2030-cu il İqlim Mühafizəsi Proqramının məqsədlərinə çatmaq üçün Almaniya hökuməti dəniz kənarı külək
enerjisinin genişləndirilməsini sürətlə irəli aparmaq istəyir.
Bu kontekstdə, sahildən kənarda dənizdə yerləşən külək turbinlərindən ibarət, yəni "offshore" külək elektrik stansiyaları
Şimal dənizində inşa edilib və hazırda da inşa olunur.
Məsələn, Norderney adasından 33 kilometr aralıda, hər biri 125 metr hündürlüyündə və təxminən 1 000 ton çəkisi olan demək olar
ki, 100 külək turbinindən ibarət dənizkənarı külək ferması var.
Külək enerjisini dənizkənarı külək fermalarından materikə daşımaq üçün bir neçə Şərqi Friz adası – o cümlədən Norderney,
Baltrum və Langeoog – sözün əsl mənasında yarıya bölünür.
Bu, adaların altında bir neçə metr dərinlikdə güc kabellərini "deşmək" üçün adalar boyunca
üfüqi qazmanın tətbiq olunması ilə bağlıdır.
Bu məqsədlə Baltrum adasında 15 metr enində bir koridor planlaşdırılır ki, bu da qumlu adanın
strukturunu əlbəttə ki, daha da sabit etməyəcək.
Növbəti fırtına dalğası dağıdıcı itkilərə səbəb ola bilər.
Adalılar həmçinin içməli su təchizatı üçün vacib olan yeraltı şirin su horizontunun qazma
işləri nəticəsində zədələnəcəyindən qorxurlar.
Bu linz çox həssasdır. Su təchizatı artıq təmin olunmayacaq və adalar əslində yaşayış üçün yararsız olacaq.
Çünki yalnız Baltrum adası su kəməri ilə materikə birləşdirilib.
Bəs "yaşıl" elektrik enerjisi praktikada necə görünür?
Baltrumun şərq sahilində, indiyədək nadir sahil quşlarının narahat edilmədən çoxalmasına imkan verən yerdə,
hazırda (2025-ci ilin iyununa qədər) çoxsaylı maşınlar, nəqliyyat vasitələri və tikinti materialları saxlanılır.
Bundan əlavə, Wadden dənizində iri qazma gəmiləri ləngər salıb. Bu yalnız başlanğıcdır.
2030-cu ildən sonra, dəhşətli meşə kəsmə işlərini əhatə edən bütün zəruri tikinti işləri başa çatdıqdan sonra,
elektrik enerjisi Şimal dənizindən Cənubi Almaniyaya ötürüləcək.
Ətraf mühitin qorunması üçün özlərini "iqlim aktivistləri" adlandıranlardan heç bir etiraz səslənməsə də, Şimal dənizindəki
Borkum adasının sahilindən uzaqda təbii qaz çıxarmaq məqsədilə planlaşdırılan qazma işləri Fridays For Future
aktivistləri tərəfindən kəskin etirazlarla qarşılanıb.
Burada onların diqqəti Vaden dənizinin qorunmasına və dəniz mühitini yaxşı vəziyyətə
gətirmək üzrə Avropa hədəfinə çatmağa yönəlib.
Niyə bu hədəflər dənizkənarı külək turbinlərinin tikintisinə də şamil olunmur?
Amma bu elektrik enerjisi həqiqətən "yaşıl"dırmı?
Nəzəriyyədə, açıq dəniz külək turbinləri müqayisəli quru turbinlərə nisbətən iki dəfə
çox elektrik enerjisi istehsal edə bilməlidir.
Lakin külək çox güclü olduqda rotorlar dayanır və aqressiv duzlu dəniz havası səbəbindən
texniki xidmət və təmir xərcləri xeyli artır.
Buna əlavə olaraq, elektrik enerjisini bu qədər uzun məsafələrə daşıyarkən yaranan yüksək güc itkiləri:
Hər 100 km kabel üçün gücün 1 faizi itirilir.
Elektrik cənuba çatanda bu, on faizədək itki olardı.
Baltrum-Online portalı həmçinin qeyd edir ki:
"Yaşıl elektrik enerjisi həqiqətən 'yaşıl' olana qədər illər keçəcək!"
Yüksək dənizlərdə tikinti və materialların daşınması zamanı yaranan çətin şərait – güclü dalğalar, fırtınalar və 35
metrədək su dərinlikləri – böyük enerji tələb edən və keçmişdə olduğu kimi bu gün də əsas çətinlik olaraq qalır.
Bu enerji istehlakını kompensasiya etmək illər çəkəcək və bəziləri hətta hesab edir ki, sonra bu stansiyalar yenidən sökülməli
olacaq – baxmayaraq ki, bunun necə işləyəcəyi aydın deyil.
Dənizkənarı külək fermaları həmçinin təbiət üçün risklər yaradır. Budur yalnız bir neçə nümunə:
Bünövrələrin pallaşdırılması dəniz məməlilərinə və balıqlara zərərli təsir göstərir, vacib qidalanma
sahələri itir və köçəri quşların köç marşrutları pozulur.
Beləliklə, 2030-cu İqtisadi Proqramda təşviq olunan davamlılıq tamamilə əksinə çıxır.
Cənub üçün elektrik enerjisi istehsalı məqsədilə dənizkənarı külək enerjisinin genişləndirilməsi resursların xəyanətkar israfı və
bir neçə fürsətcilin xeyri üçün təbiətin məsuliyyətsiz məhvidir.
Bu, Agenda 2030-un həqiqi üzüdür. Həmçinin aşağıdakı proqramlara baxın: