WEBVTT

00:00.680 --> 00:05.838
E le hore ho fihlellwe dipheo tsa Lenaneo la
Tshireletso ya Tlelaemete la 2030, mmuso wa Jeremane o

00:05.838 --> 00:09.359
batla ho potlakisa katoloso ya matla a moya a lewatle.

00:09.359 --> 00:13.822
Maemong ana, tse bitsoang mapolasi a moea a ka tlas'a leoatle, ke
hore, li-turbine tsa moea tse fumanehang

00:13.822 --> 00:18.375
leoatleng haufi le lebopo, li se li hahiloe
ebile li ntse li hahuoa Leoatleng le ka Leboea.

00:18.375 --> 00:24.412
Ka mohlala, sekelemithara tse 33 ho tloha sehlekehlekeng sa
Norderney, ho na le polasi ea moea e ka leoatleng e nang le

00:24.412 --> 00:28.826
li-turbine tsa moea tse ka bang 100, 'me e
'ngoe le e 'ngoe e bolelele ba limithara tse

00:28.826 --> 00:32.380
125 'me e boima ba lithane tse ka bang 1,000.

00:32.380 --> 00:37.346
E le hore matla a moea a tsamaisoe ho tloha mapolasing a moea a
ka thoko ho lebopo ho ea naheng e kholo,

00:37.346 --> 00:43.437
lihlekehleke tse 'maloa tsa East Frisian – ho kenyeletsoa
Norderney, Baltrum le Langeoog – li arotsoa ka lehare.

00:43.437 --> 00:49.093
Sena ke hobane ho cheka ho rapameng ho tla sebediswa ho cheka
ho tshela ditjhaba botebong ba dimithara tse mmalwa e le ho

00:49.093 --> 00:52.742
"phunya ho feta" dikgwele tsa motlakase tse ka tlasa tjhaba.

00:52.742 --> 00:58.739
Ho reriloe phallo e bophara ba limithara tse 15 molemong
ona Baltrum, e leng ntho e tla etsa hore sebopeho sa

00:58.739 --> 01:01.757
sehlekehleke sa lehlabathe se se ke sa tsitsa le ho feta.

01:01.757 --> 01:05.865
Leqhubu le latelang la lefeela le ka baka tshenyo e bohloko.

01:05.865 --> 01:11.130
Baahi ba lehae le bona ba tshaba hore lera la metsi a
tswang ka tlasa lefatshe, le leng bohlokwa bakeng sa

01:11.130 --> 01:14.737
phepelo ya metsi a nowang, le ka senngwa ke ho cheka.

01:14.737 --> 01:19.743
Lense ena e tsitsipane haholo. Phepelo ea metsi
e ne e ke ke ea hlola e tiisetsoa, 'me

01:19.743 --> 01:23.885
lihlekehleke li ne li tla fetoha tse ke keng tsa pheluoa.

01:23.885 --> 01:29.244
Hobane Baltrum e hokahantsoe le
naha e kholo feela ka phaepe ea metsi.

01:29.244 --> 01:33.010
Joale motlakase o "tala" o shebahala joang ha o sebelisoa?

01:33.010 --> 01:37.424
Lebopong le ka bochabela la Baltrum, moo linonyana tsa lebopong
tse sa tloaelehang li neng li khona ho ata ntle le tšitiso

01:37.424 --> 01:42.025
ho fihlela joale, hona joale (ho tloha ka Phuptjane 2025) ho
bolokiloe mechini e mengata, likoloi le lisebelisoa tsa kaho.

01:42.025 --> 01:46.815
Ho feta moo, likepe tse kholo tsa ho cheka li eme ka
liokobatsi Leoatleng la Wadden. Hona ke qaleho feela.

01:46.815 --> 01:52.198
Hang ha mosebetsi oohle oa kaho o hlokahalang o phethetsoe
nakoana kamorao ho 2030, o kenyeletsang ho rengoa ha

01:52.198 --> 01:58.498
meru ho tšabehang, motlakase o tla fetisetsoa ho
tloha Leoatleng le ka Leboea ho ea Jeremane e ka Boroa.

01:58.498 --> 02:04.404
Leha ho bile le ho se be le sello se matla ho tsoa ho ba bitsoang
baitseki ba tsa tlelaemete ho sireletsa tikoloho, morero oa ho

02:04.404 --> 02:09.433
cheka haufi le sehlekehleke sa Borkum se ka thoko ho
Leoatle le ka Leboea ho ntša khase ea tlhaho o kopane le

02:09.433 --> 02:13.236
boipelaetso bo matla ho tsoa ho baitseki ba Fridays For Future.

02:13.236 --> 02:17.606
Mona, sepheo sa bona ke ho sireletsa Lewatle
la Wadden le ho fihlella sepheo sa Europe sa

02:17.606 --> 02:20.576
ho beha tikoloho ea leoatle maemong a matle.

02:20.576 --> 02:25.457
Hobaneng lipheo tsena li sa sebetse le kahong
ea li-turbine tsa moea tse ka ntle ho lebopo?

02:25.457 --> 02:29.762
Empa na motlakase ona o hlile o "tala"?

02:29.762 --> 02:33.866
Ka khopolo, li-turbine tsa moea tse ka ntle ho lebopo la
leoatle li lokela ho khona ho hlahisa motlakase o menahaneng

02:33.866 --> 02:36.610
habeli ho feta li-turbine tse tšoanang tse ka lebopong la naha.

02:36.610 --> 02:43.178
Leha ho le jwalo, dirotoha di ema ha moya o le matla haholo, hape
le ka lebaka la moya o matla wa lewatle o

02:43.178 --> 02:49.268
letswai, e leng se bakang ditshenyehelo tse
phahameng haholo tsa tlhokomelo le tokiso.

02:49.268 --> 02:54.822
Ho tlatselletsa ho sena ke tahlehelo e kholo ea matla e
hlahang ha motlakase o tsamaisoa libakeng tse hole hakana:

02:54.822 --> 02:59.440
Peresente e le 'ngoe ea matla e lahleha ka
mor'a lik'hilomithara tse 100 tsa thapo.

02:59.440 --> 03:04.748
Seo e ka ba tahlehelo e ka etsang
liperesente tse leshome ha motlakase o fihla ka boroa.

03:04.748 --> 03:08.725
Portal ea Baltrum-Online e boetse e supa hore:

03:08.725 --> 03:12.434
Ho tla nka lilemo pele motlakase o tala o ka ba 'tala' kannete!

03:12.434 --> 03:18.500
Maemo a thata a amanang le kaho le ho tsamaisa thepa maoatle a
maholo, joalo ka maoatle a matla, lifefo le botebo ba

03:18.500 --> 03:25.654
metsi bo ka fihlang ho limithara tse 35, e ne e le, ebile e
ntse e le phephetso e kholo e hlokang matla a mangata haholo.

03:25.654 --> 03:31.324
Ho tla nka lilemo ho lekalekanya tšebeliso ena ea matla, 'me ba
bang ba bile ba lumela hore litšimo tseo

03:31.324 --> 03:37.124
li tla tlameha ho heletsoa hape – leha ho
sa hlake hore na sena se ka sebetsa joang.

03:37.124 --> 03:42.404
Mafamo a moea a ka ntle ho lebopo a boetse a baka
likotsi ho tlhaho. Mona ke mehlala e seng mekae feela:

03:42.404 --> 03:47.100
Ho cheka motheo ka lipalo ho na le litlamorao tse kotsi ho
liphoofolo tse anyesang tsa leoatleng le litlhapi,

03:47.100 --> 03:53.006
libaka tsa bohlokoa tsa ho fepela lia lahleha 'me
litsela tsa phallo ea linonyana tse fallang lia ameha.

03:53.006 --> 03:59.670
Ka hona, botsitso bo kgothaletswang ho Agenda
2030 bo iponahatsa e le se fapaneng hantle.

03:59.670 --> 04:05.272
Katoloso ea matla a moea a leoatle ka sepheo sa ho fehla
motlakase bakeng sa boroa ke tshenyo e khohlotsoeng ea lisebelisoa

04:05.272 --> 04:11.348
tsa tlhaho le timetso e bohlaswa ea tlhaho, e etselitsoeng
molemo oa ba seng bakae ba ikemiselitseng ho etsa phaello.

04:11.348 --> 04:17.403
Sena ke sefahleho sa nnete sa Agenda
2030. Sheba hape mananeo a latelang:
