Օրենսդրական կարգավորումների և AZK կանոնների ընդհանուր տեղեկությունները կարելի է գտնել ներկայացման վերջում։
Ճապոնիայից դոկտոր Բրոուդիի արժեքավոր ներկայացումից հետո, այժմ ողջունում ենք Ավստրիայից մի նշանավոր բանախոսին։
Նա իրավագիտության դոկտորի աստիճան ունի և ուսումնասիրում է կենտրոնական խնդիրը՝ թե ինչպես վարվել անարդար,
այսինքն՝ անօրինական իրավական նորմերի և դրանց հետևանքների հետ, կամ ինչպես գործել նման դեպքերում։
Բայց գիտեք, իմ և մեր նման սովորական քաղաքացիների համար անիրավական իրավական նորմեր, իրականում, գոյություն չունեն։
Մեզ համար դա կլիներ նման մի զզվելի Սուրբ Նիկոլայ։
Եվ հենց դրա համար մենք երբեք անգամ չէինք էլ մտածի, որ նման անարդարությունը կարող է խախտել
մեր արժանապատվությունն ու անհատականությունը։
Բայց հենց դա է հաճախ հանդիպող սխալ պատկերացումը։
Եվ իրավաբանական գիտությունների դոկտոր Մայքլ Բրունները այժմ իր վեց թեզերով կհակազդի այս վտանգավոր սխալ պատկերացումն ու
կնշի այս չափազանց անտեսված դիլեմայից դուրս գալու ուղիները։
Բայց նախքան նրան այստեղ՝ մարզադաշտում ողջունելը, ահա նրա կարիերայի կարճ ակնարկը։
Դոկտոր Մայքլ Բրունները 1990 թվականին ստացել է իր դոկտորական աստիճանը իրավագիտության մեջ և
31 տարի աշխատել է որպես փաստաբան Ավստրիայում։
2020 թվականի մարտից ի վեր նա ակտիվ քննադատ է եղել կորոնավիրուսային միջոցառումների նկատմամբ՝
ներկայացնելով բողոքներ Սահմանադրական դատարան, ելույթներ ունենալով ցույցերում, հրապարակելով տեսանյութեր և այլն։
Եվ հիմա նրա քաղաքական կարիերայի ակնարկը:
Հոկտեմբեր 2020:
Վիեննայում «Հիմնարար իրավունքների փաստաբաններ – Լուսավորության փաստաբաններ» հիմնադրամի հիմնադրում
Փետրվար 2021:
Քաղաքական կուսակցության «MFG – Menschen Freiheit Grundrechte» (Մարդիկ, Ազատություն, Հիմնական Իրավունքներ) հիմնադրում
2021 թվականի աշնանից՝ նրա կուսակցությունը մտնում է Վերին Ավստրիայի պետական խորհրդարան;
Վերին Ավստրիայում, Ստորին Ավստրիայում և Տիրոլում տեղական խորհրդի ընտրություններում հաջողություններ
Աշուն 2022:
MFG թեկնածու՝ աշնանը կայանալիք ֆեդերալ նախագահական ընտրություններում։
Նա իրեն դիրքավորեց որպես քաղաքական վերնախավի հակառակորդ։
Հուլիս 2023:
Միջազգային իրավաբանների ասոցիացիայի հիմնադիր անդամ, որը զբաղվում է ամբողջ աշխարհում օրենսդրության հարցերով։
Նոյեմբեր 2023:
Պաշտոնական թոշակի անցում որպես ակտիվ փաստաբան։
2023 թվականի դեկտեմբերից՝ տարբեր դասախոսական գործունեություններ և խորհրդատվական
կարգավիճակում շարունակական իրավաբանական աշխատանք և այլն։
Դոկտոր Բրունները այսօր խոսում է -ի մասին. «Մարդկային արժանապատվությունը արդարության
չափն է՝ ամեն ինչ մնացածը անարդարություն է»։
Ես ուզում եմ ջերմորեն ողջունել ձեզ բոլորիդ և արտահայտել իմ անկեղծ երախտագիտությունը այս կարևոր թեմայով՝ անարդար
օրենքների իրավական դասակարգման և դրանց հետևանքների վերաբերյալ այսօրվա քննարկմանը մասնակցելու հնարավորության համար։
"Մարդկային արժանապատվությունը արդարության չափն է։
Մարդկային արժանապատվությունը պետք է լինի արդարության չափանիշը, հակառակ դեպքում դա անարդարություն է։
Օրենքն ու արդարությունը սինոնիմներ չեն։
Օրենքը պարտադիր չէ, որ հավասար լինի արդարությանը։
Արդարությունը պարտադիր չէ, որ լինի օրենք։
Օրենքը առանց արդարության անարդարություն է։
Արդարությունը միշտ արդարություն է։
Ի՞նչ է արդարությունը իրավական իմաստով?
