Ang kinatibuk-ang impormasyon bahin sa mga legal nga regulasyon ug mga lagda sa AZK makita sa katapusan sa presentasyon.
Human sa bililhon nga presentasyon ni Dr. Broudy gikan sa Hapon, karon among gidayeg ang
usa ka bantugang mamumulong gikan sa Austria.
Naa siya'y doktorado sa balaod ug nagtuki sa sentral nga problema kung giunsa pag-atubang o pagpadayon sa mga
kaso sa dili matarong, sa ato pa, ilegal nga mga legal nga norma ug sa ilang mga sangputanan.
Pero kabalo ka, alang sa ordinaryong mga lungsoranon sama nako o nato, dili gyud mahimong
adunay dili patas nga mga legal nga pamantayan.
Para namo, mura na kana og daotan nga Tatay Pasko.
Ug mao kana nga dili gyud nato hunahunaon nga ang ingon nga dili pagkamatarong makalapas sa atong dignidad ug personalidad.
Apan mao kana gayud ang kasagarang sayop nga pagsabot!
Ug karon, si Dr. jur. Michael Brunner motubag niini nga delikadong sayop nga pagsabot pinaagi sa iyang
unom ka tesis ug ipakita ang mga paagi sa paggawas gikan niining dili kaayo mailhi nga dilema.
Apan sa dili pa nato siya dawaton dinhi sa estadyum, ania ang usa ka mubo nga pagtan-aw sa iyang karera.
Si Dr. Michael Brunner nakab-ot ang iyang doktorado niadtong 1990 pagkahuman sa pagtuon sa balaod ug
nagtrabaho isip solicitor sa Austria sulod sa 31 ka tuig.
Sukad Marso 2020, aktibo siya nga kritiko sa mga lakang batok sa coronavirus, nagsampa og mga reklamo sa Korte
Konstitusyonal batok sa mga lakang sa coronavirus, misulti sa mga demonstrasyon, nagmantala og mga video, ug uban pa.
Ug karon usa ka kinatibuk-ang pagtan-aw sa iyang politikal nga karera:
Oktubre 2020:
Pagkatukod sa "Mga Abogado para sa Pundamental nga mga Katungod – Mga Abogado para sa Pagpadayag" sa Vienna
Pebrero 2021:
Pundasyon sa partidong politikal "MFG – Katawhan, Kagawasan, Pundamental nga mga Katungod"
Sukad sa tingdagdag 2021: Ang iyang partido misulod sa parlamento sa estado sa Upper Austria;
Mga kalampusan sa eleksyon sa lokal nga konseho sa Upper Austria, Lower Austria ug Tyrol
Tingdagdag 2022:
Ang kandidato sa MFG sa pederal nga eleksyon sa pagkapresidente karong tingdagdag.
Gipahimutang niya ang iyang kaugalingon isip kaatbang sa politikal nga establisemento.
Hulyo 2023:
Usa sa mga nagtatag nga miyembro sa International Attorneys of Law, usa ka internasyonal nga
asosasyon nga nag-atiman sa mga balaod sa tibuok kalibutan.
Nobyembre 2023:
Pagretiro isip usa ka aktibong solicitor.
Sukad Disyembre 2023, nagkalain-laing mga kalihokan sa pagpanudlo ug padayon nga legal
nga trabaho isip usa ka tagapayo, ug uban pa.
Karong adlawa, nagsulti si Dr. Brunner bahin sa : "Ang dignidad sa tawo mao ang sukdanan sa
hustisya – ang tanan nga uban kay dili hustisya."
Gusto kong ipaabot ang mainit nga pag-abi-abi kaninyong tanan ug ipadayag ang akong tinuod nga pagpasalamat sa kahigayunan nga
makatampo sa karong adlaw nga diskusyon bahin niining hinungdanong hilisgutan, nga mao ang legal nga klasipikasyon sa
dili matarong nga mga balaod ug ang ilang mga sangputanan.
"Ang dignidad sa tawo mao ang sukdanan sa hustisya.
Ang dignidad sa tawo kinahanglan gayud nga mahimong sukdanan sa hustisya, kay kung dili, kini dili hustisya.
Ang balaod ug hustisya dili magkaparehas nga mga termino.
Ang balaod dili kinahanglan magpasabot og hustisya.
Ang hustisya dili kinahanglan nga balaod.
Ang balaod nga walay hustisya kay dili hustisya.
Ang hustisya kanunay hustisya.
Unsa ang hustisya sa legal nga kahulugan?
Ang hustisya usa ka pagtasa sa kahibalo.
Pagtratar sa pantay nga mga butang sa patas nga paagi, pagtratar sa dili pantay nga mga butang sa dili patas nga paagi.
O molihok sa ingon nga paagi nga ang mga lihok sa imong maksima mahimong itas ngadto sa usa
ka unibersal nga balaod, ingon ni Immanuel Kant.
O yano lang usa ka malinawon nga kahusay – kay dili mahimong adunay kalinaw kung walay hustisya; dili usab
mahimong adunay kalinaw kung walay balanse sa mga interes.
Kung patas unta ang hustisya ug wala unta'y dili patas nga mga balaod, mahuman na unta sa
kadaghanan ang akong sanaysay ug presentasyon.
Apan, nagtudlo kanato ang kamatuoran og lain nga butang.
Gitudloan niya kita nga ang ideal sa hustisya wala pa matuman.
Ni sa legal nga larangan ni sa politikal nga larangan.
Ang mga balaod nga dili matarong ug dili husto gipasa sa lehislatura.
Gipatuman sila sa sangay ehekutibo ug gipatuman sila sa sangay hudisyal.
Sila tanan napailalom sa mga obligasyon sa pagsunod.
Ang mga lungsoranon obligado nga mosunod bisan pa sa dili matarong nga mga balaod.
Ang sentral nga isyu nga akong giatubang sulod sa daghang bulan – mahimo ra nako ipakita dinhi ang bahin sa akong buhat
– mao ang legal nga klasipikasyon sa dili matarong nga mga legal nga norma ug ang ilang mga sangputanan.
Para kanako, ang sinugdanan sa pagtino kung patas ba o dili patas ang usa ka balaod mao ang dignidad sa tawo.
Kini ang labing hataas nga legal nga prinsipyo sa natural ug positibo nga balaod .
Kini ang sentral nga pamantayan sa sibilisadong mga sistema sa balaod, nga nakabase sa
ordinaryong balaod ug sa konstitusyonal nga balaod .
Sa usa ka demokratikong sistema nga gibase sa paghari sa balaod, ang tanang katungod naggikan sa katawhan.
Ang kagawasan ug pagkakapantay-pantay mao ang mga haligi sa demokrasya.
Bisan pa nga gihatag sa katawhan ang ilang gahum sa mga partidong politikal aron sila'y irepresentar, nagpabilin gihapon ang
katawhan nga suverenong gahum nga ginatubag sa mga representante.
Bisan pa man sa praktis sa representatibong demokrasya nga ang gahum sa mga partidong politikal nagkadako ang paglapad ngadto sa
tanang porma sa katilingban ug mga sibil nga estruktura, ang demokrasya motungha lamang
kon kini motuman sa kabubut-on sa katawhan.
Ang mga balaod batok sa katawhan o batok sa hustisya dili gyud husto, ug wala kini gisuportahan sa kabubut-on sa katawhan.
Ang katawhan, ang soberano, wala magdelegar sa ilang mga katungod ngadto sa mga representante aron kining mga
representante makahimo og balaod alang sa ilang kaugalingon o supak sa kabubut-on sa katawhan.
Ang bisan kinsa nga representante nga mosalikway sa balaod ug hustisya kinahanglan panubagon
ug himuon nga responsable sa iyang mga lihok!
Ang praktis sa Austria ug sa ubang mga nasud, sumala sa Konstitusyonal nga Korte sa Austria ug sa balaod sa Austria, nga
bisan ang mga balaod nga supak sa konstitusyon kinahanglan ipatuman hangtod kini bawi-on – ug unya, kung kinahanglan, sulod
sa panahon sa pag-ayo nga hangtod 18 ka bulan – nagpasabot nga ang dili hustisya mahimong balaod, nga akong hugot nga gisalikway.
Kung ang pagbulag sa mga gahum dili na molihok, kung ang mga kagamhanan epektibo nang makahimo sa ilang kaugalingong balaod
tungod sa ilang kadaghanan sa parlamento ug epektibo nang dili na sila mapasakop sa kontrol sa parlamento, kung pun-on sa mga
kagamhanan ang mga administratibo ug hudisyal nga posisyon sa mga politikal nga gitudlo, kung ang mga organisasyon ug institusyon
nga kauban sa estado mahimong oligarkiko , kung ang kagawasan sa pagpahayag, kagawasan akademiko ug kagawasan sa pamamahayag
gisensor, kung ang mga naghunahuna og lahi gipasipala, gipakaulaw ug gipanglutos pa gani, kung ang kalain-laing media gipapas
– unya layo na kaayo kita sa bisan unsang paghari sa balaod.
Sa pinakabag-o, sa pagmantala sa mga dokumento sa Robert Koch Institute, nahibal-an sa publiko, bisan sa
kadaghanan, nga wala gyud'y ebidensya nga basihan alang sa bisan unsang mga lakang batok sa coronavirus.
Gipadako kini pinaagi sa politikal nga pag-aklamasyon .
Ang krisis sa coronavirus gikan sa 2020 hangtod 2023 mao ang pinakadako nga legal ug medikal nga
iskandalo sa tibuok kalibutan sukad pa niadtong 1945!
Aron mapugngan nga epektibo pa ang ingon nga mga pampulitikang slogan sa umaabot, bisan unsang
dili-hustisya kinahanglan dayon nga balibaran og legal nga bisa!
Ang bisan kinsa nga moapil niini kinahanglan manubag!
Dignidad sa tawo – gikuha nako ang panultihon ni Thomas Aquinas dinhi:
Bisan unsang balaod nga nagpasaka sa dignidad sa tawo, matarong.
Bisan unsang balaod nga nagpaubos sa dignidad sa tawo dili matarong.
Ang Seksyon 16 sa Austrian General Civil Code, isip sentral nga norma sa batakang katungod sa personalidad, naglatid
nga ang matag tawo adunay likas nga mga katungod nga klaro sa rason ug busa angay ituring nga usa ka tawo.
Kini nagpahayag sa batakang katungod sa personalidad isip usa ka legal nga prinsipyo ug sentral
nga norma sa sibilisadong mga sistema sa balaod.
Ang mga katungod likas sa tawo.
Nagpasabot kini nga dili kini makuha o mapahulam, labi na sa mga gobyerno o representante.
Dili na kinahanglan nga hatagan o makuha daan.
Kini anaa sa kina-iya sa pagkatawo.
Ang Artikulo 1 sa Batakang Balaod sa Alemanya naglatid usab:
Ang dignidad sa tawo dili malapas.
Katungdanan sa tanang awtoridad sa estado nga respetuhon ug panalipdan sila.
Ang mosunod nga mga batakang katungod nagpugos sa lehislatura, ehekutibo, ug hudikatura isip direkta nga magamit nga balaod.
Ug gusto usab nako idugang nga ginapugngan usab nila ang media.
Gawas pa sa Artikulo 1 sa Batakang Balaod, ang Artikulo 79 naglatid nga magpabilin nga
balido ang konstitusyon hangtod sa walay katapusan.
Kining mga batakang katungod, ang dili masalaw sa dignidad sa tawo, dili mabag-o bisan pa sa usa ka konstitusyonal nga amyenda.
Kini walay katapusan.
Ang dignidad sa tawo usa ka walay katapusan nga etikal nga prinsipyo nga molabaw sa bisan unsang porma sa gobyerno.
Kay patas ang matag kinabuhi sa tawo ug adunay katungod nga mabuhi nga gawasnon.
"Ang mga tawo, isip katuyoan sa ilang kaugalingon, dili gyud angay tratuhon nga himan aron
makab-ot ang usa ka katuyoan," sumala ni Immanuel Kant.
Sumala sa natukod nga jurisprudensya sa German Federal Constitutional Court, ang dignidad sa tawo mao ang
labing hataas nga desisyon sa bili sa Batakang Balaod ug prinsipyong konstitusyonal sa sistema sa balaod sa Alemanya.
Ang dignidad sa tawo mao ang labing hataas nga bili sa konstitusyon ug dili kini ikatagbo.
Sa samang paagi, ang Artikulo 7 sa Pederal nga Konstitusyon sa Konpederasyon sa Switzerland nag-ingon nga ang
dignidad sa tawo kinahanglan respetuhon ug protektahan.
Unibersal nga Deklarasyon sa mga Katungod sa Tawo sa 10 Disyembre 1948:
Ang tanang tawo natawo nga gawasnon ug pantay sa dignidad ug katungod, gipanalanginan sa rason ug konsensya, ug
kinahanglan magtratar sa usag usa sa espiritu sa pagkaigsoon.
Ang Deklarasyon sa Kagawasan sa Estados Unidos, nga gipatik niadtong 4 Hulyo 1776,
nagpahayag: Ang tanang tawo gimugna nga pantay.
Ang tanang tawo adunay pipila ka dili matangtang nga katungod, lakip na ang kinabuhi, kagawasan, ug ang pagpangita sa kalipay.
Ang walay kondisyon, dili mapulihan ug walay kinutuban nga pagtahod sa dignidad sa tawo mao ang basihanan
sa paghari sa balaod ug demokrasya, nga dili ikatagbo.
Naglangkob sila sa hingpit nga pula nga linya nga dili gyud tabokon.
Kadtong molapas sa dignidad sa tawo naglapas usab sa demokratikong konstitusyonal nga estado ug sa paghari sa
balaod, nga kung wala niini, walay hustisya – walay balaod, walay estado nga dili mahimong usa ka banda sa mga tulisan.
Agustin sa Hippo: "Kuhaa ang hustisya, ug unsa man ang estado kung dili usa ka dakong grupo sa mga tulisan?"
Base sa akong gitawag isip abogado nga labing halangdong sukaranan nga prinsipyo sa batakang materyal nga norma –
ang dignidad sa tawo – nakaabot ako sa unom ka proposisyon.
Apan una, usa ka mubo nga pahayag gikan kang Martin Luther King.
Ako ang unang mosuporta sa pagtuman sa patas nga mga balaod.
Ang usa ka tawo dili lang adunay legal kondili usab moral nga responsibilidad sa pagtuman sa matarong nga mga balaod.
Sa pikas bahin, ang mga tawo adunay moral nga responsibilidad nga balewalaon ang dili patas nga mga balaod.
Uyon ko kang San Agustin nga ang dili matarong nga balaod dili gyud balaod.
Ang balaod nga dili matarong dili tinuod nga balaod, ingon sa labing hataas nga Latin nga maksima.
Ug karon ngadto sa unom ka tesis:
Unang tesis: Ang sukaranan nga lagda sa sistema sa balaod, diin nagagikan ang tanang balaod, mao ang
dignidad sa tawo isip orihinal nga katungod sa indibidwal.
Dili kini hipotesis ni usab fikiyon.
Ikaduhang tesis: Ang labing hataas nga balaod mao ang dignidad sa tawo isip sukaranang katungod sa indibidwal.
Kini mao ang iyang likas nga mga katungod, batakang mga katungod ug kagawasan.
Naglangkob sila sa mga nag-unang prinsipyo sa sistema sa balaod.
Ikatulong tesis: Ang mga legal nga norma nga naglapas sa dignidad sa tawo ug sa likas
nga katungod hingpit nga walay bisa ug bakak.
Walay normatibong balido sila.
Sa kini nga bahin, girepresentar nako ang usa ka posisyon sa naghari nga doktrina, ang doktrina sa gitawag nga
dogma sa pagkawalay-bisa , hisgutan pa nato kini unya.
Ika-upat nga tesis: Ang mga legal nga norma nga nakalapas sa batakang tawhanong katungod
ug kagawasan hingpit nga walay bisa ug balido.
Walay normatibong balido sila.
Ikalimang tesis: Ang mga legal nga norma nga nakalapas sa mas taas nga ranggo nga legal nga norma hingpit nga walay bisa.
Walay normatibong balido sila.
Ika-unom nga tesis: Ang mas taas nga ranggo nga balaod mopuli sa mas ubos nga ranggo nga balaod,
hinungdan nga hingpit nga walay bisa ang ulahi.
Ang ubos nga ranggo nga balaod dili makalapas sa mas taas nga ranggo nga balaod.
Mahimo nakong ipangatarungan kining mga tesis, nga akong gibase sa dignidad sa tawo, sa aspeto sa positibong balaod
pinaagi sa legal nga kahimtang ug sa pilosopiya sa balaod.
Si Gustav Radbruch usa sa labing hinungdanong iskolar sa balaod sa ika-20 nga siglo.
Siya usa ka politiko sa SPD ug duha ka beses nga nagsilbi isip Reich Minister sa Hustisya atol sa Weimar Republic.
Nabuhi siya gikan sa 1878 hangtod sa 1949.
Ang gahum mahimong ibase sa panginahanglan, apan dili gayud sa obligasyon o pagka-balido.
Gibutang niya ang linya tali sa sayop nga balaod, nga mahimong dili angay, mahimong lain ang estruktura, o yano lang nga sayop.
Sayop ra gayud ang dili matarong nga balaod nga nakaabot na sa usa ka piho nga lebel sa kawalay-hustisya.
Gipasabot niya ang iyang pangatarungan, nga sa katapusan nagdala sa bantog nga pormula ni Radbruch.
Gikuha nako ang teksto: "Ang panagbangi tali sa hustisya ug legal nga kasiguruhan lagmit masulbad pinaagi sa paghatag og prayoridad
sa positibong balaod, nga giprotektahan sa mga statute ug gahum, bisan pa kon ang sulod niini dili patas ug dili angay."
Gawas kon ang panagbangi tali sa positibong balaod ug hustisya moabot sa usa ka dili na mapailubon nga lebel, nga ang
balaod, isip sayop nga balaod, kinahanglan mosugot sa hustisya.
Dili posible nga maghimo og klarong linya tali sa mga kaso sa legal nga kawalay-katarongan ug sa mga balaod nga
nagpabilin nga balido bisan pa sa ilang sayop nga sulod.
Usa pa ka kalainan, siya nagsulat, mahimo nga buhaton uban sa labing klaro nga pagkasabut.
Ug ania ang yawe nga hugpong sa mga pulong: "Kung ang hustisya dili gani pangitaon, diin ang pagkakapantay-pantay, nga mao ang
kasingkasing sa hustisya, tinuyoang gisalikway sa pagtukod sa positibong balaod, ang balaod dili lang
sayop, kondili walay bisan unsang legal nga kinaiya."
Alang sa balaod, bisan pa ang positibo nga balaod, dili kini matino gawas lang isip usa ka mando ug
balaod nga ang katuyoan mao ang pag-alagad sa hustisya.
Ang balaod kinahanglan mag-alagad sa hustisya, kung dili, kini dili hustisya.
Ug nagpadayon siya sa pag-ingon: "Kung ang hustisya dili gani pangitaon, ang mga han-ay nga gihimo ingon niini mahimong mga
pagpadayag lang sa gahum, dili gayud mga legal nga prinsipyo."
Busa, ang balaod nga nagdumili sa pipila ka mga tawo sa ilang tawhanong katungod dili usa ka legal nga prinsipyo.
Ang pormula ni Radbruch dayon giapil sa jurisprudensya sa Pederal nga Konstitusyonal nga Korte sa gitawag nga
mga paglitis sa Wall shooter human sa pagkabungkag sa GDR.
Usa ka balaod o sugo nga nagmando sa usa ka bantay sa utlanan nga barilan ang bisan kinsa nga
mosulay sa paggawas sa GDR dili usab patas ug silotable.
Ug dinhi kita moabot diretso sa sunod nga hinungdanong probisyon, ang Artikulo 7 sa European Convention on Human Rights:
Walay silot kung walay balaod:
Ang Parapo 1 nag-ingon nga kinahanglan adunay balaod nga nagbarug alang sa matag silot sa usa ka kalapasan. Dili
ipataw ang bisan unsang silot nga mas grabe kaysa sa silot nga epektibo sa panahon nga nahimo ang kalapasan.
