Агульную інфармацыю аб прававым рэгуляванні і правілах AZK можна знайсці ў канцы прэзентацыі.
Пасля каштоўнай прэзентацыі доктара Броўдзі з Японіі мы цяпер вітаем выбітнага спікера з Аўстрыі.
Ён мае ступень доктара права і разглядае цэнтральную праблему: як абыходзіцца з несправядлівымі, г.зн. незаконнымі, прававымі
нормамі і іх наступствамі, або як дзейнічаць у такіх выпадках.
Але ведаеце, для звычайных грамадзян, як я ці мы, насамрэч не можа існаваць такіх рэчаў, як несправядлівыя прававыя нормы.
Для нас гэта было б як непрыемны Санта-Клаўс.
І таму мы ніколі б нават не падумалі, што такая несправядлівасць магла б зняважыць нашу годнасць і асобу.
Але гэта менавіта распаўсюджаная памылковая ўяўленне!
А доктар юрыдычных навук Міхаэль Бруннер цяпер супрацьставіць гэтай небяспечнай памылцы свае шэсць тэзісаў
і пакажа выйсдзі з гэтай занадта непрызнанай дылемы.
Але перш чым мы сустрэнем яго тут, на стадыёне, вось кароткі агляд яго кар'еры.
Доктар Майкл Бруннер атрымаў ступень доктара ў 1990 годзе пасля вывучэння права і 31 год працаваў салісітарам у Аўстрыі.
З сакавіка 2020 года ён з'яўляецца актыўным крытыкам антыкавідных мер: падае скаргі ў Канстытуцыйны суд,
выступае на дэманстрацыях, публікуе відэа і гэтак далей.
І цяпер агляд ягонай палітычнай кар'еры:
Кастрычнік 2020:
Заснаванне фонду «Адвакаты за фундаментальныя правы – Адвакаты за прасветніцтва» ў Вене
Люты 2021:
Заснаванне палітычнай партыі «MFG – Людзі, Свабода, Асноўныя правы»
З восені 2021 года: Яго партыя ўваходзіць у парламент зямлі Верхняя Аўстрыя;
Выбарчыя поспехі на выбарах у мясцовыя саветы ў Верхняй Аўстрыі, Ніжняй Аўстрыі і Ціролі
Восень 2022:
Кандыдат ад МФГ на федэральных прэзідэнцкіх выбарах восенню.
Ён пазіцыянаваў сябе як праціўнік палітычнага істэблішменту.
Ліпень 2023:
Заснавальнік Міжнароднай асацыяцыі юрыстаў, міжнароднай арганізацыі, якая займаецца заканадаўствам па ўсім свеце.
лістапада 2023:
Выхад на пенсію у якасці актыўнага салісітара.
З снежня 2023 года — розная выкладчыцкая дзейнасць, працяг юрыдычнай працы ў якасці кансультанта і г.д.
Сёння доктар Бруннер гаворыць пра «Годнасць чалавека — мера справядлівасці, а ўсё астатняе — несправядлівасць».
Дазвольце мне шчыра вітаць вас усіх і выказаць сваю шчырую ўдзячнасць за магчымасць зрабіць свой унёсак у
сённяшнюю дыскусію па гэтай важнай тэме, а менавіта — прававой класіфікацыі несправядлівых законаў і іх наступстваў.
"Людская годнасць — мера справядлівасці.
Людская годнасць павінна быць меркай справядлівасці, інакш гэта несправядлівасць.
Закон і справядлівасць — гэта не сінонімы.
Закон не заўсёды роўны справядлівасці.
Справядлівасць не абавязкова быць законам.
Закон без справядлівасці — гэта несправядлівасць.
Справядлівасць заўсёды застаецца справядлівасцю.
Што такое справядлівасць у юрыдычным сэнсе?
Справядлівасць — гэта ацэнка ведаў.
Аднолькавыя рэчы трэба аднолькава ставіць, а розныя — па-рознаму.
Або дзейнічаць такім чынам, каб учынкі вашай максімы маглі быць узвышаны да ўсеагульнага закона, як кажа Імануіл Кант.
Або проста мірны парадак — бо не можа быць міру без справядлівасці; не можа быць міру без балансу інтарэсаў.
Калі б справядлівасць была справядлівай і не існавала несправядлівых законаў, то мая эсэ, мая
прэзентацыя, ужо былі б у асноўным завершаны.
Аднак рэальнасць вучыць нас чамусьці іншаму.
Яна вучыць нас, што ідэал справядлівасці не быў рэалізаваны.
Ні ў прававой сферы, ні ў палітычнай сферы.
Заканадаўчым органам прымаюцца незаконныя, несправядлівыя законы.
Іх прымае выканаўчая ўлада, а іх прымяняе судовая ўлада.
Яны ўсе падпадаюць пад абавязацельствы па захаванні патрабаванняў.
Грамадзяне абавязаны падпарадкоўвацца нават несправядлівым законам.
Галоўнае пытанне, над якім я ламаю галаву ўжо шмат месяцаў (тут я магу прывесці толькі частку сваёй працы), — гэта прававая
класіфікацыя несправядлівых прававых норм і іх наступстваў.
Для мяне адпраўной кропкай для вызначэння таго, справядлівы закон ці несправядлівы, з'яўляецца чалавечая годнасць.
Гэта найвышэйшы юрыдычны прынцып у натуральным і пазітыўным праве .
Гэта цэнтральная норма цывілізаваных прававых сістэм, якая замацавана як у звычайным праве , так і ў канстытуцыйным праве .
У дэмакратычнай сістэме, заснаванай на вяршэнстве права, усе правы паходзяць ад народа.
Свабода і роўнасць — слупы дэмакратыі.
Хоць народ і перадаў сваю ўладу палітычным партыям для прадстаўніцтва, ён застаецца суверэннай
уладай, перад якой прадстаўнікі нясуць адказнасць.
Нягледзячы на тое, што ў практыцы прадстаўнічай дэмакратыі ўлада палітычных партый усё больш распаўсюджваецца на ўсе
формы грамадства і грамадзянскія структуры, дэмакратыя існуе толькі тады, калі яна адпавядае волі народа.
Законы супраць народа або законы супраць справядлівасці ніколі не слушныя, і яны не падтрыманы воляй народа.
Народ, суверэн, не дэлегаваў сваіх правоў прадстаўнікам, каб гэтыя прадстаўнікі маглі прымаць
законы дзеля ўласных мэт або супраць волі народа.
Кожны, хто як прадстаўнік ігнаруе закон і справядлівасць, павінен быць прыцягнуты да
адказнасці і павінен адказаць за свае дзеянні!
Практыка ў Аўстрыі і іншых краінах, згодна з Канстытуцыйным судом Аўстрыі і аўстрыйскім заканадаўствам, паводле якой нават
неканстытуцыйныя законы павінны прымяняцца да іх адмены, а затым, пры неабходнасці, на працягу тэрміну на
выпраўленне да 18 месяцаў, азначае, што несправядлівасць становіцца законам, што я рашуча адхіляю.
Калі падзел улад больш не функцыянуе, калі ўрады могуць эфектыўна прымаць законы самастойна дзякуючы сваёй парламенцкай большасці і
фактычна больш не падлягаюць парламенцкаму кантролю, калі ўрады запаўняюць адміністрацыйныя і судовыя пасады палітычнымі
прызначанымі асобамі, калі дзяржаўныя арганізацыі і ўстановы становяцца алігархічнымі , калі цэнзуруюць свабоду выказвання,
акадэмічную свабоду і свабоду прэсы, калі тых, хто думае інакш, ганяць, высмейваюць і нават пераследуюць, калі знішчаюць
разнастайнасць СМІ — тады мы далёка адышлі ад вяршэнства права.
З публікацыяй дакументаў Інстытута Роберта Каха, прынамсі, стала агульнавядома нават для асноўнай плыні, што ніколі не
існавала ніякай доказнай базы для якіх-небудзь антыкавідных мер.
Яго палітычна акламавалі .
Каронавірусны крызіс з 2020 па 2023 год быў найбуйнейшым юрыдычным і медыцынскім скандалам ва ўсім свеце з 1945 года!
Каб зрабіць такія палітычныя лозунгі неэфектыўнымі ў будучыні, любая несправядлівасць павінна
быць пазбаўлена юрыдычнай сілы з самага пачатку!
Кожны, хто ўдзельнічае ў гэтым, павінен панесці адказнасць!
Людская годнасць – я тут цытую Тамаша Аквінскага:
Любы закон, які ўзвышае чалавечую годнасць, справядлівы.
Любы закон, які зневажае чалавечую годнасць, з'яўляецца несправядлівым.
Раздзел 16 Аўстрыйскага агульнага грамадзянскага кодэкса, як цэнтральная норма фундаментальнага права асобы, прадугледжвае,
што кожны чалавек мае ад прыроды дадзеныя правы, якія з'яўляюцца самавідавочнымі для розуму і таму павінны разглядацца як асоба.
Гэта пастулюе фундаментальнае права асобы як юрыдычны прынцып і цэнтральную норму цывілізаваных прававых сістэм.
Правы ўласцівыя чалавеку.
Гэта азначае, што яны не набываюцца і не пазычаюцца, і, безумоўна, не ўрадамі ці прадстаўнікамі.
Іх не трэба спачатку атрымліваць або набываць.
Яны ўласцівыя чалавецтву, самой сутнасці чалавека.
Артыкул 1 Асноўнага закона Германіі таксама прадугледжвае:
Людская годнасць непарушная.
Абавязак усіх дзяржаўных органаў — паважаць і абараняць іх.
Наступныя фундаментальныя правы з'яўляюцца абавязковымі для заканадаўчай, выканаўчай і судовай
улады ў якасці непасрэдна дзеючага заканадаўства.
І я хацеў бы дадаць, што яны таксама абмежаваюць доступ да СМІ.
У дадатак да Артыкула 1 Асноўнага закона, Артыкул 79 прадугледжвае, што канстытуцыя застанецца ў сіле назаўжды.
Гэтыя фундаментальныя правы, непарушнасць чалавечай годнасці, не могуць быць зменены нават шляхам канстытуцыйнага папраўкі.
Яно вечнае.
Людская годнасць — гэта пазачасавы этычны прынцып, які пераўзыходзіць любую форму ўрада.
Бо кожнае чалавечае жыццё роўнае і мае права на свабоднае існаванне.
«Людзі, як мэты ў саміх сабе, ніколі не павінны разглядацца як сродкі для дасягнення мэты», — паводле Імануэля Канта.
Згодна з усталяванай судовай практыкай Нямецкага Федэральнага канстытуцыйнага суда, чалавечая годнасць
з'яўляецца найвышэйшай каштоўнасцю Асноўнага закона і канстытуцыйным прынцыпам нямецкай прававой сістэмы.
Людская годнасць з'яўляецца найвышэйшай канстытуцыйнай каштоўнасцю і не падлягае кампрамісу.
У тым жа духу, Артыкул 7 Федэральнай канстытуцыі Швейцарскай Канфедэрацыі сцвярджае, што
чалавечая годнасць павінна быць паважана і абаронена.
Усеагульная дэкларацыя правоў чалавека ад 10 снежня 1948 года:
Усе людзі нараджаюцца свабоднымі і роўнымі ў годнасці і правах, надзеленыя розумам і сумленнем і
павінны ставіцца адзін да аднаго ў духу братэрства.
Дэкларацыя незалежнасці Злучаных Штатаў, апублікаваная 4 ліпеня 1776 года, абвяшчае: Усе людзі створаны роўнымі.
Усе людзі маюць пэўныя неад'емныя правы, у тым ліку права на жыццё, свабоду і імкненне да шчасця.
Безумоўная, неабходная і неабмежаваная павага да чалавечай годнасці — гэта аснова вяршэнства
права і дэмакратыі, якая не падлягае абмеркаванню.
Яны ўтвараюць абсалютную чырвоную лінію, якую ніколі нельга перасякаць.
Тыя, хто парушае чалавечую годнасць, парушаюць дэмакратычную канстытуцыйную дзяржаву і вяршэнства права,
без якіх не можа быць справядлівасці – без закона, без дзяржавы, якая б не стала бандытам.
Аўгустын Блажэнны з Гіппа: «Адбярыце справядлівасць, і што такое дзяржава, як не вялікі разбойніцкі загон?»
На падставе таго, што я, як юрыст, называю найвышэйшым фундаментальным прынцыпам асноўнай матэрыяльнай нормы —
чалавечай годнасцю — я прыйшоў да шэрагу шасці сцвярджэнняў.
Але спачатку — кароткая заява Марціна Лютэра Кінга.
Я б першым заклікаў да выканання справядлівых законаў.
Кожны мае не толькі юрыдычную, але і маральную адказнасць выконваць справядлівыя законы.
Наадварот, людзі маюць маральную адказнасць ігнараваць несправядлівыя законы.
Я згодны са Святым Аўгусцінам, што несправядлівы закон — гэта зусім не закон.
«Несправядлівы закон — не закон», — гаворыць найвышэйшая лацінская максіма.
І вось шэсць тэзісаў:
Першая тэзіс: Фундаментальная норма прававой сістэмы, з якой вынікае ўсё заканадаўства, — гэта
чалавечая годнасць як першапачатковае права асобы.
Гэта ні гіпотэза, ні мастацтва.
Другі тэзіс: Найвышэйшы закон — чалавечая годнасць як фундаментальнае права асобы.
Гэта яго прыроджаныя правы, асноўныя правы і свабоды.
Яны складаюць складныя прынцыпы прававой сістэмы.
Трэцяя тэза: Прававыя нормы, якія парушаюць чалавечую годнасць і неад'емныя правы, абсалютна несапраўдныя і не маюць сілы.
Яны не маюць нарматыўнай валіднасці.
У гэтым дачыненні я прадстаўляю пазіцыю дамінуючай дактрыны, дактрыны так званай догмы нічаўнасці , пра гэта пазней.
4-ы тэзіс: Прававыя нормы, якія парушаюць асноўныя правы і свабоды чалавека, абсалютна несапраўдныя і не маюць сілы.
Яны не маюць нарматыўнай валіднасці.
5-ы тэзіс: Прававыя нормы, якія парушаюць вышэйшыя па сваёй іерархіі прававыя нормы, абсалютна несапраўдныя.
Яны не маюць нарматыўнай валіднасці.
6-я тэзіс: Закон вышэйшай юрыдычнай сілы адмяняе закон ніжэйшай юрыдычнай сілы, робячы апошні абсалютна несапраўдным.
Ніжэйшае заканадаўства не можа пераадольваць вышэйшае заканадаўства.
Я магу абгрунтаваць гэтыя тэзісы, якія я грунтую на чалавечай годнасці, як з пункту гледжання пазітыўнага права праз
прававую сітуацыю, так і з пункту гледжання філасофіі права.
Густаў Радбрух быў адным з найважнейшых юрыдычных навукоўцаў XX стагоддзя.
Ён быў палітыкам СДПГ і двойчы займаў пасаду рэйхсміністра юстыцыі ў перыяд Веймарскай Рэспублікі.
Ён жыў з 1878 па 1949 год.
Улада можа грунтавацца на неабходнасці, але ніколі не на абавязку ці сапраўднасці.
Ён праводзіць мяжу паміж некарэктным законам, які можа быць недарэчным, мог быць
структураваны інакш або з'яўляецца проста некарэктным.
Проста няправільны несправядлівы закон, які дасягнуў пэўнай ступені несправядлівасці.
Ён тлумачыць свае меркаванні, якія ў канчатковым выніку прыводзяць да знакамітай формулы Радбруха.
Цытата: «Супярэчнасць паміж справядлівасцю і юрыдычнай пэўнасцю, верагодна, можна вырашыць, аддаўшы перавагу
пазітыўнаму праву, якое забяспечваецца законамі і ўладай, нават калі яго змест несправядлівы і недарэчны».
Калі супярэчнасць паміж пазітыўным правам і справядлівасцю не дасягне такога невыноснага ўзроўню, што права,
як няправільнае, павінна саступіць месца справядлівасці.
Немагчыма правесці выразнае размежаванне паміж выпадкамі законнай несправядлівасці і законамі, якія
застаюцца ў сіле, нягледзячы на іх няправільны змест.
Яшчэ адно адрозненне, піша ён, можна правесці з найвялікшай яснасцю.
І вось ключавая фраза: «Там, дзе справядлівасць нават не імкнецца дасягнуць, дзе роўнасць, якая ляжыць у аснове справядлівасці,
была наўмысна адмаўлена пры стварэнні пазітыўнага права, закон не проста няправільны, а зусім не мае ніякага прававога характару».
Правa, нават пазітыўнае права, нельга вызначыць інакш, як парадак і статут, мэтай якіх з'яўляецца служэнне справядлівасці.
Закон павінен служыць справядлівасці, інакш ён — несправядлівасць.
І ён далей кажа: «Там, дзе нават не імкнуцца да справядлівасці, створаныя такім чынам парадкі могуць быць
толькі выяўленнем улады, а ніколі прававых прынцыпаў».
Такім чынам, закон, які адмаўляе пэўным людзям у іхных правах чалавека, не з'яўляецца прававой прынцыпам.
Формула Радбруха была потым уключана ў судова-практычную пазіцыю Федэральнага канстытуцыйнага суда ў так званых судовых
працэсах «Стрэлок з Бэрлінскага сцяны» пасля распаду ГДР.
Закон ці распараджэнне, якое загадвае памежніку страляць у кожнага, хто спрабуе пакінуць ГДР,
таксама з'яўляецца несправядлівым і каральным.
І тут мы пераходзім непасрэдна да наступнага істотнага палажэння, Артыкула 7 Еўрапейскай канвенцыі па правах чалавека:
Няма пакарання без закона:
У пункце 1 гаворыцца, што за кожнае правапарушэнне павінна быць адпаведная норма ў законе. Ніхто не можа быць
падвергнуты пакаранню, больш суроўнаму, чым тое, якое было ў сіле на момант здзяйснення правапарушэння.
Аднак ёсць адно вельмі важнае выключэнне з гэтага, а менавіта ў пункце 2:
Гэты артыкул не павінны ствараць перашкод для судовага пераследу і пакарання любой асобы за любое дзеянне або бездзеянне,
якое на момант яго здзяйснення было злачынствам згодна з прынцыпамі права, агульнапрызнанымі цывілізаванымі нацыямі.
Падобным чынам, у Артыкуле 38 Статута Міжнароднага суда ААН Міжнародны крымінальны суд прымяняе
агульныя прынцыпы права, прызнаныя цывілізаванымі нацыямі.
Агульнапрызнаныя юрыдычныя прынцыпы, якія маюць перавагу над законам, уключаны ў пазітыўнае права і таму маюць юрыдычную сілу.
Тое ж самае датычыцца і Еўрапейскага саюза:
Агульныя прававыя прынцыпы з'яўляюцца часткай першаснага права Еўрапейскага саюза.
Гэта датычыцца павагі да фундаментальных правоў, роўнага абыходжання і прапарцыйнасці.
Каб зразумець іерархію нарматыўных актаў, я хацеў бы коратка растлумачыць структуру прававой сістэмы.
Іерархічная структура прававой сістэмы як іерархія нармаў азначае, што кожная ніжэйшая нарма павінна адпавядаць вышэйшай нарма.
Яно павінна быць створана на падставе стандарту больш высокага рангу, інакш яно незаконнае.
У Аўстрыі мы ўрэгулявалі іерархічную структуру прававой сістэмы наступным чынам.
Аднак гэта таксама датычыцца і іншых прававых сістэм, у тым ліку краін Еўрапейскага саюза.
Узровень 1: Найвышэйшы ўзровень складаецца з фундаментальных прынцыпаў Федэральнай канстытуцыі.
Гэта дэмакратычныя, рэспубліканскія, ліберальныя, федэралісцкія і канстытуцыйныя прынцыпы.
Этап 2: Права Еўрапейскага Саюза як першаснае, г.зн. дагаворы аб Еўрапейскім Саюзе. І, што вельмі важна, Хартыя
асноўных правоў Еўрапейскага Саюза як першаснае права, а ў сваю чаргу — агульныя прынцыпы права.
Узровень 3: другаснае права ЕС, якое ўключае заканадаўства, прынятае інстытутамі ЕС, у прыватнасці рэгламенты і дырэктывы.
Узровень 4: Федэральныя канстытуцыйныя законы і канстытуцыйныя законы асобных штатаў.
5-ы ўзровень: Федэральныя законы і законы штатаў як простыя законы, якія павінны адпавядаць канстытуцыйным законам.
Узровень 6: Палажэнні – гэта агульныя юрыдычныя нормы, выдадзеныя адміністрацыйнымі органамі, якія
могуць быць прынятыя толькі на падставе законаў.
Этап 7: А потым індывідуальныя рашэнні па справах: судовае рашэнне, пастанова і рашэнне.
Калі, як я ўжо казаў, прававая норма супярэчыць гэтай іерархічнай структуры прававых норм, то яна — згодна з маім разуменнем права
і дактрынай несапраўднасці — абсалютна несапраўдная і нікчэмная.
Гэта таксама азначала б, што ніякі абавязак па выкананні таксама не ўзнікаў бы.
Вось мы і дайшлі да нікчэмнасці: несправядлівы закон — не закон.
Несправядлівы закон — не закон увогуле, як гаворыць лацінская максіма.
Юрыдычная канстытуцыя дактрыны ніштоўнасці, згодна з якой вышэйшае права адмяняе — г.зн. пераадольвае — ніжэйшае
права, якое з'яўляецца абсалютна і беспаваротна нікчэмным.
У гэтым сэнсе асобная заяўка не патрабуецца.
Адбываецца так званы «эфект Еа іпсо».
Наадварот, дактрына разліку памылак, якая з'яўляецца распаўсюджанай у Аўстрыі і таксама замацавана ў законе:
Нягледзячы на іх незаконнасць, такія стандарты застаюцца ў сіле і абавязковымі да іх адмены пасля
аспрэчвання з боку ўпаўнаважанага дзяржаўнага органа.
Гэта несумяшчальна з дэмакратычным і канстытуцыйным разуменнем, а таксама з лагічнай і сістэматычнай
структурай прававой сістэмы як іерархічнай структуры.
Аднак у аўстрыйскім прыватным праве ў артыкуле 879(1) гаворыцца: Пагадненне, якое парушае законную забарону або
супярэчыць грамадскаму парадку, з'яўляецца несапраўдным.
Такім чынам, у прыватным праве няма неабходнасці ў спрэчцы, але ў дзяржаўным праве яна, безумоўна, існуе.
А Канстытуцыйны суд у Аўстрыі нават мае магчымасць дазволіць гэтаму незаконнаму закону заставацца ў сіле да 18 месяцаў (!).
На маю думку, гэта несумяшчальна з прынцыпамі вяршэнства права і грунтуецца выключна на вельмі сумнеўнай
дактрыне разліку памылак і пэўнай ступені прававой пэўнасці.
Сама заканадаўства дае асобам, на якіх распаўсюджваюцца нормы, права на самадапамогу.
Самае распаўсюджанае і найбольш вядомае — самаабарона:
«Калі несправядлівасць становіцца законам, супраціў становіцца абавязкам». Бертольт Брэхт
Раздзел 3 Аўстрыйскага крымінальнага кодэкса рэгулюе самаабарону:
Асоба не нясе адказнасці, калі яна выкарыстоўвае толькі неабходную абарону для адбіцця бягучага або непасрэдна
пагражаемага незаконнага нападу — важна, што менавіта незаконнага — на жыццё, здароўе, фізічную недатыкальнасць,
сексуальную недатыкальнасць і самавызначэнне, свабоду або маёмасць уласную або іншай асобы.
Умовы самаабароны, якія павінны быць выкананы сукупна, з'яўляюцца наступнымі: неабходная абарона, бягучая або непасрэдная атака,
незаконнасць нападу і напад на маёмасць, якую можна абараніць.
Напад, абгрунтаваны матэрыяльным правам, г.зн. заканадаўствам або нарматыўным актам, — незалежна ад таго, з'яўляецца
ён агрэсіяй з боку дзяржавы, — не з'яўляецца самаабаронай, бо гэты напад не з'яўляецца незаконным.
Стандарт застаецца ў сіле, нават калі суд пазней прызнае яго незаконным.
Аднак, калі я заняць пазіцыю, якую я абараняю – дактрыну нічаўнасці, сістэматычнае разгляданне іерархічнай структуры
прававой сістэмы – што такія нормы абсалютна нічоўныя і не маюць сілы, тады напад агрэсіўнай дзяржавы з'яўляецца незаконным,
і дзеянне ў самаабароне сапраўды было б дапушчальным.
Яшчэ адно вельмі распаўсюджанае права самадапамогі: экстраннае.
Я хацеў бы пачаць з вельмі трапнай цытаты Людвіга фон Мізеса, якая асабліва актуальная ў нашы часы:
Няма большай пагрозы для цывілізацыі, чым урад некампетэнтных, карумпаваных або злых людзей.
Змякчальныя абставіны ў аўстрыйскім заканадаўстве рэгулююцца часткай 1 артыкула 10 Крымінальнага кодэкса.
У іншых прававых сістэмах гэта рэгулюецца падобным чынам.
Асоба, якая ўчыняе супрацьпраўнае дзеянне з мэтай адвяржэння непазбежнай значнай шкоды для сябе ці іншай асобы, вызваляецца ад
адказнасці, калі пагражаемая гэтым дзеяннем шкода не з'яўляецца непрапарцыйна сур'ёзнай (г.зн. павінен прымяняцца тэст
прапарцыйнасці), і калі ад асобы, звязанай з ахоўнымі законам каштоўнасцямі, нельга было чакаць іншага паводзін.
– г.зн. неразумнасць любога іншага паводзін і прапарцыйнасць.
Акрамя таго, існуе таксама пазаправавы стан надзвычайнай сітуацыі.
Там гаворыцца: Дзеянне ў абарону, здзейсненае ў экстраннай сітуацыі, не з'яўляецца незаконным, калі
законны інтарэс, які падлягае абароне, мае большую каштоўнасць, чым інтарэс, які быў пашкоджаны.
Я хацеў бы звярнуцца тут да актуальнай судовай практыкі, асабліва ў Германіі:
Выдача ўрачамі ілжывых медыцынскіх даведкаў у кантэксце даведкаў на вызваленне ад нашэння масак і сертыфікатаў вакцынацыі ад
COVID-19 павінна быць правільна ацэнена як надзвычайная мера, нават калі меркаваць, што такія законы аб
каранавірусе не былі незаконнымі з самага пачатку.
Яны не толькі апраўданыя ў маіх вачах, але і маюць рацыю.
Бо здароўе і жыццё чалавека каштоўнейшыя за законнае права на надзейнасць медыцынскіх даведкаў.
Галоўны абавязак урача: Primum non nocere — перш за ўсё не нашкодзь — secundum cavere — абараняй, будзь
асцярожны — tertium sanare — у канчатковым выніку вылечвай.
Таму, на маю думку, гэта не варта разглядаць перш за ўсё як акт неабходнасці, а хутчэй як абсалютную несапраўднасць
такіх несправядлівых норм, якія не могуць лічыцца сапраўднымі.
Я лічу, што судам больш не варта дазваляць прымяняць такія стандарты на шкоду абвінавачаных урачоў.
Я казаў з самага пачатку, што кожны, хто дзейнічае незаконна, хто прымяняе незаконныя законы, калі
яны абсалютна несапраўдныя, павінен несці адказнасць.
Аднёснасць: Хто адказны, хто падсправаздачны і ў якой ступені яны нясуць адказнасць?
Слова ад Ханны Арэндт на гэтую тэму:
Ніхто не мае права выкарыстоўваць паслухмянасць як нагоду для апраўдання сваіх дзеянняў.
Паслухмянасць не з'яўляецца апраўданнем дзеянняў.
Мы самавызначаныя; чалавечая годнасць гэтага патрабуе.
Калі норма, якая з'яўляецца незаконнай у іерархіі нарматыўных актаў, абсалютна несапраўдная,
то яна не з'яўляецца часткай прававой сістэмы.
Таму ён не павінен выконвацца і не прымяняецца ні адміністрацыяй, ні судамі.
Аднак, калі яно ўсё ж прымяняецца, гэта з'яўляецца дзеяннем без прававой асновы, а значыць, перш за ўсё
парушэннем прынцыпу законнасці, і ўскладаецца на дзяржаўны орган, органы якога дзейнічалі такім чынам.
Аднак для мяне гэта апраўдвае не толькі адказнасць дзяржавы — якая, у канчатковым выніку, — гэта мы самі, — але і адказнасць
дзейнічаючых органаў у адпаведнасці з іх здольнасцю разумець і іх вінай, — асабліва ў дачыненні да вышэйшых і найвышэйшых
адміністрацыйных органаў, асабліва ўрадаў і заканадаўчых органаў.
Тое, што прымяняецца да асобных грамадзян як да адрасатаў нормаў, павінна прымяняцца тым больш да дзяржавы, яе ўлад і ўрадаў,
а ў канчатковым выніку — і да гэтых дзейнічаючых органаў.
Ніхто не можа быць вызвалены ад віны і адказнасці з-за невуцтва закона.
Неведанне закона не вызваляе ад адказнасці.
Гэта датычыцца не толькі грамадзян, але і ўсіх дзяржаўных служачых, суддзяў і ўсіх органаў дзяржаўнай улады.
Каб вызначыць межы адказнасці, я спасылаюся на раздзел 9 Аўстрыйскага крымінальнага
кодэкса, так званы пункт аб юрыдычнай памылцы.
Параграф 1: Той, хто не ўсведамляе супрацьпраўнасць дзеяння з-за памылкі ў праве, не з'яўляецца
вінаватым, калі яму нельга прыпісаць віну ў гэтай памылцы.
Безумоўна, цяжка, калі не ў многіх выпадках немагчыма, крытыкаваць мясцовыя ўлады за тое, што яны інтэрпрэтуюць
асноўныя правы не так, як гэта рабіў бы канстытуцыйны юрыст.
Абзац 2: вінаваціць варта ў юрыдычнай памылцы, калі супрацьпраўнае дзеянне было гэтак жа
лёгка распазнаць вінаватым, як і любым іншым.
Калі дзеці і вучні месяцамі запар вымушаны былі насіць маскі ў класах з-за антынавуковых мер барацьбы з каранавірусам.
Калі гэтыя дзеці і вучні часам нават мусілі насіць маскі падчас урокаў фізкультуры — што шкодна для здароўя і
цалкам супярэчыць найлепшым інтарэсам дзіцяці — тады несправядлівасць для мяне відавочная.
І другое рэчышчанне: або калі вінаваты не азнаёміўся з адпаведнымі нарматыўнымі актамі, хоць паводле сваёй прафесіі,
роду дзейнасці ці іншых абставін быў абавязаны гэта зрабіць.
Я чакаю, што кожны дзяржаўны служачы азнаёміцца з адпаведнымі фундаментальнымі стандартамі правоў, асабліва калі гаворка ідзе
пра прымяненне ўмяшальных законаў, і прыме рашэнне па гэтым пытанні, ці хаця б выступіць супраць
, калі яны падаюцца незаконнымі або сумнеўнымі.
Абзац 3: Калі вінаваціць у памылцы, тады, калі вінаваты дзейнічае наўмысна, прымяняецца пакаранне, прадугледжанае за
наўмыснае дзеянне; калі ён дзейнічае з-за неасцярожнасці, прымяняецца пакаранне, прадугледжанае за неасцярожнае дзеянне.
Дзяржава сама па сабе практычна ні ў якім выпадку не зможа спасылацца на прававую памылку
як на падставу для выключэння сваёй адказнасці.
Таму што ён дастаткова добра знаёмы з прававымі нормамі, якія стварыў сам, і павінен іх ведаць.
Хутчэй, гаворка ідзе пра асоб, якія дзейнічаюць ад імя дзяржавы, ад якіх можна і трэба чакаць
кампетэнтнасці ў сваіх функцыях і сферах дзейнасці.
Падсправаздачнасць, адказнасць і падвядзенне пад адказнасць — якія з'яўляюцца звычайнай з'явай у прыватным праве на
гарызантальным узроўні паміж прыватнымі асобамі — павінны таксама прымяняцца без
абмежаванняў у дзяржаўным праве на вертыкальным узроўні.
Толькі такім чынам, праз адказнасць усіх зацікаўленых бакоў, можа быць створана сістэма ўсебаковай абароны фундаментальных
правоў, заснаваная на праве асобы на самавызначэнне.
Тыя, каго нельга прыцягнуць да адказнасці, не будуць адчуваць сябе адказнымі.
Але тыя, хто прызнаў сваё права на адказнасць, выканаюць абавязак сваёй адказнасці.
Цяпер я прыходжу да свайго высновы з патрабаваннем, фундаментальным правам – якое, паводле майго
прававога разумення, павінна быць самавідавочным – але якое павінна быць уключана ў каталог фундаментальных правоў.
Палітыка і юрыспрудэнцыя нясуць асаблівую адказнасць у гэтым дачыненні.
Перадумова для права:
Людзі не створаны для закона; хутчэй, закон павінен быць створаны для людзей.
Асобны чалавек не з'яўляецца слугой дзяржавы.
Чалавек — стваральнік дзяржавы, і дзяржава павінна служыць свайму стваральніку, а ніколі наадварот.
Нарэшце, я заклікаю перафармуляваць наступнае ў якасці фундаментальнага права:
Прававыя нормы, якія парушаюць чалавечую годнасць, уроджаныя правы, асноўныя правы і свабоды, не маюць
нарматыўнай сілы і з'яўляюцца абсалютна несапраўднымі.
Ніхто не абавязаны іх выконваць, і ніхто не мае права прымушаць іншых гэта рабіць.
Вось як мы назаўжды прадухілім другую пандэмію каранавіруса!
Дзякуй за вашу ўвагу.
Фантастычна! Доктар Бруннер, я дзякую вам ад імя ўсяго сусветнага насельніцтва.
Я захапляюся тым, як вы аб'ядноўваеце адвакатаў.
Гэта найлепшае рашэнне, да якога мы можам імкнуцца.
Людзі, як маленькія дзеці.
Вы — нашы бацькі, вы ведаеце закон.
Вы цудоўна патлумачылі, мы зразумелі.
Мы жадаем вам поспеху і яшчэ мноства ўсяго найлепшага.
Людзі ніколі не павінны забываць, што яны суверэнныя.
І ўрад не мой начальнік, а мой слуга.
Дзякуй, дзякуй, дзякуй!
Гэтыя вытворчасці былі створаны з нагоды канферэнцыі Антыцэнзурнай кааліцыі ў Швейцарыі.
AZK не пераследуе ніякіх фінансавых інтарэсаў. Ні ініцыятары, ні спікеры, ні Kla.TV не атрымалі ніякай узнагароды за гэты запіс.
Мы хацелі б асабліва адзначыць, што гэтае відэа можа быць узнаўлена і перададзена
неабмежаваную колькасць разоў у нязменным выглядзе.
AZK не нясе адказнасці за змест любых унёскаў. AZK з'яўляецца палітычна і рэлігійна нейтральнай і таму не ацэньвае спікераў.
Артыкулы маюць выключна інфармацыйны характар і не адлюстроўваюць меркаванне AZK. AZK з'яўляецца
нейтральным інфармацыйным цэнтрам ва ўсіх адносінах.
Кожны дакладчык несе адказнасць толькі за свой уласны ўнёсак, а не за іншыя ўнёскі або
AZK, паколькі паміж імі няма ўзаемасувязяў.
Важная заўвага: прадстаўленая тут інфармацыя праверана ў межах нашых ведаў і перакананняў.
Тым не менш, спікеры і прадзюсары не нясуць адказнасці за наступствы, якія могуць узнікнуць у выніку дзеянняў або
бездзейнасці, звязаных з зместам гэтага відэа. Кожны несе адказнасць выключна за тое, як ён успрымае пачутае.