2025eko uda oraindik hasi gabe zegoen, baina hedabideek jada bero-uhinak, lehorteak,
baso-suteak eta ur eskasien berri ematen zuten.
Horren arrazoia gizakiak eragindako klima-aldaketa da, CO2 gehiegizko isurien ondorioz.
Zer dago egia horrelako titularren atzean?
Aurkezpen zehatz batean, klima-zientzialari eta klima-ikertzaile Werner Kirstein profesoreak gizakiaren eragindako
klima-aldaketaren aldeko zabalduen dauden argudioei heltzen die eta askotan kontuan hartu gabe
geratzen diren kontrako argudioak azpimarratzen ditu.
Hona hemen bere "Politogenic Climate Change" izeneko AZK hitzaldiko puntu gako batzuen laburpen laburra.
1. Inoizko beroa? Hockey stick faltsuaren kurba!
Orain klima erakutsiko dizut, azken 11.000 urteotan izan diren klima-aldaketak.
Hemen, ezker muturrean, ikus dezakezu duela 10.000 edo 11.000 urte, azken hotzaldi nagusia,
edo izotzaroa ere deitzen zaiona, amaitu zela
Berotu egin zen, gero berriro hotz egin zuen, gero berriro berotu egin zen, gero berriro hotz egin zuen.
Beraz, denbora luzez horrela gora eta behera ibili da.
Eta gero beste mini-izotzaro bat izan genuen XVII./XVIII. mendean, berriro hoztu
zenean, baina ez izotzaro nagusietan bezainbeste.
Eta horren ondoren, izotz-aro txiki honetatik ateratzen ari gara besterik gabe.
Honek esan nahi du izotz-aro nagusi edo txiki batetik irteten garenean, naturalki beroago egin behar duela.
Entzun dut argudioa: "Bai, baina beroago egin da!"
– Bai, mesedez, naturalki berotu egin da.
Eta gaur amaierara iritsi gara.
Eta zer aurkezten digu klima-zientziak? Beheko kurba.
Agian denok ohartu zineten M. Mannek garai hartan zabaldutako hockey-makil kurba.
Bai, propaganda ona da, propaganda hutsa besterik ez zen.
Eta ikusten duzuenez, 1000. urtetik aurrera —1200, 1400, 1600 eta abar— klima konstante mantendu zuten; ez zen asko aldatu.
Bai, goian kurba benetakoa ikus dezakezu.
Beraz, esateko moduan, bide okerretara eramaten gaituzte.
2. Klima-ereduek errealitatearekin talka egiten dute
Klima-aldaketaren atzean dagoen eta hori zabaltzen duen Prof. Hans von Storch berriro aipatuko nuke:
"Misterio baten aurrean gaude" – 2013, orain urte batzuk dira – "tenperaturak 15 urtez ez dira igo."
Bai
Baldin eta berotze globala beste bost urtez gelditu balitz, ereduetan akats oinarrizko bat egongo
litzateke eta aurreikuspenak zuendu beharko lirateke.
Mauna Loa-ren 3. kurba:
CO2 tenperatura igotzearen kausa al da?
Oinarrizko akatsa da klima-ereduek beti CO2 suposatzea.
CO2k berotze globala eragiten du.
Eta kurba honi begiratzen badiogu, hemen pixka bat aurrerago, ikus daiteke azken 25 urteotan tenperatura
benetan igo egin dela, baita CO2 kontzentrazioa ere – Mauna Loa kurba ospetsua – biak handitu direlako.
Eta orduan azaldu zen istorio osoa 1980ko hamarkadan, jendeak esaten zuenean:
Tenperatura igotzen denean, CO2-a ere igotzen da, edo alderantziz, zuk esan nahi zenuen bezala: CO2-a
igotzen da eta ondoren tenperatura ere igotzen da.
Hala ere, aurreko eta ondorengo atalak begiratuta, argi dago hori jada ez dela egia.
Baina mesedez, zer gertatzen da horren aurreko eta ondorengo uneetan?
Hemen, 25 urte hauetatik aurretik eta 25 urte hauetatik ondoren? Hori, jakina, ez da egia.
Alderantziz: kurbak elkarrengandik urruntzen dira.
CO2 mailak igo egin ziren, baina tenperatura zenbait alditan jaitsi egin zen.
4. Korrelazioa ala kausalitatea? Zein lotura dute estorninoek jaiotza-tasaarekin?
Beraz, honetatik ikasi behar duguna beti esan izan dudana da geografoei emandako estatistikako nire hitzaldi
guztietan: lagunok, korrelazioak ez du kausalitatea esan nahi!
Hori aldea handia da!
Denok dakizue, ezta? Uste dut oso ondo ezaguna bihurtu dela.
Hau faltsu korrelazio baten beste adibide bat da. Iturria: Federal Estatistika Bulegoa.
Ikusten duzuenez, Alemanian martinet eta jaiotzen kopurua badago; Suedian, berriz, are ederragoa da.
Hemen belatz gehiago zeudenean (horixe da kurba urdina), jaiotze-kopurua handitu zen.
Eta belatzien kopurua arrazoi ekologikoengatik berriro jaitsi ahala, jaiotze-tasa jaitsi egin zen.
Beraz, denek ondorioztatu behar dute hau kausalitate-harremana dela.
Bai, noski!
Antzeko maila altuko korrelazio positibo faltsu bat ere aurki daiteke AEBetako Maine estatuko
dibortzio-tasen eta margarinaren kontsumoaren artean.
Mesedez, horrela da!
Interneten bilatu dezakezu, egia da!
Beste modu batera esanda, margarina gehiago kontsumitzen denean, dibortzioak handitzen dira.
Han gelditzen dira, harrituta.
Beste eder eta altxagarri bat daukat, baina oraindik pixka bat triste dirudi.
Silla de ruedas erabiltzaileen artean heriotza-kopurua patata txipsen prezioarekin oso lotuta dago.
Hau esaten dut fisikari lankideei benetan zailtasunak sortzeko.
Beraz, halako korrelazio faltsu horiek egia bihurtu nahi badituzu hemen.
5. CO2 landareei on egiten die
Beraz, CO2 kontzentrazioaren bikoiztea beti izan da arazo nagusia.
Gure atmosferako CO2 kontzentrazioa bikoizten denean, zer gertatzen da?
Beraz, benetako berotegiak ditugu. Hau, adibidez, fruta edo barazkiak hazten diren plantazio bat da.
Ni neu Islandiara joan naiz. Sarreraren kanpoan CO2 idatzita zuten edukiontzi erraldoi hauek ikusi nituen.
Orain hemen CO2arekin zer egiten ari diren jakin nahiko nuke.
Esan zuten: "Hau ongarritzeko erabiliko dugu; berotegi honetara (berotegi termiko) zenbat eta CO2 gehiago
ponpatzen dugun, orduan eta hobeto haziko dira landareak."
Denbora luzez jakina izan da CO2 landare jakin batzuetarako ongarririk onena dela.
6. Izotz-jarioa – faltsua!
Alpeetan gaudenez, Alpeen ertzean, esateko moduan, Alpeetako glaziarren gaierara itzuli nahi nuke.
Beti esaten da izotz-maseek atzera egiten ari direla, atzera mugitzen ari direla.
Hurbilago begiratuta, hori egia da – nahiz eta denbora jakin baterako, epe jakin baterako soilik.
Eta Innsbruckeko Unibertsitateko Gernot Patzelt irakaslea eta haren azalpenak jarraitzen badituzu, izotz-mase
hauek etengabe aurrera eta atzera egiten ari direla frogatzeko ebidentziak aurkitu dituela. […]
Laburbilduz: azken 11.000 urteotan, izotz-maseek gaur baino txikiagoak izan ziren denbora horren bi herenetan,
eta horrek klima-baldintza epelagoak iradokitzen ditu.
Beraz, lehenago beroago egon zen, eta berriro ere hotzago egon zen.
Eta berriro beroago egin zuen, eta berriro hotzago egin zuen.
Hori da izotz-maseen mugimendu bitxiaren arrazoia.
Beraz, benetan fenomeno ezaguna da, baina ez da publikoan argitaratzen.
Hori jakin zuen.
Bitxia da, izotz-jarioak orain atzera egin duen eremuetako zuhaitzak aztertu zituela, eta horrek berriro
agertzen ari diren zuhaitz zaharrak agerian utzi zituela.
Eta gero ikusi zuen behean, atzera egiten ari ziren glaziarren azpian, zuhaitz zaharren enborrak agertzen ari zirela.
Hau da, glaziarrek beti atzera egin dutela eta iraganean sakonago zeudela sinestarazten
badigute, non, lurrean, etorri dira zuhaitz hauek?
Inoiz ez dut izotzaren azpian zuhaitzik hazten ikusi!
Hori ezin da izan!
Eta hori, egiaz, benetako froga esperimentala da, edozein teoriatik oso urrun.
Baina esan dudan bezala, ez dugu jakin ahal izango.
7. Klima-PRrako hartz polarak?
Klima alderdi askotarikoak ditu. Zenbait hautatu ditzaket, zer esaten diguten erakusteko eta
hedabideek nola salto egiten duten horretara.
Izoztako hartza beti izan da klima-aktivisten ikurra, eta hemen ikusten dugu – eskuinean idatzita dagoenez – irudia faltsua dela.
Norbaitek ohartu al da hemen zerbait instalatu dutela?
Beraz, bakarrik dagoen izotz-hartz hau ez dago mehatxupean, baina horregatik jarri dute halako izotz-flotaren
gainean. Argazkian, honela agertu behar da: Bai, nire bizilekua orain desagertzen ari da.
Egiaz, Alaskako eta Ipar Amerikako izotz hartzen populazioa 5.000 inguru – puntu baxuena –tik 25.000era igo da azken 40 urteotan.
Beraz, hartz polarren populazioa handitzen ari da, ez txikitzen!
Bai, eta zergatik da hori? Izan ere, polo hartzak ehizatzea debekatuta dago.