Apan, adunay usa ka labi ka importante nga eksepsyon niini, nga mao ang sa parapo 2:
Kini nga artikulo dili magpabor sa paglitis ug pagsilot sa bisan kinsa nga tawo alang sa bisan unsang buhat o kapakyasan
nga, sa panahon nga kini gihimo, kriminal sumala sa balaod nga kinatibuk-ang giila sa mga sibilisadong nasud.
Sa susama, sa Artikulo 38 sa Statute sa International Court of Justice, ang International Criminal Court
naggamit sa kinatibuk-ang mga prinsipyo sa balaod nga giila sa mga sibilisadong nasud.
Ang kasagarang nailhan nga mga legal nga prinsipyo nga mas labaw pa kaysa balaod gilakip na
sa positibong balaod ug busa ligal nga may bisa.
Pareho usab kini sa European Union:
Ang kinatibuk-ang mga prinsipyong legal kabahin sa pangunang balaod sa European Union.
Kini nagtumong sa pagrespeto sa batakang katungod, patas nga pagtratar, ug proporsyonalidad.
Aron masabtan ang hirarkiya sa mga norma, gusto nakong mubo nga ipatin-aw ang estruktura sa sistema sa balaod.
Ang hierarkikal nga estruktura sa sistema sa balaod isip usa ka han-ay sa mga norm nagpasabot nga ang matag norm nga ubos
ang ranggo kinahanglan mosunod sa norm nga taas ang ranggo.
Kinahanglan kini nga gihimo sa mas taas nga ranggo nga pamantayan, kung dili, ilegal kini.
Sa Austria, among gi-regulate ang hierarkikal nga estruktura sa sistema sa balaod ingon niini.
Apan, kini usab magamit sa ubang mga sistema sa balaod, lakip na ang mga nasud sa European Union.
Antas 1: Ang labing taas nga antas naglangkob sa mga batakang prinsipyo sa Pederal nga Konstitusyon.
Kini mao ang mga demokratiko, republikano, liberal, pederalista, ug konstitusyonal nga mga prinsipyo.
Hugna 2: Batakang balaod sa Unyon, i.e. ang mga tratado sa Unyon. Ug labi ka importante, ang Karta sa Mga Pundamental
nga Katungod sa European Union isip batakang balaod ug, sa baylo, ang kinatibuk-ang mga prinsipyo sa balaod.
Antas 3: Sekondaryong balaod sa EU, nga naglakip sa mga lehislasyon nga gi-adoptar sa mga
institusyon sa EU, labi na ang mga regulasyon ug direktiba.
Antas 4: Mga pederal nga konstitusyonal nga balaod ug mga konstitusyonal nga balaod sa matag estado.
ika-5 nga lebel: Ang mga pederal nga balaod ug mga balaod sa estado ingon nga yano nga balaod nga
kinahanglan magkasinabot sa mga konstitusyonal nga balaod.
Antas 6: Mga Regulasyon – kini mga kinatibuk-ang legal nga probisyon nga gipagawas sa mga administratibong
awtoridad, nga mahimong ipatuman lamang base sa mga balaod.
Hugna 7: Ug unya mga desisyon sa tagsa-tagsa ka kaso: paghukom, pagpasiya ug desisyon.
Kung, sama sa akong giingon, ang usa ka legal nga normo supak niini nga hierarkikal nga estruktura sa mga legal nga
regulasyon, nan kini – sumala sa akong legal nga pagsabot ug sa doktrina sa pagkawalay-bisa – hingpit nga walay bisa ug bula.
Nagpasabot kini nga wala usab'y obligasyon nga mosunod.
Dinhi kita moabot sa kawalay-bisa: Ang dili matarong nga balaod dili tinuod nga balaod.
Ang usa ka dili patas nga balaod dili gyud balaod, ingon sa usa ka Latin nga maksima.
Ang legal nga konstitusyon sa doktrina sa pagkawalang-bisa, diin ang mas taas nga balaod nagwagtang – i.e. naglabaw – sa mas
ubos nga balaod, nga hingpit ug dili na mausab nga walay bisa.
Sa niini nga kahulugan, dili na kinahanglan ang laing hagit.
Nahitabo ang gitawag nga "Eo ipso effect".
Sa kasukwahi, ang doktrina sa pagkalkula sa sayop, nga kasagaran sa Austria ug gisulat usab sa balaod:
Bisan pa sa ilang pagka-ilegal, nagpabilin nga epektibo ug may bisa ang ingon nga mga pamantayan hangtod kini pawalang-bisa sa
usa ka hagit gikan sa usa ka awtorisadong institusyon sa estado.
Kini dili angay sa demokratiko ug konstitusyonal nga pagsabot ug sa lohikal ug sistematikong estruktura sa
legal nga sistema isip usa ka hierarkikal nga estruktura.
Sa pribadong balaod sa Austria, bisan pa, nag-ingon ang Seksyon 879(1): Ang usa ka kontrata nga supak sa legal
nga pagdili o supak sa publikong palisiya kay walay bisa.
Busa sa pribadong balaod, wala'y kinahanglan nga pagkontra, apan sa pampublikong balaod, sigurado gayud nga kinahanglan.
Ug ang Konstitusyonal nga Korte sa Austria adunay gani kapilian nga tugotan kining dili balaodnong balaod nga
magpabilin nga epektibo sulod sa hangtod 18 ka bulan (!).
Sa akong panan-aw, kini dili mohaom sa mga prinsipyo sa paghari sa balaod ug gibase lamang sa labi ka
duha-duha nga doktrina sa pagkalkula sa sayop ug sa usa ka piho nga lebel sa legal nga kasiguruhan.
Ang balaod mismo naghatag sa mga sakop sa mga norma og katungod sa pagtabang sa kaugalingon.
Ang labing kasagaran ug labing nailhan mao ang pagpanalipod sa kaugalingon:
Kung ang kawalay-katarungan mahimong balaod, ang pagsukol mahimong katungdanan. Bertolt Brecht
Ang Seksyon 3 sa Austrian Criminal Code nagdumala sa pagdepensa sa kaugalingon:
Ang usa ka tawo dili molihok nga supak sa balaod kung gamiton lang niya ang gikinahanglan nga depensa aron mapugngan ang usa ka
kasamtangan o hapit na nga dili balaodnong pag-atake – hinungdanon, usa ka dili balaodnong pag-atake – batok sa iyang
kaugalingon o sa kinabuhi, panglawas, pisikal nga integridad, sekswal nga integridad ug
pagkamakasarili, kagawasan o kabtangan sa lain nga tawo.
Ang mga kondisyon sa pagdepensa sa kaugalingon, nga kinahanglan tumanon sa tibuok, mao ang: kinahanglan nga depensa, usa
ka kasamtangan o hapit nga pag-atake, ang pagka-ilegal sa pag-atake, ug ang pag-atake sa kabtangan nga maprotektahan.
Ang usa ka pag-atake nga gipangatarungan sa substantibo nga balaod, i.e. lehislasyon o regulasyon – bisan pa man sa
usa ka agresibo nga estado – dili giisip nga pagdepensa sa kaugalingon, tungod kay ang pag-atake dili ilegal.
Magpabilin nga epektibo ang pamantayan bisan pa kung unya kini bawi-on sa korte isip dili balaodnon.
Apan, kung ako mopili sa posisyon nga akong gipasiugda – ang doktrina sa pagkawalay-bisa, ang sistematikong pagtan-aw sa
hirarkikal nga estruktura sa sistema sa balaod – nga ang ingon nga mga norma hingpit nga walay bisa ug walay bisa, nan ang
pag-atake sa usa ka agresibo nga estado dili balaodnon ug ang usa ka buhat sa pagpanalipod sa kaugalingon tinood nga tugot.
Usa pa ka laing kasagarang katungod sa pagtabang sa kaugalingon: emerhensya.
Gusto kong magsugod sa usa ka tukmang panultihon ni Ludwig von Mises, nga labi ka angay sa atong panahon:
Walay mas dako nga hulga sa sibilisasyon kaysa usa ka gobyerno nga gipangulohan sa mga
dili kompetente, korap, o daotan nga mga tawo.
Ang mga kahimtang nga makapakunhod sa silot sa balaod sa Austria giregular sa Seksyon 10(1) sa Kodigo Penal.
Giregular kini sa susamang paagi sa ubang mga sistema sa balaod.
Ang bisan kinsa nga magbuhat og silot nga kalapasan aron malikayan ang hapit na, dakong kadaut sa iyang kaugalingon o sa
lain nga tawo, dili silotan kon ang kadaut nga gipanghulga sa kalapasan dili sobra ka grabe – buot ipasabot, kinahanglan
ipatuman ang pagsulay sa proporsyonalidad – ug kon walay lain nga pamatasan nga gilauman gikan sa usa ka tawo
nga nalambigit sa mga bili nga gipanalipdan sa balaod.
– i.e. ang kawalay rason sa bisan unsang laing pamatasan ug ang pagkatarong niini.
Dugang pa, aduna usab usa ka ekstra-legal nga kahimtang sa emerhensya.
Nagaingon kini: Ang depensibong aksyon nga gihimo sa emerhensya dili ilegal kung ang legal nga interes nga
maprotektahan mas dako ang bili kaysa kadaut nga nahitabo.
Gusto kong motumong dinhi sa kasamtangang balaod sa kaso, labi na sa Alemanya:
Ang pag-isyu og peke nga medikal nga sertipiko sa mga doktor sa konteksto sa mga sertipiko sa eksepsyon sa maskara sa COVID-19 ug
mga sertipiko sa pagbakuna batok sa COVID-19 kinahanglan husto nga susihon isip usa ka lakang sa
emerhensya, bisan pa kon ipagpas nga ang ingon nga mga balaod sa coronavirus dili man daan ilegal.
Dili lang sila pasayloon sa akong panan-aw, apan husto usab sila.
Tungod kay ang panglawas ug kinabuhi sa tawo mas bililhon pa kaysa legal nga katungod sa kasaligan sa medikal nga sertipiko.
Ang pangunang katungdanan sa usa ka doktor mao ang: Primum non nocere, una, ayaw pagdaot – secundum cavere, pagpanalipod,
pag-amping – tertium sanare, sa katapusan, pag-ayo.
Busa, sa akong opinyon, dili unta una nga hunahunaon nga kini usa ka buhat sa panginahanglan, kondili nga ang ingon nga dili patas
nga mga norma hingpit nga walay bisa ug dili mahimong balido.
Ang akong panan-aw mao nga dili na angay tugutan ang mga korte sa pag-aplikar sa ingon nga mga
pamantayan nga makadaot sa mga doktor nga giakusahan.
Miingon ko sa sinugdanan nga bisan kinsa nga molihok nga supak sa balaod, o mag-aplikar og mga balaod nga supak sa balaod
bisan pa kini hingpit nga walay bisa, kinahanglan manubag.
Kasinagdan: Kinsa ang responsable, kinsa ang manubag, ug hangtod asa sila manubag?
Usa ka pulong gikan kang Hannah Arendt bahin niini nga hilisgutan:
Walay bisan kinsa ang adunay katungod nga gamiton ang pagsunod isip pasangil aron matarungon ang ilang mga
lihok. Ang pagsunod dili usa ka pasangil alang sa paglihok.
Kita adunay kaugalingong pagbuot; gikinahanglan kini sa dignidad sa tawo.
Kung ang usa ka norma nga ilegal sa hirarkiya sa mga norma hingpit nga walay bisa, nan dili kini kabahin sa sistema sa balaod.
Busa, dili kini kinahanglan sundon ug dili kini magamit sa administrasyon o sa mga korte.
Kung kini gihapon ipatuman, kini usa ka aksyon nga walay legal nga basihanan – ug busa panguna nga paglapas sa prinsipyo
sa legalidad – ug kini ikatungkol sa awtoridad sa estado nga ang mga organo niini naglihok sa ingon ani nga paagi.
Apan, para kanako, kini nagpangatarungan dili lang sa responsibilidad sa estado – nga sa katapusan mao kita mismo –
kondili usab sa responsibilidad sa mga nagbuhat nga lawas sumala sa ilang kapasidad sa pagsabot ug sa ilang sala –
labi na sa mas taas ug labing hataas nga mga administratibong lawas, labi na sa mga kagamhanan ug lehislatura.
Ang mga lagda nga magamit sa tagsa-tagsa ka lungsoranon isip mga nakadawat kinahanglan labi pang magamit sa
estado, sa iyang mga gahum ug kagamhanan, ug sa katapusan usab sa mga nagalihok nga lawas.
Walay bisan kinsa ang makalikay sa sala ug pananagutan tungod sa kawalay kahibalo sa balaod.
Ang pagkawalay kahibalo sa balaod dili rason.
Dili lang kini magamit sa mga lungsuranon, kondili usab sa tanang kawani sa sibil, mga huwes, ug tanang awtoridad sa estado.
Aron matino ang mga utlanan sa responsibilidad, nagtumong ako sa Seksyon 9 sa Austrian Criminal
Code, ang gitawag nga probisyon sa legal nga sayop.
Parapo 1: Ang bisan kinsa nga dili maila ang pagkasayop sa buhat tungod sa sayop sa balaod dili
silotan kung dili siya masaway sa maong sayop.
Sigurado nga lisod, kung dili gani imposible sa daghang kaso, ang pagkritiko sa yano nga mga lawas sa lebel sa distrito
tungod kay wala nila gihubad ang mga batakang katungod sa parehas nga paagi sa usa ka abogado sa konstitusyon.
Parapo 2: Ang legal nga sayop ang angay basulon kung ang dautang binuhatan dali ra mailhan sa nagbuhat sama sa bisan kinsa pa.
Sa dihang napugos ang mga bata ug mga estudyante sa pagsul-ob og maskara sulod sa klase sulod sa daghang bulan tungod sa mga
lakang batok sa coronavirus nga walay basihanan sa ebidensya.
Kung kining mga bata ug mga estudyante kinahanglan pa gani magsul-ob og maskara usahay sa klase sa pisikal nga edukasyon –
nga makadaot sa panglawas ug supak kaayo sa labing maayong interes sa bata – dali ra kaayo nako makita ang kawalay-hustisya.
Ug ang ikaduhang hugpong sa mga pulong: O kung ang naghimo sa sala wala pa nakapamilyar sa may kalabutan nga mga
regulasyon, bisan pa man nga obligado unta siya nga buhaton kini tungod sa iyang propesyon, trabaho o ubang mga kahimtang.
Gilauman nako nga ang matag kawani sa gobyerno magpamilyar sa may kalabutan nga sukdanan sa batakang katungod, labi na sa
pag-aplikar sa mga balaod nga makasamok, ug maghimo og desisyon bahin niini, o, kung kinahanglan, magprotesta .
Parapo 3: Kung ang sayop angay pasanginlan, unya kung ang naghimo naglihok nga tinuyo, ipatuman ang silot nga gitakda
alang sa tinuyong buhat; kung naglihok siya nga pasagad, ipatuman ang silot nga gitakda alang sa pasagarang buhat.
