WEBVTT

00:00.226 --> 00:07.120
Nan dat 4 Jiyè, Teksasyen yo te souke pa youn
nan dezas natirèl ki pi mòtèl nan istwa eta a.

00:07.120 --> 00:14.944
Yon konpayi modifikasyon meteyo anba je piblik
kòm yon posib koz inondasyon katastwofik la.

00:14.944 --> 00:21.920
Augustus Doricko, Direktè Jeneral Rainmaker Technology
Corporation, konfime ke Rainmaker te fè yon

00:21.920 --> 00:29.984
operasyon simen nyaj pandan 20 minit sou Konte
Karnes, nan sidès zòn inondasyon an, jis de jou anvan.

00:29.984 --> 00:34.830
Kounye a, gen plis pase 100 moun
ki mouri ak 160 moun ki disparèt.

00:34.830 --> 00:41.520
Kòm toujou, medya prensipal yo prese demanti
nenpòt lyen posib ant tanpèt ak modifikasyon tan an.

00:41.520 --> 00:50.020
Sepandan, lefèt ke sa yo te posib depi lontan,
se sa entèdiksyon zam klimatik an 1976 la sijere.

00:50.020 --> 01:01.728
Nan dat 19 Oktòb 2017, estasyon televizyon panyòl La 8 Zamora
TV te fè yon entèvyou ak Josefina Fraile ki soti nan Asociacion

01:01.728 --> 01:08.443
Tierra SOS-Tenible sou tit: "Pakt Sekrè Jeo-enjeneri".

01:08.443 --> 01:12.414
Isit la ou ka tande kèk ekstrè nan tèks la.

01:12.414 --> 01:17.152
Okòmansman, konsantrasyon an se sou
entèdi sa yo rele zam klimatik yo.

01:17.152 --> 01:24.927
Josefina Fraile refere a Konvansyon ENMOD la ("Konvansyon
sou Entèdiksyon Itilizasyon Teknik Modifikasyon

01:24.927 --> 01:30.336
Anviwònman pou Rezon Militè oswa Nenpòt Lòt Itilizasyon Ostil").

01:30.336 --> 01:44.000
Sa a se yon trete entènasyonal ke Nasyonzini
(ONU) te adopte kòm Rezolisyon 31/72 an 1976.

01:44.000 --> 01:48.480
Yo mansyone klèman entèvansyon ki gen efè sa yo:

01:48.480 --> 01:57.165
- Tranbleman tè oswa chanjman nan kwout tè a, tsunami, fenomèn
meteyo tankou siklòn, loray, fòmasyon nyaj,

01:57.165 --> 02:08.140
presipitasyon/lapli, deranjman balans ekolojik yon
rejyon, enfliyans sou kouran oseyan yo, elatriye.

02:08.140 --> 02:15.883
Yo rive jwenn yon akò ki di yo pa dwe
itilize zam klimatik nan konfli ame.

02:15.883 --> 02:19.509
Men an reyalite, li toujou an itilizasyon.

02:19.509 --> 02:22.880
Kisa ou ka fè ak zam sa a, e kisa ou fè avè l?

02:22.880 --> 02:35.600
Avèk zam sa a, ou ka kreye lapli, tanpèt,
nyaj, zèklè ak loray nenpòt kote nan mond lan.

02:35.600 --> 02:52.040
Oswa opoze a: yon moun ka gaye devan lapli yo, kanpe
grèl ak tonbe nèj, epi, natirèlman, lakoz sechrès.

02:52.040 --> 02:53.428
Kisa k ap pase?

02:53.428 --> 03:06.840
Zam kontwòl klima sa a: kèlkeswa moun ki posede li gen
kontwòl absoli sou trezò mondyal yo, espesyalman manje.

03:06.840 --> 03:18.373
Kidonk, nan langaj senp: si yon peyi gen
teknoloji sa a, li kontwole tiyo dlo pou tout mond lan.