Honek izan zuen ondorioa hauxe izan zen: orain izotz hartzak ehizatzea debekatuta dagoen arren, oraindik
badira hala egiten jarraitzen dutenak, baina izotz hartzen populazioa jada handitzen ari da.
Horrek esan nahi du polar hartzen kopuruaren jaitsiera hau benetan tiro egitearen ondorioz bakarrik gertatu zela.
Gainera, hartz polarrek 600.000 urte daramatzate existitzen.
Beraz, 600.000 urteek esan nahi dute izotz-hartz hauek izotz-aro guztiak, epeko berotze-aldiak,
izotz-aroak eta epeko berotze-aldiak bizi izan dituztela.
Hori guztia gainditu zuten, eta batere kalte egin ez zien.
8. Uharteen murgiltzea
Hemen beste gai bat: Hego Itsasoetako itsas mailaren igoera.
Karoline Uharteetan, egia da uharte batzuk desagertzen ari direla.
Itsas maila hain azkar igotzen ari da ezen leku batzuek jada oinak bustita dituzten, eta jendeak kexu da:
"Klimaren aldaketak gure uharteak desagertzen ari dira."
Bai, zer gertatu zen benetan?
ZDFn ikusi nuen, eta nik neuk 2009ko martxoan ikusi nuen – dirudienez, Mikronesiako itsas maila igotzen ari da.
Egiazki, ordea, Karoline Uharte txikiak eta Pazifikoko Plaka handiaren artean mugimendu longitudinal eta bertikalak daude.
Lurraren tektonika-mapa hau begiratuta, ikus dezakezu plaka askorez osatuta dagoela, handiak eta txikiak.
Orain badira plaka batzuk, luzeran edo bertikalean mugitzen direnak edo elkarren azpitik
irristatzen direnak, azpitik bultzatzen dutenak.
Eta ZDFk jakin beharko zuena da hemen, Karoline Uharteen eremuan, plaka batzuk daudela, tektonikaren eraginez murgiltzen
ari direnak, eta nik plaka murgiltzen ari den baten gainean nagoenean, itsas maila igotzen ari dela dirudi.
Norbait han jartzen baduzu (mapan seinalatuz) – Karolinako plakako biztanle bat – eta han jartzen baduzu,
murgiltzen ari den plaka baten gainean zutik, eskuak altxatuta, "Jainkoaren izenean, itsas maila igotzen ari da!" esanez.
Horrela engainatzen gaituzte.
Eta gauza bera – orain errepikatu beharrik ez dutena – Fijiko uharteei ere aplikatzen zaie, bide batez.
Orain, Bonnen egin den klima-konferentzian – bertan Fiji Uharteetatik etorritako norbait ere zegoen – honakoa esan zuen:
"Itsas maila noizbait igoko da, eta orduan desagertuko gara."
Bai, Australiako plakaren eta Pazifikoko plakaren artean zehazki berdina da.
Esango nuke Fiji uharteak teorikoki urez beteko liratekeela – beraz, gizona zuzen dago
– bertako plakak murgiltzen jarraitzen badu.
Eta ez da berotze globalak edo atmosferaren berotzeak handitzeak eragingo, baizik eta plakak are gehiago murgil daiteke.
Eta garapen-bidean dauden herrialdeek orain klima-aldaketaz nola baliatu ulertu dute.
Esaten dute: Zuek, herrialde industrializatuak, CO2 mailak hain altu igotzearen errudunak zarete.
Eta zer egiten ari gara industrializatutako herrialdeetan? Herrialde horiei konpentsazioa ordaintzen ari gara!
Oraindik hori ulertzen al duzu?
Ondorioa
Nire amaierako hitzaldirako, Sonja Margolina aukeratu dut.
Arlo horretan aditua ez denez, hark dio:
Klimaren aldaketa termino oso ideologikoa da, 'klimaren salbamendua' utopiaren helburu
politiko eta betebehar moral bihurtu duena.
Ez da ahaztu behar pentsamendu-eredu honek politikako, gizarte zibileko eta ekintzako industriaren
irabazi-bilatzaile ugariren interes zehatzekin lotuta dagoela.
Beraz, noski, hemen ere irabazi-bilatzaileak daude, eta horregatik gertatzen ari da guztia.
Kirstein irakaslearen arabera, CO2-k eragindako klima-aldaketa zabaldutakoa, beraz, ez da ez zientifikoa ezta erreal ere.
Ideologiazko kontzeptu bat da, jendea errudun sentiarazten duena, eta horrela ustezko "klimaren babeserako proiektuetarako"
eta CO2 zergetarako beharrezko dirua ematera behartzen duena.
Inork ezin du zalantzan jarri eguraldi muturreko gertakariak eta ingurumen-suntsiketa oraindik gertatzen direla.
Hala ere, hedabideek isilik jarraitzen dute posible diren kausen inguruan.
Kla.TVk bere programen askotan eguraldian eragin handia izan dezaketen teknologien berri eman du.
Behean horietako batzuk nabarmenduko ditugu.
Lagundu Kla.TV-ri buruzko mezua zabaltzen hedabide nagusien kontrako puntu gisa.
Honek jendeari beren iritzi propioak osatzeko aukera ematen die.