1
00:00:00,000 --> 00:00:00,320


2
00:00:00,320 --> 00:00:07,202
Kwingxelo yeMedUX, iStockholm ichazwe
njengesixeko esinamava angcono kakhulu e-5G eYurophu

3
00:00:07,202 --> 00:00:12,359
ngo-2025. Emva kwesi saziso kukho inyaniso embi kakhulu.

4
00:00:12,359 --> 00:00:14,080
Iifilimu nezinye izinto zibonisa:

5
00:00:14,080 --> 00:00:18,820
I-5G – Ibali elingaxoxwanga

6
00:00:21,559 --> 00:00:24,820
Stockholm, eSweden

7
00:00:26,519 --> 00:00:31,320
I-5G yaziswa eSweden nakwamanye amazwe amaninzi ngo-2020.

8
00:00:31,320 --> 00:00:37,096
Le teknoloji intsha kulindeleke ukuba inikeze
isantya sokuthumela esiphezulu kakhulu kwaye

9
00:00:37,096 --> 00:00:40,719
isebenzisa iifrikwensi eziphezulu kune-3G ne-4G.

10
00:00:40,719 --> 00:00:47,920
I-5G ikhupha amanqanaba e-radiation ye-microwave aphezulu
ngokuphindwe ka-10 ukuya ku-100 kunenkqubo zangaphambili.

11
00:00:47,920 --> 00:00:53,882
Ukusetyenziswa kwe-5G kwaqaliswa ngaphandle
kokuba kwenziwe naziphi na izifundo zangaphambili

12
00:00:53,882 --> 00:00:57,679
zokuphanda ngeziphumo zempilo zale teknoloji intsha.

13
00:00:57,679 --> 00:01:03,679
Ndingugqirha, ndingusokholoji womhlaza,
kwaye ndinyange izigulana ezinomhlaza.

14
00:01:03,679 --> 00:01:12,799
Ndiqale ukuphanda ngezinto ezingqongileyo kunye neengozi
zomhlaza xa umcimbi we-Agent Orange wavela naseSweden.

15
00:01:12,799 --> 00:01:23,386
Loo nto yayikwiminyaka yoo-60 neyo-70, kwaye kwiminyaka yoo-80
okanye ekupheleni kweyo-70, ndandinazo izigulane ezinoluhlobo

16
00:01:23,386 --> 00:01:29,560
oluthile lomhlaza olwalutshizwe emahlathini nge-Agent Orange.

17
00:01:29,560 --> 00:01:35,239
Ngelo xesha, kwakungaziwa kakhulu ukuba
yayiyingxaki yedayoksini, ingxaki yokutshicilelwa yi-TCDD.

18
00:01:35,239 --> 00:01:44,307
Ndenze olunye uphando ngezinto ezingcolisayo ze-organic ezihlala
ixesha elide ezifana nee-PCBs kunye neengozi zomhlaza, njalo

19
00:01:44,307 --> 00:01:50,763
njalo. Ekugqibeleni, ndachitha iminyaka
engamashumi amabini nangaphezulu ndisenza uphando

20
00:01:50,763 --> 00:01:54,719
ngemisebe ye-radiofrequency kunye neengozi zomhlaza.

21
00:01:54,719 --> 00:02:05,191
Sipapashe izifundo ezininzi ngeengozi zomhlaza, ingakumbi malunga
nokusetyenziswa kweselfowuni kunye neengozi zomhlaza kwingqondo,

22
00:02:05,191 --> 00:02:13,971
i-glioma, kunye nokuphulukana nokuva, i-acoustic neuroma.
Izifundo zethu nezinye zibonise ukuba unomngcipheko

23
00:02:13,971 --> 00:02:23,960
ophindwe kabini ukuya kukathathu womhlaza ukuba usebenzise
iselfowuni iminyaka eliqela, iminyaka eli-10 okanye ngaphezulu.

24
00:02:23,960 --> 00:02:30,978
Ukusukela ngoko, siphande ngegalelo lokusingqongileyo lweemvamisa
zikanomathotholo, ingakumbi ezivela

25
00:02:30,978 --> 00:02:37,719
kwiintsika zikanomathotholo, nto leyo eyinkathazo
yokwenene nekhulayo ngokungeniswa kwe-5G, njl.

26
00:02:37,719 --> 00:02:48,520
Ndinguntatheli – ndidla ngokubizwa ngokuba yintatheli yophando –
kwaye ndenze iidocumentary ezininzi, ingakumbi zikanomathotholo.

27
00:02:48,520 --> 00:02:56,820
Ndisebenze kurhulumente waseSweden iminyaka emininzi, ikakhulu
kunomathotholo kwaye kancinci nakumabonakude.

28
00:02:56,820 --> 00:03:04,400
Kwiminyaka embalwa edlulileyo, ndaqalisa
isitishi sam, iFolkets Radio – Unomathotholo Wabantu.

29
00:03:04,400 --> 00:03:14,159
Ndicinga ukuba yayilelo xesha xa kwakusaziswa i-5G. Ndandimazi
indoda eyayizulazula eStockholm ilinganisa kumakhaya abantu.

30
00:03:14,159 --> 00:03:17,599
Ndinikwe ithuba lokuhamba naye usuku olunye.

31
00:03:17,599 --> 00:03:24,039
Ndathatha irekhoda yam nemakrofoni, saza saqhuba
sijikeleza iStockholm sadibana nabantu ababekhalaza ngayo.

32
00:03:24,039 --> 00:03:32,311
Kwindawo enye ngokukodwa eKista, ingqila yaseStockholm, kwakukho
umfazi, ndicinga ukuba wayengowase-Iran, owayekhalaza ngokuba

33
00:03:32,311 --> 00:03:39,352
kwakukho iintanteni ezininzi eluphahleni lwakhe, kanye ngaphezulu
kwesilingi yakhe. Kwaye intombi yakhe yayivuka

34
00:03:39,352 --> 00:03:45,879
ebusuku iphuma igazi empumlweni inengxaki
ezahlukeneyo – kwaye wayedandathekile ngokwenene.

