ka.

14:54.200 --> 14:55.799
E ne e le bohloko bo matla ka ho
fetisisa boo nkileng ka bo utloa.

14:55.799 --> 14:58.600
Mme ho ile ha etsahala makgetlo a mmalwa.

14:58.600 --> 15:02.120
Ke ne ke nahana hore ke tla shoa.

15:02.120 --> 15:10.440
Kahoo ke ile ka fumana likhokahano mme ka
hlokomela hore ho na le phoso ka antenna.

15:10.440 --> 15:11.919
Hoo ho kotsi.

15:11.919 --> 15:13.840
Ke hloka ho tsoa mona.

15:13.840 --> 15:18.744
Ke ile ka kgona ho dula le batho ba
fapaneng, e leng se ileng sa nnamolang; ho seng

15:18.744 --> 15:22.360
jwalo, nkabe ke ile ka tlameha ho kena hoteleng.

15:22.360 --> 15:31.919
Ke ne ke tshaba ho hloka bodulo
haeba nka se kgone ho laola boemo.

15:31.919 --> 15:41.600
Nako le nako ha ke kgutlela foleteng ya ka ho ya lata thepa
ya ka, matshwao a ka a ne a mpefala. Nako e nngwe le e nngwe.

15:41.600 --> 15:49.151
Mme ka hlokomela mokgwa wa hore matshwao a ne a
hlaha kamora dihora tse 6 ho isa ho tse 8 mme ka

15:49.151 --> 15:53.600
nako e nngwe a nka ho fihlela letsatsing le latelang.

15:53.600 --> 15:59.200
Ke ile ka hlokomela hore ke bile le
hlooho e bohloko ka matsatsi a mahlano.

15:59.200 --> 16:02.600
Ho ne ho le thata ho sebetsa nakong ena.

16:02.600 --> 16:08.854
Ke ile ka ba bonolo haholo ho mahlaseli, hoo ke neng ke
se ke sa khone le ho tshwara mouse ya ka ya

16:08.854 --> 16:13.440
khomphutha ya Bluetooth ntle le ho utlwa bohloko bo feteletseng.

16:13.440 --> 16:15.679
Mme ke ne ke qetile dilemo ke di sebedisa.

16:15.679 --> 16:18.120
Ka tšohanyetso, ke ile ka sitoa ho mo tšoara.

16:18.120 --> 16:24.720
Ke ile ka hlokomela ho ba le kutlo e eketsehileng ho motlakase.

16:24.720 --> 16:35.460
Mme ha ke ntse ke qeta nako e telele ke le tlasa
mahlaseli foleteng ya ka, boemo bo ne bo mpefala le ho feta.

16:44.159 --> 16:50.925
Mebuso ya rona le indasteri ba bolela hore ha ho na dikotsi
tsa bophelo bo botle tse amanang le mahlaseli a 5G hobane

16:50.925 --> 16:54.919
re na le seo ho thoeng ke meedi e re sireletsang kotsing.

16:54.919 --> 17:00.041
Leha ho le jwalo, di re sireletsa feela
kgahlanong le "phello ya ho futhumala" ya hang-hang e

17:00.041 --> 17:03.600
bonwang kamora hora ya mahlaseli a phahameng haholo.

17:03.600 --> 17:11.504
Ka hona, ha li re sireletse ho tsoa litlamoraong tse ling tsa
mahlaseli a nako e telele, tse kang mofetše, mathata a

17:11.504 --> 17:20.400
boroko, hlooho e bohloko, mathata a pelo kapa litlamorao tse
ling tse kotsi tse sa bakoeng ke mocheso. Ke ka lebaka leo

17:20.400 --> 17:27.519
Bo-ramahlale ba bangata ba nka meedi ena e sa lekana
ho sireletsa kgahlanong le tshenyo ya bophelo bo botle.

17:27.519 --> 17:30.799
Hobaneng meeli e se e sa fane ka tshireletso?

17:30.799 --> 17:35.079
Karabo ke hore li bohlokwa bakeng sa indasteri.

17:35.079 --> 17:43.024
Meedi ena, e amohetsweng ke dinaha tse ngata, e kgothaleditswe
ke mekgatlo e nang le tshusumetso e kgolo jwalo ka ICNIRP,

17:43.024 --> 17:46.599
Mokgatlo wa Lefatshe wa Bophelo (WHO) le Khomishene ya Yuropa.

17:46.599 --> 17:52.371
Ka bobeli ICNIRP le WHO li'nile tsa
nyatsuoa ka ho emela lithahasello tsa liindasteri

17:52.371 --> 17:55.440
ho e-na le tsa bophelo bo botle ba sechaba.

17:55.440 --> 18:00.424
Ka lilemo tse ngata, Mokgatlo wa Lefatshe wa
Bophelo bo Botle o bile o amohetse menehelo ho tswa

18:00.424 --> 18:03.720
indastering ya dikgokahanyo ho kgothalletsa meedi ena.

18:03.720 --> 18:09.180
ICNIRP e boetse e nyatsitsoe ka
lebaka la maqhama a eona le indasteri.

18:14.200 --> 18:21.543
Ho na le ho hong ka theknoloji ena, hobane e
buleha le ho koala kapele – e bitsoang

18:21.543 --> 18:25.359
MIMO, Multiple Input Multiple Output radiation.

18:25.359 --> 18:31.799
Hona ke tlhaselo e matla 'meleng oohle oa
motho, 'me ho bonahala e le bothata bo boholo.

18:31.799 --> 18:35.680
Mokhoa o mong e ka ba hore ha e phomose hakaalo.

18:35.680 --> 18:43.316
Ha chefo kapa mahlaseli a kene boemong ba
lisele, tshenyo e ka etsahala. Empa ka tlwaelo ho

18:43.316 --> 18:48.000
boetse ho na le mokgwa wa ho lokisa ka hara lisele.

18:48.000 --> 18:53.689
Sena ha se khonehe ka 5G hobane e lebelo haholo ebile e
na le sekhahla se phahameng haholo sa maqhubu, e leng

18:53.689 --> 18:56.880
se bakang litlamorao tsena tsa chefo 'meleng oa motho.

18:56.880 --> 19:00.799
Sena se sebediswa kalafong ya
mahlaseli, bakeng sa phekolo ya kankere.

19:00.799 --> 19:12.240
Sebakeng sa ho fana ka tekanyo hang ka letsatsi, re ka e arola mme
ra fana ka tekanyo habeli, e 'ngoe hoseng le e 'ngoe thapama.

19:12.240 --> 19:23.920
Mme re a tseba hore tekanyo e tshwanang e kotsi haholo ho
disele tsa kankere ha e arolwa ka dikarolo tse pedi ka letsatsi.

19:23.920 --> 19:28.489
Sena se amana le mokhoa oa ho lokisa; ha 'mele o
hlahlojoa ka mahlaseli khafetsa ka nako e khuts'oane, ha o

19:28.489 --> 19:32.380
fumane nako ea ho lokisa tšenyo e bakoang ke mahlaseli.

19:44.720 --> 19:51.000
Kahoo ke ile ka ba le bothata bo boholo le Wi-Fi le Bluetooth.

19:51.000 --> 19:55.599
Ha ke fallela foleteng e 'ngoe, ke ile ka kula haholo.

19:55.599 --> 20:05.400
Ke ne ke ntse ke le boemong bo bobe haholo 'me ke ne ke
ameha haholo ke mefuta eohle ea mahlaseli a motlakase.

20:05.400 --> 20:13.123
Hona ke bothata haeba u ameha, kaha ho se ho le thata hore o ka
phela fela ka foleteng efe kapa efe hona joale hobane ho na le

20:13.123 --> 20:19.927
mahlaseli a mangata haholo moo kajeno – esita le a
tsoang ho baahisani ba hao, hobane ba na le libuela-hōle tsa

20:19.927 --> 20:23.960
Bluetooth, li-router tsa Wi-Fi, le marang-rang a mesh.

20:23.960 --> 20:29.220
Re hahile setjhaba se kulisang batho kajeno.

20:37.160 --> 20:51.440
Ena ke nehelano e fanoeng ke moemeli oa Ericsson ka 2017
mabapi le meeli ea EMF bakeng sa katoloso ea marang-rang a 5G.

20:51.440 --> 20:58.240
Sebaka se qheletsoeng ke sebaka seo batho ba sa
khoneng ho phela kapa ho lula ho sona nako e telele.

20:58.240 --> 21:07.428
Haeba Ericsson e ne e tlameha ho sebelisa meedi e leng tlase ka
makgetlo a 100 – kapa ka mantswe a mang e tiileng ka makgetlo a

21:07.428 --> 21:16.543
100 ho feta meedi ya ICNIRP – jwale sebaka se qhelellwang se ne
se tla ba seholo haholo ha se bapiswa le sebaka se qhelellwang

21:16.543 --> 21:21.599
ka meedi ya ICNIRP hoo se neng se tla akaretsa sebaka sena feela.

21:21.599 --> 21:28.766
Sena se na le litlamorao tse kholo ho Ericsson, mme ba fihletse
qeto ea hore sebaka se thibetsoeng se nang le meeli

21:28.766 --> 21:37.059
ea ICNIRP e tlase ka makhetlo a 100 se ka etsa hore
katoloso ea 5G e be bothata bo boholo kapa e se khonehe.

21:41.799 --> 21:47.119
Ka lehlakoreng le leng, ho na le diteishene
tse ngata haholo tsa phetiso tsa 5G mona.

21:47.119 --> 21:55.920
Ke nahana re ka bala ba robeli. Mme ba haufi le batho
ba fetang ka tsela le haufi le lihlooho, hobane ho na le

21:55.920 --> 22:01.160
moaho o le mong feela o bataletseng oa mofuta ona mona.

22:01.160 --> 22:05.640
Mme re na le maemo a phahameng haholo a mahlaseli mona.

22:05.640 --> 22:13.240
Hona joale re na le livolte tse 14, 15 ka metre,
empa re se re lekantse litekanyo tse phahameng haholo.

22:13.240 --> 22:19.829
Ha o ka suthela nqa eo mahlaseli a tsoang ho eona, matla a ona a
tla ba holimo haholo, a ka ba livolte tse 30 ho isa ho tse 40 ka

22:19.829 --> 22:24.784
metre – e leng haufi haholo le livolte tse 50 ka
metre moo ho ileng ha bonoa kotsi e eketsehileng

22:24.784 --> 22:27.680
ea mofetše liphuputsong tse entsoeng liphoofolong.

22:27.680 --> 22:36.782
Sebaka sena ha se bolokehe ho hang; ke sebaka
seo o ka tshwarwang ke 'microwave syndrome' kapa

22:36.782 --> 22:42.960
matshwao a bakwang ke mahlaseli a maqhubu a radio.

22:42.960 --> 22:49.906
Toropo ea khale e tletse meaho haholo ebile e na le literata tse
tšesaane haholo, ke ka lebaka leo ba kenteng

22:49.906 --> 22:56.440
mahlaseli a phahameng haholo a tsoang liteisheneng
tsa phetiso e le hore a fihlele toropo ea khale.

22:56.440 --> 23:04.359
Theknoloji ena ha e a ntlafatsoa
hantle ebile ha e laoloe hantle ke sechaba.

23:04.359 --> 23:09.799
Mme batho ha ba e utlwisise, ehlile, kapa ha ba
elellwe, hobane o ke ke wa dupellela mahlaseli.

23:09.799 --> 23:12.720
Ha o kgone ho e bona, ho e utlwa, jwalo jwalo.

23:12.720 --> 23:17.519
Hona ke mohlotsa oa tikoloho o
tloaelehileng o sa nkoeng e le kotsi.

23:17.519 --> 23:22.559
Ha e le hantle ho tshwana le ka dioxins,
tse bakang mofets'e Sehlopha sa 1 ho batho.

23:22.559 --> 23:28.400
Ha o ka e nkga, ha o ka e utlwa kapa
ha o ka e latswa. E tshwana haholo.

23:28.400 --> 23:37.839
Ke sesosa sa mofets'e se khutsitseng seo jwale re nang
le sona tikolohong ya rona, mme se ntse se matlafala.

23:37.839 --> 23:46.920
Meedi ya mesi e kotsi hangata e behwa ho
sireletsa setjhaba, mme indasteri e tlameha ho e latela.

23:46.920 --> 23:52.319
Leha ho le jwalo, tabeng ena, meedi e behilwe
haholo ho sireletsa ditlhoko tsa indasteri.

23:52.319 --> 23:56.279
Sena se ile sa hlaka pele ho kenyelletso ea 5G.

23:56.279 --> 24:03.166
Indasteri e ile ea hatella linaha le libaka hore li amohele meeli
e tlase ho feta e behiloeng ke ICNIRP le WHO, e le

24:03.166 --> 24:10.079
ho etsa hore meeli eo e se ke ea fana ka tšireletso
e lekaneng, mohlala, Italy, Brussels le Switzerland.

24:10.079 --> 24:15.920
Ho seng jwalo, 5G e ka be e sa thehwa.

24:15.920 --> 24:21.672
Ke nkile litekanyo likolong tse leshome
haufi le Örebro, toropo ea heso, 'me ho na le

24:21.672 --> 24:25.319
mahlaseli a phahameng haholo masimong a likolo.

24:25.319 --> 24:32.860
Ke li-microwatt tse 10,000, kapa hoo e ka bang li-microwatt
tse 30,000-40,000 ka metre e sekwere, e leng ka holimo

24:32.860 --> 24:37.440
haholo ho tekanyo e kotsi e fumanoeng liphuputsong tse fapaneng.

24:37.440 --> 24:41.519
Re bona hore dihlopha tsohle tsa dilemo di anngwa.

24:41.519 --> 24:48.839
Empa re tseba ho tsoa liphuputsong tse ling hore bana ka
kakaretso ba na le maikutlo a matla ho feta batho ba baholo.

24:48.839 --> 24:54.039
Mme seo, ehlile, ke sesosa sa
ngongoreho, mohlala mabapi le boemo ba dikolong.

24:54.039 --> 25:01.186
Re sebedisa Wi-Fi haholo, mme re a tseba hore ke
bothata bo ntseng bo hola ho bana ba sekolo,

25:01.186 --> 25:06.339
bo bakang mokgathala, hlooho e opang le tse ding.

25:09.839 --> 25:16.440
Indasteri ea likhokahano tsa mehala, ehlile, ke eona
moqolotsi e ka sehloohong ea susumetsang katoloso ea 5G.

25:16.440 --> 25:24.720
5G ha e hlokehe haholo-holo ho fihlela litlhoko
tsa baahi, empa ho fihlela litlhoko tsa indasteri.

25:24.720 --> 25:32.259
Ka bomadimabe, indasteri ha e so bontshe thahasello diphethong tsa
phuputso ya rona kapa ditlalehong tse mabapi le ditlamorao tse

25:32.259 --> 25:36.480
mpe tsa bophelo bo botle tsa thekenoloji ya bona e ntjha ya 5G.

25:36.480 --> 25:41.799
Ho e-na le hoo, ba ile ba nka mehato
ea ho pata tšenyo ea bophelo bo botle.

25:41.799 --> 25:50.119
Ka mohlala, moemedi ya tswang Ericsson – mofani ya ka sehloohong
lefatsheng wa diteishene tsa motheo tsa 5G – o rometse

25:50.119 --> 25:59.380
molaetsa wa imeile ho mohatisi ya hatisitseng phuputso
ya rona ya pele, a kopa hore sengolwa sa rona se huloe.

26:08.799 --> 26:15.881
Ena ke bopaki ba hore indasteri e leka ka sephiri ho pata dikotsi
tsa bophelo bo botle mme ha e na thahasello

26:15.881 --> 26:21.960
phuputsong efe kapa efe e sa nkeng
lehlakore mabapi le ditlamorao tsa bophelo bo botle.

26:21.960 --> 26:26.390
Ditlaleho tsena tsa diketsahalo di bohlokwa
hobane ke matshwao a hlokang tlhokomelo a

26:26.390 --> 26:29.279
bontshang hore ho na le ho hong ho etsahalang.

26:29.279 --> 26:37.938
Ke sesupo sa pele. Joalo ka linonyana tsa canary
tseo ba neng ba li sebelisa ka mekhahlelong mehleng

26:37.938 --> 26:42.839
eo ho bona hore na li arabela joang boleng ba moea.

26:42.839 --> 26:46.960
Ha ba kula, e ne e le sesupo sa hore lintho ha li tsamaee hantle.

26:46.960 --> 26:56.519
Ha o sheba nalane, tsebo e ngata ya bongaka e qalile ka
dithuto tsa diketsahalo, jwalo ka ditlaleho tsa diketsahalo.

26:56.519 --> 26:59.519
Ke sesupo sa pele sa hore ho na le phoso mona.

26:59.519 --> 27:07.000
Ehlile, li tlameha ho tlatselletsoa ka lithuto
tse ling le letoto le leholo la liketsahalo.

27:07.000 --> 27:16.376
Batho ba qobelloa ho pepesetsoa mahlaseli ana malapeng a
bona, ba se na monyetla oa ho hana, ntle le tumello ea

27:16.376 --> 27:21.759
bona – le ntle le liphuputso tse bontšang hore ha a kotsi.

