WEBVTT

00:00.554 --> 00:06.406
Nan dat 1ye Mas 2020, sa yo rele Lwa
Pwoteksyon Kont Sèvo a te antre an vigè an Almay.

00:06.406 --> 00:11.209
Kòm yon pati nan obligasyon pou bay prèv
pwoteksyon kont maleng, paran yo gen opsyon pou yo

00:11.209 --> 00:15.078
asiste yon konsiltasyon ak otorite sante konsène a.

00:15.078 --> 00:22.179
Konsiltasyon sa yo vize konvenk paran yo sou
nesesite sa yo rele vaksen kont sarampiyon an.

00:22.179 --> 00:29.544
Deklarasyon tankou "Vaksinasyon an ap fè pitit ou mwens mal pase
si li ta pran maleng", "Maleng la ap diminye depi yo te entwodui

00:29.544 --> 00:36.681
vaksinasyon an", "Pitit ou pap pran maleng paske tout lòt moun
deja vaksinen", "Vaksinasyon an kontribye nan iminite kolektif

00:36.681 --> 00:45.002
[(=imunite kolektif: yon kominote (an gran pati) pwoteje
kont yon maladi kontajye.)!" ak "Tout bagay sa yo syantifik!"

00:45.002 --> 00:52.003
Nan prezantasyon li kounye a ki enfòmatif, Doktè Gerd Reuther
demanti anpil reklamasyon ke sa yo rele konseye sou vaksen kont

00:52.003 --> 00:56.478
sarampiyon fè epi li eksplike poukisa maladi timoun yo enpòtan.

00:56.478 --> 01:05.392
"Roujòl, tankou lòt maladi timoun, fè
anpil maladi vin mwens komen pita nan lavi."

01:05.392 --> 01:13.111
Sa vle di ke, an jeneral, pase pa
maladi timoun ede pwoteje sante.

01:13.111 --> 01:22.860
Se poutèt sa li sèten ke békè ak pipi nan kabann, pa
egzanp, ka disparèt lakay timoun yon fwa yo fin fè maleng.

01:22.860 --> 01:34.189
Kounye a gen rapò ki di 32 maladi kwonik
amelyore oswa disparèt apre yon enfeksyon malarya.

01:34.189 --> 01:43.435
Pandan plizyè ane, Lopital Timoun nan Basel te entansyonèlman
pwovoke enfeksyon maleng nan pasyan ki gen sendwòm nefrotik, yon

01:43.435 --> 01:50.699
maladi ren, paske yo te konnen ke apre yon enfeksyon
maleng, sendwòm nefrotik la disparèt san okenn

01:50.699 --> 01:56.650
tretman, yon bagay yo te ka eseye pandan plizyè ane anvan sa.

01:56.650 --> 02:05.838
Skleroz an plak pi ta nan lavi a pi ra anpil tou
pami moun ki te gen maladi anfans tankou sarampyon,

02:05.838 --> 02:12.760
konpare ak moun ki pa t genyen yo oswa ki te vaksinen.

02:12.760 --> 02:19.751
Epi nou konnen tou nan peyi an devlopman ke timoun
yo gen mwens chans pou yo pran enfestasyon parazit ak

02:19.751 --> 02:23.747
malarya si yo te gen maladi sirenpè lè yo te timoun.

02:23.747 --> 02:26.416
Paran yo prèske pa janm tande sa!

02:26.416 --> 02:33.269
Pran tan pou gade tout prezantasyon Doktè
Gerd Reuther la epi enfòme paran yo, otorite

02:33.269 --> 02:39.025
sante ou, doktè oswa politisyen nan zòn ou.

02:39.025 --> 02:41.994
Mèsi pou entwodiksyon an.

02:41.994 --> 02:46.666
Wi, yo ap bay nou manti nan plizyè fason, jan ou te di:

02:46.666 --> 02:54.517
Yo bay nou manti nan istwa, nan istwa medikal, men tou yo repete
manti sou nou anpil fwa konsènan reyalite sou medsin aktyèl la.

02:54.517 --> 03:02.783
Moun ki pa t vle kwè sa anvan yo, menm ak kowonaviris la, wè
kounye a ke yo pa ka fè enfòmasyon ofisyèl yo konfyans vre.

03:02.783 --> 03:10.236
E sa a vre depi yon bon bout tan kounye
a pou tout sa yo di sou sijè vaksen yo.

03:10.236 --> 03:22.276
E se poutèt sa mwen ta renmen pale jodi a sou vaksen kont
sarampiyon ak sou maladi sarampiyon an, ki tounen yon siy

03:22.276 --> 03:34.721
avètisman, tankou si sarampiyon te yon maladi teribman
grav ki souvan ka mennen nan konplikasyon grav e menm lanmò.

03:34.721 --> 03:44.136
Epi... – Yon ti moman, mwen bezwen chanje
sou prezantasyon an jiskaske sa ale, wi, oke.

03:44.136 --> 03:52.650
Kidonk, depi nan kòmansman, wi – ...kote li ye a, se,
natirèlman, yon kondisyon ki okòmansman gen yon aspè

03:52.650 --> 03:57.492
yon ti jan dramatik pou tout moun akòz sentòm sou po a.

03:57.492 --> 04:02.780
Li evidan ke yon moun malad lè tanperati yo wo.

04:02.780 --> 04:11.901
Men li vrèman kòmanse ak enfòmasyon ki totalman pa
fyab ke medya yo ap gaye e, malerezman, enstitisyon

04:11.901 --> 04:17.055
ofisyèl yo tou, enkli Òganizasyon Mondyal Lasante.

04:17.055 --> 04:27.700
Jis dènyèman, OMS te pibliye yon deklarasyon ki di sitiyasyon
an te dramatik, sètadi ke epidemi malarya nan peyi atravè lemond

04:27.700 --> 04:32.804
te ogmante soti nan 36 rive 57, yon ogmantasyon 50 pousan.

04:32.804 --> 04:42.265
Epi ta genyen 10.3 milyon ka
sarampiyon sou planèt la, ak 107,500 lanmò.

04:42.265 --> 04:50.994
Sa ase pou fè w santi w yon ti jan konfonn, paske RKI a
kontinye ap sikile (ap gaye) yon chif – ke n ap retounen sou li

04:50.994 --> 04:55.805
pita – ki pa kòrèk tou: yon lanmò pou chak 1,000 ka malarya.

04:55.805 --> 05:04.180
Men si ou fè kalkil la, sa ta vle di yon
lanmò pou chak 100 ka malarya. Kijan sa ka rive?

05:04.180 --> 05:10.359
Epi tout istwa a vin pi kirye lè ou
gade dènye enfòmasyon kle ki soti nan OMS.

05:10.359 --> 05:16.742
Pandan 25 dènye ane yo, vaksen an te sove lavi 60 milyon moun.

05:16.742 --> 05:26.344
Si ou di, pa egzanp, 100,000 lanmò pa ane,
pandan 25 ane, sa ta fè 2.5 milyon lanmò.

05:26.344 --> 05:31.103
E kijan yon vaksen te ka sove 60 milyon lavi?

05:31.103 --> 05:33.820
Kidonk, byen klè, gen yon bagay ki pa kòrèk.

05:33.820 --> 05:46.647
E si ou pran tan pou li piblikasyon detaye OMS la, w ap jwenn
ke OMS la pa t konte sou done obsèvasyonèl yo, men li deklare

05:46.647 --> 05:52.687
nan piblikasyon sa a ke done obsèvasyonèl yo te ensifizan.

05:52.687 --> 06:00.934
Epi konsa yo te aksepte done yo pèsonèlman
epi yo te fè yon pwogram òdinatè simile

06:00.934 --> 06:06.383
yo, sètadi yon pwogram ki rele Measles CFR.

06:06.383 --> 06:15.437
E pwogram sa a klèman pa t antre yon lanmò pou chak
1,000, men yon lanmò pou chak 100. Epi kèk lòt sipozisyon.

06:15.437 --> 06:23.736
Nan nenpòt ka, kantite total ka maladi
siren ki rapòte isit la pa kòrèk ditou.

06:23.736 --> 06:29.292
E sa aplike tou, si nou gade l sou yon
echèl yon ti kras pi piti, pou Ewòp.

06:29.292 --> 06:41.519
Sa ki ta dwe petèt fè klè ankò ke Ewòp pa Ewòp pou
Òganizasyon Mondyal Lasante, men pito Ewòp pouvwa oksidantal yo.

06:41.519 --> 06:49.712
Li gen ladan Grenland, Ewòp la pwolonje jiska Detwa Bering, tout
bagay jiska Vladivostok, epi ou ka wè tou ti

06:49.712 --> 06:57.152
Izrayèl, ki an reyalite pa gen anyen pou wè ak
Ewòp, men li enkli tou nan rejyon Ewopeyen an.

06:57.152 --> 07:05.876
Kidonk, si ou li tit tankou "Ogmantasyon dramatik
nan ka malarya nan Ewòp," li ka ke te gen kèk ka

07:05.876 --> 07:11.240
anplis ann Izrayèl oswa yon lòt kote nan yon ti peyi.

07:11.240 --> 07:17.792
Men sa ta se "Ewòp", pa peyi Inyon Ewopeyen an.

07:17.792 --> 07:20.255
Men kisa k ap pase vrèman nan Inyon Ewopeyen an?

07:20.255 --> 07:28.118
An 2023, te gen 2,361 ka
sarampiyon nan 30 peyi Inyon Ewopeyèn yo.

07:28.118 --> 07:33.585
Yon ensidans 5.2 pou chak 1 milyon abitan.

07:33.585 --> 07:43.410
Kidonk, se pa vrèman yon maladi komen, men pito,
jan nou konnen nan medsin, se yon maladi ki ra anpil.

07:43.410 --> 07:50.236
Espesyalman lè ou gade l an konparezon ak
definisyon Inyon Ewopeyèn nan te etabli pou

07:50.236 --> 07:54.183
maladi ra yo an favè endistri famasetik la.

07:54.183 --> 08:01.410
Apre tout, se endistri famasetik la ki te mande kèk ane de sa
pou li te responsab pou medikaman pou maladi ra yo an premye.

08:01.410 --> 08:08.488
Ou bezwen kondisyon espesyal, epi apre sa ou te
oblije jwenn yon definisyon – kisa ki yon maladi ra?

08:08.488 --> 08:17.772
Yon maladi ra nan Inyon Ewopeyen an se youn
ki afekte pa plis pase 5 sou 10,000 moun.

08:17.772 --> 08:21.074
Ann gade sarampiyon an.

08:21.074 --> 08:31.524
Sarsou ta toujou yon maladi ra an Ewòp menm
si, an Almay, nou pa t gen anviwon 50 a 500

08:31.524 --> 08:37.180
ka pa ane, men nou te gen 41,500 ka sarsou.

08:37.180 --> 08:40.120
Menm lè sa a, li ta toujou yon maladi ra.

08:40.120 --> 08:48.380
Sa vle di ke reyalite a se ke maladi
sarampiyon an vrèman yon maladi ki ekstrèmman ra.

08:48.380 --> 08:53.160
Epi sa yo se chif nou genyen kounye a, soti nan 2001 rive 2018.

08:53.160 --> 09:00.097
Ou ka wè l klè sou bò gòch la: an 2001
te gen 6,000 ka, an 2008 te gen 500.

09:00.097 --> 09:08.738
Epi kounye a, an 2020, lè yo te
entwodui vaksen obligatwa a, te gen 50 ka.

09:08.738 --> 09:14.339
Kidonk sa vle di n ap pale de yon
kantite ka ki vrèman piti isit la.

09:14.339 --> 09:21.861
Epi li enteresan tou ke kounye a, an 2020, te gen 50 ka
vaksinasyon obligatwa... – ki se an reyalite tèm ki pi

09:21.861 --> 09:26.035
kòrèk la, paske yon moun pa ta dwe vrèman pale de obligasyon.

09:26.035 --> 09:29.433
Se yon ti jan tankou ranpli yon obligasyon. Se yon konpulsyon.

09:29.433 --> 09:34.488
Men legalman, sa k ap eksprime la a
se yon fòse pou moun pran vaksen.

09:34.488 --> 09:43.011
Kote yon moun dwe di ke devlopman sa a sèlman pandan
20 dènye ane yo montre kote nesesite objektif la ye.

09:43.011 --> 09:57.949
Chanjman ki pi frapan nan 20 dènye ane yo se te bès la soti
nan 6,000 rive 766 ant 2001 ak 2003. E kisa ki te pase la?

09:57.949 --> 10:03.027
To vaksinasyon an pa chanje. Pa gen okenn fòse pou vaksinen.

10:03.027 --> 10:10.769
Non, sa k te pase se ke yo te entwodui obligasyon pou
rapòte ka malarya, sa ki sanble absid nan premye gade.

10:10.769 --> 10:25.089
Sa vle di si mwen fòse doktè yo rapòte ka malarya bay otorite
sante yo, kantite ka yo bese a dis pousan. Kijan sa posib?

10:25.089 --> 10:31.527
Sèl eksplikasyon an, nan opinyon mwen,
se ke sa yo pwobableman se chif reyèl yo.

10:31.527 --> 10:38.964
Men chif ki te anvan yo, sètadi 6,000 e
menm pi wo nan ane 1990 yo, pa t janm egzak.

10:38.964 --> 10:49.142
Yo klèman envante, paske kijan yon lòt jan ou ka
esplike ke lè yo penalize doktè yo pou pa rapòte maladi

10:49.142 --> 10:55.505
a bay otorite sante yo, kantite ka yo toudenkou bese?

10:55.505 --> 11:04.784
Sa pa ka vre. Kidonk, jan nou te wè nan lòt
ka, nou dwe sipoze ke chif yo te envante pa

11:04.784 --> 11:11.240
Enstiti Robert Koch depi plizyè dizèn ane.

11:11.240 --> 11:16.997
Depi egzijans pou fè rapò a antre an vigè, yon
lòt fenomèn parèt ki pa reflete nan chif sa

11:16.997 --> 11:20.480
yo, sètadi ke laj mwayèn ka sourot la ap ogmante.

11:20.480 --> 11:27.164
Jodi a, mwatye nan tout ka malarya yo
se nan moun ki gen plis pase 20 an.

11:27.164 --> 11:34.359
Sa vle di gen yon bagay ki chanje. Epi yo dwe
tou sipoze gen yon lyen kòzal ak vaksen yo.

11:34.359 --> 11:39.546
Pandan plizyè syèk, maleng pa t yon maladi ki te afekte granmoun.

11:39.546 --> 11:43.554
Sa yo te ka ki ekstrèmman ra. Olye
de sa, se te yon pwoblèm inisyal.

11:43.554 --> 11:47.812
Si sa pa vre ankò, gen yon faktè k ap enfliyanse.

11:47.812 --> 11:56.248
Epi sèl faktè ki gen sans kounye a se aplikasyon vaksen yo.

11:56.248 --> 12:01.437
Nan nenpòt ka, tout sitiyasyon an
se konsa ke maladi a ekstrèmman ra.

12:01.437 --> 12:12.877
E si ou kalkile ke yon doktè mwayèn gen anviwon
200,000 kontak pasyan nan 30 ane pratik, yon doktè nòmal ta

12:12.877 --> 12:20.011
dwe travay pandan 150 ane pou l wè yon sèl ka malarya.

12:20.011 --> 12:24.875
Sepandan, sa a entèprete kòm yon "risk sante espesyal".

12:24.875 --> 12:33.451
Se bagay grotesk la, paske Lwa sou Pwoteksyon Kont Enfeksyon di
ke yon menas transmisyon se yon maladi transmisib

12:33.451 --> 12:42.312
ki, akòz fòm pwogrè klinikman grav ak mòd pwopagasyon
li, ka poze yon danje serye pou piblik la an jeneral.

12:42.312 --> 12:57.156
Kesyon an se, kijan sa ka fèt pou yon maladi ki ekstrèmman ra
e, dapre done ofisyèl yo, ki raman gen yon kou grav oswa fatal?

12:57.156 --> 13:03.963
Sa pa posib aktyèlman. Men, yo te itilize seksyon sa a
nan Lwa sou Pwoteksyon Kont Enfeksyon an pou

13:03.963 --> 13:08.960
jistifye fòse endirèk pou pran vaksen kont malarya nan Almay.

13:08.960 --> 13:16.842
Se pa tout moun ki afekte. Jan mwen ka wè isit la sou
monitè yo, pifò ladan yo te fèt anvan 1971, pou nou

13:16.842 --> 13:21.265
di konsa, e kidonk yo benefisye de favè nesans bonè.

13:21.265 --> 13:24.882
Yon moun ta sipoze ke yon moun ta imin.

13:24.882 --> 13:32.375
Sepandan, nenpòt moun ki fèt apre 31 desanm
1970 dwe bay prèv ke yo te gen maladi

13:32.375 --> 13:37.234
sirenj oswa ke yo ta dwe pran vaksen kont sirenj.

13:37.234 --> 13:44.370
Sa a aplike pou timoun nan gadri ak lekòl,
anplwaye enstalasyon kominotè, moun ki fèt an

13:44.370 --> 13:49.125
1971 oswa anvan, ak tout pwofesyonèl swen sante.

13:49.125 --> 13:59.822
Paske yo sipoze, oswa omwen yo sijere, ke gen yon risk ki
patikilyèman wo pou maladi siren nan enstalasyon kominotè sa yo.

13:59.822 --> 14:03.726
Epi ou dwe gade si sa vrèman aplike ditou.

14:03.726 --> 14:13.672
Dapre enfòmasyon Konsèy Federal la nan lane 2020, yon total 11
milyon moun an Almay dwe pwouve yo gen iminite kont sarampiyon,

14:13.672 --> 14:18.654
swa paske yo te malad la oswa paske yo te pran vaksen an.

14:18.654 --> 14:29.457
Lefèt ke pwouve iminite kont yon maladi viral se yon sijè ki
byen flou, se yon lòt istwa, ke n ap diskite yon ti kras pita.

14:29.457 --> 14:42.443
Men ann gade sa: ant 2014 ak 2018, te gen 430 epidemi sarampiyon
ak 3,178 ka sarampiyon, sèlman yon katriyèm

14:42.443 --> 14:53.598
ladan yo te rive nan etablisman kominotè sa
yo kote anplwaye yo oblije bay prèv iminite.

14:53.598 --> 15:01.473
Lòt 75 pousan ka yo te rive nan kote kote vaksen poko obligatwa.

15:01.473 --> 15:11.123
Sa montre tou ke sa yo ap aplike isit la pa
komite ekspè yo rele Robert Koch Institute, STIKO

15:11.123 --> 15:17.579
ak otorite sante yo, lwen yon apwòch rasyonèl.

15:17.579 --> 15:21.141
Sitiyasyon jeneral la pwobableman byen konnen.

15:21.141 --> 15:27.430
Sourit te pi komen anpil. Sa yo se
lanmò ki te koze pa sourit isit la.

15:27.430 --> 15:32.896
Se poutèt sa mwen fè referans ak kantite lanmò yo e non
pa ak kantite total ka yo, paske, jan mwen te esplike pi

15:32.896 --> 15:35.991
bonè, obligasyon pou rapòte a te sèlman entwodwi an 2001.

15:35.991 --> 15:42.368
Anvan sa, pa t gen okenn obligasyon pou fè rapò. Sa vle
di ke kantite aktyèl ka yo anvan sa pa vrèman konnen.

15:42.368 --> 15:52.243
Paske, plis ou ale dèyè nan tan, li te relativman komen
pou anpil moun ki te gen maleng pa menm wè yon doktè.

15:52.243 --> 15:56.094
Lè mwen te gen maleng lè m te timoun, mwen te lakay tou.

15:56.094 --> 16:02.480
Sa te dyagnostik manman an, e li te di,
"Kounye a ou pral rete nan kabann pou kèk jou, epi lè

16:02.480 --> 16:05.438
ou santi w byen ankò, leve." E se te tout sa.

16:05.438 --> 16:09.407
Natirèlman, sa pa parèt nan
estatistik yo. Se poutèt sa gen lanmò.

16:09.407 --> 16:19.396
Men li parèt ke nan ane 1960 yo, te genyen
ant 100 ak 200 lanmò swadizan akoz sarampyon.

16:19.396 --> 16:25.580
Mwen di swadizan paske koz la pa ditou sèten.

16:25.580 --> 16:36.516
Epi lè yo te entwodui vaksen kont sarampyon pou premye fwa an
1974, epi an 1976 kanpay pou elimine sarampyon an te entansifye,

16:36.516 --> 16:41.404
chif sa yo te deja tonbe dramatikman pou rive anba 40.

16:41.404 --> 16:49.622
Sa vle di ke tandans yon bès konstan nan ka maladi sirenj ak
nan lanmò ki te koze pa maladi sirenj te deja an plas anvan sa.

16:49.622 --> 16:55.271
Pa gen okenn lyen kòzal ditou ant vaksen sa yo ak sa.

16:55.271 --> 16:58.396
Men gen yon lòt bagay enteresan sou estatistik yo.

16:58.396 --> 17:04.669
Repanse deklarasyon sa a ki soti
nan RKI a: yon lanmò pou chak mil ka.

17:04.669 --> 17:14.130
Nan ane 1960 yo ak 1970 yo, anvan yo te entwodui
vaksen kont sarampiyon, nou te gen 800,000 nesans.

17:14.130 --> 17:25.785
Sa vle di ke sou 800,000 nesans sa yo, si yo tout te vaksinen
oswa si to mòtalite maladi siren an te 0.1%, ta dwe genyen

17:25.785 --> 17:38.638
anpil plis timoun ki ta mouri ak siren, paske siren se te yon
maladi timoun ki te relativman komen e pifò timoun te genyen li.

17:38.638 --> 17:49.240
Epi pa t ap gen twòp lanmò 50, 100 oswa 150 si youn
sou mil timoun ki te pran malarya te aktyèlman mouri.

17:49.240 --> 17:57.205
Kidonk, isit la tou, nou wè ankò ke yo ap manipile chif yo san
anpil restriksyon, espesyalman chif 1 sou 1,000 nan,

17:57.205 --> 18:04.896
ki pa ka pwouve pou peyi endistriyalize yo dapre tout
done ki te ranmase pandan kèk deseni ki sot pase yo.

18:04.896 --> 18:12.309
Epi Tribinal Konstitisyonèl Federal la te
sipoze yon rapò 1 sou 10,000 nan desizyon li.

18:12.309 --> 18:22.453
Omwen nan kèk dènye ane yo soti 2018 rive 2024, kantite
ka malarya, enkli lanmò ak domaj pèmanan, ak malarya

18:22.453 --> 18:28.135
sou bò gòch ak rubèòl sou bò dwat, se chif ofisyèl RKI a.

18:28.135 --> 18:34.865
Kidonk ou wè, nan sis ane, pa gen
okenn lanmò, pa gen okenn domaj pèmanan.

18:34.865 --> 18:42.116
Kidonk, sa a se pa yon maladi ki ta ka nan okenn
fason poze yon danje pou piblik la an jeneral.

18:42.116 --> 18:52.043
Sa vle di ke aplikasyon kloz kontwòl enfeksyon ki
te montre pi bonè a pa ka dedwi de chif yo an antye.

18:52.043 --> 19:02.715
Si nou gade pi lwen, sou 7,092 ka maladi siren, se
twa lanmò ki aktyèlman rapòte kòm koze pa maladi siren.

19:02.715 --> 19:09.629
Men, natirèlman, kesyon an se, èske sarampyon te vrèman koz la?

19:09.629 --> 19:17.496
Mwen te ka sèlman deklare sa si malarya a te
pwogrese spontaneman epi yon moun te mouri

19:17.496 --> 19:21.590
san okenn enfliyans ekstèn soti nan tretman.

19:21.590 --> 19:29.942
Mwen ka di ke wi, evidamman, sarampyon te ajan mòtèl pou moun.

19:29.942 --> 19:36.395
Men dèske mwen trete epi tou trete ak
risk, lè sa a, natirèlman li diferan.

19:36.395 --> 19:45.065
Lè sa a, mwen toujou gen posiblite ke yon moun te
mouri swa akòz maladi fondamantal la, swa akòz tretman an.

19:45.065 --> 19:54.325
Epi yo itilize sibstans envazif tou, menm nan ka
maleng, si kondisyon timoun nan kontinye ap deteryore.

19:54.325 --> 20:01.387
Jis panse kijan nou te gen sa Ozetazini, kote yo te di ke
yon moun te mouri ak maladi sarampyon ki soti nan timoun yo.

20:01.387 --> 20:06.817
Wi, yon timoun konsa ap resevwa respirasyon
mekanik. Li vin klè ke maladi a te parèt trè diferan.

20:06.817 --> 20:14.786
Men si m ap ventile yon moun, sa vle di m ap sedate l ak opyoyid,
m ap detann li, petèt m ap ba li remdesivir –

20:14.786 --> 20:21.535
an lòt mo, kèk medikaman antiviral ki pa twò
konnen ak efè segondè ki grav – bon, de tout fason.

20:21.535 --> 20:23.607
Men mwen pa menm bezwen ale tèlman lwen.

20:23.607 --> 20:31.457
Byen, jodi a se yon pratik komen, espesyalman nan
lopital, pou imedyatman bese menm yon ti lafyèv.

20:31.457 --> 20:36.980
E espesyalman lè lafyèv monte pi wo
ak maleng, yo itilize antipiretik.

20:36.980 --> 20:45.073
E se pa ak bandaj pou molèt oswa petèt bon vye
aspirin nan, men jodi a, menm pou timoun, yo pran mezi ki

20:45.073 --> 20:50.123
pi fò, tankou diklofenak oswa ibipwofèn, pa egzanp.

20:50.123 --> 20:58.574
Epi isit la, nan Arzneimittel-Telegramm (Telegram Medikaman), ou
ka li nan ensè pakè yo ke de sibstans sa yo,

20:58.574 --> 21:06.277
ki itilize pou diminye lafyèv, ka lakòz
maltèt, kè plen, vomisman e menm menenjit aseptik.

21:06.277 --> 21:16.206
Nan lòt mo, menenjit se sa yo konsidere kòm yon
konplikasyon fatal oswa kòm koz yon kou sevè nan

21:16.206 --> 21:22.864
malarya, ki mennen nan menenjit epi apre sa nan ensefalit.

21:22.864 --> 21:26.668
E sa posib sèlman ak medikaman sa yo, pa egzanp.

21:26.668 --> 21:36.504
E mwen pa konnen okenn ka kote, nan evènman yon lanmò, yo te
eseye fè diferans pou konnen si efè terapi a te jwe yon wòl.

21:36.504 --> 21:43.731
Sa fèt otomatikman; yo deklare ke malarya te touye yon moun.

21:43.731 --> 21:49.423
Epi finalman, li pwobableman pral
parèt ke pèsonn pa janm mouri ak malarya.

21:49.423 --> 22:02.368
Gen kèk etid ki deklare klèman ke san bese lafyèv, kò a
ka jere trè byen kou nòmal maladi a, omwen lakay timoun.

22:02.368 --> 22:12.095
Epi ke gwo lafyèv sa a nan fen maladi a
absoliman nesesè pou pote yon gerizon desizif.

22:12.095 --> 22:19.743
E mwen ta renmen site tou Pwofesè Inivèsite
Graninger, ke kèk nan nou, si nou Ostryen, ka konnen.

22:19.743 --> 22:28.659
Pwofesè Graninger, ki, an pasan, toujou vivan jodi a, yon
ansyen kòlèg nan AKH nan Vyèn, ki te yon ekspè enfeksyon

22:28.659 --> 22:33.299
ki te gen renome mondyal pandan 30 ane, te di nan epòk la:

22:33.299 --> 22:37.900
Jodi a, moun pa kapab fè yon lafyèv
kòmsadwa ankò – se konklizyon ki bay kè sote a.

22:37.900 --> 22:43.678
Kapasite pou jenere chalè entèn se pi ansyen
mekanis defans nou an an tèm de devlopman evolisyonè.

22:43.678 --> 22:53.251
Epi li esansyèl tou pou kou ak siviv
maladi yo pou lafyèv ka aktyèlman parèt.

22:53.251 --> 23:03.055
E se konsa li ye. Graninger pa t ditou yon pratikan medsin
altènatif, men pito yon doktè konvansyonèl ki gen anpil eksperyans

23:03.055 --> 23:13.071
ki te di sa, men ki, kòm yon pati nan jenerasyon ki pi gran
an, te rekonèt tou ke diminye lafyèv ka gravman domaje yon moun.

23:13.071 --> 23:23.884
E si ou konbine sa ak medikaman tankou diklofenak oswa ibipwofèn,
ou ka lakoz de fwa plis domaj, ki ka menm mennen nan lanmò.

23:23.884 --> 23:33.548
E si nou gade risk ki genyen ant maleng ak vaksen kont
maleng dapre chif ofisyèl yo, nou wè ke n ap jere

23:33.548 --> 23:39.384
yon konsèp totalman irasyonèl sou vaksinasyon obligatwa.

23:39.384 --> 23:43.489
Nou genyen 50 a 100 ka pa ane an Almay.

23:43.489 --> 23:46.634
Otrich te toujou ka divize pa dis.

23:46.634 --> 23:53.516
Mwatye nan ka sa yo kounye a se nan
timoun, sa vle di 25 a 250 ka pedyatrik.

23:53.516 --> 23:59.032
Epi nou ta ka gen yon lanmò pou chak 5 a 10,000 ka.

23:59.032 --> 24:09.246
Se sa estatistik yo aktyèlman montre lè yo toujou konte lanmò
sa yo, ki pwobableman te koze pa tretman an, kòm lanmò malarya.

24:09.246 --> 24:21.540
Sa vle di ke, selon frekans lan chak ane, nou
ta genyen yon lanmò timoun chak 10 a 200 ane.

24:21.540 --> 24:29.187
Kidonk, kisa k ap pase ak vaksen kont sarampiyon
an? Menm lobyis vaksen yo admèt ke gen youn a de

24:29.187 --> 24:33.548
moun ki mouri chak ane akoz vaksen kont sarampiyon an.

24:33.548 --> 24:39.532
Sa se anviwon yon milyon vaksen yo bay an Almay.

24:39.532 --> 24:45.860
Epi minimòm yo di pou chak vaksen
se yon lanmò pou chak milyon vaksen.

24:45.860 --> 24:55.275
Youn a de lanmò, dapre enfòmasyon ofisyèl RKI a,
e tou dapre enfòmasyon ofisyèl RKI a: 100 efè

24:55.275 --> 25:00.537
segondè grav pa ane, ki gen ladan domaj pèmanan.

25:00.537 --> 25:08.976
Sa a se sa nou te atann. Konpare ak
yon lanmò timoun chak 10 a 200 ane.

25:08.976 --> 25:18.168
Kidonk, lè w ap peze avantaj yo ak dezavantaj yo, pa gen okenn
pwofesyonèl medikal responsab, ni okenn politisyen

25:18.168 --> 25:28.184
responsab, ki ta janm nan bon sans deside an favè
vaksinasyon, e sètènman pa vaksinasyon obligatwa.

25:28.184 --> 25:34.950
Paske sa vin pi mal: malarya kite ou ak iminite pou tout lavi.

25:34.950 --> 25:41.036
Sa vle di ke yon moun ki te gen maleng pap janm pran maleng ankò.

25:41.036 --> 25:47.594
Li sanble ak variòl. Nenpòt moun
ki te gen variòl pap pran li ankò.

25:47.594 --> 25:50.472
Men bagay yo parèt diferan apre vaksen an.

25:50.472 --> 25:58.474
Pa gen okenn vaksen inik, si yon moun kwè nan efikasite
vaksen yo ditou, e pa gen okenn ki baze sou medsin ki gen

25:58.474 --> 26:02.995
prèv paske yo pa t teste yo ak etid plasebo ki apwopriye.

26:02.995 --> 26:23.332
Lè sa a, menm lobyis vaksen yo oblije admèt ke vaksen an
pwovoke nivo antikò ki pi ba pase lè yon moun te gen maladi a.

26:23.332 --> 26:26.917
Epi, natirèlman, maladi yo ka parèt ankò.

26:26.917 --> 26:37.907
E kounye a nou reyalize ke yon popilasyon ki te vaksinen
pandan plizyè ane oswa plizyè deseni gen yon iminite ki pi ba

26:37.907 --> 26:43.667
pase yon popilasyon kote majorite moun gen iminite natirèl.

26:43.667 --> 26:50.495
Absoliman! Paske iminite a pa
konplè, nan pi bon ka, si li menm rive.

26:50.495 --> 27:00.542
Manman ki vaksinen yo gen nivo antikò ki pi ba, e konsa yo pase
mwens antikò bay pitit yo kòm pwoteksyon depi nan kòmansman.

27:00.542 --> 27:11.118
Sa vle di ke, sou baz reyalite sa yo, ki te konfime tou
pa Enstiti Robert Koch, li klè ke mwen pa ka diminye

27:11.118 --> 27:17.087
oswa menm elimine sarampyon oswa lòt maladi atravè vaksen.

27:17.087 --> 27:27.567
Okontrè, si mwen gen yon gwo pousantaj vaksinasyon oswa menm
vaksinasyon obligatwa, mwen repete pwovoke nouvo ka ki

27:27.567 --> 27:37.592
pa t ap rive nan yon popilasyon ki deja souvan afekte
pa maladi sa a, paske sinon iminite natirèl ta devlope.

27:37.592 --> 27:41.444
E sa ka detekte ak nivo antikò sa yo.

27:41.444 --> 27:47.764
Epi nivo antikò sa yo, natirèlman, jan yo di, se
yon ti jan yon fo, sa ki enpòtan pou konnen tou.

27:47.764 --> 27:58.507
Paske, jan mwen te di nan kòmansman, si yon moun pa vle pran
vaksen anba egzijans sa a an Almay, li ka natirèlman fè yon tès

27:58.507 --> 28:04.794
antikò pou montre li gen ase antikò epi li pa bezwen pran vaksen.

28:04.794 --> 28:13.801
Men sa antikò sa yo endike? Nou konnen ke ak tès ELISA IgG sa yo,
menm yon moun ki te vrèman gen maladi surèl gen nivo

28:13.801 --> 28:23.395
tèlman ba ke, dapre rezilta tès la, li ta bezwen pran
vaksen, menm si li deja te pwouve li te gen maladi surèl.

28:23.395 --> 28:28.936
Sa vle di nou deja ka wè ke tout bagay la pa vrèman gen sans.

28:28.936 --> 28:35.874
Epi li klè nèt, paske dapre liy ofisyèl la,
n ap fè fas ak yon "maladi viral" isit la.

28:35.874 --> 28:42.819
Epi maladi viral yo konbat
prensipalman pa iminite selilè, pa antikò.

28:42.819 --> 28:48.078
Epi lè m mezire antikò, ki se te yon bagay
san sans tou ak kowonaviris la, lè sa a

28:48.078 --> 28:51.203
mwen pa gen okenn enfòmasyon sou enminite.

28:51.203 --> 29:00.324
Men, se deja ka a ke, ak kòksyon endirèk sa a pou
pran vaksen an Almay, yo mande prèv iminite pou moun ki

29:00.324 --> 29:04.953
konsène yo, menm si yo poko te mande sa jiskaprezan.

29:04.953 --> 29:12.414
Men se egzakteman sa lwa pandemi sa a menase nou
tout avèk li pou lavni, pou tout kalite maladi.

29:12.414 --> 29:18.923
Nou se koupab yo, e si gen dout, nou dwe pwouve ke nou imin.

29:18.923 --> 29:25.700
Epi depi yo pa kwè nou kòm sitwayen,
yo di wi, nou sèlman kwè tès nou fè yo.

29:25.700 --> 29:35.347
Sepandan, pa gen okenn tès ki ka pwouve iminite
kont okenn maladi. Li enpòtan pou toujou sonje sa.

29:35.347 --> 29:45.595
Men nou konnen plis pase sa: pwoteksyon kont yon nouvo ka malarya
se 100 pousan efikas lè ou te deja gen

29:45.595 --> 29:55.153
malarya, epi malarya, tankou lòt maladi timoun, fè
anpil maladi vin mwens komen pita nan lavi.

29:55.153 --> 30:02.861
Sa vle di ke, an jeneral, pase maladi timoun ede pwoteje sante.

30:02.861 --> 30:12.601
Se poutèt sa li sèten ke békè ak pipi nan kabann, pa
egzanp, ka disparèt lakay timoun yon fwa yo fin fè maleng.

30:12.601 --> 30:23.951
Kounye a gen rapò ki di 32 maladi kwonik
amelyore oswa disparèt apre yon enfeksyon ak malarya.

30:23.951 --> 30:33.769
Pandan plizyè ane, Lopital Timoun nan Basel te entansyonèlman
pwovoke enfeksyon malarya nan pasyan ki gen sendwòm nefrotik, yon

30:33.769 --> 30:41.733
maladi ren, paske yo te konnen ke apre yon enfeksyon
malarya, sendwòm nefrotik la ta disparèt san okenn

30:41.733 --> 30:46.405
tretman, sa ki te ka eseye pandan plizyè ane anvan.

30:46.405 --> 30:55.614
Skleroz an plak pi ta nan lavi a pi ra anpil tou
pami moun ki te gen maladi anfans tankou sarampyon,

30:55.614 --> 31:02.520
konpare ak moun ki pa t genyen yo oswa ki te vaksinen.

31:02.520 --> 31:09.334
Epi nou konnen tou nan Twazyèm Mond lan ke timoun
yo gen mwens chans pou yo pran enfestasyon

31:09.334 --> 31:13.387
parazitik ak malarya si yo te gen maleng lè yo te timoun.

31:13.387 --> 31:15.874
Kidonk, sa se yon pwen ki trè enpòtan.

31:15.874 --> 31:26.968
Paske si kounye a ou fòse yon moun pase nan yon maladi natirèl,
sarampiyon, ki pwouve li bay anpil benefis pou sante pita

31:26.968 --> 31:32.962
nan lavi, sa se tou yon vyolasyon sou libète chwa li nan lavi.

31:32.962 --> 31:39.205
Sa a di, wi, nou pwobableman ap anpeche ou
pran maleng ak vaksen an, men sa pa sèten.

31:39.205 --> 31:46.102
Kounye a nou konnen ke omwen 30 pousan ka malarya
yo se pami moun ki vaksinen, e chif yo ap ogmante.

31:46.102 --> 31:55.608
Epi nou dwe di tou ke benefis sante sa yo pa bay pa
enfeksyon natirèl maladi wouj la apre vaksen wouj nou an.

31:55.608 --> 32:03.579
Epi yon moun dwe peze avantaj yo ak dezavantaj yo, e mwen kwè
prèske pèsonn pap deside an favè vaksen an, men nan ka

32:03.579 --> 32:13.073
sa a se pa yon kesyon de chwa ankò, men pito fòse yo fè
sa, menm si gen dezavantaj objektif pou moun konsène a.

32:13.073 --> 32:24.000
E jan mwen te mansyone pi bonè, kounye a ke nou wè yon bès nan
maladi timoun tankou sarampiyon, n ap fè eksperyans yon

32:24.000 --> 32:33.661
ogmantasyon, ki imedyatman detekte pa Enstiti Robert Koch
oswa OMS kòm yon apèl pou aksyon, ki di, wi, kounye a

32:33.661 --> 32:38.908
nou gen nouvo epidemi, kidonk nou bezwen vaksinen kounye a.

32:38.908 --> 32:45.151
Sa a se, natirèlman, yon reyaksyon ki totalman mal.
Olye de sa, epidemi sa yo ke nou ap wè ankò kounye a

32:45.151 --> 32:48.703
se aktyèlman inevitab, dapre sa mwen te di pi bonè.

32:48.703 --> 32:59.657
Avèk yon popilasyon ki de pli zan pli raman fè maladi suri
natirèlman e ki de pli zan pli resevwa vaksen, iminite

32:59.657 --> 33:05.908
kont suri dwe ap diminye. E ak sa, suri ap vin pi komen ankò.

33:05.908 --> 33:12.284
Epi li pa ka konsidere kòm rezon pou
konsidere maleng kòm yon maladi ki mande vaksen.

33:12.284 --> 33:16.392
Kidonk nou gen yon nouvo maladi
enfektye, ki aplike tou pou lòt maladi.

33:16.392 --> 33:19.452
Apre sa, nou administre vaksen sa a ak yon patojèn ki afebli.

33:19.452 --> 33:23.366
Li toujou ofri yon pwoteksyon ki pa konplè.

33:23.366 --> 33:37.255
Men si se yon patojèn ki febli, li toujou rete yon patojèn
selon medsin konvansyonèl e li ka sètènman lakòz maladi.

33:37.255 --> 33:48.011
Epi reyalite a se ke okenn kote nan mond lan pa gen
moun ki izole pou 10 oswa 14 jou apre yo fin vaksinen.

33:48.011 --> 33:55.683
Apre vaksen an, li lage imedyatman tounen nan
popilasyon moun, e konsa li klè ke patogèn sa yo

33:55.683 --> 33:59.080
ki atennue ka transmèt natirèlman bay lòt moun.

33:59.080 --> 34:05.734
Sa vle di ke ak chak vaksen, risk pou
maladi a gaye natirèlman ogmante ankò.

34:05.734 --> 34:12.952
Sa vle di n ap gen nouvo enfeksyon paske n ap fè sikile
patojèn ki febli epi paske n ap bay yon pwoteksyon

34:12.952 --> 34:17.839
iminitè ki pi fèb pase sa nou ta jwenn ak yon maladi natirèl.

34:17.839 --> 34:25.133
Epi ou ranfòse efò vaksinasyon yo, e lè
ou fè sa, gen plis maladi enfektye toujou.

34:25.133 --> 34:34.764
E se sa nou te wè ankò pandan senk dènye ane yo nan plizyè
peyi ki gen gwo pousantaj vaksinasyon pou maladi timoun.

34:34.764 --> 34:42.893
Men, pou egzanp, ou ka wè ka malarya nan rejyon
Ewopeyen an. Sa yo se ka rapòte yo, kolòn wouj yo. Epi ou

34:42.893 --> 34:47.462
ka wè liy ble a anlè a, ki se lè yo bay sèlman yon dòz.

34:47.462 --> 34:59.378
Sa te fèt souvan pandan lontan, e yo pa t bay yon dezyèm dòz
regilyèman; se sèlman nan 25 dènye ane yo yo te favorize sa.

34:59.378 --> 35:06.308
E jan ou ka wè, pousantaj pou dezyèm dòz
la kounye a monte a plis pase 90 pousan.

35:06.308 --> 35:12.826
Men èske sa te fè maladi yo vin mwens komen? Evidamman non.

35:12.826 --> 35:18.339
Epi se tou pwochen envazyon ke lejislatè a ap fè isit la.

35:18.339 --> 35:26.830
Kidonk, yo rekonèt ke, dapre medsin
konvansyonèl, premye vaksen an bay 95 pousan iminite.

35:26.830 --> 35:34.458
Si ou tann ankò 12 a 15 mwa san yon dezyèm
dòz, iminite a ogmante pou rive 98 pousan.

35:34.458 --> 35:38.470
Epi apre yon dezyèm vaksen, yo di to
siksè vaksen an pi plis pase 99 pousan.

35:38.470 --> 35:50.414
An reyalite, sepandan, dezyèm vaksen an se yon mezi ki totalman
initil pou plis pase 95 sou 100, oswa pito 98 sou 100,

35:50.414 --> 36:01.553
paske selon medsin konvansyonèl, iminite a deja
devlope a 98 pousan apre premye vaksen an – si ou jis tann.

36:01.553 --> 36:07.999
E poutan ou toujou ap resevwa yon dezyèm piki,
ki gen egzakteman menm risk ak premye piki a.

36:07.999 --> 36:17.847
Sa vle di yon risk 1 lanmò pou chak milyon ak
omwen 100 maladi grav pou chak milyon kòm rezilta.

36:17.847 --> 36:26.648
E sa malgre lefèt ke, mwen dwe admèt, pifò moun pa vrèman
bezwen yo. An reyalite, nan 98 ka sou 100, yo pa nesesè.

36:26.648 --> 36:38.766
Men ou ka wè moun pa vle verifye si sa pa nesesè; yo jis
vle fè l yon dezyèm fwa. Sa pa medsin rasyonèl non plis.

36:38.766 --> 36:42.905
E pandan n ap sou sijè a, mwen ta
renmen revize sijè "pwoteksyon twoup la".

36:42.905 --> 36:53.528
Se yon lòt mo a la mòd ke anpil moun nan domèn medsin
itilize, san pifò ladan yo pa janm okipe sijè a ditou.

36:53.528 --> 37:00.041
Epi twa koub sa yo montre twa
travay enpòtan sou sijè a ki te pwodui.

37:00.041 --> 37:05.117
Liy ble a se travay Fox depi 1971.

37:05.117 --> 37:11.310
Yon travay metodolojikman dezas,
ki baze sou sipozisyon totalman fo.

37:11.310 --> 37:16.144
Epi la a ou wè iminite kolektif la anba a, se faktè R la.

37:16.144 --> 37:22.006
Sa vle di faktè enfeksyon sa a, ki
jan maladi a fasil pou transmèt.

37:22.006 --> 37:30.032
Kòm ou konnen, yo te mansyone sa plizyè fwa anrapò
ak kowonaviris la: "Faktè R la dwe rete anba 1."

37:30.032 --> 37:36.038
Nan pi bon ka, li te 2, jan yo te
reklame. E sa make isit la tou, 2.

37:36.038 --> 37:46.408
Kidonk, avèk faktè R 2 sa a pou kowonaviris la, dapre
travay Fox la, ki te sèvi kòm baz pou tout sa ki te fèt

37:46.408 --> 37:52.088
jiska 2020, yon iminite kolektif 50 pousan t ap nesesè.

37:52.088 --> 37:56.330
Se konsa pou 60 oswa 80 pousan yo te rapòte a.

37:56.330 --> 38:01.234
Sa a pa gen okenn koneksyon ditou ak okenn etid syantifik.

38:01.234 --> 38:10.332
Sepandan, depi travay Fox la baze tou sou
sipozisyon ki totalman fo, li te re-kalkile pa de lòt

38:10.332 --> 38:15.550
gwoup etid isit la an 2020. Ankò, pou valè R de a.

38:15.550 --> 38:20.280
Youn rive nan 10 pousan, lòt la rive nan 20 pousan.

38:20.280 --> 38:29.422
Sa vle di ke se pousantaj sa yo kote ou dwe di ke, si ou rekòmande
yon vaksen, 10-20 pousan moun nan yon peyi ap pran li paske

38:29.422 --> 38:34.297
yo pa vle panse sou li, yo ale kay doktè a epi pran vaksen an.

38:34.297 --> 38:38.709
Mwen pa bezwen okenn mezi fòse oswa
anyen lòt pou pwoteje bann mwen an.

38:38.709 --> 38:45.257
E si maladi a kounye a vin pi kontajye, nou
gen yon valè R ki trè wo pou sarampiyon, yo

38:45.257 --> 38:49.186
estime li ant 15 ak 17, sa pa menm sou sa ankò.

38:49.186 --> 38:55.050
Menm lè sa a, yo pa t ap janm rive jwenn
pwoteksyon 80 oswa 90 pousan nan bann lan; nan

38:55.050 --> 38:58.580
pi bon ka, yo t ap rive jwenn 60 a 70 pousan.

38:58.580 --> 39:06.948
Epi kòm nou te deja gen to ki byen pi wo pase 80 pousan anvan
vaksen te vin obligatwa, menm etid sa yo pa

39:06.948 --> 39:14.647
sipòte lide ke pwoteksyon kolektif la efikas
ditou – sa ki, natirèlman, trè kontwovèsyal.

39:14.647 --> 39:17.943
Epi li se tou yon tèm nan medsin
veterinè, jan ou ka wè: "pwoteksyon twoup".

39:17.943 --> 39:21.256
Bon, se yon kesyon ki poze...

39:21.256 --> 39:26.718
Lè sa a, li pa ka jistifye pa travay sa a non plis.

39:26.718 --> 39:33.869
Pwoblèm nan, sepandan, se ke ak to vaksen aktyèl yo, nou pa
sèlman wè ke plis ak plis granmoun aje – jan mwen te di, moun ki

39:33.869 --> 39:39.348
gen plis pase 20 an kounye a reprezante mwatye nan
tout ka yo – ap enfekte, men tou ke pifò nan

39:39.348 --> 39:42.814
moun ki enfekte yo kounye a se moun ki deja vaksinen.

39:42.814 --> 39:50.552
Kidonk, ak chak epidemi, ou ka konnen si w mande –
otorite yo trè ezitan, men yon jan ou ka dekouvri ke

39:50.552 --> 39:55.280
omwen 30 pousan nan moun ki afekte yo se moun ki vaksinen.

39:55.280 --> 40:00.263
Kidonk, pa gen okenn efè pwoteksyon isit la.

40:00.263 --> 40:10.260
Yon moun te yon fwa fouye atravè 18 rapò sou epidemi roujòl pami
timoun lekòl. To vaksinasyon yo te varye ant 71 ak 99.8 pousan.

40:10.260 --> 40:17.119
E sa klè: si kounye a nou gen youn an Almay, pa
egzanp – e nou gen vaksen obligatwa pou timoun nan

40:17.119 --> 40:21.516
gadri ak lekòl – ou ka sipoze ou pa menm bezwen mande.

40:21.516 --> 40:27.374
Natirèlman yo tout pran vaksen, sinon yo pa t ap nan lekòl.

40:27.374 --> 40:33.728
Kidonk sa vle di ke gwo pousantaj
vaksen sa yo pa anpeche anyen ditou.

40:33.728 --> 40:42.447
Okontrè, maladi sa yo ap repwodui, espesyalman lè ou
konsidere ke yo ap bay vaksen epi timoun yo pa

40:42.447 --> 40:47.755
izole, yo toujou nan enstalasyon kominotè ak lòt timoun.

40:47.755 --> 40:54.199
Sa ta gen plis chans pou pwovoke yon plis pwopagasyon malarya.

40:54.199 --> 41:02.233
Sa a se yon etid Goldman ak Miller te fè, yo te
kalkile l yon lòt jan pandan de ane pou diferan kantite

41:02.233 --> 41:06.595
peyi. Isit la, pa egzanp, yo kalkile l pou 30 peyi.

41:06.595 --> 41:18.674
Isit la, ou ka wè kantite vaksen timoun yo resevwa
sou aks X anba a ak mòtalite timoun sou aks Y a.

41:18.674 --> 41:31.418
Sa a pa koz, men se yon korelasyon ki trè, trè fò, sètadi R
0.70, ki siyifikatif nan nivo 0.1 pousan, sa vle di ke plis yo

41:31.418 --> 41:37.743
fè vaksen nan peyi yo, se plis to mòtalite tibebe a ogmante.

41:37.743 --> 41:48.761
Li pa posib dedwi kozasyon apati de sa. Sepandan, si
korelasyon an wo, fòk yo mennen ankèt sou kozasyon an.

41:48.761 --> 41:51.173
E an reyalite, li ta dwe nan lòt fason an.

41:51.173 --> 41:59.522
Plis timoun yo resevwa vaksen, se pi an sante yo ta dwe ye epi
mwens chans pou yo mouri. Sepandan, korelasyon sa a pa egziste.

41:59.522 --> 42:11.196
Sa vle di ke korelasyon sa a definitivman montre ke vaksen pa
pwoteje sante timoun yo, paske san korelasyon pa gen okenn koz.

42:11.196 --> 42:17.030
Epi koz sa a pou vaksen amelyore sante timoun yo pa egziste.

42:17.030 --> 42:27.233
Epi efè reyèl vaksen sa yo ka wè nan yon etid sou
vaksen ki te fèt dènyèman pa GSK nan Angletè – ak

42:27.233 --> 42:32.174
yon peryòd obsèvasyon 42 jou, ki tou kout anpil.

42:32.174 --> 42:36.831
Sa vle di ke maladi kwonik pa ka dyagnostike ditou.

42:36.831 --> 42:45.000
Men, pa gen okenn etid obsèvasyon ki fèt sou tibebe yo;
olye de sa, yo te vaksinen tibebe yo kòm pati nan yon etid.

42:45.000 --> 42:50.977
Kidonk, sa deja se yon kesyon ki plis pase serye sou plan etik.

42:50.977 --> 42:59.300
Senkant pousan tibebe yo – kòm yon akeyi
sou planèt sa a – efè segondè endezirab.

42:59.300 --> 43:08.564
6.1 pousan te afekte nan woutin chak jou yo.
2 pousan te fè eksperyans efè segondè grav.

43:08.564 --> 43:15.625
E tout sa pou yon vaksen ki te
sipoze pwoteje tibebe yo pita nan lavi.

43:15.625 --> 43:20.017
10 pousan nan tibebe yo te oblije ale nan sal ijans lan.

43:20.017 --> 43:25.892
Èske se pou sa nou fè vaksen? Èske
gen etid konsa k ap fèt? Sa pa ka vre!

43:25.892 --> 43:34.135
Si yo konsidere nenpòt vaksen ditou, nan opinyon mwen
se sèlman paske nan ka ki ekstrèmman ra li ka lakòz

43:34.135 --> 43:38.923
kèk domaj pou moun konsène a, sa ki petèt pa ka ekarte.

43:38.923 --> 43:46.571
Men, lè w konsidere jan yo komen, ou pa ka pa
mande tèt ou ki kalite sibstans terib yo ye.

43:46.571 --> 43:57.200
E si ou te gade pi lontan, apre 180 jou,
3.4 pousan te gen nouvo maladi kwonik.

43:57.200 --> 44:01.855
Li enposib pou predi sa k ap rive
timoun sa yo nan ane k ap vini yo.

44:01.855 --> 44:08.282
Kidonk, ann rezime konklizyon an: maladi
siren se yon maladi timoun ki la depi lontan e

44:08.282 --> 44:12.337
ki raman afekte granmoun. Sa chanje kounye a.

44:12.337 --> 44:23.578
Sepandan, se yon kondisyon ki pa gen anpil chans pou l lakòz
konplikasyon grav oswa pou l fatal lakay timoun si yo pa trete l.

44:23.578 --> 44:32.764
E konsa, yon kondisyon ki ka gen yon
enpak pozitif sou sante pita nan lavi.

44:32.764 --> 44:43.049
Ou pa sèlman iminize kont sarampiyon, men ou gen tou yon
risk ki siyifikativman pi ba pou w pran anpil lòt maladi.

44:43.049 --> 44:50.444
E se poutèt sa yon "vaksinasyon pwotektè" ki
sipoze bay yon kalite pwoteksyon pa ka vrèman

44:50.444 --> 44:54.265
konsidere seryezman pou malarya oswa lòt maladi.

44:54.265 --> 45:02.919
Paske tout vaksen sa yo ka mennen nan
maladi grav enprevizib e menm lanmò.

45:02.919 --> 45:12.252
Menm si sa ra jan lobyis vaksen yo reklame,
yo pa ka prevwa risk la nan ka endividyèl.

45:12.252 --> 45:21.524
E sa ki pèdi nan tout diskisyon an – enkli fòse moun pran vaksen
kont COVID-19 – se ke, kontrèman ak mezi

45:21.524 --> 45:30.153
terapetik, nou toujou ap pale de trete moun ki
an sante. E se la nivo a vin ekstrèmman wo.

45:30.153 --> 45:37.772
E si kounye a ou fè vaksen kont sarampiyon
an vin obligatwa epi ou kenbe l konsa, lè sa

45:37.772 --> 45:42.220
a sosyete a ap tounen yon sosyete moun sòt.

45:42.220 --> 45:53.282
Schildbürger yo, ki te eseye retire zèb sou miray vil la e ki te
vin ak lide ke yon bèf ta ka manje l, men yo pa t konnen kijan

45:53.282 --> 46:01.207
pou mete bèf la sou miray la, epi yo te vin
ak lide briyan pou rale bèf la anlè ak yon kòd.

46:01.207 --> 46:06.105
Malerezman, lè bèf la rive anlè, li te pann.

46:06.105 --> 46:13.596
Epi se esansyèlman menm sitiyasyon an
nou genyen ak vaksen kont sarampiyon an.

46:13.596 --> 46:14.882
Mèsi pou atansyon ou.