35
00:03:45,879 --> 00:03:52,980
Ndenze udliwano-ndlebe naye kwaye kwakubuhlungu entliziyweni,
kodwa andakwazi kuva nto. Ngoko ndambuza ukuba angandibonisa

36
00:03:52,980 --> 00:03:56,560
na indawo eflethini yakhe acinga ukuba imbi ngokwenene.

37
00:03:56,560 --> 00:04:03,098
Wathi ke: Nantsi itafile yokutyela,
asisayisebenzisi, kuba nkqu nabantu abaza apha abangazi nto

38
00:04:03,098 --> 00:04:07,759
bayabuza ukuba ikhona na into engaqhelekanga ngale flethi.

39
00:04:07,759 --> 00:04:14,344
Ndiye ndathi kulungile, ndahlala phantsi ndavula
iwotshi yam yokumisa kunye nesixhobo sam sokurekhoda,

40
00:04:14,344 --> 00:04:18,399
kodwa akwenzeka nto – umzuzu omnye, emibini, emithathu.

41
00:04:18,399 --> 00:04:26,399
Kodwa ke, emva kwemizuzu emine, kwaqala ukundivunguza
esandleni nasengalweni, kwaye kwaba kubi ngakumbi nangakumbi.

42
00:04:26,399 --> 00:04:35,979
Emva kwemizuzu esixhenxe, ndagqiba kwelokuba,
ewe, ndiva into, ndaza ndathi enkosi. Xa ndaphuma

43
00:04:35,979 --> 00:04:40,920
kwilifti, kwakungathi indlovu imi esifubeni sam.

44
00:04:40,920 --> 00:04:51,199
Bendingakwazi ukuphefumla kangangemizuzwana embalwa.

45
00:04:51,199 --> 00:04:58,040
Kwaye yayilelo ixesha lokuqala ndakha
ndasiva ngokwenene: Oku kuyasebenza.

46
00:04:58,040 --> 00:05:06,654
Isibakala sokuba i-5G yaziswa ngaphandle kophando lwangaphambili
lokhuseleko siqukisile izazinzulu ezithile ezazifune ukuba

47
00:05:06,654 --> 00:05:11,000
kuphunyezwe uphando lokhuseleko phambi kokuba yaziswe i-5G.

48
00:05:11,000 --> 00:05:18,013
Babenenkxalabo yokuba i-5G inokukhokelela kwiziphumo
ezibi zempilo ngenxa yamanqanaba aphezulu

49
00:05:18,013 --> 00:05:22,839
enkcazelo-mkhanyo kunye nokusetyenziswa kweemvamisa ezintsha.

50
00:05:22,839 --> 00:05:31,055
Baye bagxininisa ukuba iziphumo eziyingozi zeenkqubo
zangaphambili ezifana ne-2G, i-3G kunye ne-4G sele

51
00:05:31,055 --> 00:05:36,839
zenzekile kumanqanaba aphantsi kakhulu kunalawo amagqunyi e-5G.

52
00:05:36,839 --> 00:05:46,360
Emva konyaka okanye emibini, ndafudukela apha
ndaza ndeva intlungu yohlobo oluthile esifubeni sam.

53
00:05:46,360 --> 00:05:52,879
Ndaza ndacinga, ndathi, "Ngokuqhelekileyo
andinakuba nako oko." Ndazibuza ukuba kutheni ndinako.

54
00:05:52,879 --> 00:06:02,600
Kodwa ngenxa yokuba bendicinga ngesi sihloko, kwafika kum:
Kuthekani ukuba esi sithuthi se-5G siyandichaphazela ngokwenene?

55
00:06:02,600 --> 00:06:08,587
Ngoko ke ndabuza omnye wabantu endandibonisana nabo,
onesi sixhobo sokulinganisa, i-EMF meter, ukuba

56
00:06:08,587 --> 00:06:12,680
angakwazi na ukuza apha kwam aze athathe imilinganiselo.

57
00:06:12,680 --> 00:06:18,600
Wenza njalo waza wathi, 'Owu, eneneni
iphezulu kakhulu kwigumbi lakho lokulala. '

58
00:06:18,600 --> 00:06:25,537
ISiseko saseSweden soKhuselo kwiMitha siye saxelelwa ngabantu
abaliqela abakhalaza ngeempawu ezahlukeneyo, ezifana

59
00:06:25,537 --> 00:06:32,230
nokuphazamiseka koluthambo, iintloko ezibuhlungu,
isiyezi neengxaki zentliziyo, emva kokuba kufakwe izikhululo

60
00:06:32,230 --> 00:06:36,240
zosasazo ze-5G kufutshane neeflethi okanye izindlu zabo.

61
00:06:36,240 --> 00:06:43,668
La ngawona mqondiso afanayo kanye afunyenwe kuphando
lwenzululwazi kule minyaka ingama-25 idlulileyo

62
00:06:43,668 --> 00:06:48,519
kubantu abahlala kufutshane neentsika zefowuni eziphathwayo.

63
00:06:48,519 --> 00:06:56,639
UGqr Lennart Hardell wayecebise ukuba siphande
ngeziphumo zempilo kunye namanqanaba entshinga e-5G.

64
00:06:56,639 --> 00:07:01,720
Sipapashe izifundo zemeko ezisibhozo kunye
nesishwankathelo sezifundo ukuza kuthi ga ngoku.

65
00:07:01,720 --> 00:07:08,919
Kuyothusa ukuba olu phononongo lwamatyala kuphela
lwezifundo ezikhoyo ukuza kuthi ga ngoku, oluhlolisise

66
00:07:08,919 --> 00:07:12,759
iziphumo zempilo ze-5G ebantwini kubomi bokwenyani.