03:18.373 --> 03:28.352
Swa fè sa yo di w la epi w ap jwenn dlo,
oswa ou ka opoze l epi peyi w ap gen mank dlo:

03:28.352 --> 03:32.920
Kase, kraze, detwi resous dlo yo.

03:32.920 --> 03:40.387
Sa lakoz peryòd sechrès ki dire lontan e sa
mennen nan enkapasite pou nouri popilasyon peyi sa a.

03:40.387 --> 03:43.200
Rezilta a se grangou.

03:43.200 --> 03:54.847
Li egziste! Gen peyi ki gen teknoloji sa a, e Ozetazini,
teknoloji sa a deja vin tounen yon pati nan politik etranje yo.

03:56.379 --> 04:01.714
Èske inondasyon nan Texas la ta ka tou fè pati politik domestik?

04:01.714 --> 04:06.428
Yon deklarasyon Trump te fè nan Mezon Blanch lan
sijere ke inondasyon an pa totalman pa akeyi,

04:06.428 --> 04:09.440
omwen kòm yon distraksyon soti nan yon eskandal grav.

04:09.440 --> 04:12.923
Kijan konsa? Bagay yo vin difisil pou Prezidan Trump.

04:12.923 --> 04:20.246
Anpil sipòtè Prezidan Ameriken Donald Trump fache
paske gouvènman li a pa t respekte yon pwomès elektoral.

04:20.246 --> 04:24.530
Li te vle mete limyè sou eskandal ki
antoure milyadè Ameriken Jeffrey Epstein.

04:24.530 --> 04:30.455
Sepandan, Depatman Jistis Etazini ak FBI a kounye a
anonse yo pa jwenn okenn "lis kliyan" ki ta

04:30.455 --> 04:35.065
enkrimine pèsonn, epi ke Epstein te touye tèt li nan prizon.

04:35.065 --> 04:41.440
Malgre anpil kesyon ki rete san repons, ankèt la
kounye a deklare fèmen ak yon rezilta ki vrèman etonan.

04:41.440 --> 04:44.084
Lis kliyan Epstein pa t janm egziste.

04:44.084 --> 04:49.941
Epi pa gen okenn prèv kredib ki montre Epstein
te fè chantage sou moun enpòtan yo lè li te

04:49.941 --> 04:54.220
menase pou l fè piblik abi yo te komèt sou minè yo.

04:54.220 --> 04:56.939
Men, ki sa inondasyon an gen pou wè ak sa?

04:56.939 --> 05:03.978
Pandan yon konferans pou laprès nan Mezon Blanch nan dat 9 Jiyè,
yon repòtè te poze Trump yon kesyon kritik sou dosye Epstein yo.

05:03.978 --> 05:06.498
Trump te reyaji ak yon anwiye ki te parèt aklè:

05:06.498 --> 05:08.799
"Èske w toujou ap pale de Jeffrey Epstein?"

05:08.799 --> 05:11.200
Moun ap pale de mesye sa a depi plizyè ane.

05:11.200 --> 05:15.580
Nou gen Teksas, nou gen sa ak sa...

05:15.580 --> 05:20.284
E poutan moun toujou ap pale de mesye sa a, salopri sa a?

05:20.284 --> 05:25.554
Sa a enkwayab. Èske ou vrèman vle gaspiye tan ou?

05:25.554 --> 05:30.016
Menm lè yo konsidere yo endividyèlman,
deklarasyon etablisman an fè sou inondasyon an ak

05:30.016 --> 05:32.966
eskandal Epstein la merite yon ankèt apwofondi.

05:32.966 --> 05:36.288
Espesyalman lè ou konsidere yo nan kontèks.

05:36.288 --> 05:41.532
Kidonk, panse pou tèt ou epi poze kesyon sou
naratif ki domine yo, tankou sa ki di chanjman

05:41.532 --> 05:44.882
klimatik ki koze pa CO2 se koz tout dezas meteyo!

05:44.882 --> 05:49.117
Etidye pwogram sa yo epi edike lòt moun sou yo!