Արդարությունը գիտելիքի գնահատումն է։
Նման բաները նույն կերպ, ոչ նման բաները՝ ոչ նույն կերպ։
Կամ գործել այնպես, որ ձեր առավելագույն սկզբունքի գործողությունները կարողանան բարձրացվել համընդհանուր
օրենքի կարգավիճակի, ինչպես ասում է Իմանուել Կանտը։
Կամ պարզապես խաղաղ կարգ՝ որովհետև առանց արդարության խաղաղություն չի կարող լինել, առանց շահերի
հավասարակշռության խաղաղություն չի կարող լինել։
Եթե արդարությունը արդար լիներ և չլինեին անարդար օրենքներ, ապա իմ էսսեն, իմ ներկայացումը մեծ հաշվով արդեն ավարտված կլիներ։
Այնուամենայնիվ, իրականությունը մեզ ուրիշ բան է սովորեցնում։
Նա մեզ սովորեցնում է, որ արդարության իդեալը դեռ չի իրականացել։
Ոչ իրավական ոլորտում, ոչ էլ քաղաքական ոլորտում։
Անօրինական, անարդար օրենքներ ընդունվում են օրենսդիր մարմնի կողմից։
դրանք կիրառվում են գործադիր ճյուղի կողմից և դրանք կիրականացվում են դատական իշխանության կողմից։
Նրանք բոլորը ենթակա են համապատասխանության պարտավորություններին։
Քաղաքացիները պարտավոր են ենթարկվել անգամ անարդար օրենքներին։
Կենտրոնական խնդիրը, որով ես զբաղվում եմ արդեն բազմաթիվ ամիսներ – այստեղ կարող եմ ներկայացնել միայն իմ աշխատանքի մի մասը – անարդար
իրավական նորմերի և դրանց հետևանքների իրավական դասակարգումն է։
Իմ համար օրենքի արդար կամ անարդար լինելը որոշելու սկզբնակետը մարդկային արժանապատվությունն է։
Դա բնական և դրական իրավունքում ամենաբարձր իրավական սկզբունքն է ։
Դա քաղաքակիրթ իրավական համակարգերի կենտրոնական նորմն է, որը ամրակայված է ինչպես սովորական
օրենքում , այնպես էլ սահմանադրական օրենքում ։
Իրավունքի գերակայության վրա հիմնված ժողովրդավարական համակարգում բոլոր իրավունքները բխում են ժողովրդից։
Ազատությունն ու հավասարությունը ժողովրդավարության սյուներն են։
Չնայած ժողովուրդը իր իշխանությունը հանձնել է քաղաքական կուսակցություններին՝ իրեն ներկայացնելու համար, ժողովուրդը մնում է
գերագույն իշխանությունը, որի առջև ներկայացուցիչները հաշվետու են։
Չնայած ներկայացուցչական ժողովրդավարության պրակտիկայում քաղաքական կուսակցությունների իշխանությունը օրեցօր ընդլայնվում է
հասարակության և քաղաքացիական կառույցների բոլոր ձևերի վրա, ժողովրդավարությունը գոյություն ունի միայն այն
դեպքում, եթե այն համապատասխանում է ժողովրդի կամքին։
ժողովրդի դեմ կամ արդարության դեմ օրենքները երբեք ճիշտ չեն, և դրանք ժողովրդի կամքով չեն հիմնավորվում։
Ժողովուրդը, որպես ինքնիշխան, չի փոխանցել իր իրավունքները ներկայացուցիչներին, որպեսզի նրանք կարողանան օրենքներ
ընդունել իրենց սեփական շահերից ելնելով կամ ժողովրդի կամքի դեմ։
Յուրաքանչյուր ներկայացուցիչ, ով անտեսում է օրենքն ու արդարությունը, պետք է հաշվետու լինի և
պատասխանատվության ենթարկվի իր գործողությունների համար։
Ավստրիայում և այլ երկրներում գործող պրակտիկան, ըստ Ավստրիայի Սահմանադրական դատարանի և ավստրիական օրենսդրության, այն է, որ
անգամ սահմանադրությանը հակասող օրենքները պետք է կիրառվեն մինչև դրանց ուժը կորցնելը, և, անհրաժեշտության դեպքում, մինչև 18
ամիս տևողությամբ շտկման ժամկետում, ինչը նշանակում է, որ անարդարությունը դառնում է օրենք, ինչը ես վճռականորեն մերժում եմ։
Երբ իշխանությունների տարանջատումը այլևս չի գործում, երբ կառավարությունները իրենց խորհրդարանական մեծամասնության շնորհիվ
կարող են արդյունավետորեն ինքնուրույն օրենքներ ընդունել և, փաստորեն, այլևս չեն ենթարկվում խորհրդարանական վերահսկողությանը,
երբ կառավարությունները վարչական և դատական պաշտոնները համալրում են քաղաքական նշանակովի անձանցով, երբ պետության հետ կապված
կազմակերպություններն ու հաստատությունները օլիգարխիկ են դառնում , երբ խոսքի ազատությունը, ակադեմիական ազատությունը և մամուլի
ազատությունը ենթարկվում են սենսուրայի, երբ այլ կերպ մտածողները զրպարտվում, ծաղրվում և նույնիսկ հետապնդվում են, երբ
լրատվամիջոցների բազմազանությունը ոչնչացվում է – ապա մենք շատ հեռու ենք իրավունքի որևէ տեսակի իշխանությունից։
Ռոբերտ Կոխի ինստիտուտի փաստաթղթերի վերջին հրապարակմամբ հանրությանը, անգամ հիմնական հոսքի ներկայացուցիչներին,
հայտնի դարձավ, որ կորոնավիրուսի դեմ կիրառված որևէ միջոցառման համար երբեք չի եղել որևէ ապացույցների վրա հիմնված հիմք ։
Այն քաղաքական ընդունման միջոցով մեծացվեց ։
2020-ից 2023 թվականների կորոնավիրուսային ճգնաժամը 1945 թվականից ի վեր աշխարհում ամենամեծ իրավական և բժշկական սկանդալն էր։
Այդպիսի քաղաքական կոչերը ապագայում անարդյունավետ դարձնելու համար ցանկացած անարդարություն սկզբից պետք է մերժվի իրավական ուժը։
Այսինքն՝ ով մասնակցում է դրան, պետք է պատասխանատվության ենթարկվի!
Մարդկային արժանապատվություն – ես այստեղ մեջբերում եմ Թոմաս Աքվինասին։
Յուրաքանչյուր օրենք, որը բարձրացնում է մարդկային արժանապատվությունը, արդար է։
Ամեն օրենք, որը նվաստացնում է մարդկային արժանապատվությունը, անարդար է։
Ավստրիայի ընդհանուր քաղաքացիական օրենսգրքի 16-րդ հոդվածը, որպես անհատականության հիմնարար իրավունքի կենտրոնական նորմ, սահմանում է,
որ յուրաքանչյուր մարդ ունի բնածին իրավունքներ, որոնք բանականության միջոցով ինքնաբերաբար
ակնհայտ են և, հետևաբար, պետք է դիտվեն որպես անձ։
Սա հռչակում է անհատականության հիմնարար իրավունքը որպես իրավական սկզբունք և քաղաքակիրթ իրավական համակարգերի կենտրոնական նորմ։
Իրավունքները մարդկանց բնածին են։
Սա նշանակում է, որ դրանք ոչ ձեռք են բերվում, ոչ էլ փոխառվում են, և, անշուշտ, ոչ կառավարությունների կամ ներկայացուցիչների կողմից։
Նրանց նախապես տրամադրելու կամ ձեռք բերելու անհրաժեշտություն չկա։
Դրանք մարդկության, մարդ լինելու անբաժանելի հատկանիշներն են։
Գերմանիայի Հիմնական Օրենքի 1-ին հոդվածը նույնպես սահմանում է՝
Մարդու արժանապատվությունը անխախտելի է։
Բոլոր պետական մարմինների պարտականությունն է հարգել և պաշտպանել դրանք։
Հետևյալ հիմնական իրավունքները օրենսդիր, գործադիր և դատական իշխանությունների համար
պարտադիր են որպես անմիջապես կիրառելի օրենք։
Եվ ես կցանկանայի ավելացնել, որ նրանք նաև կապում են լրատվամիջոցները։
Հիմնական օրենքի 1-ին հոդվածին հավելյալ՝ 79-րդ հոդվածը նախատեսում է, որ Սահմանադրությունը մնա ուժի մեջ հավիտյան։
Այս հիմնարար իրավունքները, մարդու անխախտելի արժանապատվությունը, չեն կարող փոփոխվել անգամ սահմանադրական փոփոխությամբ։
Այն հավերժական է։
Մարդկային արժանապատվությունը ժամանակի փորձը հաղթահարած բարոյական սկզբունք է, որը գերազանցում է ցանկացած կառավարման ձև։
Յուրաքանչյուր մարդու կյանք հավասար է և ունի ազատ գոյության իրավունք։
«Մարդիկ, որպես ինքնանպատակներ, երբեք չեն կարող դիտվել որպես միջոցներ նպատակին հասնելու համար», ըստ Իմանուիլ Կանտի։
Գերմանիայի Դաշնային Սահմանադրական դատարանի հաստատված դատական պրակտիկայի համաձայն՝ մարդու արժանապատվությունը
Գերմանիայի Սահմանադրության ամենաբարձր արժեքային որոշումն է և գերմանական իրավական համակարգի սահմանադրական սկզբունքն է։
Մարդկային արժանապատվությունը բարձրագույն սահմանադրական արժեքն է և այն չի կարող առարկա լինել բանակցությունների։
Նույն կերպ, Շվեյցարիայի Միության Դաշնային Սահմանադրության 7-րդ հոդվածը նշում է, որ մարդկային
արժանապատվությունը պետք է հարգվի և պաշտպանվի։
1948 թ. դեկտեմբերի 10-ի Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագիրը:
Բոլոր մարդիկ ծնվում են ազատ և հավասար արժանապատվությամբ ու իրավունքներով, օժտված են բանականությամբ և
խղճով, և պետք է միմյանց վերաբերվեն եղբայրական ոգով։
Միացյալ Նահանգների Անկախության հռչակագիրը, հրապարակված 1776 թ. հուլիսի 4-ին, հռչակում է՝ Բոլոր մարդիկ ստեղծված են հավասար։
Բոլոր մարդիկ ունեն անօտարելի որոշ իրավունքներ, այդ թվում՝ կյանքի, ազատության և երջանկության որոնման իրավունք։
Մարդու արժանապատվության անվերապահ, անփոխարինելի և անսահմանափակ հարգանքը իրավունքի գերակայության և ժողովրդավարության
հիմնաքարն է, որը չի կարող բանակցության առարկա լինել։
Նրանք կազմում են անխախտ կարմիր գիծը, որը երբեք չի կարելի անցնել։
Մարդկային արժանապատվությունը ոտնձգողները խախտում են ժողովրդավարական սահմանադրական պետությունն ու օրինականության
գերակայությունը, որոնց առանց արդարության չի կարող լինել՝ առանց օրենքի, առանց պետության, որը չի վերածվի գողերի խմբի։
Հիպպոյի Ավգուստինոսը. «Հեռացրեք արդարությունը, և ինչ է պետությունը, եթե ոչ մեծ թալանչիների խումբ?»