67
00:07:12,759 --> 00:07:18,600
Ngokokwazi kwam, olu hlobo lophando
alwenziwa kwenye indawo ehlabathini.

68
00:07:18,600 --> 00:07:30,563
Kodwa kubekho iingxelo zabantu abaxela iimpawu emva kokuba i-5G
ifakelwe kwisakhiwo sabo okanye ngaphesheya kwesitalato. Bave

69
00:07:30,563 --> 00:07:39,271
ukuba neempawu eziqhelekileyo ezinokuthi zibizwe
njenge-microwave syndrome, eziquka intloko

70
00:07:39,271 --> 00:07:44,439
ebuhlungu, ukudinwa, iingxaki zokulala, njalo njalo.

71
00:07:44,439 --> 00:07:50,480
Kakade ke, kusenokubakho iintlungu
zezihlunu kunye neengxaki zesisu okanye zentliziyo.

72
00:07:50,480 --> 00:07:58,423
Ngoko ke, zininzi iimpawu, kwaye zinokuvela ngokukhawuleza
kakhulu xa umzimba uchanjululwe kwimitha – ngokungafaniyo

73
00:07:58,423 --> 00:08:02,120
nomhlaza, esingekawuphandi, ongumphumo wexesha elide.

74
00:08:02,120 --> 00:08:09,111
I-5G yasungulwa eSweden kwiminyaka emine okanye
emihlanu eyadlulayo, ngo-2020 – kwaye umhlaza oza kuba

75
00:08:09,111 --> 00:08:13,600
sisiphumo uza kuvela kwiminyaka eli-10, eli-15 okanye eli-20.

76
00:08:13,600 --> 00:08:19,155
Akukho nje kuphela umngcipheko wamathuba aza eza
wesifo somhlaza, kodwa kukwakho nezi mpawu zibukhali

77
00:08:19,155 --> 00:08:22,399
abanye abantu abaziphuhlisayo baze abanye bangaziphuhlisi.

78
00:08:22,399 --> 00:08:29,839
Abantu abaninzi mhlawumbi sele benazo, kodwa
abazi ngobudlelwane bazo nokukhanya okunamaza eradio.

79
00:08:29,839 --> 00:08:37,639
Ngaphezu koko, ifana neemphando zakudala zokuvukisa, kuba uninzi
lwaba bantu kwafuneka baphume kwi-ofisi okanye

80
00:08:37,639 --> 00:08:45,960
ekhaya labo baye kuhlala kwenye indawo, ze iimpawu zabo
ziphele kungekudala, kungaphelanga nentsuku ezimbalwa.

81
00:08:45,960 --> 00:08:52,240
Ndihlale kwiflethi yam phantse iminyaka engama-30.

82
00:08:52,240 --> 00:08:58,840
Kwaye bendinezikhululo zosasazo ze-3G ne-4G
kufutshane nefulethi yam iminyaka emininzi.

83
00:08:58,840 --> 00:09:04,919
Kodwa emva kokuba benyuselwe kwi-5G,
kwafakwa ii-antena ezininzi ngakumbi.

84
00:09:04,919 --> 00:09:09,919
Iinxalenye ze-antenna bezikhulu ngokuphindwe kathathu.

85
00:09:09,919 --> 00:09:17,171
Eyona nto yandixhalabisayo yeyokuba ndabona
ukuba bezijoliswe ngqo kwiflethi yam. Kwaye bezifakwe

86
00:09:17,171 --> 00:09:20,759
kwisakhiwo esingaphantsi kweso bendihlala kuso.

87
00:09:20,759 --> 00:09:31,879
Yayikanye phambi kwendlu yam, ndaza ndayilinganisa kamva;
yayikumalunga neemitha ezingama-22 ukusuka kwiflethi yam.

88
00:09:31,879 --> 00:09:43,279
Kwiveki yokuqala, ndaqaphela ipateni apho bendisiva ukubetha
okomeleleyo kwentliziyo rhoqo ngokuhlwa ngeye-10 okanye ngeye-11.

89
00:09:43,279 --> 00:09:49,440
Kwaye kwahlala ubusuku bonke ndide ndaphuma endlwini ekuseni.

90
00:09:49,440 --> 00:09:54,829
Ndaza ndakhumbula: njengoko iveki
yayisondela, intliziyo yam yabetha ingayeki ukusukela

91
00:09:54,829 --> 00:09:57,919
ngobusuku bangoLwesihlanu kude kuse ngoMvulo.

92
00:09:57,919 --> 00:10:04,200
Bendingasenamandla kwaye ndaqala ukubhabha intloko.

93
00:10:04,200 --> 00:10:15,915
Intombi yam endandisahlukene nayo izokundibona. Emva
kokuhlala kwigumbi lam lokuhlala isiqingatha seyure, yeva

94
00:10:15,915 --> 00:10:21,879
iintlungu engqondweni yayo, yaqala ukulila yaza yabuza:

95
00:10:21,879 --> 00:10:30,139
Kwenzeka ntoni apha? Yintoni leyo? Ingaba yile
antenna, i-antenna ye-5G? Kwenzeka ntoni apha?

96
00:10:40,639 --> 00:10:53,320
Emva kokuhlala kwiflethi enye iminyaka elishumi, ndaqaphela
ngoNovemba 2021 ukuba kwakusenziwa umsebenzi eluphahleni.

97
00:10:53,320 --> 00:11:01,430
Ndabuza-buza ndaza ndafumanisa ukuba enye
yeenkampani eziphambili zezomnxeba zaseSweden iza

98
00:11:01,430 --> 00:11:05,679
kufaka ii-antena ezintsha ze-5G eluphahleni.

