WEBVTT 00:00.000 --> 00:06.839 Юридик нормалар һәм AZK кагыйдәләре турында гомуми мәгълүматны презентациянең ахырында табарга була. 00:06.839 --> 00:17.719 Япониядән доктор Броудиның кыйммәтле чыгышыннан соң, хәзер без Австриядән абруйлы спикерны каршы алабыз. 00:17.719 --> 00:25.120 Ул хокук фәннәре докторы дәрәҗәсенә ия һәм гаделсез, ягъни законсыз хокук нормалары һәм аларның 00:25.120 --> 00:33.439 нәтиҗәләре белән ничек эш итәргә яки ничек алга барырга кирәклеге турында төп мәсьәләне карый. 00:33.439 --> 00:41.622 Ләкин син беләсең, минем кебек гади гражданнар өчен гаделсез хокукый нормалар чынлап та булмаска тиеш. 00:41.622 --> 00:46.000 Безнең өчен бу явыз Кыш Бабай кебек булыр иде. 00:46.000 --> 00:54.479 Шуңа күрә без мондый гаделсезлек безнең абруебызны һәм шәхесебезне боза ала дип хәтта уйлап та карамас идек. 00:54.479 --> 00:57.520 Ләкин бу нәкъ менә киң таралган ялгыш фикер! 00:57.520 --> 01:05.232 Һәм хокук фәннәре докторы Михаэль Бруннер хәзер бу куркыныч ялгыш фикерне алты тезисы белән кире кагачак һәм 01:05.232 --> 01:09.519 бу бик аз танылган дилеммадан чыгу юлларын күрсәтәчәк. 01:09.519 --> 01:15.713 Ләкин без аны монда стадионда каршы алганчы, аның карьерасына кыскача күзәтү. 01:21.640 --> 01:27.969 Доктор Михаэль Бруннер 1990 елда хокук белемнәре алганнан соң докторлык дәрәҗәсен алды һәм 01:27.969 --> 01:31.578 31 ел дәвамында Австриядә адвокат булып эшләде. 01:31.578 --> 01:39.251 2020 елның мартыннан бирле ул коронавирус чараларына актив тәнкыйтьче булып тора, Конституцион судка аларга каршы шикаятьләр 01:39.251 --> 01:43.200 бирә, демонстрацияләрдә чыгыш ясый, видеолар бастыра һ.б. 01:43.200 --> 01:46.640 Һәм хәзер аның сәяси карьерасына күзәтү: 01:46.640 --> 01:48.400 2020 елның октябре: 01:48.400 --> 01:53.546 Венада «Төп хокуклар өчен юристлар – яктылык өчен юристлар» фондының нигез салынуы 01:53.546 --> 01:55.844 2021 елның феврале: 01:55.844 --> 02:00.959 «MFG – Menschen Freiheit Grundrechte» (Халык иреге һәм төп хокуклар) сәяси партиясенең нигез салынуы 02:00.959 --> 02:07.130 2021 елның көзеннән: Аның партиясе Югары Австрия дәүләт парламентына керә; 02:07.130 --> 02:12.273 Югары Австрия, Түбән Австрия һәм Тироль җирле шура сайлауларында уңышлар 02:12.273 --> 02:14.290 2022 елның көзе: 02:14.290 --> 02:17.681 Көзге федераль президент сайлавында MFG кандидат. 02:17.681 --> 02:22.080 Ул үзен сәяси элитага каршы торучы итеп урнаштырды. 02:22.080 --> 02:24.400 2023 елның июле: 02:24.400 --> 02:33.960 Дөнья буйлап кануннарны көйләү белән шөгыльләнүче Халыкара юристлар ассоциациясенең нигез салучы әгъзасы. 02:33.960 --> 02:36.016 2023 елның ноябре: 02:36.016 --> 02:38.960 Пенсиягә чыгу актив адвокат буларак. 02:38.960 --> 02:47.599 2023 елның декабреннән башлап төрле лекцияләр уку эшчәнлеге һәм киңәшче буларак дәвам иткән юридик эшләр һ.б. 02:47.599 --> 02:57.030 Бүген доктор Бруннер турында сөйли: «Кешенең кадере – гаделлек үлчәве; калган барынсы да гаделсезлек». 02:57.030 --> 03:05.028 Мин сезнең барыгызны җылы итеп каршы алырга һәм гаделсез законнарның юридик классификациясе һәм аларның 03:05.028 --> 03:13.599 нәтиҗәләре турында бүгенге фикер алышуга үз өлешемне кертү мөмкинлеге өчен ихлас рәхмәтемне белдерәм. 03:13.599 --> 03:17.520 Кешенең кадере — гаделлек үлчәве. 03:17.520 --> 03:25.240 Кешенең кадере гаделлек үлчәве булырга тиеш, югыйсә ул гаделсезлек. 03:25.240 --> 03:29.960 Закон һәм гаделлек синоним төшенчәләр түгел. 03:29.960 --> 03:33.159 Закон һәрвакыт гаделлеккә тиң түгел. 03:33.159 --> 03:36.719 Гаделлек һәрвакыт канун булырга тиеш түгел. 03:36.719 --> 03:41.319 Закон гаделлексез – гаделсезлек. 03:41.319 --> 03:46.120 Гаделлек һәрвакыт гаделлек. 03:46.120 --> 03:49.759 Хокукый мәгънәдә гаделлек нәрсә ул? 03:49.759 --> 03:54.080 Гаделлек — белемне бәяләү. 03:54.080 --> 03:59.680 Тигез әйберләрне тигез итеп, тигез булмаган әйберләрне тигез булмаганча карау. 03:59.680 --> 04:09.152 Яки, Иммануил Кант әйткәнчә, үз максимыңның гамәлләре универсаль закон дәрәҗәсенә күтәрелерлек итеп эш итү. 04:09.152 --> 04:24.360 Яки гади генә тыныч тәртип – чөнки гаделлек булмаса тынычлык булмый; мәнфәгатьләр тигезлеге булмаса да тынычлык булмый. 04:24.360 --> 04:39.560 Әгәр гаделлек гадел булса һәм гаделсез законнар булмаса, минем иншам, минем презентациям инде күп өлешчә тәмамланган булыр иде. 04:39.560 --> 04:42.733 Ләкин чынбарлык безгә башкача өйрәтә. 04:42.733 --> 04:48.250 Ул безгә гаделлек идеалын тормышка ашыруга ирешелмәгәнен өйрәтә. 04:48.250 --> 04:52.720 Һич тә хокукый даирәдә дә, сәяси даирәдә дә түгел. 04:52.720 --> 04:58.360 Закон чыгару органы тарафыннан законсыз, гаделсез законнар кабул ителә. 04:58.360 --> 05:05.561 Аларны башкарма хакимият куллана һәм аларны суд органы гамәлгә кертә. 05:05.561 --> 05:09.561 Алар барысы да таләпләргә туры килү бурычларына буйсына. 05:09.561 --> 05:17.184 Гражданнар гаделсез законнарга да буйсынырга тиеш. 05:17.184 --> 05:26.459 Мин күп айлар буе шөгыльләнгән төп мәсьәлә – монда эшемнең бары тик бер өлешен генә китерә алам – гаделсез хокук 05:26.459 --> 05:33.199 нормаларының һәм аларның нәтиҗәләренең хокукый классификациясе. 05:33.199 --> 05:42.726 Минем өчен законның гадел яки гаделсез икәнен билгеләүнең башлангыч ноктасы — кешенең кадере. 05:42.726 --> 05:48.199 Бу табигый һәм позитив хокукта иң югары юридик принцип . 05:48.199 --> 05:59.507 Бу цивилизацияләнгән хокук системаларының төп нормы, ул гадәти хокукта да һәм конституцион хокукта да нигезләнгән. 05:59.507 --> 06:06.680 Канун өстенлегенә нигезләнгән демократик системада барлык хокуклар халыктан килеп чыга. 06:06.680 --> 06:10.832 Ирек һәм тигезлек – демократиянең баганалары. 06:10.832 --> 06:23.920 Халык үз вәкаләтләрен сәяси партияләргә тапшырган булса да, халык — вәкилләр җавап бирә торган суверен көч булып кала. 06:23.920 --> 06:32.085 Вәкиллекле демократия практикасында сәяси партияләрнең көче җәмгыятьнең барлык формаларына һәм гражданлык 06:32.085 --> 06:41.917 структураларына көннән-көн киңәя барса да, демократия бары тик халыкның ихтыяры белән туры килсә генә барлыкка килә. 06:41.917 --> 06:53.511 Халыкка каршы законнар яки гаделлеккә каршы законнар беркайчан да дөрес түгел, һәм алар халык ихтыяры белән хупланмый. 06:53.511 --> 07:03.343 Халык, суверен буларак, үз хокукларын вәкилләргә тапшырмады, шуның өчен бу вәкилләр үз мәнфәгатьләре өчен 07:03.343 --> 07:09.482 яки халык ихтыяренә каршы законнар кабул итә алмасыннар. 07:09.482 --> 07:21.519 Законны һәм гаделлекне вәкил буларак таптаучы һәркем җавапка тартылырга һәм үз гамәлләре өчен җаваплы ителергә тиеш! 07:21.519 --> 07:33.542 Австриядә һәм башка илләрдәге практика, Австрия Конституцион суды карары һәм Австрия законы нигезендә, хәтта конституциягә каршы 07:33.542 --> 07:43.498 законнар да гамәлдән чыгарылганчы – һәм кирәк булса, 18 айга кадәрге төзәтү чорында – гамәлдә калырга тиеш 07:43.498 --> 07:54.860 дигән таләпне үз эченә ала, бу гаделсезлекне законга әйләндерә, һәм мин моны катгый рәвештә кире кагам. 08:01.525 --> 08:12.497 Властьләр бүленеше эшләми башлагач, хөкүмәтләр парламенттагы күпчелек тавыш белән үзләре законнар кабул итә ала һәм чынлыкта 08:12.497 --> 08:23.735 парламент контроленнән азат булгач, хөкүмәтләр идарә итү һәм суд вазыйфаларын сәяси билгеләмәләр белән тутыргач, дәүләткә бәйле 08:23.735 --> 08:34.353 оешмалар һәм учреждениеләр олигархик формада идарә ителә башлагач, фикер белдерү иреге, академик ирек һәм матбугат иреге 08:34.353 --> 08:43.378 цензуралана, башкача фикер йөртүчеләр клеветалана, көлкегә калдырыла һәм хәтта эзәрлекләнә, массакүләм 08:43.378 --> 08:53.759 мәгълүмат чараларының төрлелеге юкка чыгарыла – шул вакытта без хокук дәүләтеннән шактый ерагаябыз. 08:53.759 --> 09:03.684 Роберт Кох институтының документлары басылып чыгу белән, хәтта төп агым өчен дә мәгълүм булды: коронавирус чараларының 09:03.684 --> 09:09.159 берсенең дә күзәтү/факт нигезендәге дәлил базасы булмаган. 09:09.159 --> 09:14.159 Ул сәяси аккламация ярдәмендә зурайтылды . 09:14.159 --> 09:28.899 2020 елдан 2023 елга кадәрге коронавирус кризисы 1945 елдан бирле бөтендөньяда иң зур хокукый һәм медицина скандалы булды! 09:33.799 --> 09:45.879 Киләчәктә мондый сәяси шигарьләрне нәтиҗәсез итәр өчен, теләсә нинди гаделсезлеккә баштан ук юридик көч танытылмаска тиеш! 09:45.879 --> 09:52.200 Бу эшкә катнашкан һәркем җавапка тартылырга тиеш! 09:52.200 --> 09:57.200 Кешенең кадере – мин монда Тома Аквинскийны цитаталыйм: 09:57.200 --> 10:02.240 Кешенең кадерен күтәрүче һәр закон гадел. 10:02.240 --> 10:08.799 Кешенең кадерен киметүче һәр закон гаделсез. 10:08.799 --> 10:19.006 Австриянең Гомуми Гражданлык Кодексының 16-нчы бүлеге, шәхес хокукларының төп нигез хокукының үзәк нормасы буларак, 10:19.006 --> 10:29.559 һәр кешенең акылга ачык булган табигый хокуклары барлыгын һәм шуңа күрә аны шәхес буларак карарга тиешлеген билгели. 10:29.559 --> 10:36.565 Бу шәхеснең төп хокукын цивилизацияләнгән хокук системаларының юридик принцибы һәм төп нормәсе 10:36.565 --> 10:41.371 буларак игълан итә һәм кабул ителгән дип билгели. 10:41.371 --> 10:44.729 Хокуклар кешеләргә табигый рәвештә хас. 10:44.729 --> 10:53.399 Бу аларның сатып алынмавын яки бирелмәвен аңлата, әлбәттә, хөкүмәтләр яки вәкилләр тарафыннан да түгел. 10:53.399 --> 10:57.307 Аларны беренче чиратта рөхсәт итү яки алу кирәкми. 10:57.307 --> 11:02.880 Алар кешелеккә, кеше булуга хас. 11:02.880 --> 11:06.554 Германиянең Төп Законның 1-нче маддәсе шулай ук билгели: 11:06.554 --> 11:11.081 Кешенең кадере бозылмас. 11:11.081 --> 11:17.240 Барлык дәүләт органнарының аларны хөрмәт итү һәм яклау бурычы бар. 11:17.240 --> 11:26.406 Түбәндәге төп хокуклар закон чыгару, башкарма һәм суд хакимиятләре өчен турыдан-туры гамәлдәге закон буларак мәҗбүри. 11:26.406 --> 11:32.273 Моннан тыш, мин шуны да өстәргә телим: алар матбугатны да бәйлиләр. 11:32.273 --> 11:42.639 Төп канунның 1-нче маддәсенә өстәп, 79-нчы маддә конституциянең мәңгегә гамәлдә калуын билгели. 11:42.639 --> 11:53.039 Бу төп хокуклар, кешенең намус-хөрмәтенең бозылмаслыгы, хәтта конституциягә үзгәреш кертү юлы белән дә үзгәртелә алмый. 11:53.039 --> 11:55.879 Ул мәңгелек. 11:55.879 --> 12:03.320 Кешенең кадере — вакытсыз әхлакый принцип һәм ул теләсә нинди хакимият формасыннан өстен тора. 12:03.320 --> 12:11.765 Һәр кешенең тормышы тигез һәм ирекле яшәү хокукы бар. 12:11.765 --> 12:17.616 Иммануил Кант әйтүенчә, кешеләр үзләре үк максат булып торалар, шуңа күрә аларны беркайчан да 12:17.616 --> 12:20.759 максатка ирешү өчен чара итеп карарга ярамый. 12:20.759 --> 12:29.811 Германия Федератив Конституция судының формалашкан прецедент хокукына караганда, кешенең кадере — Төп Законның иң югары 12:29.811 --> 12:35.191 кыйммәте һәм Германия хокук системасының конституцион принцибы. 12:35.191 --> 12:41.600 Кешенең кадере – иң югары конституцион кыйммәт һәм ул килешүгә яраклы түгел. 12:41.600 --> 12:47.291 Шулай ук Швейцария Конфедерациясенең Федератив Конституциясенең 7-нче маддәсе кешенең 12:47.291 --> 12:51.285 кадерен хөрмәт итәргә һәм сакларга тиеш дип билгели. 12:51.285 --> 12:56.919 1948 елның 10 декабрендәге Кеше хокукларының Гомуми декларациясе: 12:56.919 --> 13:04.968 Барлык кешеләр ирекле дөньяга килә, кадер-хөрмәт һәм хокуклар ягыннан тигез, акыл һәм намус белән 13:04.968 --> 13:11.200 бүләкләнгән, һәм бер-берсен туганлык рухында кабул итәргә тиеш. 13:11.200 --> 13:23.200 АКШ Бәйсезлек Декларациясе, 1776 елның 4 июлендә басылып чыккан, игълан итә: Барлык кешеләр тигез итеп яратылган. 13:23.200 --> 13:33.532 Бөтен кешеләрнең кайбер аерылгысыз хокуклары бар, шул исәптән тормыш, ирек һәм бәхет эзләү хокукы. 13:33.532 --> 13:41.841 Кешенең кадеренә шартсыз, алыштыргысыз һәм чиксез хөрмәт хокук дәүләте һәм демократия 13:41.841 --> 13:47.039 нигезе булып тора, аны килешүгә куеп булмый. 13:47.039 --> 13:54.919 Алар беркайчан да узылмаска тиешле абсолют кызыл сызыкны барлыкка китерәләр. 13:54.919 --> 14:06.046 Кешенең кадерен таптаучылар демократик конституцион дәүләтне һәм хокук өстенлеген бозалар, аларсыз гаделлек булмый – канун 14:06.046 --> 14:12.109 да, дәүләт тә булмый, югыйсә ул талаучылар бандасына әйләнә. 14:12.109 --> 14:21.659 Гиппоның Августины: «Гаделлекне алсаң, дәүләт – зур бер талаучылар төркеменнән башка нәрсә ул?» 14:30.123 --> 14:38.905 Мин, адвокат буларак, төп матди норманың иң югары төп принцибы – кешенең кадере – дип атаганга 14:38.905 --> 14:43.440 нигезләнеп, алты фараздан торган җыелма ясадым. 14:43.440 --> 14:50.240 Әмма беренче чиратта Мартин Лютер Кингның кыскача белдерүе. 14:50.240 --> 14:55.426 Мин гадел законнарга буйсынырга беренче булып яклар идем. 14:55.426 --> 15:02.639 Гадел законнарга буйсыну — ул бары тик хокукый гына түгел, ә шулай ук әхлакый җаваплылык. 15:02.639 --> 15:10.200 Киресенчә, кешеләрнең гаделсез законнарны игътибарга алмау буенча әхлакый җаваплылыгы бар. 15:10.200 --> 15:17.080 Мин Әүгустин изгесе белән килешәм: гаделсез закон – ул бернинди дә закон түгел. 15:17.080 --> 15:24.399 Гаделсез канун – канун түгел, ди иң югары латин максимасы. 15:24.399 --> 15:27.240 Һәм хәзер алты тезиска: 15:27.240 --> 15:38.240 Беренче тезис: барлык кануннар чыга торган хокук системасының төп нормәсе — шәхеснең табигый хокукы буларак кеше кадере. 15:38.240 --> 15:42.600 Бу фараз да, хыялый әсәр дә түгел. 15:42.600 --> 15:49.559 Икенче тезис: иң югары канун — шәхеснең төп хокукы буларак кешенең кадере. 15:49.559 --> 15:53.639 Бу аның табигый хокуклары, төп хокуклары һәм ирекләре. 15:53.639 --> 15:59.279 Алар хокук системасының төп принципларын тәшкил итә. 15:59.279 --> 16:08.799 Өченче тезис: Кешенең кадерен һәм табигый хокукларын бозучы хокукый нормалар тулысынча гамәлсез һәм көчсез. 16:08.799 --> 16:11.679 Аларда норматив дөреслек юк. 16:11.679 --> 16:17.467 Бу мәсьәләдә мин өстенлек иткән доктрина – шулай аталган «юкка чыгару догмасы» доктринасын 16:17.467 --> 16:20.279 яклыйм; бу хакта соңрак тулырак сөйләшәчәкбез. 16:20.279 --> 16:28.154 Дүртенче тезис: Төп кеше хокуклары һәм ирекләрен бозучы хокукый нормалар тулысынча гамәлсез һәм көчсез. 16:28.154 --> 16:31.000 Аларда норматив дөреслек юк. 16:31.000 --> 16:38.720 5-нче тезис: югарырак дәрәҗәле хокук нормаларын бозучы хокук нормалары тулысынча гамәлсез. 16:38.720 --> 16:42.399 Аларда норматив дөреслек юк. 16:42.399 --> 16:51.578 6-нчы тезис: Югары дәрәҗәле канун түбән дәрәҗәле канунны кире кага, аны тулысынча гамәлдән чыгара. 16:51.578 --> 16:57.639 Түбән дәрәҗәле канун югары дәрәҗәле канунны кире какмый ала. 16:57.639 --> 17:10.440 Мин бу тезисларны кешенең кадеренә нигезләнеп, хокукый хәл ягыннан уңай хокукка һәм хокук фәлсәфәсе ягыннан да аклый алам. 17:10.440 --> 17:16.640 Густав Радбрух XX гасырның иң әһәмиятле хокук галимнәренең берсе иде. 17:16.640 --> 17:23.160 Ул SPD сәясәтчесе иде һәм Веймар Республикасы чорында ике тапкыр Рейх гаделлек министры булып хезмәт итте. 17:23.160 --> 17:29.240 Ул 1878 елдан 1949 елга кадәр яшәде. 17:29.240 --> 17:37.079 "Власть кирәклектә нигезләнергә мөмкин, ләкин беркайчан да бурычта яки дөрестә нигезләнмәс." 17:37.079 --> 17:44.263 Ул дөрес булмаган канун белән дөрес канун арасындагы чигне билгели: дөрес булмаган канун туры килмәскә, 17:44.263 --> 17:47.720 башкача төзелергә мөмкин яки ул гади генә дөрес түгел. 17:47.720 --> 17:58.920 Билгеле бер дәрәҗәгә җиткән гаделсезлеккә ирешкән гаделсез канун гади генә дөрес түгел. 17:58.920 --> 18:06.200 Ул үз фикеренең нигезләмәләрен аңлата, бу ахыр чиктә Радбрухның мәшһүр формуласына китерә. 18:06.200 --> 18:14.276 Мин цитаталыйм: "Гаделлек белән хокукый ышанычлылык арасындагы каршылык, мөгаен, уңай хокукка өстенлек биреп хәл 18:14.276 --> 18:23.279 ителергә мөмкин; ул кануннар һәм хакимият белән тәэмин ителгән, хәтта аның эчтәлеге гаделсез һәм урынсыз булса да." 18:23.279 --> 18:40.519 Позитив хокук белән гаделлек арасындагы каршылык түзә алмас дәрәҗәгә җитмәсә, хаталы хокук гаделлеккә юл бирергә тиеш. 18:40.519 --> 18:46.720 Законнарның дөрес булмаган эчтәлеккә ия булуларына карамастан гамәлдә калулары белән хокукый гаделсезлек 18:46.720 --> 18:50.799 очраклары арасында ачык чик сызыгын үткәрү мөмкин түгел. 18:50.799 --> 18:57.400 Ул яза, тагын бер аерманы иң ачык итеп күрсәтергә мөмкин. 18:57.400 --> 19:09.883 Һәм менә төп җөмлә: «Һакать эзләнмәгән, гаделлекнең йөрәген тәшкил иткән тигезлек уңай хокук булдыруда 19:09.883 --> 19:22.759 ниятләп кире кагылган урында, бу канун гади генә дөрес түгел, ә бөтенләй юридик сыйфаттан мәхрүм». 19:22.759 --> 19:38.008 Канун, хәтта уңай канун да, гаделлек хезмәте өчен билгеләнгән боерык һәм статут буларак кына билгеләнә ала. 19:38.008 --> 19:44.400 Канун гаделлек хезмәтендә булырга тиеш, югыйсә ул гаделсезлек. 19:44.400 --> 19:52.345 Һәм ул болай дип дәвам итә: «Анда гаделлекне хәтта эзләмәсәләр, шундый итеп барлыкка килгән тәртипләр бары тик хакимлек 19:52.345 --> 19:57.079 чагылышы гына була ала, беркайчан да хокукый принциплар түгел.» 19:57.079 --> 20:05.485 Шулай итеп, кайбер кешеләрнең кеше хокукларын инкарь итүче закон хокукый принцип түгел. 20:14.319 --> 20:23.677 Радбрух формуласы ГДР таркалганнан соң «дивар атучылар» эшләре дип аталган очракларда Федератив 20:23.677 --> 20:28.680 Конституцион Судның суд практикасына кертелде. 20:28.680 --> 20:36.141 ГДРдан чыгуга омтылган һәркемне атып үтерергә чик сакчысына боерык бирүче закон яки боерык та 20:36.141 --> 20:41.000 гаделсез һәм җаваплылыкка тарта торган гамәл булып тора. 20:41.000 --> 20:49.000 Һәм менә без турыдан-туры киләсе мөһим маддәгә – Европа кеше хокуклары конвенциясенең 7-нче маддәсенә килеп җитәбез: 20:49.000 --> 20:51.559 Канун булмаса җәза юк: 20:51.559 --> 21:02.098 1-нче абзацта һәр җинаять өчен закон булырга тиешлеге әйтелә. Җинаять кылынган вакытта гамәлдә 21:02.098 --> 21:07.880 булган җәзадан да кырысрак җәза салырга ярамый. 21:07.880 --> 21:13.440 Ләкин моның бер бик мөһим искәрмәсе бар, ул 2-нче абзацта: 21:13.440 --> 21:24.395 Бу мәкалә бернинди кешенең дә, ул башкарылган вакытта цивилизацияле илләр тарафыннан гомуми танылган 21:24.395 --> 21:36.525 кануннарга ярашлы җинаять саналган гамәл яки гамәлсезлек өчен судлау һәм җәза бирүгә киртә куймый. 21:36.525 --> 21:47.623 Шул ук рәвешчә, Халыкара суд мәхкәмәсе статутының 38-нче маддәсендә Халыкара җинаять мәхкәмәсе цивилизацияле илләр 21:47.623 --> 21:53.480 тарафыннан танылган хокукның гомуми принципларын куллана. 21:53.480 --> 22:07.039 Гомум танылган хокукый принциплар, законнардан өстен торган, позитив хокукка кертелгән һәм шуңа күрә юридик яктан мәҗбүри. 22:07.039 --> 22:11.006 Шул ук хәл Европа Берлегенә дә кагыла: 22:11.006 --> 22:17.880 Гомуми хокукый принциплар Европа Берлеге төп хокукының бер өлеше булып тора. 22:17.880 --> 22:26.000 Бу төп хокукларга хөрмәт итүне, тигез мөнәсәбәтне һәм пропорциональлекне аңлата. 22:26.000 --> 22:34.920 Нормалар иерархиясен аңлау өчен, мин хокук системасының төзелешен кыскача аңлатырга телим. 22:34.920 --> 22:41.761 Хокук системасының нормалар иерархиясе буларак иерархик төзелеше һәр түбән дәрәҗәле норманың 22:41.761 --> 22:45.387 югары дәрәҗәле нормага туры килүен таләп итә. 22:45.387 --> 22:51.868 Ул югарырак дәрәҗәле стандарт тарафыннан эшләнергә тиеш, юкса ул законсыз була. 22:51.868 --> 22:56.482 Австриядә без хокук системасының иерархик төзелешен түбәндәгечә көйләдек. 22:56.482 --> 23:03.666 Ләкин бу башка хокук системаларына да кагыла, шул исәптән Европа Берлегенә кергән илләргә дә. 23:03.666 --> 23:09.387 Дәрәҗә 1: Иң югары дәрәҗә Федератив Конституциянең төп принципларыннан тора. 23:09.387 --> 23:16.494 Бу — демократик, республикан, либераль, федералист һәм конституцион принциплар. 23:16.494 --> 23:27.461 2-нче этап: төп Берлек хокукы, ягъни Берлек килешүләре. Һәм бик мөһиме, Европа Берлегенең Төп хокуклар хартиясе төп 23:27.461 --> 23:34.647 хокук буларак, һәм үз чиратында хокукның гомуми принциплары. 23:34.647 --> 23:41.780 Дәрәҗә 3: Икенчел Европа Берлеге хокукы, ул Европа Берлеге институтлары кабул иткән законнарны, бигрәк 23:41.780 --> 23:45.400 тә регламентларны һәм директиваларны үз эченә ала. 23:45.400 --> 23:53.359 Дәрәҗә 4: Федератив конституцион законнар һәм аерым штатларның конституцион законнары. 23:53.359 --> 24:04.286 5-нче дәрәҗә: Федераль законнар һәм штат законнары – гади законнар буларак, конституцион законнарга туры килергә тиеш. 24:04.286 --> 24:09.827 Дәрәҗә 6: Кагыйдәләр – бу административ органнар чыгарган гомуми хокукый актлар, аларны фәкать 24:09.827 --> 24:12.956 законнарга нигезләнеп кенә кабул итәргә мөмкин. 24:12.956 --> 24:19.680 7-нче этап: Аннары аерым очраклар буенча карарлар: хөкем карары, карар һәм карар. 24:19.680 --> 24:26.762 Әгәр, мин әйткәнчә, хокукый норма хокукый актларның бу иерархик структурасына каршы килсә, ул – минем хокукый 24:26.762 --> 24:33.119 аңлавым һәм недействительность доктринасына караганда – тулысынча юкка чыгарылган һәм гамәлсез. 24:33.119 --> 24:38.640 Бу шулай ук үтәү бурычы да тудырмаячак. 24:38.640 --> 24:43.960 Менә без юклыкка килеп җиттек: гадел булмаган закон – закон түгел. 24:43.960 --> 24:50.839 Гаделсез закон – ул бернинди дә закон түгел, латин мәкале буларак. 24:50.839 --> 24:57.204 Юкка чыгару доктринасының юридик конституциясе, ул югары канунның түбән канунны кире кагуын – ягъни өстен куюын 24:57.204 --> 25:02.926 – күздә тота, ә түбән канун тулысынча һәм кире кагылмас рәвештә юкка чыгарылган һәм көчсез. 25:02.926 --> 25:07.839 Бу мәгънәдә аерым каршылык кирәкми. 25:07.839 --> 25:12.839 Шулай аталган «Eo ipso эффекты» барлыкка килә. 25:12.839 --> 25:21.599 Киресенчә, Австриядә киң таралган һәм канунда да ныгытылган хата исәпләү доктринасы: 25:21.599 --> 25:29.603 Законсыз булуларына карамастан, мондый стандартлар вәкаләтле дәүләт учреждениесенең шикаяте нигезендә 25:29.603 --> 25:34.880 гамәлдән чыгарылганчы гамәлдә кала һәм мәҗбүри булып кала. 25:34.880 --> 25:43.293 Бу демократик һәм конституцион аңлауга, шулай ук хокук системасының логик һәм 25:43.293 --> 25:49.400 системалы, иерархик структурасына туры килми. 25:49.400 --> 25:59.051 Австрия шәхси хокукында, әмма, 879(1)-нче маддәдә болай дип әйтелә: Закон тыюын бозучы яки 25:59.051 --> 26:04.680 җәмәгать тәртибенә каршы килгән килешү гамәлсез. 26:04.680 --> 26:12.759 Шулай итеп, шәхси хокукта бәхәсләшү кирәкми, ә җәмәгать хокукында ул һичшиксез кирәк. 26:12.759 --> 26:26.104 Һәм Австриянең Конституцион мәхкәмәсе хәтта бу законсыз канунны 18 айга кадәр гамәлдә калдыру мөмкинлегенә ия (!). 26:26.104 --> 26:35.842 Минемчә, бу хокук дәүләте принципларына каршы килә һәм бары тик бик шикле хаталарны исәпләү доктринасына һәм 26:35.842 --> 26:42.400 билгеле бер дәрәҗәдәге хокукый ышанычлылыкка гына нигезләнә. 26:42.400 --> 26:50.200 Закон үзе үк нормаларга буйсынганнарга үз-үзенә ярдәм итү хокукын бирә. 26:50.200 --> 26:54.319 Иң киң таралган һәм иң яхшы билгелесе – үз-үзеңне яклау: 26:54.319 --> 27:00.680 "Гаделсезлек канун булганда, каршы тору – бурыч." Бертольт Брехт 27:00.680 --> 27:06.240 Австрия Җинаять кодексының 3-нче бүлеге үз-үзеңне яклауны көйли: 27:06.240 --> 27:19.270 Кеше үз яки башка кешенең гомерен, сәламәтлеген, физик бөтенлеген, җенси бөтенлеген, үз-үзен билгеләү хокукын, иреген 27:19.270 --> 27:30.185 яки милкен хәзерге яки якынлашып килүче хокуксыз һөҗүмнән саклау өчен генә кирәкле яклау чараларын 27:30.185 --> 27:36.200 кулланса, ул законсыз гамәл кылмаган дип санала. 27:36.200 --> 27:46.087 Үз-үзеңне яклау шартлары, алар берьюлы үтәлергә тиеш, шуңа күрә алар түбәндәгеләр: кирәкле яклау, хәзерге яки 27:46.087 --> 27:55.720 якынлашып килүче һөҗүм, һөҗүмнең законсызлыгы һәм якланырга мөмкин булган милеккә һөҗүм. 27:55.720 --> 28:05.462 Материаль хокук, ягъни законнар яки кагыйдәләр нигезендә нигезләнгән һөҗүм – агрессив дәүләт 28:05.462 --> 28:15.425 тарафыннан булса да – үз-үзеңне яклау саналмый, чөнки ул һөҗүм хокукка каршы гамәл түгел. 28:15.425 --> 28:24.920 Стандарт гамәлдә кала, хәтта соңрак суд аны законсыз дип танып гамәлдән чыгарса да. 28:24.920 --> 28:34.939 Әмма мин яклаган позицияне – юкка чыгару доктринасын, хокук системасының иерархик структурасын системалы рәвештә карауны – 28:34.939 --> 28:44.382 кабул итсәм һәм мондый нормаларны тулысынча юкка чыгарылган һәм көчсез дип санасам, агрессив дәүләт һөҗүме законсыз 28:44.382 --> 28:51.220 булачак һәм үз-үзеңне яклау гамәле чыннан да рөхсәт ителер иде. 28:52.821 --> 29:06.119 Үз-үзеңә ярдәм итүнең тагын бер бик киң таралган хокукы: ашыгыч хәл. 29:06.119 --> 29:14.039 Мин башларга телим Людвиг фон Мизесның безнең заман өчен аеруча актуаль булган бик урынлы цитатасы белән: 29:14.039 --> 29:25.539 Цивилизация өчен сәләтсез, ришвәтче яки явыз кешеләрдән торган хөкүмәттән зуррак куркыныч юк. 29:33.453 --> 29:39.673 Австрия хокукында җиңеләйтүче хәлләр Җинаять кодексының 10(1)-нче маддәсендә көйләнә. 29:39.673 --> 29:43.720 Башка хокук системаларында да ул охшаш рәвештә көйләнә. 29:43.720 --> 29:55.766 Үзенә яки башка кешегә якын арада килеп җитәргә мөмкин булган зур зыянны булдырмас өчен җаваплылыкка тартылучы гамәл кылган һәркем 29:55.766 --> 30:05.402 җаваплылыктан азат ителә, әгәр гамәл белән янаучы зыян артык кырыс булмаса (ягъни пропорциональлек тесты 30:05.402 --> 30:15.724 үтәлергә тиеш) һәм хокук белән якланган кыйммәтләргә бәйле кеше булганнан башка тәртип көтеп булмый икән. 30:15.724 --> 30:21.519 – ягъни башка теләсә нинди тәртипнең нигезсезлеге һәм пропорциональлек. 30:21.519 --> 30:26.480 Моннан тыш, хокуктан тыш гадәттән тыш хәл дә бар. 30:26.480 --> 30:36.297 Анда болай дип әйтелә: киеренке хәлдә кабул ителгән яклау чарасы законсыз саналмый, әгәр якланырга тиешле 30:36.297 --> 30:43.039 законлы мәнфәгать зыян күргән мәнфәгатьтән кыйммәтрәк булса. 30:43.039 --> 30:50.799 Мин монда хәзерге суд практикасына, аеруча Германиядәгесенә, мөрәҗәгать итәргә телим: 30:50.799 --> 31:03.195 Табибларның COVID-19 маскадан азат итү таныклыклары һәм COVID-19 вакцинация таныклыклары кысаларында ялган медицина таныклыклары 31:03.195 --> 31:11.717 бирүе, хәтта мондый коронавирус законнары башта ук законсыз булмаган дип фараз итсәк тә, 31:11.717 --> 31:17.040 гадәттән тыш чара буларак дөрес бәяләнергә тиеш. 31:17.040 --> 31:22.839 Минем күз алдымда аларны гафу итү генә түгел, аларны аклау да бар. 31:22.839 --> 31:33.920 Чөнки кеше сәламәтлеге һәм гомере медицина таныклыкларының ышанычлылыгына карата законлы хокуктан кыйммәтрәк. 31:33.920 --> 31:45.831 Табибның төп бурычы: Primum non nocere – беренче чиратта зыян китермә; secundum cavere – 31:45.831 --> 31:54.099 сакла, сак бул; tertium sanare – ниһаять, дәвала. 32:06.200 --> 32:16.196 Шуңа күрә, минемчә, моны беренче чиратта мәҗбүри гамәл дип түгел, ә мондый гаделсез нормаларның тулы көчсезлеге 32:16.196 --> 32:21.880 дип карарга кирәк, чөнки аларны гамәлдәге дип санап булмый. 32:21.880 --> 32:33.339 Минемчә, судларга гаепләнүче табибларга зыян китерә торган мондый стандартларны кулланырга рөхсәт итмәскә кирәк. 32:41.920 --> 32:55.079 Мин башта ук әйттем: законсыз гамәл кылучы, бөтенләй гамәлдән чыккан законнарны кулланучы һәркем җавапка тартылырга тиеш. 32:55.079 --> 33:03.359 Җаваплылыкны билгеләү: Кем җаваплы, кем хисап бирә, һәм алар нинди дәрәҗәдә җаваплы? 33:03.359 --> 33:05.720 Бу тема буенча Ханна Арендттан бер сүз: 33:05.720 --> 33:19.519 Беркемнең дә буйсынуны үз гамәлләрен аклау өчен сылтау итеп кулланырга хакы юк. Буйсыну гамәлне аклау түгел. 33:19.519 --> 33:25.579 Без үз-үзебезне билгелибез; кешенең кадере моны таләп итә. 33:32.920 --> 33:42.167 Әгәр нормалар иерархиясендә законсыз булган норма тулысынча гамәлсез икән, ул хокук системасына керми. 33:42.167 --> 33:49.599 Шуңа күрә аны үтәргә кирәкми һәм ул идарә органнары да, судлар да гамәлгә куймый. 33:49.599 --> 33:58.771 Әмма ул барыбер гамәлгә ашырылса, бу хокукый нигезсез гамәл булып тора – һәм шуның белән беренче чиратта 33:58.771 --> 34:08.639 законлылык принцибы бозыла – һәм моның өчен җаваплылык шушы рәвешле гамәл кылган дәүләт органына йөкләнә. 34:08.639 --> 34:19.460 Ләкин минем өчен бу бары тик дәүләтнең – ахыр чиктә без үзебез булган – җаваплылыгын гына түгел, ә шулай ук гамәл кылучы 34:19.460 --> 34:29.920 органнарның аңлау сәләте һәм гаебе нигезендә җаваплылыгын да аклап бирә – бигрәк тә югары һәм иң югары административ 34:29.920 --> 34:35.639 органнар, хөкүмәтләр һәм закон чыгару органнары өчен. 34:35.639 --> 34:45.361 Нормалар адресаты буларак шәхси гражданнарга нәрсә кагыла икән, ул дәүләткә, аның органнарына һәм хакимиятләренә, һәм 34:45.361 --> 34:51.480 ниһаять, шул органнарның эшчәнлегенә дә тагын да ныграк кагыла. 34:51.480 --> 34:58.559 Канунны белмәү аркасында беркем дә гаептән һәм җаваплылыктан азат ителми. 34:58.559 --> 35:02.760 Канунны белмәү гафу итми. 35:02.760 --> 35:12.059 Бу кагыйдә гражданнарга гына түгел, барлык дәүләт хезмәткәрләренә, судьяларга һәм барлык дәүләт органнарына да кагыла. 35:21.159 --> 35:29.101 Җаваплылык чикләрен билгеләү өчен мин Австрия Җинаять кодексының 9-нчы бүлегенә, шулай 35:29.101 --> 35:34.280 аталган «хокукый хата» маддәсенә мөрәҗәгать итәм. 35:34.280 --> 35:41.733 1-нче абзац: Закон хатасы аркасында гамәлнең ярамаганлыгын танымаган һәм бу хата өчен 35:41.733 --> 35:46.159 аларны гаепләргә мөмкин булмаса, ул гаепсез. 35:46.159 --> 35:56.000 Җирле хакимиятләрне төп хокукларны конституцион хокукчы кебек аңламаулары өчен тәнкыйтьләү күп 35:56.000 --> 36:02.119 очракта, әлбәттә, авыр, хәтта мөмкин дә түгел. 36:02.119 --> 36:12.519 2-нче абзац: Әгәр хокук бозуны гамәл кылучы да, башка һәркем кебек үк җиңел таныган булса, хокукый хата гаепләнә. 36:12.519 --> 36:20.686 Балаларга һәм укучыларга дәлилләргә нигезләнмәгән коронавирус чаралары аркасында айлар 36:20.686 --> 36:25.360 буе сыйныфларда битлек кияргә туры килгәндә. 36:25.360 --> 36:33.961 Әгәр бу балаларга һәм укучыларга хәтта кайчакта физкультура дәресләрендә дә битлек кияргә туры килсә – бу 36:33.961 --> 36:44.159 сәламәтлеккә зыянлы һәм баланың иң яхшы мәнфәгатьләренә тулысынча каршы килә – минем өчен бу гаделсезлекне аңлау җиңел. 36:44.159 --> 36:53.680 Һәм икенче җөмлә: Яки гамәл кылучы тиешле кагыйдәләр белән танышмаган булса, һөнәре, эше яки башка 36:53.680 --> 36:58.880 шартлар аркасында моны эшләргә бурычлы булса да. 36:58.880 --> 37:06.253 Мин һәр дәүләт хезмәткәреннән тиешле төп хокук стандартлары белән, бигрәк тә кырыс законнарны гамәлгә ашырганда, танышып 37:06.253 --> 37:12.090 чыгуын, бу мәсьәлә буенча карар кабул итүен яки ким дигәндә, әгәр алар канунсыз яки шикле булып 37:12.090 --> 37:16.679 күренсә, протест белдерүен (каршылык белдерүен) көтәм. 37:16.679 --> 37:23.748 Абзац 3: Әгәр хата гаепләнсә, гамәлне ниятләп кылган очракта ниятле гамәл өчен каралган җәза кулланыла; ә 37:23.748 --> 37:31.480 гамәлне салгызлык белән кылган очракта салгызлык белән кылынган гамәл өчен каралган җәза кулланыла. 37:31.480 --> 37:37.048 Дәүләт үзе, чынбарлыкта, беркайчан да юридик хатаны үз җаваплылыгыннан һәм 37:37.048 --> 37:41.320 бурычлылыгыннан котылу нигезе итеп китерә алмаячак. 37:41.320 --> 37:49.800 Чөнки ул үзе кабул иткән хокукый нормаларны җитәрлек дәрәҗәдә белә һәм алар белән таныш булырга тиеш. 37:49.800 --> 37:58.639 Чынлыкта бу дәүләт исеменнән эш итүче затлар турында, алардан үз вазыйфалары һәм эшчәнлек өлкәләре 37:58.639 --> 38:04.480 буенча белгеч булуы көтелә һәм моңа өметләнергә кирәк. 38:04.480 --> 38:19.265 Җаваплылык, бурыч һәм җавап бирү – шәхси затлар арасындагы горизонталь дәрәҗәдә шәхси хокукта гадәти хәл булганча – вертикаль 38:19.265 --> 38:27.079 дәрәҗәдә дә дәүләт хокукында чикләүсез гамәлдә булырга тиеш. 38:27.079 --> 38:37.523 Шушы гына юл белән, барлык катнашучыларның җаваплылыгы аша, шәхеснең үз-үзен билгеләү хокукына нигезләнгән төп 38:37.523 --> 38:42.800 хокукларны комплекслы яклау системасын булдыру мөмкин. 38:42.800 --> 38:50.039 Җаваплылык йөкләнмәгән кешеләр үзләрен җаваплы итеп тоймаячак. 38:50.039 --> 39:01.360 Ләкин җаваплылык хокукын таныганнар җаваплылык бурычын үтәрләр. 39:01.360 --> 39:11.976 Мин хәзер нәтиҗәмә киләм: таләп – төп хокук, ул минем хокукый аңлавымча үзе үк ачык булырга 39:11.976 --> 39:18.400 тиеш, ләкин төп хокуклар каталогына кертелергә тиеш. 39:18.400 --> 39:25.119 Сәясәт һәм хокук фәне бу яктан аерым җаваплылык йөкли. 39:25.119 --> 39:28.159 Хокук өчен алдан куелган шарт: 39:28.159 --> 39:35.800 Кешеләр канун өчен яралмаган; киресенчә, канун кешеләр өчен ясалырга тиеш. 39:35.800 --> 39:40.239 Шәхес дәүләтнең колı түгел. 39:40.239 --> 39:50.619 Кеше дәүләтне уйлап табучы, һәм дәүләт уйлап табучыга хезмәт итәргә тиеш, киресенчә түгел. 39:58.280 --> 40:05.199 Ниһаять, мин түбәндәгеләрне төп хокук итеп яңадан формалаштырырга чакырам: 40:05.199 --> 40:14.697 Кешенең кадерен, табигый хокукларын, төп хокуклары һәм ирекләрен бозучы хокукый нормалар норматив көчкә 40:14.697 --> 40:20.079 ия түгел һәм тулысынча гамәлдән чыккан дип таныла. 40:20.079 --> 40:29.519 Аларны үтәргә беркем дә мәҗбүри түгел, һәм беркем дә башкаларны моны эшләргә мәҗбүр итәргә хаклы түгел. 40:29.519 --> 40:34.719 Менә ничек без икенче коронавирус пандемиясен мәңгегә булдырмаячакбыз! 40:34.719 --> 40:38.300 Игътибарыгыз өчен рәхмәт. 40:46.993 --> 40:54.973 Фантастика! Доктор Бруннер, бөтен дөнья халкы исеменнән сезгә рәхмәт. 40:54.973 --> 40:58.275 Мин сезнең адвокатларны берләштерү рәвешегезгә сокланам. 40:58.275 --> 41:02.621 Бу без ирешергә тырыша ала торган иң яхшы чишелеш. 41:02.621 --> 41:04.719 Халык кечкенә балалар кебек. 41:04.719 --> 41:07.146 Сез безнең аталарыбыз, сез канунны беләсез. 41:07.146 --> 41:09.889 Син моны бик матур аңлаттың, без аны аңладык. 41:09.889 --> 41:12.913 Без сезгә уңышлар һәм тагын күп нәрсәләр телибез. 41:12.913 --> 41:17.013 Халык һичкайчан үзләренең суверен булуларын онытмаска тиеш. 41:17.013 --> 41:23.823 Һәм хөкүмәт минем югарыдагым түгел, ә минем хезмәткәрем. 41:23.823 --> 41:27.492 Рәхмәт, рәхмәт, рәхмәт! 41:36.745 --> 41:40.599 Бу чыгарылышлар Швейцариядәге Цинксызлануга каршы коалиция конференциясе уңаеннан ясалды. 41:40.599 --> 41:41.205 AZK бернинди финанс мәнфәгатьләрен дә кузгатмый. Бу язма өчен инициаторларга да, чыгыш 41:41.205 --> 41:41.639 ясаучыларга да, Kla.TVга да бернинди түләү дә алынмады. 41:41.639 --> 41:42.880 Без бу видеоның үзгәртелмәгән формада теләсә ничә тапкыр күчерелеп таратырга мөмкин булуын аерым билгеләп үтәбез. 41:42.880 --> 41:43.520 AZK бернинди дә өлешләрнең эчтәлеге өчен җаваплы түгел. AZK сәяси һәм дини яктан 41:43.520 --> 41:43.959 нейтраль, шуңа күрә ул чыгыш ясаучыларны бәяләми. 41:43.959 --> 41:44.996 Мәкаләләр бары тик мәгълүмати максатларда гына тәкъдим ителә һәм AZK фикерен чагылдырмый. AZK 41:44.996 --> 41:45.173 һәр яктан нейтраль мәгълүмат үзәге булып тора. 41:45.173 --> 41:45.748 Һәр чыгыш ясаучы бары тик үз өлеше өчен генә җаваплы, башка өлешләр өчен яки AZK өчен 41:45.748 --> 41:46.566 түгел, чөнки алар арасында бер-берсенә бәйлелек юк. 41:46.566 --> 41:48.160 Мөһим искәрмә: Биредә тәкъдим ителгән мәгълүмат безнең иң яхшы белем һәм ышануларыбыз нигезендә тикшерелгән. 41:48.160 --> 41:49.301 Шулай да, чыгыш ясаучылар һәм продюсерлар бу видеоның эчтәлеге белән бәйле гамәлләрдән яки гамәл кылмаудан килеп чыккан 41:49.301 --> 41:50.211 нәтиҗәләр өчен җаваплылыкны үз өсләренә алмыйлар. Һәркем ишеткәннәрен ничек кабул итүе һәм алар 41:50.211 --> 41:50.719 белән ничек эш итүе өчен бары тик үзе генә җаваплы.