Իմ՝ որպես փաստաբան, այն, ինչ ես անվանում եմ հիմնական նյութական նորմի գերագույն հիմնարար սկզբունք՝ մարդու
արժանապատվություն, հիման վրա ես ձևակերպել եմ վեց թեզիս։
Բայց նախ՝ Մարտին Լյութեր Քինգի կարճ հայտարարությունը։
Ես կլինեի առաջինը, ով կաջակցեր արդար օրենքների պահպանմանը։
Մարդը ոչ միայն իրավական, այլև բարոյական պատասխանատվություն ունի ենթարկվելու արդար օրենքներին։
Հակառակ դեպքում մարդիկ բարոյական պատասխանատվություն ունեն անտեսելու անարդար օրենքները։
Ես համաձայն եմ Սուրբ Ավգուստինոսի հետ, որ անարդար օրենքը ընդհանրապես օրենք չէ։
Անարդար օրենքը օրենք չէ, ասում է գերագույն լատինական առաքելությունը։
Եվ հիմա՝ վեց թեզերին:
Առաջին թեզիս. Իրավական համակարգի հիմնարար նորմը, որից բխում են բոլոր օրենքները, մարդու
արժանապատվությունն է որպես անհատի բնօրինակ իրավունք։
Դա ոչ թե հիպոթեզ է, ոչ էլ գեղարվեստական ստեղծագործություն։
Երկրորդ թեզիս. Բարձրագույն օրենքն է մարդու արժանապատվությունը որպես անհատի հիմնական իրավունք։
Սրանք նրա բնածին իրավունքներն են, հիմնարար իրավունքներն ու ազատությունները։
Նրանք կազմում են իրավական համակարգի բաղադրիչ սկզբունքները։
Երրորդ թեզիս. Մարդու արժանապատվությունն ու անբաժանելի իրավունքները խախտող իրավական նորմերը ամբողջությամբ անվավեր են։
Նրանք չունեն նորմատիվ վավերականություն։
Այս առնչությամբ ես ներկայացնում եմ գերիշխող դոկտրինայի դիրքորոշումը՝ այն, ինչը կոչվում է
անվավերության դոգմա , այս մասին՝ ավելի ուշ։
4-րդ թեզիս. մարդու հիմնարար իրավունքներն ու ազատությունները խախտող իրավական նորմերը ամբողջությամբ անվավեր են։
Նրանք չունեն նորմատիվ վավերականություն։
5-րդ թեզիս. Բարձրագույն իրավական նորմերին հակասող իրավական նորմերը ամբողջությամբ անվավեր են։
Նրանք չունեն նորմատիվ վավերականություն։
6-րդ թեզիս. Բարձրագույն կարգի օրենքը վեր է գերակշռում ցածր կարգի օրենքին՝ դարձնելով այն ամբողջությամբ անվավեր։
Նվազ կարգի օրենքը չի կարող գերակշռել բարձր կարգի օրենքը։
Ես կարող եմ հիմնավորել այս թեզիսները, որոնք հիմնված են մարդկային արժանապատվության վրա, ինչպես դրական
իրավունքի՝ իրավական իրավիճակի տեսանկյունից, այնպես էլ իրավաբանական փիլիսոփայության տեսանկյունից։
Գուստավ Ռադբրուխը 20-րդ դարի ամենակարևոր իրավաբանական գիտնականներից մեկն էր։
Նա SPD կուսակցության քաղաքական գործիչ էր և Վայմարյան Հանրապետության ժամանակ երկու անգամ
ծառայել է Ռայխի արդարադատության նախարարի պաշտոնում։
Նա ապրել է 1878 թվականից մինչև 1949 թվականը։
"Իշխանությունը կարող է հիմնված լինել անհրաժեշտության վրա, բայց երբեք պարտավորության կամ օրինականության վրա։"
Նա գծում է սահմանը սխալ օրենքի և ոչ համապատասխան օրենքի միջև, որը կարող է լինել ոչ նպատակահարմար,
կառուցված լինել այլ կերպ կամ պարզապես սխալ լինել։
Պարզապես սխալ է անարդար օրենքը, որը հասել է անարդարության որոշակի աստիճանի։
Նա բացատրում է իր տրամաբանությունը, որը ի վերջո հանգեցնում է Ռադբրուխի հայտնի բանաձևին։
Ես մեջբերում եմ՝ «Արդարության և իրավական վստահելիության միջև հակամարտությունը, հավանաբար, կարելի է լուծել դրական օրենքին
առաջնահերթություն տալով, որը երաշխավորվում է օրենսդրությամբ և իշխանությամբ, նույնիսկ եթե դրա
բովանդակությունը անարդար և ոչ համապատասխան է։»
Եթե դրական օրենքի և արդարության միջև հակասությունը չհասնի այնպիսի անտանելի մակարդակի, որ օրենքը,
որպես սխալ օրենք, ստիպված լինի զիջել տեղը արդարությանը։
Անհնար է հստակ գիծ քաշել օրինական անարդարության դեպքերի և այն օրենքների միջև, որոնք, չնայած իրենց
սխալ բովանդակությանը, շարունակում են ուժի մեջ մնալ։
Մեկ այլ տարբերություն, գրում է նա, կարելի է առավելագույն հստակությամբ սահմանել։
Եվ ահա հիմնական նախադասությունը՝ «Որտեղ արդարություն անգամ չեն փնտրում, որտեղ հավասարությունը, որը գտնվում է արդարության սրտում,
դիտավորյալ մերժվել է դրական օրենսդրության ստեղծման ժամանակ, օրենքը ոչ միայն սխալ է, այլև
ամբողջովին զուրկ է որևէ իրավական բնույթից։»
Իրավունքը, անգամ դրական իրավունքը, չի կարող սահմանվել այլ կերպ, քան որպես կարգադրություն և
օրենք, որոնց նպատակը արդարություն ծառայելն է։
Օրենքը պետք է ծառայի արդարությանը, հակառակ դեպքում դա անարդարություն է։
Եվ նա շարունակում է ասել. «Այնտեղ, որտեղ արդարություն անգամ չեն փնտրում, այդպիսով ստեղծված կարգավորումները կարող են լինել միայն
իշխանության արտահայտություններ, ոչ երբեք իրավական սկզբունքներ»:
Այսպիսով, օրենքը, որը որոշ մարդկանց մերժում է իրենց մարդու իրավունքները, իրավական սկզբունք չէ։
Ռադբրուքի բանաձևը այնուհետև ներառվեց Գերմանիայի Դաշնային Սահմանադրական Դատարանի դատական պրակտիկայում, այնպես կոչված
«Պատային կրակողների» դատավարություններում՝ ԳԴՌ-ի փլուզումից հետո։
Օրենքը կամ հրամանը, որը սահմանապահին հանձնարարում է կրակել ԳԴՌ-ից դուրս գալու փորձ անող
ցանկացած անձի վրա, նույնպես անարդար է և պետք է պատժվի։
Եվ ահա մենք անմիջապես անցնում ենք հաջորդ կարևոր դրույթին՝ Եվրոպական մարդու իրավունքների կոնվենցիայի 7-րդ հոդվածին։
Օրենքից դուրս պատիժ չկա։
Առաջին պարբերությունում նշվում է, որ յուրաքանչյուր հանցագործության համար պետք է գոյություն ունենա համապատասխան
օրենք։ Ոչ մի պատիժ չի կարող կիրառվել, որը ավելի խիստ լինի, քան այն պատիժը, որը կիրառելի էր հանցագործության կատարման պահին։
Այնուամենայնիվ, այսինքն՝ 2-րդ պարբերությունում, կա մեկ շատ կարևոր բացառություն։
Այս հոդվածը չի նախատեսում որևէ անձի դատավարության կամ պատժի նկատմամբ խտրական վերաբերմունք այն արարքի կամ
անգործության համար, որը կատարման պահին քրեական էր համարվում քաղաքակիրթ ազգերի ընդհանուր ճանաչված օրենքների համաձայն։
Նույն կերպ՝ Միջազգային դատարանի կանոնադրության 38-րդ հոդվածում Միջազգային դատարանը կիրառում է քաղաքակիրթ
ազգերի կողմից ճանաչված իրավունքի ընդհանուր սկզբունքները։
Ընդհանուր ճանաչված իրավական սկզբունքները, որոնք գերակշռում են օրենքին, ներառվել են դրական
օրենսդրության մեջ և, հետևաբար, իրավականորեն պարտադիր են։
Նույնը վերաբերում է Եվրոպական Միությանը:
Ընդհանուր իրավական սկզբունքները Եվրոպական Միության հիմնական օրենսդրության մի մասն են։
Սա վերաբերում է հիմնական իրավունքների հարգմանը, հավասար վերաբերմունքին և համաչափությանը։
Նորմերի հիերարխիան հասկանալու համար ցանկանում եմ կարճ բացատրել իրավական համակարգի կառուցվածքը։
Իրավական համակարգի նորմերի հիերարխիկ կառուցվածքը նշանակում է, որ ցանկացած ստորադաս նորմ պետք է համապատասխանի վերադաս նորմին։
Այն պետք է գեներացվի ավելի բարձր կարգի ստանդարտի կողմից, հակառակ դեպքում դա անօրինական է։
Ավստրիայում մենք իրավական համակարգի հիերարխիկ կառուցվածքը կարգավորել ենք հետևյալ կերպ։
Այնուամենայնիվ, սա վերաբերում է նաև այլ իրավական համակարգերի, այդ թվում՝ Եվրոպական Միության անդամ երկրներին։
Մակարդակ 1: Ամենաբարձր մակարդակը բաղկացած է Դաշնային Սահմանադրության հիմնարար սկզբունքներից։
Սրանք ժողովրդավարական, հանրապետական, ազատական, ֆեդերալիստական և սահմանադրական սկզբունքներն են։
Փուլ 2. Միության հիմնական օրենսդրություն, այսինքն՝ Միության պայմանագրերը։ Եվ շատ կարևոր է Եվրոպական Միության Հիմնական
իրավունքների հռչակագիրը որպես առաջնային օրենսդրություն, ինչպես նաև, իր հերթին, իրավունքի ընդհանուր սկզբունքները։
Մակարդակ 3: Երկրորդային ԵՄ օրենսդրություն, որը ներառում է ԵՄ ինստիտուտների ընդունած
օրենքները, մասնավորապես կանոնակարգերն ու հրահանգները։
Մակարդակ 4: Ֆեդերալ սահմանադրական օրենքներ և առանձին նահանգների սահմանադրական օրենքներ։
5-րդ մակարդակ՝ ֆեդերալ օրենքներն ու նահանգային օրենքները որպես պարզ օրենքներ, որոնք
պետք է համապատասխանեն սահմանադրական օրենքներին։
Մակարդակ 6: Կանոնակարգեր – սրանք վարչական մարմինների կողմից ընդունված ընդհանուր իրավական դրույթներ են,
որոնք կարող են ընդունվել միայն օրենքների հիման վրա։
Փուլ 7: Եվ հետո անհատական գործերի որոշումներ՝ դատավճիռ, վճիռ և որոշում։
Եթե, ինչպես ես ասել եմ, իրավական նորմը հակասում է իրավական կարգավորումների այս հիերարխիկ կառուցվածքին, ապա,
իմ իրավական ընկալման և անվավերության դոկտրինայի համաձայն, այն ամբողջությամբ անվավեր և ուժը կորցրած է։
Սա կնշանակեր, որ ոչ մի պարտավորություն կատարելուն ևս չի առաջանա։
Այստեղ մենք հասնում ենք անվավերության. Անարդար օրենքը օրենք չէ։
Անարդար օրենքը օրենք չէ, որպես լատինական առած։
Անվավերության դոկտրինայի իրավական հենքը, որի համաձայն բարձրագույն օրենքը վերացնում է՝ այսինքն՝ գերակշռում է
ստորին օրենքը, որը ամբողջությամբ և անշրջելիորեն անվավեր է։
Այս իմաստով առանձին մարտահրավեր չի պահանջվում։
Կոչված «Eo ipso էֆեկտը» տեղի է ունենում։
Հակառակ դրան, սխալների հաշվարկման դոկտրինան, որը տարածված է Ավստրիայում և ամրագրված է օրենքով:
Չնայած դրանց ապօրինի լինելուն, նման ստանդարտները շարունակում են ուժի մեջ և պարտադիր մնալ մինչև դրանք
չեղարկվեն լիազոր պետական մարմնի ներկայացրած բողոքի հիման վրա։
Սա անհամատեղելի է ժողովրդավարական և սահմանադրական ընկալման, ինչպես նաև իրավական համակարգի
տրամաբանական և համակարգված, հիերարխիկ կառուցվածքի հետ։
Ավստրիական մասնավոր իրավունքում, սակայն, 879-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է՝ Իրավական արգելք խախտող կամ
հանրային քաղաքականությանը հակասող պայմանագիրը անվավեր է։
Այսպիսով, մասնավոր իրավունքում վեճի անհրաժեշտություն չկա, իսկ հանրային իրավունքում անշուշտ կա։
Եվ Ավստրիայի Սահմանադրական դատարանը նույնիսկ կարող է թույլ տալ, որ այս ապօրինի օրենքը ուժի մեջ մնա մինչև 18 ամիս (!):
Իմ կարծիքով, սա անհամատեղելի է օրինականության սկզբունքների հետ և հիմնված է բացառապես չափազանց կասկածելի սխալների
հաշվարկման դոկտրինայի և որոշակի իրավական վստահության վրա։
Իրավունքը ինքնին նորմերի ենթակա անձանց տալիս է ինքնօգնության իրավունք։
Ամենատարածվածն ու ամենահայտնի ձևը ինքնապաշտպանությունն է:
Երբ անարդարությունը դառնում է օրենք, դիմադրությունը դառնում է պարտք։ Բերտոլտ Բրեխտ
Ավստրիայի քրեական օրենսգրքի 3-րդ բաժինը կարգավորում է ինքնապաշտպանությունը:
Մարդը չի գործում անօրինական, եթե նա միայն կիրառում է անհրաժեշտ պաշտպանություն՝ հեռացնելու ներկայիս կամ մոտեցող անօրինական
հարձակումը՝ կարևոր է՝ անօրինական հարձակումը, իր կամ մեկ ուրիշի կյանքի, առողջության, ֆիզիկական ամբողջականության, սեռական
ամբողջականության և ինքնորոշման, ազատության կամ գույքի վրա։
Ինքնապաշտպանության պայմանները, որոնք պետք է միաժամանակ բավարարվեն, են՝ անհրաժեշտ պաշտպանություն, ներկա
կամ մոտեցող հարձակման առկայությունը, հարձակման անօրինականությունը և պաշտպանվող գույքի վրա հարձակումը։
Նյութական իրավունքով, այսինքն՝ օրենսդրությամբ կամ կարգավորմամբ արդարացված հարձակումը՝ լինի դա ագրեսիվ
պետության կողմից, ինքնապաշտպանություն չի համարվում, քանի որ հարձակումը անօրինական չէ։
Ստանդարտը ուժի մեջ է մնում, նույնիսկ եթե այն հետագայում դատարանի կողմից անօրինական ճանաչվի և չեղյալ հայտարարվի։
Այնուամենայնիվ, եթե ես ընդունեմ այն դիրքորոշումը, որի կողմնակիցն եմ՝ անվավերության դոկտրինան, իրավական համակարգի հիերարխիկ
կառուցվածքի համակարգված ուսումնասիրությունը, և պնդեմ, որ այդպիսի նորմերը ամբողջությամբ անվավեր են, ապա ագրեսիվ
պետության հարձակումը անօրինական է, և ինքնապաշտպանության գործողությունը, անշուշտ, թույլատրելի կլինի։
Մեկ այլ շատ տարածված ինքնօգնության իրավունք՝ արտակարգ իրավիճակ։
Ես կցանկանայի սկսել Լյուդվիգ ֆոն Միսեսի շատ տեղին մի մեջբերումով, որը հատկապես համապատասխանում է մեր ժամանակներին։
Քաղաքակրթության համար չկա ավելի մեծ սպառնալիք, քան անգործունակ, կոռումպացված կամ չար մարդկանց կառավարությունը։
Ավստրիական իրավունքում մեղմացուցիչ հանգամանքները կարգավորվում են Քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Այն նման կերպ կարգավորվում է նաև այլ իրավական համակարգերում։
Յուրաքանչյուր ոք, ով կատարում է պատժելի արարք՝ կանխելու համար իր կամ այլ անձի նկատմամբ մոտեցող նշանակալի վնասը, ազատվում է
պատասխանատվությունից, եթե արարքով սպառնացվող վնասը անհամաչափ ծանր չէ (այսինքն՝ պետք է կիրառվի համաչափության
թեստ) և եթե իրավականորեն պաշտպանվող արժեքների հետ առնչվող անձից չի կարելի ակնկալել այլ վարքագիծ։
– այսինքն՝ ցանկացած այլ վարքի անհամաչափություն և համաչափություն։
Բացի այդ, կա նաև արտակարգ դրություն, որը գտնվում է օրենքից վեր։
Այն նշում է՝ արտակարգ իրավիճակում ձեռնարկված պաշտպանական գործողությունը չի համարվում ապօրինի, եթե
պաշտպանվող օրինական շահը գերազանցում է վնասված շահի արժեքը։
Ես կցանկանայի այստեղ հղում անել ընթացիկ դատական պրակտիկային, մասնավորապես Գերմանիայում:
Բժիշկների կողմից կեղծ բժշկական վկայականների տրամադրումը COVID-19-ի դիմակազերծման վկայականների և COVID-19-ի պատվաստման
վկայականների համատեքստում ճիշտ է գնահատվում որպես արտակարգ միջոց, նույնիսկ եթե ենթադրենք, որ այդ
կորոնավիրուսային օրենքները սկզբից անօրինական չէին։
Նրանք ոչ միայն իմ աչքերում ներված են, այլև արդարացված են։
Քանի որ մարդու առողջությունն ու կյանքը ավելի արժեքավոր են, քան բժշկական վկայականների հուսալիության իրավական իրավունքը։
Բժիշկի առաջնային պարտականությունն է՝ Primum non nocere, առաջին հերթին չվնասել – secundum cavere, պաշտպանել,
զգուշավոր լինել – tertium sanare, վերջնականապես բուժել։
Ուստի, իմ կարծիքով, առաջին հերթին չի կարելի ենթադրել, որ սա անհրաժեշտության ակտ էր, այլ պետք է ընդունել, որ նման անարդար
նորմերը ամբողջությամբ անվավեր են և չեն կարող համարվել օրինական։
Ես կարծում եմ, որ դատարաններին այլևս չպետք է թույլատրվի կիրառել նման չափանիշներ մեղադրյալ բժիշկների վնասին։
Ես սկզբից ասացի, որ յուրաքանչյուր ոք, ով անօրինական կերպով է գործում, ով կիրառում է անվավեր օրենքներ, երբ դրանք ամբողջությամբ
ուժը կորցրած են, պետք է պատասխանատվության ենթարկվի։
Պատասխանատվության վերագրելիություն՝ ո՞վ պետք է հաշվետու լինի, ո՞վ է պատասխանատու և ո՞ր չափով են նրանք պատասխանատվության ենթակա։
Հաննա Արենդտի խոսքը այս թեմայով:
Ոչ ոք իրավունք չունի ենթարկվելը որպես պատրվակ օգտագործել իր գործողությունները արդարացնելու համար։
Ենթարկվելը գործողությունը արդարացնելու հիմք չէ։
Մենք ինքնորոշված ենք; մարդկային արժանապատվությունը դա պահանջում է։
Եթե նորմերի հիերարխիայում անօրինական համարվող նորման ամբողջությամբ անվավեր է, ապա այն չի մտնում իրավական համակարգի մեջ։
Ուստի դրա պահպանումը պարտադիր չէ, և այն ոչ վարչակազմի, ոչ էլ դատարանների կողմից կիրառելի չէ։
Եթե այնուամենայնիվ կիրառվի, դա համարվում է իրավական հիմք չունեցող գործողություն՝ և, հետևաբար, առաջին հերթին
օրինականության սկզբունքի խախտում, և վերագրվում է այն պետական մարմնին, որի մարմիններն այդպես են գործել։
Սակայն ինձ համար սա արդարացնում է ոչ միայն պետության՝ որը, ի վերջո, մենք ինքներս ենք, պատասխանատվությունը, այլև գործող
մարմինների պատասխանատվությունը՝ ըստ նրանց ըմբռնման կարողության և մեղքի չափի, հատկապես բարձրագույն և գերագույն վարչական մարմինների,
մասնավորապես կառավարությունների և օրենսդիր մարմինների համար։
Ինչը վերաբերում է անհատ քաղաքացիներին որպես նորմերի հասցեատերերի, դա առավել ևս պետք է վերաբերի պետությանը, նրա իշխանություններին
և կառավարություններին, և, ի վերջո, նաև այդ գործող մարմիններին։
Օրենքի անտեղյակության պատճառով ոչ ոք չի կարող ազատվել մեղքի և պատասխանատվության կրումից։
Օրենքի անտեղյակությունը արդարացում չէ։
Սա վերաբերում է ոչ միայն քաղաքացիներին, այլև բոլոր պետական ծառայողներին, դատավորներին և բոլոր պետական մարմիններին։
Պատասխանատվության սահմանները սահմանելու համար ես հղում եմ անում Ավստրիայի քրեական օրենսգրքի 9-րդ
հոդվածին, այսպես կոչված իրավական սխալի դրույթին։
Պարբերություն 1: Յուրաքանչյուր ոք, ով իրավական սխալի պատճառով չի ճանաչում արարքի անօրինականությունը, չի
համարվում մեղավոր, եթե նրան չի կարելի մեղադրել այդ սխալի համար։
Անշուշտ դժվար է, եթե ոչ անհնարին շատ դեպքերում, քննադատել տեղական իշխանություններին հիմնարար իրավունքները չտրամաբանելու
համար այնպես, ինչպես դա կաներ սահմանադրական իրավաբանը։
Պարբերություն 2: Իրավական սխալն է մեղավորը, եթե անօրինական արարքը հանցագործի համար նույնքան
հեշտ էր ճանաչելի, որքան ցանկացած այլ անձի համար։
Երբ երեխաներն ու աշակերտները ամիսներ շարունակ ստիպված էին դասասենյակներում դիմակներ կրել՝ ոչ գիտական
հիմք ունեցող կորոնավիրուսային միջոցառումների պատճառով։
Եթե այս երեխաներն ու աշակերտները երբեմն ստիպված են լինում ֆիզկուլտուրայի դասերի ժամանակ դիմակ կրել, ինչը վնասակար է
առողջության համար և ամբողջովին հակասում է երեխայի լավագույն շահերին, ապա ինձ համար անարդարությունը հեշտությամբ տեսանելի է։
Եվ երկրորդ նախադասությունը՝ կամ եթե հանցագործը չի ծանոթացել համապատասխան կանոնակարգերին, չնայած որ իր մասնագիտության,
զբաղմունքի կամ այլ հանգամանքների պատճառով պարտավոր էր դա անել։
Ես ակնկալում եմ, որ յուրաքանչյուր պետական ծառայող ծանոթանա համապատասխան հիմնական իրավունքների ստանդարտներին, հատկապես երբ
խոսքը վերաբերում է միջամտող օրենքների կիրառմանը, և այս առնչությամբ կայացնի որոշում կամ առնվազն բողոքի (առարկություններ
բարձրացնի), եթե դրանք թվան անօրինական կամ կասկածելի։
Պարբերություն 3: Եթե սխալը համարվում է վերագրելի, ապա դիտավորյալ արարքի համար նախատեսված պատիժը կկիրառվի, եթե կատարողը
գործում է դիտավորությամբ, իսկ անփութ արարքի համար նախատեսված պատիժը կկիրառվի, եթե նա գործում է անփութությամբ։
Պետությունը ինքնին գրեթե ոչ մի դեպքում չի կարող օգտվել իրավական սխալից որպես իր
պատասխանատվությունն ու պարտավորությունը բացառելու հիմք։
Քանի որ նա բավականաչափ ծանոթ է ինքնուրույն ստեղծած իրավական նորմերին և պարտավոր է դրանց հետ ծանոթ լինել։
Այլ կերպ ասած, խոսքը պետության անունից գործող անձանց մասին է, որոնցից կարելի է և պետք է ակնկալել, որ
նրանք իրենց գործառույթներում և գործունեության ոլորտներում ունենան մասնագիտական փորձ։
Հաշվետվողականությունը, պատասխանատվությունն ու պատասխանատվության ենթարկելիությունը, որոնք մասնավոր իրավունքում հորիզոնական
մակարդակում մասնավոր անձանց միջև բնականոն երևույթ են, պետք է առանց սահմանափակումների կիրառվեն
նաև հանրային իրավունքում ուղղահայաց հարթակում։
Միայն այս կերպ՝ ներգրավված բոլոր դերակատարների պատասխանատվության միջոցով, հնարավոր է ստեղծել անհատի ինքնորոշման իրավունքին
հիմնված հիմնարար իրավունքների համապարփակ պաշտպանության համակարգ։
Անհնար է պատասխանատվության ենթարկել նրանց, ովքեր չեն կարող պատասխանատվություն կրել։
Բայց նրանք, ովքեր ճանաչել են իրենց պատասխանատվության իրավունքը, կկատարեն իրենց պատասխանատվության պարտքը։
Ես այժմ եզրակացության եմ գալիս՝ ներկայացնելով պահանջ՝ հիմնարար իրավունք, որը, իմ իրավական ընկալմամբ, պետք է ինքնին ակնհայտ
լինի, սակայն պետք է ընդգրկվի հիմնարար իրավունքների կատալոգում։
Քաղաքականությունն ու իրավագիտությունը այս առնչությամբ ունեն առանձնահատուկ պատասխանատվություն։
Իրավունքի նախապայմանը:
Մարդիկ օրենքի համար չեն ստեղծվել; փոխարենը օրենքը պետք է ստեղծվի մարդկանց համար։
Մարդը պետության ծառան չէ։
Մարդն է պետության հորինողը, և պետությունը պետք է ծառայի իր հորինողին, ոչ թե հակառակը։
Վերջապես, ես կոչ եմ անում հետևյալը ձևակերպել որպես հիմնարար իրավունք:
Մարդկային արժանապատվությունը, բնածին իրավունքները, հիմնական իրավունքներն ու ազատությունները խախտող իրավական
նորմերը չունեն նորմատիվ ուժ և ամբողջությամբ անվավեր են։
Ոչ ոք պարտավոր չէ հետևել դրանց, և ոչ ոք իրավունք չունի ուրիշներին դա պարտադրելու։
Այսպես մենք վերջնականապես կանխարգելելու ենք երկրորդ կորոնավիրուսային համաճարակը։
Շնորհակալություն ուշադրության համար։
Ֆանտաստիկ! Դոկտոր Բրուններ, ես շնորհակալություն եմ հայտնում ձեզ ամբողջ աշխարհի բնակչության անունից։
Ես հիացած եմ, թե ինչպես եք միավորում փաստաբաններին։
Սա լավագույն լուծումն է, որին մենք կարող ենք ձգտել։
Մարդիկ փոքրիկ երեխաների պես են։
Դուք մեր հայրերն եք, դուք գիտեք օրենքը։
Դուք դա հրաշալի բացատրեցիք, մենք հասկացանք։
Մենք ձեզ մաղթում ենք հաջողություն և դեռ շատ ավելին։
Ժողովուրդը երբեք չպետք է մոռանա, որ ինքը ինքնիշխան է։
Եվ կառավարությունը իմ վերադասը չէ, այլ իմ աշխատակիցն է։
Շնորհակալություն, շնորհակալություն, շնորհակալություն!
Այս արտադրություններն ստեղծվել են Շվեյցարիայում Անցենզուրայի դեմ կոալիցիայի կոնֆերանսի առթիվ։
AZK-ն չի հետապնդում որևէ ֆինանսական շահ։ Ոչ նախաձեռնողները, ոչ խոսնակները, ոչ էլ Kla.TV-ն որևէ
վարձատրություն չեն ստացել այս ձայնագրության համար։
Մենք ցանկանում ենք հատուկ ընդգծել, որ այս տեսանյութը կարող է անփոփոխ ձևով կրկնօրինակվել
և տարածվել ցանկացած անգամ, որքան ցանկանաք։
AZK-ն որևէ ներդրման բովանդակության համար պատասխանատվություն չի կրում։ AZK-ն քաղաքական և կրոնական
առումով չեզոք է և, հետևաբար, չի գնահատում խոսնակներին։
Հոդվածները նախատեսված են միայն տեղեկատվական նպատակներով և չեն արտացոլում AZK-ի կարծիքը։ AZK-ն
բոլոր առումներով չեզոք տեղեկատվական կենտրոն է։
Յուրաքանչյուր բանախոս պատասխանատու է միայն իր ներդրման համար և ոչ՝ մյուս ներդրումների կամ AZK-ի
համար, քանի որ դրանց միջև փոխկապակցվածություն չկա։
Կարևոր նշում. Այստեղ ներկայացված տեղեկությունները ստուգվել են մեր գիտելիքների և համոզմունքների առավելագույն չափով։
Այնուամենայնիվ, խոսնակներն ու պրոդյուսերները որևէ պատասխանատվություն չեն կրում այս տեսանյութի բովանդակության հետ
կապված գործողությունների կամ անգործության հետևանքների համար։ Յուրաքանչյուրը ինքնուրույն է
պատասխանատու այն բանի համար, թե ինչպես է վերաբերվում լսածին։