99
00:11:05,679 --> 00:11:13,360
Ngaphambili, bekukho isikhululo sokudlulisela
esiphakathi kophahla sesixokelelwano sonxibelelwano esidala.

100
00:11:13,360 --> 00:11:17,840
Bendiyazi ukuba kunokwenzeka ukulinganisa imitha ye-microwave.

101
00:11:17,840 --> 00:11:26,172
Yiyo loo nto ndaqhagamshelana nengcali eyakwaziyo
ukuyilinganisa ngokuchanekileyo phambi kokuba ifakwe. Oku

102
00:11:26,172 --> 00:11:31,159
kusinike imilinganiselo phambi kokuba i-antenna ye-5G imiswe.

103
00:11:31,159 --> 00:11:37,679
Xa kwaziswa i-5G, ndakhawuleza ndaba neempawu ezicacileyo.

104
00:11:37,679 --> 00:11:48,879
Bendiziva kakubi kakhulu, ndinentloko ebuhlungu,
isiyezi, ukuqhwaba kweendlebe, nokurhawuzelela.

105
00:11:48,879 --> 00:11:52,240
Ndizamile ukulala kwelinye igumbi.

106
00:11:52,240 --> 00:11:55,279
Ndaziva ngcono kancinci apho, kodwa hayi kakhulu.

107
00:11:55,279 --> 00:12:03,720
Bendiyazi ukuba isenokuba yimpembelelo yeplacebo,
ukuba iingcinga neemvakalelo zichaphazela ukugweba.

108
00:12:03,720 --> 00:12:08,143
Ndiqaphele ngenyameko indlela endiziva ngayo
emsebenzini, ngaphakathi, ngaphandle,

109
00:12:08,143 --> 00:12:11,200
kumagumbi awohlukeneyo nakumakhaya abanye abantu.

110
00:12:11,200 --> 00:12:20,480
Iimpawu ezifanayo zabuya kwakhona ndisendlini –
kwaye zaziba mbi ngokukodwa xa ndilele ebhedini.

111
00:12:20,480 --> 00:12:32,000
Xa saqaphela ukuba sele isetyenziswa, ndaphinda
ndaqhagamshelana nengcali eyayenze imilinganiselo.

112
00:12:32,000 --> 00:12:41,679
Ngenxa yamanqanaba entsokolo awayesele ekwazi ukuwalinganisa,
wathi, "Akunakuhlala apha, phakisha izinto zakho!"

113
00:12:41,679 --> 00:12:49,399
Phambi kokutshintsha i-antenna, ngenkqubo endala,
sifumene i-6,000 ye-microwatts kwimitha yesikwere.

114
00:12:49,399 --> 00:12:56,788
Emva kofakelo, xa ii-antena zazisebenza, safumana
ubuncinane i-2.5 yezigidi zee-microwatts kwimitha yesikwere

115
00:12:56,788 --> 00:13:01,919
nganye – elona nani liphezulu isixhobo esasinokulifumana.

116
00:13:01,919 --> 00:13:04,639
Ingakumbi ebhedini awayelele kuyo uKerstin.

117
00:13:04,639 --> 00:13:21,440
Saye saphakisha izinto zethu saza safudukela
kwiflethi engama-30 m² enesofa ejika ibe bubhedi netafile.

118
00:13:21,440 --> 00:13:25,360
Emva koko ndandikude kangangeeveki ezimbini.

119
00:13:25,360 --> 00:13:29,240
Xa ndabuya, ndazama ukuhlala ndedwa kwiflethi endala.

120
00:13:29,240 --> 00:13:32,039
Kulapho ke iimpawu zam zavela khona:

121
00:13:32,039 --> 00:13:45,399
Isicaphucaphu, ukubabomvu kolusu,
ukuvuthuza kweendlebe, ukopha kwempumlo, isiyezi.

122
00:13:45,399 --> 00:13:54,600
Ndaqonda ukuba nam andinakuhlala apha, ngoko
ke ndafudukela kwiflethi encinci kaKerstin.

123
00:13:54,600 --> 00:14:01,200
Iimpawu zanyamalala kwiintsuku ezimbalwa.

124
00:14:01,200 --> 00:14:08,460
Kwakucacile kakhulu ukuba iimpawu
zazinxulumene nefulethi yethu nento eyayikwisigcawu.

125
00:14:13,799 --> 00:14:18,120
Kwezinye iimeko, besinokulinganisa kwangaphambili.

126
00:14:18,120 --> 00:14:22,120
Zazingaphantsi, kodwa yayiyitekhnoloji eyahlukileyo.

127
00:14:22,120 --> 00:14:25,120
Mhlawumbi amawaka ambalwa ee-microwatts kwimitha yesikwere.

128
00:14:25,120 --> 00:14:33,679
Kodwa oko yayiyi-3G okanye i-4G ngelo xesha,
iintlobo zentsholo ezazikho phambi kwe-5G.

129
00:14:33,679 --> 00:14:37,840
Kodwa xa ifakwe i-5G, bafumana iimpawu ngokukhawuleza kakhulu.

130
00:14:37,840 --> 00:14:42,679
Kuyathakazelisa ukuba aba bantu baye
bakwazi ukunyamezela izizukulwana zangaphambili.

131
00:14:42,679 --> 00:14:48,799
Kodwa nge-5G, baye bavelisa ezi mpawu zingenakubalwa.

132
00:14:48,799 --> 00:14:54,200
Yayiyintlungu egqithisileyo
endingazange ndiyive ngaphambili ebomini bam.

133
00:14:54,200 --> 00:14:55,799
Yayiyeyona ntlungu inkulu endakha ndayiva.

134
00:14:55,799 --> 00:14:58,600
Kwenzeka izihlandlo eziliqela.

135
00:14:58,600 --> 00:15:02,120
Bendicinga ukuba ndiza kufa.

136
00:15:02,120 --> 00:15:10,440
Ndiye ndafumana iikhoneksi ndaza ndaqonda
ukuba kukho into engalunganga nge-antenna.

137
00:15:10,440 --> 00:15:11,919
Loo nto iyingozi.

138
00:15:11,919 --> 00:15:13,840
Kufuneka ndiphume apha.

139
00:15:13,840 --> 00:15:22,360
Ndiye ndakwazi ukuhlala nabantu abohlukeneyo, nto leyo
eyaba lusindiso lwam, kungenjalo ngendingenele ehotele.

140
00:15:22,360 --> 00:15:31,919
Bendinesaba ukuba ndingaphumla
ndingenakhaya ukuba andikwazanga ukulawula imeko.

141
00:15:31,919 --> 00:15:41,600
Ngalo lonke ixesha bendibuyela eflethini yam ukuya kulanda
izinto zam, iimpawu zam bezisiba mandundu. Ngalo lonke ixesha.

142
00:15:41,600 --> 00:15:49,235
Ndaye ndaqaphela ukuba iimpawu zazivela emva
kweeyure ezi-6 ukuya kwezi-8 kwaye ngamanye

143
00:15:49,235 --> 00:15:53,600
amaxesha zazihlala de kube lusuku olulandelayo.

144
00:15:53,600 --> 00:15:59,200
Ndaqaphela ukuba bendinentloko ebuhlungu iintsuku ezintlanu.

145
00:15:59,200 --> 00:16:02,600
Bekunzima ukusebenza ngeli xesha.

146
00:16:02,600 --> 00:16:09,292
Ndaqala ukuba buthathaka ngakumbi kwimitha,
kangangokuba andasanakwazi nokubamba imouse yekhompyutha yam

147
00:16:09,292 --> 00:16:13,440
yeBluetooth ngaphandle kokuva iintlungu ezigqithisileyo.

148
00:16:13,440 --> 00:16:15,679
Kwaye bendisebenzisa iminyaka.

149
00:16:15,679 --> 00:16:18,120
Ngesiquphe, andisakwazi ukumthwala.

150
00:16:18,120 --> 00:16:24,720
Ndaqaphela ukuba ndiba nesifo
sokunganyamezela umbane ngakumbi nangakumbi.

151
00:16:24,720 --> 00:16:35,460
Kwaye okukhona bendichanabeke kwimitha
eflethini yam, kokukhona izinto bezisiba zimbi.

152
00:16:44,159 --> 00:16:50,845
Oorhulumente bethu kunye neshishini bathi akukho zingozi
zempilo ezinxulumene nokukhanya kwe-5G kuba sinamanani

153
00:16:50,845 --> 00:16:54,919
athile amiselweyo athethwa ukuba asikhusela ekonakaleni.

154
00:16:54,919 --> 00:17:00,158
Nangona kunjalo, zisikhusela kuphela
kwisiphumo esikhawulezileyo sokufudumala esibonwa

155
00:17:00,158 --> 00:17:03,600
emva kweyure enye yokukhanya okugqithisileyo.

156
00:17:03,600 --> 00:17:12,051
Ngoko ke, azisikhuseli kwiziphumo ezingezinye zomitha yexesha
elide, ezifana nomhlaza, iingxaki zokulala, intloko

157
00:17:12,051 --> 00:17:20,400
ebuhlungu, iingxaki zentliziyo okanye ezinye
iziphumo eziyingozi ezingabangwa kukufudumeza. Yiloo nto

158
00:17:20,400 --> 00:17:27,519
Uninzi lwezenzululwazi luthatha ezi mida
njengezinganelanga ukukhusela kumonakalo wezempilo.

159
00:17:27,519 --> 00:17:30,799
Kutheni imida ingasabikhuseli?

160
00:17:30,799 --> 00:17:35,079
Impendulo yeyokuba zibalulekile kwishishini.

161
00:17:35,079 --> 00:17:42,656
La mda, awamkelwe ngamazwe amaninzi, acetyiswe
ngemibutho enamagunya efana ne-ICNIRP, i-World

162
00:17:42,656 --> 00:17:46,599
Health Organisation (WHO) kunye ne-European Commission.

163
00:17:46,599 --> 00:17:55,440
Zombini i-ICNIRP kunye ne-WHO zigxekwe ngokumela
iimfuno zecandelo loshishino kunokuba zimele impilo yoluntu.

164
00:17:55,440 --> 00:18:00,214
Kangangeminyaka emininzi, i-World Health
Organisation ide ifumene iminikelo evela

165
00:18:00,214 --> 00:18:03,720
kushishino lonxibelelwano ukuze ikhuthaze ezi mida.

166
00:18:03,720 --> 00:18:09,180
I-ICNIRP ikwagxekwe ngenxa yamakhonkco ayo neshishini.

167
00:18:14,200 --> 00:18:21,371
Kukho into ngobu buchwepheshe, kuba buvulwa
buthiywa ngokukhawuleza – obubizwa ngokuba

168
00:18:21,371 --> 00:18:25,359
yi-MIMO, i-Multiple Input Multiple Output radiation.

169
00:18:25,359 --> 00:18:31,799
Oku kukubhombwa komzimba wonke womntu
kwaye kubonakala kuyingxaki ngokukodwa.

170
00:18:31,799 --> 00:18:35,680
Esinye isizathu sisenokuba kukuba ayiphumli kakhulu.

171
00:18:35,680 --> 00:18:43,324
Ukuba ityhefu okanye imitha iyangena
kwinqanaba leeseli, kunokwenzeka umonakalo. Kodwa

172
00:18:43,324 --> 00:18:48,000
ngesiqhelo kukho indlela yokulungisa nakwiiseli.

173
00:18:48,000 --> 00:18:53,462
Oku akunakwenzeka nge-5G kuba ikhawuleza kakhulu
kwaye inomlinganiselo ophezulu wemigubaselo, nto

174
00:18:53,462 --> 00:18:56,880
leyo ebangela ezi ziphumo zokungcolisa umzimba womntu.

175
00:18:56,880 --> 00:19:00,799
Oku kusetyenziswa kwi-radiotherapy, kunyango lomhlaza.

176
00:19:00,799 --> 00:19:12,240
Endaweni yokuba ufake idosi kanye ngosuku, singayahlula
siyinike kabini, idosi enye yomitha ekuseni enye emva kwemini.

177
00:19:12,240 --> 00:19:23,920
Kwaye siyazi ukuba idosi enye xa yahlulwe yaba
zizisibini ngosuku, iyityhefu kakhulu kwiiseli zomhlaza.

178
00:19:23,920 --> 00:19:28,336
Oku kunxulumene nendlela yokulungisa; xa imitha
isetyenziswa ngamaxesha amafutshane, umzimba

179
00:19:28,336 --> 00:19:32,380
awunalo ixesha lokulungisa umonakalo obangelwe yiyo.

180
00:19:44,720 --> 00:19:51,000
Ngoko ke ndaba nesono kakhulu kwi-Wi-Fi nakwiBluetooth.

181
00:19:51,000 --> 00:19:55,599
Ndafudukela kwelinye iflethi, ndagula kakhulu.

182
00:19:55,599 --> 00:20:05,400
Ndandisekwimeko embi kakhulu kwaye ndandisiva kakhulu
kuzo zonke iintlobo zentshukumo-maza ye-electromagnetic.

183
00:20:05,400 --> 00:20:14,523
Le yingxaki ukuba uchaphazelekile, kuba sele ungasaphili phantsi
kuyo nayiphi na iflethi ngoku kuba kukho imitha eninzi kakhulu

184
00:20:14,523 --> 00:20:23,960
apho namhlanje – kwanakubamelwane bakho, kuba benazo izithethi
zeBluetooth, iirouters zeWi-Fi kunye neenethiwekhi ze-mesh.

185
00:20:23,960 --> 00:20:29,220
Sakhe uluntu olwenza abantu bagule namhlanje.

186
00:20:37,160 --> 00:20:51,440
Esi sisingeniso esinikwe ngummeli we-Ericsson ngo-2017
malunga nemida ye-EMF ekwandisweni kwenethiwekhi ye-5G.

187
00:20:51,440 --> 00:20:58,240
Indawo yokuvalwa yindawo apho abantu
abangakwaziyo ukuhlala okanye ukuhlala ixesha elide.

188
00:20:58,240 --> 00:21:06,612
Ukuba i-Ericsson ibikufuneka yamkele imida ephantsi
ngeemphindaphindo ezili-100 – okanye ngamanye amazwi, engqongqo

189
00:21:06,612 --> 00:21:14,037
ngeemphindaphindo ezili-100 kunemida ye-ICNIRP – ngoko indawo
yokukhutshwa ibiya kuba nkulu kakhulu xa

190
00:21:14,037 --> 00:21:21,599
ithelekiswa nendawo yokukhutshwa enemida ye-ICNIRP
kangangokuba ibiya kugubungela le ndawo kuphela.

191
00:21:21,599 --> 00:21:28,613
Oku kuneziphumo ezikhulu kwi-Ericsson, kwaye bafikelela
kwisigqibo sokuba ummandla wokukhululwa onemida

192
00:21:28,613 --> 00:21:37,059
ye-ICNIRP ephantsi ngokuphindwe ka-100 ungayenza
inkoliso ye-5G ibe yingxaki enkulu okanye ingenzeki.

193
00:21:41,799 --> 00:21:47,119
Kwelinye icala, zininzi kakhulu iizikhululo zosasazo ze-5G apha.

194
00:21:47,119 --> 00:21:55,703
Ndicinga ukuba singabala abasibhozo. Kwaye zikufuphi
nabantu abadlulayo ngeenyawo nasezintloko, kuba kukho

195
00:21:55,703 --> 00:22:01,160
isakhiwo esinye kuphela esifana nesesi esithe tyaba apha.

196
00:22:01,160 --> 00:22:05,640
Kwaye sinamanqanaba aphezulu kakhulu enxilongo apha.

197
00:22:05,640 --> 00:22:13,240
Okwangoku sinama-14, 15 eevolthi ngemitha,
kodwa sikhe safumana amanani aphezulu kakhulu.

198
00:22:13,240 --> 00:22:19,181
Ukuba uyahamba ungene kwicala lokukhupha imitha, umlinganiselo
wayo uya kuba phezulu kakhulu, malunga neevolthi ezingama-30

199
00:22:19,181 --> 00:22:24,301
ukuya kwezingama-40 ngemitha – nto leyo ekufuphi kakhulu
neevolthi ezingama-50 ngemitha apho kubonakaliswe

200
00:22:24,301 --> 00:22:27,680
umngcipheko owongezelelekileyo womhlaza kuphando lwezilwanyana.

201
00:22:27,680 --> 00:22:36,782
Le ndawo ngokuqinisekileyo ayikhuselekanga;
yindawo onokufumana kuyo isifo se-microwave okanye

202
00:22:36,782 --> 00:22:42,960
iimpawu ezibangelwa kukukhanya kwe-radiofrequency.

203
00:22:42,960 --> 00:22:49,723
Idolophu endala yakhiwe yaxinana ngezindlu kwaye inezitrato
ezimxinwa kakhulu, yiyo loo nto bafake

204
00:22:49,723 --> 00:22:56,440
imitha ye-radiation ephezulu kakhulu evela
kwizikhululo zosasazo ukuze ifikelele kule dolophu.

205
00:22:56,440 --> 00:23:04,359
Le teknoloji ayiphuhliswanga
kakuhle kwaye ayilawulwa kakuhle luluntu.

206
00:23:04,359 --> 00:23:09,799
Kwaye abantu abayakuqonda oko, ewe, okanye
abayazi, kuba awunakuyiva ivumba le-radiation.

207
00:23:09,799 --> 00:23:12,720
Awunakuyibona, awunakuyiva, njalo njalo.

208
00:23:12,720 --> 00:23:17,519
Lo ngumonzakalo wendalo okhethekileyo
ongachongwanga njengomonzakalo onobungozi.

209
00:23:17,519 --> 00:23:22,559
Kwenene kunjalo nakwii-dioxins,
ezibangela umhlaza kwiQela loku-1 ebantwini.

210
00:23:22,559 --> 00:23:28,400
Awunakuyiva ngevumba, awunakuyiva
ngokuchukumisa, awunakuyingcamla. Kufana kakhulu.

211
00:23:28,400 --> 00:23:37,839
Yinto efana nomhlaza efihlakeleyo esinayo ngoku
kwindalo yethu esingqongileyo, kwaye iya isomelela.

212
00:23:37,839 --> 00:23:46,920
Imida yokukhutshwa kwezinto eziyingozi idla ngokumiswa
ukukhusela uluntu, kwaye amashishini kufuneka ayithobele.

213
00:23:46,920 --> 00:23:52,319
Nangona kunjalo, kule meko, imida ibekwe
ngakumbi ukukhusela iimfuno zeshishini.

214
00:23:52,319 --> 00:23:56,279
Oku kwacaca phambi kokungeniswa kwe-5G.

215
00:23:56,279 --> 00:24:04,668
Ishishini laxhokonxa amazwe nemimandla ukuba amkele imida
ephantsi kunaleyo imiselwe yi-ICNIRP ne-WHO, ukuze loo mida

216
00:24:04,668 --> 00:24:10,079
ingakhuseli kangako, umzekelo e-Itali, eBrussels naseSwitzerland.

217
00:24:10,079 --> 00:24:15,920
Kungenjalo, i-5G ibingeke ikwazi ukusekwa.

218
00:24:15,920 --> 00:24:21,582
Ndithathe imilinganiselo kwizikolo ezilishumi
kufutshane nase-Örebro, idolophu yam, kwaye kukho

219
00:24:21,582 --> 00:24:25,319
imitha ye-radiation ephezulu kakhulu kwiibala zezikolo.

220
00:24:25,319 --> 00:24:33,321
Zii-10,000 microwatts, okanye malunga nama-30-40,000 microwatts
kwimitha yesikwere, nto leyo engaphezulu kakhulu kwinqanaba

221
00:24:33,321 --> 00:24:37,440
eliyityhefu elibonisiweyo ziinkqubo ezahlukeneyo zophando.

222
00:24:37,440 --> 00:24:41,519
Sibona ukuba onke amaqela eminyaka ayachaphazeleka.

223
00:24:41,519 --> 00:24:48,839
Kodwa siyazi ngokwezinye izifundo ezikhoyo ukuba
abantwana ngokubanzi banomoya kakhulu kunabantu abadala.

224
00:24:48,839 --> 00:24:54,039
Kwaye oko, ngokuqinisekileyo, yimbangela
yokuxhalaba, umzekelo ngokubhekiselele kwimeko ezikolweni.

225
00:24:54,039 --> 00:25:00,997
Sisebenzisa i-Wi-Fi kakhulu, kwaye siyazi
ukuba yingxaki ekhulayo kubantwana besikolo,

226
00:25:00,997 --> 00:25:06,339
ibangela ukudinwa, intloko ebuhlungu njalo njalo.

227
00:25:09,839 --> 00:25:16,440
I-indasitiri yonxibelelwano, ewe, ngoyena
mdlali uphambili okhokela ukwanda kwe-5G.

228
00:25:16,440 --> 00:25:24,720
I-5G ayifuneki ikakhulu ukuhlangabezana neemfuno zabantu,
kodwa endaweni yoko yeyokuhlangabezana neemfuno zoshishino.

229
00:25:24,720 --> 00:25:32,264
Ngelishwa, eli shishini alibonakalanga minqweno
kwiziphumo zophononongo lwethu okanye kwiingxelo ngeziphumo

230
00:25:32,264 --> 00:25:36,480
ezimbi kwezempilo zobuchwepheshe babo obutsha be-5G.

231
00:25:36,480 --> 00:25:41,799
Endaweni yoko, bathathe amanyathelo okufihla umonakalo kwimpilo.

232
00:25:41,799 --> 00:25:49,840
Umzekelo, ummeli ovela kwa-Ericsson – umboneleli ohamba phambili
wezikhululo ezisisiseko ze-5G ehlabathini –

233
00:25:49,840 --> 00:25:59,380
uthumele i-imeyile kumpapashi opapashe isifundo sethu
sokuqala semeko, ecela ukuba inqaku lethu lirhoxiswe.

234
00:26:08,799 --> 00:26:17,196
Oku bubungqina bokuba eli shishini lizama ngasese
ukufihla iingozi zempilo kwaye alinamdla kulo naluphi

235
00:26:17,196 --> 00:26:21,960
na uphando olungenamkhethe malunga neziphumo zempilo.

236
00:26:21,960 --> 00:26:29,279
Ezi ngxelo zamatyala zibalulekile kuba
zizilumkiso ezibonisa ukuba kukho into eyenzekayo.

237
00:26:29,279 --> 00:26:37,482
Lelo lixesabiso lokuqala. Njengeentaka ezincinci
ezazisetyenziswa emigodini ngaleyo minyaka

238
00:26:37,482 --> 00:26:42,839
yakudala ukuze zibone ukuba umoya umbi kangakanani na.

239
00:26:42,839 --> 00:26:46,960
Xa bagula, yayiluphawu lokuba izinto azihambi kakuhle.

240
00:26:46,960 --> 00:26:56,519
Ukuba ujonga imbali, ulwazi oluninzi lwezonyango lwaqala
ngeziphononongo zamatyala, ezifana neengxelo zamatyala.

241
00:26:56,519 --> 00:26:59,519
Loluphawu lokuqala lokuba kukho into engalunganga apha.

242
00:26:59,519 --> 00:27:07,000
Kakade ke, kufuneka zixhaswe ziifundo ezithe
vetshe kunye nothotho lwamatyala olukhulu.

243
00:27:07,000 --> 00:27:16,219
Abantu bayenziwa ngenkani ukuba babe kule mitha kumakhaya
abo, bengenalo ithuba lokuthi hayi, ngaphandle kwemvume

244
00:27:16,219 --> 00:27:21,759
yabo – kwaye ngaphandle kophando olubonisa ukuba ayinabungozi.

245
00:27:21,759 --> 00:27:31,880
Ngokwahlukileyo koko, kukho ubungqina obukhulayo bokuba iyingozi,
kwaye ziya zisanda izazinzulu ezilumkisa ngeengozi zempilo.

246
00:27:31,880 --> 00:27:39,359
Le meko, ewe, iyinto echaseneyo nento
ekufanele siyilindele kuluntu lwedemokhrasi.

247
00:27:39,359 --> 00:27:46,680
Oku kubonisa ukuba ishishini linempembelelo engaphezulu
kakhulu kwindlela uluntu olujongana ngayo nezi ngozi.

248
00:27:46,680 --> 00:27:56,025
Kukwabonisa ukuba la maziko nee-arhente,
anjenge-ICNIRP, i-WHO kunye ne-European Commission,

249
00:27:56,025 --> 00:28:01,880
zithi zikhusela uluntu, kodwa azikwenziyo oko.

250
00:28:01,880 --> 00:28:05,759
Uthi eli nqanaba lingaphantsi kamanqanaba e-ICNIRP.

251
00:28:05,759 --> 00:28:15,200
Kodwa ukuba ujonge i-5G ngokungqongqo ngokwembono yezonyango,
akufanelanga ibekho, kwaye ne-6G nayo ayifanelanga ibekho.

252
00:28:15,200 --> 00:28:21,880
Kodwa amandla abambe oku ngasemva, ewe, mathe ngqo.

253
00:28:21,880 --> 00:28:24,920
Icebiso elinye, ewe, lingaba kukuba kuqhawulwe i-5G.

254
00:28:24,920 --> 00:28:35,240
Yinto enetyhefu enyanzeliswa ebantwini, kuba abantu ababuzwanga.

255
00:28:35,240 --> 00:28:39,609
Phakathi kwezona mpawu zixhaphakileyo nezimandundu kwizifundo
zemeko ze-5G bekukho ukuphazamiseka ekulaleni, intloko ebuhlungu,

256
00:28:39,609 --> 00:28:43,427
ukudinwa kakhulu, ukukruquka lula, iingxaki zokugxila,
ukulahlekelwa yinkumbulo yexesha elifutshane, uxinzelelo

257
00:28:43,427 --> 00:28:46,523
lweemvakalelo, udandatheko, ixhala/ukothuka, kunye
nokubetha kwentliziyo okuphezulu okanye

258
00:28:46,523 --> 00:28:51,200
okungaqhelekanga. Ezi mpawu ziyahambelana nesifo se-microwave.

259
00:28:51,200 --> 00:28:57,306
Elona zinga liphezulu le-radiation elilinganisiweyo kumakhaya
akufutshane nee-antena ze-5G beliphakathi kwe-2.5 ne-3.18

260
00:28:57,306 --> 00:29:02,847
yezigidi ze-μW/m². Eli zinga libangele ukugula kwiintsuku
ezimbalwa. Liphezulu kakhulu kunomlinganiselo we-1

261
00:29:02,847 --> 00:29:10,299
ukuya kwi-100 ye-μW/m² ocetyiswa zizazinzulu ezithile.
Imida ecetyiswayo ye-ICNIRP ne-WHO yi-10 lezigidi ze-μW/m².

262
00:29:29,400 --> 00:29:36,680
Abo bachaphazelwa kukhukuliseko lwefowuni
ephathwayo bahlala bethe cwaka ngenxa nje yezikhalazo zabo.

263
00:29:36,680 --> 00:29:42,960
Ingxaki yabo ayihambelani nentshayelelo
yoshishino, ezopolitiko kunye namajelo eendaba aphambili.

264
00:29:42,960 --> 00:29:45,440
Yiyo loo nto zingahoywa ngamajelo eendaba aphambili.

265
00:29:45,440 --> 00:29:52,960
Ngoko ke, ngokomthetho, abantu abanjalo ababi nabo abanokuthi
babhengeze iingxaki zabo kuluntu baze balungise imeko.

266
00:29:52,960 --> 00:29:59,759
Enye iqonga elijongana nokunqongophala
kolu bango lwasesidlangalaleni yiVetopedia.

267
00:29:59,759 --> 00:30:02,160
Wakha wabona umonakalo obangelwe ziifowuni eziphathwayo?

268
00:30:02,160 --> 00:30:06,559
Yigcine kwiVetopedia –
i-encyclopaedia yasimahla yezizwi eziphikisayo!

269
00:30:06,559 --> 00:30:10,759
www.vetopedia.org

270
00:30:10,759 --> 00:30:15,119
Ukuba nawe uchaphazelekile okanye wazi
umntu ochaphazelekileyo, nceda ubhalise.

271
00:30:15,119 --> 00:30:18,960
Ngale ndlela, ungazenza zivakale wena nengxaki yakho.