27:21.759 --> 27:28.357
Ho fapana le hoo, bopaki bo ntse bo eketseha ba
hore e kotsi, mme borasaense ba bangata le ho feta

27:28.357 --> 27:31.880
ba ntse ba lemosa ka likotsi tsa bophelo bo botle.

27:31.880 --> 27:39.359
Boemo bona, ehlile, ke bo fapaneng le seo re
ka se lebellang ho tsoa sechabeng sa demokrasi.

27:39.359 --> 27:46.680
Sena se bontsha hore indasteri e na le tshusumetso e feteletseng
mabapi le kamoo setjhaba se sebetsanang le dikotsi tsena.

27:46.680 --> 27:56.023
Hape ho bontša hore mekhatlo le makala ana,
joalo ka ICNIRP, WHO le European Commission, a

27:56.023 --> 28:01.880
re a sireletsa sechaba, empa ha e etse joalo.

28:01.880 --> 28:05.759
U re boemo bona bo ka tlase ho maemo a ICNIRP.

28:05.759 --> 28:15.200
Empa ha o sheba 5G ka leihlo la bongaka feela, ha e
a lokela ho ba teng, le 6G le yona ha e a lokela.

28:15.200 --> 28:21.880
Empa matla a thibelang sena, ehlile, a matla haholo.

28:21.880 --> 28:24.920
Keletso e le 'ngoe e ka ba, ehlile, ho qhaqholla 5G.

28:24.920 --> 28:35.240
Ke ntlha e kotsi e qobelloang batho, hobane batho ha baa botswa.

28:35.240 --> 28:38.814
Har'a matšoao a atileng haholo le a mabe ka ho fetisisa
liphuputsong tsa liketsahalo tsa 5G e ne e le ho sitisoa ha

28:38.814 --> 28:42.574
boroko, hlooho e bohloko, mokhathala o feteletseng, ho teneha
habonolo, mathata a ho tsepamisa mohopolo, ho lahleheloa ke

28:42.574 --> 28:45.838
mohopolo oa nakoana, khatello ea maikutlo, ho tepella maikutlo,
letsoalo/lets'oalo, le ho otla ha pelo ho

28:45.838 --> 28:51.200
phahameng kapa ho sa tloaelehang. Matšoao ana a
tsamaellana le lefu la maqhubu a microwave.

28:51.200 --> 28:56.789
Boemo bo phahameng ka ho fetisisa ba mahlaseli bo lekantsweng
matlong a haufi le di-antenna tsa 5G bo ne bo le pakeng tsa

28:56.789 --> 29:02.794
dimilione tse 2.5 le 3.18 tsa μW/m². Boemo bona bo bakile bokudi
ka mora matsatsi a mmalwa. Bo hodimo haholo ho feta boemo ba 1 ho

29:02.794 --> 29:10.299
isa ho 100 μW/m² bo kgothaletswang ke borasaense ba bang. Meedi
e kgothaletswang ke ICNIRP le WHO ke dimilione tse 10 tsa μW/m².

29:29.400 --> 29:36.680
Ba anngoeng ke mahlaseli a mehala ea thekeng hangata
ba a khutsisoa feela ka lebaka la litletlebo tsa bona.

29:36.680 --> 29:40.074
Boemo ba bona bo bohloko ha bo tsamaellane le
pale e phatlalalitsoeng ke indasteri,

29:40.074 --> 29:42.960
lipolotiki le mecha ea phatlalatso e ka sehloohong.

29:42.960 --> 29:45.440
Ke ka lebaka leo ba hlokomolohuoang ke
mecha ea phatlalatso e ka sehloohong.

29:45.440 --> 29:52.960
Kahoo, ka tloaelo, ha ba na motho ea ka
tsebisang sechaba ka mathata a bona le ho lokisa boemo.

29:52.960 --> 29:59.759
Sethala se le seng se sebetsanang le
khaello ena ea pepenene ea sechaba ke Vetopedia.

29:59.759 --> 30:02.160
Na o kile wa bona tshenyo e bakilweng ke mehala ya letsoho?

30:02.160 --> 30:06.559
E boloke ho Vetopedia –
khonkhareta ea mahala ea mantsoe a hananang!

30:06.559 --> 30:10.759
www.vetopedia.org

30:10.759 --> 30:15.119
Haeba u amehile kapa u tseba
motho ea amehileng, ka kopo ingolise.

30:15.119 --> 30:18.960
Ka tsela ena, o ka etsa hore wena le mathata a hao le utluoe.