Ang estado mismo, sa halos bisan unsang kaso, dili makagamit sa legal nga sayop isip basihanan sa
pagwagtang sa iyang responsibilidad ug pananagutan.
Tungod kay pamilyar siya sa igo nga mga legal nga pamantayan nga siya mismo ang naghimo, ug kinahanglan siyang pamilyar niini.
Sa baylo, kini mahitungod sa mga tawo nga naglihok sa ngalan sa estado, nga gilauman ug angay nga adunay kahanas
sa ilang katungdanan ug sa mga natad sa ilang kalihokan.
Ang pananagutan, responsibilidad, ug liability – nga kasagarang butang sa pribadong balaod sa patag nga lebel tali sa mga
pribadong indibidwal – kinahanglan usab ipatuman nga walay limitasyon sa pampublikong balaod sa patindog nga lebel.
Sa ingon lang niini nga paagi, pinaagi sa responsibilidad sa tanang nalambigit nga aktor, mahimo'g matukod ang usa ka sistema
sa komprehensibo nga pagpanalipod sa batakang katungod nga gibase sa katungod sa indibidwal sa paghukom sa kaugalingon.
Kadtong dili mapapanagot dili mobati nga responsable.
Apan kadtong nakaila sa katungod sa ilang responsibilidad, tumanon nila ang katungdanan sa ilang responsibilidad.
Karon moabot na ko sa akong konklusyon uban sa usa ka panginahanglan, usa ka batakang katungod – nga, sumala sa
akong pagsabot sa balaod, kinahanglan nga klaro kaugalingon – apan nga angay iapil sa katalogo sa mga batakang katungod.
Ang politika ug jurisprudensya adunay partikular nga responsibilidad niini nga bahin.
Kinahanglanon para sa tuo:
Ang mga tawo dili gihimo para sa balaod; imbis, ang balaod angay buhaton para sa mga tawo.
Ang indibidwal dili ulipon sa estado.
Ang tawo mao ang imbentor sa estado, ug ang estado kinahanglan mosilbi sa iyang imbentor, dili baliktaran.
Sa katapusan, nanawagan ko nga ang mosunod iporma pag-usab isip usa ka batakang katungod:
Ang mga legal nga norma nga naglapas sa dignidad sa tawo, sa likas nga katungod, sa batakang katungod ug kagawasan,
walay normatibong bisa ug hingpit nga walay bisa ug bakak.
Walay bisan kinsa nga obligado nga mosunod kanila, ug walay bisan kinsa nga adunay
katungod nga pugson ang uban sa pagbuhat niini.
Mao ni ang paagi aron malikayan nato gayud ang ikaduhang pandemya sa coronavirus!
Salamat sa imong pagtagad.
Katingalahan kaayo! Dr. Brunner, nagpasalamat ko kanimo sa ngalan sa tibuok populasyon sa kalibutan.
Gidayeg ko kung giunsa nimo paghiusa sa mga solicitor.
Mao kini ang labing maayong solusyon nga atong mapaningkamotan.
Ang mga tawo sama sa gagmay nga mga bata.
Kamo ang among mga amahan, kamo nakahibalo sa balaod.
Imong gipasabot kini sa katingalahang paagi, nasabtan namo kini.
Nagpanghinaut kami kanimo og maayong swerte ug daghan pa.
Dili gayud kalimtan sa mga tawo nga sila soberano.
Ug ang gobyerno dili akong labaw, kondili akong empleyado.
Salamat, salamat, salamat!
Kining mga produksyon gimugna alang sa okasyon sa usa ka komperensya sa Anti-Censorship Coalition sa Switzerland.
Wala magpangita og pinansyal nga interes ang AZK. Wala'y nadawat nga bayad ang mga nagpasiugda, ang mga
mamumulong, o ang Kla.TV alang niini nga pagrekord.
Gusto namo nga ipahayag nga kini nga video mahimong kopyahon ug ipasa kutob sa gusto sa dili mausab nga porma.
Ang AZK dili manubag sa sulod sa bisan unsang kontribusyon. Ang AZK politikal ug relihiyoso nga neutral,
busa dili kini magtimbang-timbang sa mga mamumulong.
Ang mga artikulo para lamang sa dugang kasayuran ug dili nagpakita sa opinyon sa AZK. Ang AZK usa ka
neutral nga sentro sa impormasyon sa tanang aspeto.
Ang matag tagapamulong responsable lamang sa iyang kaugalingong kontribusyon ug dili sa ubang
kontribusyon o sa AZK, kay walay interdependensya tali nila.
Mahinungdanong pahibalo: Ang impormasyon nga gipresentar dinhi gisusi sa among labing kahibalo ug pagtuo.
Bisan pa niana, ang mga tagapamulong ug mga prodyuser wala magdawat og bisan unsang responsibilidad sa mga sangputanan nga
motumaw gikan sa mga lihok o kapakyasan sa paglihok nga may kalabotan sa sulod niining bidyo. Ang
matag-usa ra ang may bug-os nga responsibilidad sa paagi sa ilang pag-atubang sa ilang madungog.