2030 оны Уур амьсгалыг хамгаалах хөтөлбөрийн зорилтуудыг биелүүлэхийн тулд Герман засгийн газар далайн салхин
эрчим хүчний өргөтгөлийг хурдан ахиулахыг зорьж байна.
Энэ хүрээнд т.н. далайн эргийн салшгүй салхин цахилгаан станцууд буюу эргийн дагуу далайд байрлах салхин
турбинуудыг Хойд тэнгист барьж байсан бөгөөд одоо ч барьж байна.
Жишээлбэл, Нордерней аралаас 33 километрийн зайд ойролцоогоор 100 салхин турбин бүхий далайн салхин цахилгаан станц байдаг
бөгөөд тус бүр нь 125 метр өндөр, ойролцоогоор 1000 тонн жинтэй.
Далайн эргийн салхин цахилгаан станцуудаас хуурай газар руу салхины эрчим хүчийг тээвэрлэхийн тулд Зүүн
Фризийн хэд хэдэн арал – түүний дотор Нордерней, Балтрум, Лангеоог – үгчилбэл хоёр хуваагдаж байна.
Учир нь арал дагуу хэдэн метрийн гүнд хэвтээ өрөмдлөг хийж, арал доорх цахилгаан кабелийг "даван гарах" зорилготой.
Энэ зорилгоор Балтрумд 15 метрийн өргөнтэй коридор төлөвлөж байгаа нь элсэрхэг аралны бүтцийг лавтай илүү тогтвортой болгохгүй.
Дараагийн далайн давалгааны цохилт сүйрлийн хэмжээний хохирол учруулж болзошгүй.
Арлын оршин суугчид мөн ундны усны хангамжид чухал ач холбогдолтой газрын доорх цэнгэг усны
давхарга өрөмдлөгөөс болж гэмтэх вий гэж эмээж байна.
Энэ линз нь маш мэдрэг. Усны хангамж баталгаажихгүй болж, арлууд үндсэндээ оршин суух боломжгүй болно.
Учир нь зөвхөн Балтрум л усан хоолойгоор эх газраас холбогддог.
Тэгэхээр "ногоон" цахилгаан эрчим хүч бодит байдалд ямар байдаг вэ?
Балтрумын зүүн эрэгт, ховор элсэн шувууд одоог хүртэл саадгүй үржиж чадсан тэр газарт одоогоор (2025 оны
зургаадугаар сарын байдлаар) олон тооны машин, тээврийн хэрэгсэл болон барилгын материал хадгалагдаж байна.
Үүнээс гадна, Вадден тэнгист томоохон өрөмдлөгийн хөлгүүд боолттой байна. Энэ бол зөвхөн эхлэл юм.
2030-аад оны дараах үед аймшигтай их ой мод сүйтгэх ажилтай холбоотой бүх шаардлагатай барилгын
ажлуудыг дуусгасны дараа цахилгааныг Хойд тэнгисээс Германы өмнөд хэсэг рүү дамжуулах болно.
Орчныг хамгаалах нэрийдлээр нэрлэгддэг уур амьсгалын идэвхтнүүдээс ямар ч эсэргүүцэл илрээгүй ч, Боркум арлын хойд
тэнгисийн эрэгт байгалийн хий олборлох төлөвлөгдсөн өрөмдлөг нь Fridays For Future-ийн
идэвхтнүүдийн ширүүн эсэргүүцэлтэй тулгарчээ.
Энд тэдний анхаарал Вадден тэнгисийг хамгаалах болон далайн орчныг сайн төлөвт оруулах
Европын зорилтыг биелүүлэхэд чиглэгдэж байна.
Яагаад эдгээр зорилтууд далайн салхин турбинуудын барилгын ажилд ч мөн хамаарахгүй байгаа юм бэ?
Гэхдээ энэ цахилгаан үнэхээр "ногоон" юу?
Онолын хувьд далайн эргийн салхин турбинууд нь ижил төрлийн хуурай газрын турбинуудтай харьцуулахад
хоёр дахин их цахилгаан эрчим хүч үйлдвэрлэх боломжтой.
Гэсэн хэдий ч салхи хэтэрхий хүчтэй байх үед болон далайн ширүүн давстай агаартай холбоотойгоор
роторнууд зогсож, засвар үйлчилгээний зардал эрс нэмэгддэг.
Үүн дээр нэмээд цахилгааныг ийм урт зайд дамжуулах үед үүсэх өндөр эрчим хүчний алдагдал орно:
Кабелийн 100 км тутамд эрчим хүчний нэг хувь алдагддаг.
Цахилгаан эрчим хүч өмнөд хэсэгт хүрэх үед хохирол арван хувь хүртэл байх болно.
Мөн Baltrum-Online портал нь дараахыг онцолж байна:
"Ногоон цахилгаан жинхэнэ 'ногоон' болоход олон жил шаардагдана!"
Далайд барилгын ажил гүйцэтгэх, материал тээвэрлэхэд далайн хүчтэй давалгаа, шуурга, 35 метр хүртэлх гүн ус
зэрэг хүнд нөхцөл нь асар их эрчим хүч шаарддаг бөгөөд өмнө нь ч, одоо ч томоохон сорилт хэвээр байна.
Энэ эрчим хүчний хэрэглээг нөхөхийн тулд олон жил шаардагдах бөгөөд зарим нь тэр үед станцуудыг дахин нураах шаардлагатай болно
гэж ч үздэг – гэхдээ энэ нь яаж явагдах нь тодорхойгүй байна.
Далайн салхин цахилгаан станцууд байгаль орчинд эрсдэл учруулдаг. Энд зөвхөн хэдэн жишээ байна:
Суурийн шон суулгах нь далайн сээр нуруутнууд болон загасанд хор хөнөөлтэй нөлөө үзүүлж, чухал хооллох талбай
алдагддаг, мөн нүүдлийн шувуудын нүүдлийн замыг алдагдуулдаг.
Иймээс 2030 оны хөтөлбөрт сурталчилсан тогтвортой байдал яг эсрэгээрээ болох нь тодорхой боллоо.
Өмнөд бүсэд цахилгаан эрчим хүч үйлдвэрлэх зорилгоор далайн эргийн салхин цахилгаан станцыг өргөжүүлэх нь хэдхэн
ашиг хонжоо хайгчдын төлөө нөөцийг мэхлэн үрэн таран хийж, байгаль орчныг болгоомжгүй сүйтгэх явдал юм.
Энэ бол Ажenda 2030-ын жинхэнэ нүүр царай юм. Мөн дараах хөтөлбөрүүдийг үзнэ үү: