1
00:00:00,000 --> 00:00:00,554


2
00:00:00,554 --> 00:00:06,406
2020 елның 1 мартында Германиядә «Кызамыктан
саклану турында» дип аталган закон гамәлгә керде.

3
00:00:06,406 --> 00:00:11,173
Кызамыктан саклануны раслау бурычы
кысаларында ата-аналарга тиешле сәламәтлек саклау

4
00:00:11,173 --> 00:00:15,078
органы белән консультация үтү мөмкинлеге бирелә.

5
00:00:15,078 --> 00:00:22,179
Бу консультацияләр ата-аналарны «корь вакцинасы» дип
аталган прививканың кирәклегенә ышандыруга юнәлдерелгән.

6
00:00:22,179 --> 00:00:30,083
«Прививка балаңа кызамык эләгүгә караганда азрак зыян китерәчәк»,
«Прививка кертелгәннән бирле кызамык очраклары кими бара»,

7
00:00:30,083 --> 00:00:36,967
«Балаңа кызамык эләкмәячәк, чөнки башкалар барысы да прививка
ясаткан», «Прививка коллектив иммунитетка өлеш

8
00:00:36,967 --> 00:00:45,002
кертә [(=коллектив иммунитет: җәмгыять йогышлы
авырудан (күпчелек) саклана.)!" һәм "Барысы да фәнни!"

9
00:00:45,002 --> 00:00:52,039
Хәзерге һәм мәгълүматлы презентациясендә доктор Герд Рёутер «корь
вакцинациясе буенча киңәшчеләр» дип аталган күп кенә дәгъвәне

10
00:00:52,039 --> 00:00:56,478
кире кага һәм балачак авыруларының ни өчен мөһим булуын аңлата.

11
00:00:56,478 --> 00:01:05,392
"Кори, башка балачак авырулары кебек, тормышның соңрак
чорларында күп кенә авыруларның сирәгрәк очравына китерә."

12
00:01:05,392 --> 00:01:13,111
Бу гомумән алганда балачак авыруларын кичерү
сәламәтлекне саклауга ярдәм итә дигәнне аңлата.

13
00:01:13,111 --> 00:01:22,860
Шуңа күрә, мәсәлән, балаларда кызамык авыруын
кичергәннән соң калтырау һәм йокыда нечкә чыгару югала ала.

14
00:01:22,860 --> 00:01:34,189
Хәзерге вакытта кызамык инфекциясеннән соң 32 хроник
авыру яхшыра яки бөтенләй юкка чыга дигән хәбәрләр бар.

15
00:01:34,189 --> 00:01:43,159
Озак еллар буе Базельдәге Балалар хастаханәсе бөер авыруы –
нефротик синдром белән авыручы пациентларда махсус рәвештә

16
00:01:43,159 --> 00:01:50,989
кызамык инфекциясе тудырган, чөнки кызамык
инфекциясеннән соң нефротик синдром бернинди дәвалаусыз юкка

17
00:01:50,989 --> 00:01:56,650
чыга, ә моңа кадәр аны еллар буе дәвалауга тырышканнар.

18
00:01:56,650 --> 00:02:05,870
Яшүсмерлек чорында күп урынлы склероз, кызамык кебек
балачак авырулары кичергән кешеләрдә, аларны кичермәгән яки

19
00:02:05,870 --> 00:02:12,760
вакцинацияләнмәгән кешеләргә караганда күпкә сирәгрәк очрый.

20
00:02:12,760 --> 00:02:19,728
Үсеп килүче илләрдән без шулай ук беләбез: балалар
балачакта кызамык белән авырган булсалар, паразитлар

21
00:02:19,728 --> 00:02:23,747
белән зарарлануга һәм маляриягә азрак дучар булалар.

22
00:02:23,747 --> 00:02:26,416
Әти-әниләр моны бик сирәк ишетәләр!

23
00:02:26,416 --> 00:02:33,024
Доктор Герд Рёутерның бөтен чыгышын карарга вакыт табыгыз
һәм бу хакта ата-аналарны, сәламәтлек саклау органын,

24
00:02:33,024 --> 00:02:39,025
табибларны яки сезнең төбәктәге сәясәтчеләрне хәбәрдар итегез.

25
00:02:39,025 --> 00:02:41,994
Таныштыру өчен рәхмәт.

26
00:02:41,994 --> 00:02:46,666
Әйе, сез әйткәнчә, безне күптөрле юллар белән алдыйлар:

27
00:02:46,666 --> 00:02:51,573
Безне тарихта да, медицина тарихында да
алдаштылар, шулай ук хәзерге медицинага кагылышлы

28
00:02:51,573 --> 00:02:54,517
фактлар буенча да безне кабат-кабат алдаштылар.

29
00:02:54,517 --> 00:02:59,535
Элек моңа ышанырга теләмәгән кешеләр хәзер,
иң соңгысы – коронавирус очрагында, рәсми

30
00:02:59,535 --> 00:03:02,783
мәгълүматка чынлап та ышанырга ярамавын күрделәр.

31
00:03:02,783 --> 00:03:10,236
Һәм вакцинация темасына әйтелгән һәр нәрсә
өчен бу инде шактый озак вакыт дөрес булып килә.

32
00:03:10,236 --> 00:03:22,486
Шуңа күрә бүген мин кызамыкка каршы вакцинация һәм кызамык авыруы
турында сөйләшергә телим, чөнки аны кисәтү билгесе

33
00:03:22,486 --> 00:03:34,721
итеп күрсәтәләр, кызамык бик куркыныч авыру кебек, ул еш
кына җитди катлаулануларга һәм хәтта үлемгә китерә ала.

34
00:03:34,721 --> 00:03:44,136
Һәм... – Бер мизгел, миңа презентациягә
күчәргә кирәк, ул югалганчы, әйе, ярар.

35
00:03:44,136 --> 00:03:52,380
Шулай итеп, баштан ук, әйе – ...ул, әлбәттә,
тире симптомнары аркасында һәркем өчен

36
00:03:52,380 --> 00:03:57,492
башта бераз драматик күренешкә ия булган авыру.

37
00:03:57,492 --> 00:04:02,780
Югары температура күзәтелгәндә кемнеңдер авыруы ачык күренә.

38
00:04:02,780 --> 00:04:10,342
Ләкин чынлыкта барысы да матбугат чаралары таратып җибәргән, һәм
кызганычка каршы, Дөнья сәламәтлек оешмасы да

39
00:04:10,342 --> 00:04:17,055
кертеп, рәсми институтлар тарафыннан
таратылган бөтенләй ышанычсыз мәгълүматтан башлана.

40
00:04:17,055 --> 00:04:27,861
Яңа гына Дөнья сәламәтлек саклау оешмасы (WHO) хәлнең драматик
булуын әйтеп белдерде: дөньяның төрле илләрендә кызамык очраклары

41
00:04:27,861 --> 00:04:32,804
36дан 57гә кадәр арткан, бу 50 процентка үсеш дигән сүз.

42
00:04:32,804 --> 00:04:42,265
Һәм планетада кызамыкның 10,3 миллион
очрагы һәм 107 500 үлем очрагы булыр иде.

43
00:04:42,265 --> 00:04:50,536
Бу сезне бераз аптырашта калдырырга җитә, чөнки RKI бер
санны – без соңрак аңа кире кайтырбыз – даими рәвештә

44
00:04:50,536 --> 00:04:55,805
таратып килә, ул да дөрес түгел: 1000 кызамык очрагына бер үлем.

45
00:04:55,805 --> 00:05:04,180
Ләкин әгәр дә исәпләсәң, һәр 100 кызамык
очрагына бер үлем туры килә. Бу ничек мөмкин?

46
00:05:04,180 --> 00:05:10,359
Һәм бөтен хикәя Дөнья сәламәтлек саклау оешмасының
соңгы төп мәгълүматын караганда тагын да кызыклырак була.

47
00:05:10,359 --> 00:05:16,742
Соңгы 25 ел эчендә бу вакцинация 60
миллион кешенең гомерен саклап калды.

48
00:05:16,742 --> 00:05:26,344
Әгәр дә, мәсәлән, ел саен 100 000 үлем, 25 ел
дәвамында дисәк, бу 2,5 миллион үлем булыр иде.

49
00:05:26,344 --> 00:05:31,103
Һәм ничек вакцинация 60 миллион
кешенең гомерен саклап кала алган булыр иде?

50
00:05:31,103 --> 00:05:33,820
Шулай итеп, ачык күренгәнчә, нәрсәдер дөрес түгел.

51
00:05:33,820 --> 00:05:46,639
Әгәр дә сез Дөнья сәламәтлек оешмасының (WHO) җентекле басмасын
укып чыксагыз, WHO күзәтү мәгълүматларына таянмавын, ә бу басмада

52
00:05:46,639 --> 00:05:52,687
күзәтү мәгълүматларының җитәрлек булмавын белдерүен күрерсез.

53
00:05:52,687 --> 00:06:00,463
Шулай итеп, алар мәгълүматны шәхсән кабул
иттеләр һәм аны Measles CFR дип аталган

54
00:06:00,463 --> 00:06:06,383
компьютер программасы ярдәмендә модельләштерделәр.

55
00:06:06,383 --> 00:06:15,437
Һәм бу программа, әлбәттә, мең кешегә бер үлем түгел, ә йөз
кешегә бер үлемне исәпкә алды. Һәм тагын берничә башка фараз.

56
00:06:15,437 --> 00:06:23,736
Һәрхәлдә, монда хәбәр ителгән кызамык
очракларының гомуми саны бөтенләй дөрес түгел.

57
00:06:23,736 --> 00:06:29,292
Һәм бу шулай ук, әгәр без аны бераз
кечерәк масштабта карасак, Европага да кагыла.

58
00:06:29,292 --> 00:06:37,443
Шулай итеп, бәлки, тагын бер кат ачык итәргә
кирәктер: Дөнья сәламәтлек оешмасы өчен Европа –

59
00:06:37,443 --> 00:06:41,519
Европа түгел, ә Көнбатыш державаларының Европы.

60
00:06:41,519 --> 00:06:49,044
Анда Гренландия керә, Европа Берингов борылышына кадәр сузыла,
Владивостокка кадәр барысы да, һәм сез кечкенә

61
00:06:49,044 --> 00:06:57,152
Израильне дә күрә аласыз, ул чынлыкта Европа белән
бернинди бәйләнеше булмаса да, Европа төбәгенә дә кертелгән.

62
00:06:57,152 --> 00:07:06,200
Шулай итеп, әгәр сез «Европада кызамык очракларының
кискен артуы» дигән язмаларны укысагыз, бәлки Израильдә яки

63
00:07:06,200 --> 00:07:11,240
башка берәр кечкенә илдә берничә очрак кына арткандыр.

64
00:07:11,240 --> 00:07:17,792
Ләкин бу «Европа» булыр, Европа Берлеге илләре түгел.

65
00:07:17,792 --> 00:07:20,255
Ләкин чынлап та Европа Берлегендә нәрсә бара?

66
00:07:20,255 --> 00:07:28,118
2023 елда Европа Берлегенең 30
илендә кызамыкның 2 361 очрагы теркәлде.

67
00:07:28,118 --> 00:07:33,585
1 миллион кешегә 5,2 очрак.

68
00:07:33,585 --> 00:07:43,410
Шулай итеп, бу чыннан да киң таралган авыру түгел, ә
медицинада белгәнебезчә, бик сирәк очрый торган авыру.

69
00:07:43,410 --> 00:07:50,015
Аеруча да, аны фармацевтика сәнәгате
мәнфәгатьләрен кайгыртып Европа Берлеге сирәк очрый торган

70
00:07:50,015 --> 00:07:54,183
авырулар өчен билгеләгән төшенчә белән чагыштырганда.

71
00:07:54,183 --> 00:07:58,498
Ниһаять, берничә ел элек нәкъ фармацевтика сәнәгате
сирәк очрый торган авырулар өчен даруларга

72
00:07:58,498 --> 00:08:01,410
беренче чиратта җаваплы булырга тиеш дип таләп иткән иде.

73
00:08:01,410 --> 00:08:08,488
Сезгә махсус шартлар кирәк, һәм аннары сезгә «сирәк
авыру» нәрсә ул дигән төшенчәне табарга туры килде.

74
00:08:08,488 --> 00:08:17,772
Европа Берлегендә сирәк очрый торган авыру – ул 10 000
кешенең 5-нән дә күбрәк булмаган өлешенә йогынты ясаучы авыру.

75
00:08:17,772 --> 00:08:21,074
Көчек авыруына күз салыйк.

76
00:08:21,074 --> 00:08:37,180
Германиядә ел саен якынча 50–500 түгел, ә 41 500 кызамык
очрагы булса да, кызамык Европада сирәк авыру булып калыр иде.

77
00:08:37,180 --> 00:08:40,120
Шул очракта да ул сирәк очрый торган авыру булып калыр иде.

78
00:08:40,120 --> 00:08:48,380
Бу чынбарлыкны аңлата: кызамык
чынлыкта бик сирәк очрый торган авыру.

79
00:08:48,380 --> 00:08:53,160
Һәм менә бездә хәзерге вакытта булган
саннар: 2001 елдан 2018 елга кадәр.

80
00:08:53,160 --> 00:09:00,097
Сулда аны ачык күрергә була: 2001 елда 6000
очрак булган, 2008 елда 500 очрак булган.

81
00:09:00,097 --> 00:09:08,738
Һәм хәзер, 2020 елда мәҗбүри
вакцинация кертелгәндә, 50 очрак булды.

82
00:09:08,738 --> 00:09:14,339
Димәк, монда без чыннан да бик аз очраклар турында сөйләшәбез.

83
00:09:14,339 --> 00:09:22,155
Һәм шулай ук кызык: хәзер, 2020 елда, мәҗбүри
вакцинациянең 50 очрагы теркәлгән... – бу чынлыкта дөресрәк

84
00:09:22,155 --> 00:09:26,035
термин, чөнки мәҗбүрият турында сөйләшү дөрес түгел.

85
00:09:26,035 --> 00:09:29,433
Бу бераз бурычны үтәү кебек. Бу мәҗбүрият.

86
00:09:29,433 --> 00:09:34,488
Ләкин хокукый яктан караганда, монда чынлыкта
вакцинацияләргә мәҗбүр итү чакыруы гына әйтелә.

87
00:09:34,488 --> 00:09:43,011
Монда гына әйтергә кирәк: соңгы 20 ел эчендә бу үсеш
үзе аның объектив кирәклеген кайда ятканлыгын күрсәтә.

88
00:09:43,011 --> 00:09:57,949
Соңгы 20 елда иң гаҗәеп үзгәреш – 2001–2003 елларда
6 000-дән 766-га кадәр кимү булды. Ә анда ни булды?

89
00:09:57,949 --> 00:10:03,027
Вакцинация дәрәҗәсе үзгәрмәде.
Вакцинацияләүгә мәҗбүр итү булмады.

90
00:10:03,027 --> 00:10:10,769
Юк, булган хәл шунда: кызамык очракларын хәбәр итү
бурычы кертелде, бу беренче карашка абсурд кебек тоела.

91
00:10:10,769 --> 00:10:19,356
Бу димәк, әгәр мин табибларны кызамык очракларын
сәламәтлек саклау органнарына хәбәр итәргә мәҗбүр

92
00:10:19,356 --> 00:10:25,089
итсәм, очраклар саны ун процентка төшә. Бу ничек мөмкин?

93
00:10:25,089 --> 00:10:31,527
Минемчә, бердәнбер аңлатма шунда: алар, мөгаен, чын саннар.

94
00:10:31,527 --> 00:10:38,964
Ләкин алдагы саннар, ягъни 6000 һәм хәтта 1990нчы елларда
тагын да югарырак булганнар, беркайчан да төгәл булмады.

95
00:10:38,964 --> 00:10:49,204
Алар, әлбәттә, уйдырма, чөнки табибларны чирне
сәламәтлек саклау органнарына хәбәр итмәү өчен җәзага

96
00:10:49,204 --> 00:10:55,505
тартканнан соң очраклар саны кинәт ничек кими соң?

97
00:10:55,505 --> 00:11:04,527
Бу дөрес булмас. Шулай итеп, без башка очракларда
күргәнчә, саннарны дистә еллар буе Роберт Кох

98
00:11:04,527 --> 00:11:11,240
институты уйлап чыгарган дип фараз итәргә тиешбез.

99
00:11:11,240 --> 00:11:17,086
Хисап бирү таләбе гамәлгә кергәннән бирле, бу
саннарда чагылдырылмаган тагын бер күренеш пәйда

100
00:11:17,086 --> 00:11:20,480
булды: кызамык очракларының уртача яше арта бара.

101
00:11:20,480 --> 00:11:27,164
Бүгенге көндә кызамык очракларының
яртысы 20 яшьтән өлкәнрәк кешеләрдә теркәлә.

102
00:11:27,164 --> 00:11:34,359
Димәк, нидер үзгәргән. Һәм шулай ук вакцинация
белән сәбәпле бәйләнеш бар дип фараз итәргә кирәк.

103
00:11:34,359 --> 00:11:39,546
Гасырлар буе кызамык өлкәннәрне авыручы чир түгел иде.

104
00:11:39,546 --> 00:11:43,554
Бу бик сирәк очраклар иде. Чынлыкта бу
– башлангыч чордагы проблема гына иде.

105
00:11:43,554 --> 00:11:47,812
Әгәр хәзер бу инде шулай булмаса, димәк,
тәэсир итүче ниндидер фактор булырга тиеш.

106
00:11:47,812 --> 00:11:56,248
Һәм хәзерге вакытта ышанычлы булып күренгән бердәнбер
йогынты ясаучы фактор – вакцинацияне гамәлгә кертү.

107
00:11:56,248 --> 00:12:01,437
Һәрхәлдә, бөтен хәл шундый ки, бу авыру бик сирәк очрый.

108
00:12:01,437 --> 00:12:10,539
Әгәр уртача табибның 30 еллык практикасында барлыгы якынча 200
000 пациент белән элемтәдә булуын исәпкә

109
00:12:10,539 --> 00:12:20,011
алсак, гади табибка кызамык очрагын бер генә
тапкыр күрү өчен 150 ел эшләргә туры килер иде.

110
00:12:20,011 --> 00:12:24,875
Ләкин моны «махсус сәламәтлек куркынычы» дип аңлыйлар.

111
00:12:24,875 --> 00:12:33,371
Бу – куркыныч хәл, чөнки «Инфекцияләрдән саклану турында» Закон
йоктыру куркынычын түбәндәгечә билгели: клиник яктан

112
00:12:33,371 --> 00:12:42,312
авыр үсеш формалары һәм таралу ысулы аркасында гомуми
халык өчен җитди куркыныч тудыра ала торган йогышлы авыру.

113
00:12:42,312 --> 00:12:51,217
Сорау шунда: бик сирәк очрый торган һәм рәсми
мәгълүматларга караганда бик сирәк кына авыр яки үлемле

114
00:12:51,217 --> 00:12:57,156
нәтиҗәлелеккә ия булган чир өчен моны ничек эшләргә?

115
00:12:57,156 --> 00:13:04,436
Чынлыкта бу мөмкин түгел. Ләкин Инфекцияләрдән саклану турындагы
канунның бу бүлеге Германиядә кызамыкка каршы вакцинация

116
00:13:04,436 --> 00:13:08,960
ясау өчен туры булмаган мәҗбүр итүне нигезләү өчен кулланылды.

117
00:13:08,960 --> 00:13:16,688
Һәркем дә зыян күрми. Монда мониторларда
күргәнебезчә, аларның күбесе, әйтергә кирәк, 1971 елдан элек

118
00:13:16,688 --> 00:13:21,265
туган, шуңа күрә иртә тууның рәхәтеннән файдаланалар.

119
00:13:21,265 --> 00:13:24,882
Шуннан соң берәүнең иммунитетка ия
булуын фараз итәргә мөмкин булыр иде.

120
00:13:24,882 --> 00:13:32,183
Ләкин 1970 елның 31 декабреннән соң туган һәркем
кызамык белән авырган булуын яки кызамыкка каршы

121
00:13:32,183 --> 00:13:37,234
вакцинацияләнгән булуын раслаучы документларны күрсәтергә тиеш.

122
00:13:37,234 --> 00:13:44,161
Бу балалар бакчасы һәм мәктәп балаларына, җәмәгать
учреждениеләре хезмәткәрләренә, 1971 елда яки аннан соң

123
00:13:44,161 --> 00:13:49,125
туганнарга һәм барлык сәламәтлек саклау хезмәткәрләренә кагыла.

124
00:13:49,125 --> 00:13:59,822
Чөнки бу җәмәгать урыннарында кызамык белән аеруча югары
куркыныч бар дип фаразлана яки ким дигәндә шундый тәкъдим ясала.

125
00:13:59,822 --> 00:14:03,726
Һәм сезгә моның чынлап та
кагыламы-юкмы икәнен карап чыгарга кирәк.

126
00:14:03,726 --> 00:14:13,129
2020 елда Федераль шура мәгълүматларына караганда,
Германиядә барлыгы 11 миллион кеше кызамыкка авыру

127
00:14:13,129 --> 00:14:18,654
яки вакцинация аша иммунитетлары булуын расларга тиеш.

128
00:14:18,654 --> 00:14:29,457
Вируслы авыруга иммунитетны исбатлау шактый билгесез
мәсьәлә булуы – башка хикәя, аны без бераз соңрак сөйләшәчәкбез.

129
00:14:29,457 --> 00:14:41,352
Әмма моңа күз салыйк: 2014–2018 елларда 430 кызамык очрагы
теркәлде, аларның 3 178е кызамык авыруы иде, һәм шуларның

130
00:14:41,352 --> 00:14:53,598
дүртенче өлеше генә хезмәткәрләрдән иммунитетны раслаучы
документ таләп ителгән җәмәгать учреждениеләрендә булган.

131
00:14:53,598 --> 00:15:01,473
Калган 75 процент очраклар вакцинация әле
дә мәҗбүри булмаган урыннарда теркәлде.

132
00:15:01,473 --> 00:15:11,185
Бу шулай ук монда «эксперт комитетлары» дип аталган Роберт
Кох институты, STIKO һәм сәламәтлек саклау органнары гамәлгә

133
00:15:11,185 --> 00:15:17,579
ашырган алымның рациональ ысулдан бик ерак булуын күрсәтә.

134
00:15:17,579 --> 00:15:21,141
Гомуми хәл, мөгаен, яхшы билгеле.

135
00:15:21,141 --> 00:15:27,430
Кызамык элек күпкә ешрак очрый иде. Монда кызамыктан үлүчеләр.

136
00:15:27,430 --> 00:15:32,760
Шуңа күрә мин гомуми очраклар санына түгел, ә үлем
очраклары санына мөрәҗәгать итәм, чөнки, алдан аңлаткан

137
00:15:32,760 --> 00:15:35,991
кебек, хисап бирү таләбе бары тик 2001 елда гына кертелде.

138
00:15:35,991 --> 00:15:42,368
Элек хисап бирү таләбе булмады. Бу исә бу вакытка
кадәрге очракларның чын саны төгәл билгеле түгеллеген аңлата.

139
00:15:42,368 --> 00:15:52,243
Чөнки вакыт артка киткән саен кызамык белән авыручы
күп кешеләрнең табибка да күренмәве шактый еш очрый иде.

140
00:15:52,243 --> 00:15:56,094
Мин балачакта кызамык белән авырганда да өйдә идем.

141
00:15:56,094 --> 00:16:02,115
Бу әнисенең диагнозы иде, һәм ул әйтте:
«Хәзер берничә көн ятып торырсың да, савыккач

142
00:16:02,115 --> 00:16:05,438
яңадан торырсың». Һәм шуның белән барысы да бетте.

143
00:16:05,438 --> 00:16:09,407
Әлбәттә, бу статистикада күренми. Шуңа күрә үлемнәр була.

144
00:16:09,407 --> 00:16:19,396
Ләкин 1960нчы елларда кызамыктан 100дән
200гә кадәр үлем очраклары булганы ачыкланды.

145
00:16:19,396 --> 00:16:25,580
Мин «диләр» дип әйтәм, чөнки
сәбәп-нәтиҗә бәйләнеше һич тә ышанычлы түгел.

146
00:16:25,580 --> 00:16:36,414
Һәм 1974 елда кызамыкка каршы вакцина беренче тапкыр кертелгәндә,
ә 1976 елда кызамыкны бетерү кампаниясе көчәйтелгәндә,

147
00:16:36,414 --> 00:16:41,404
бу саннар инде кискен рәвештә 40тан түбән төшкән иде.

148
00:16:41,404 --> 00:16:49,622
Бу инде кызамык очракларының һәм кызамыктан үлемнәрнең тотрыклы
кимү тенденциясе моның алдыннан ук барлыкка килгәнен аңлата.

149
00:16:49,622 --> 00:16:55,271
Бу вакцинацияләр белән моның арасында
бернинди сәбәп-нәтиҗә бәйләнеше юк.

150
00:16:55,271 --> 00:16:58,396
Ләкин статистика турында тагын бер кызыклы нәрсә бар.

151
00:16:58,396 --> 00:17:04,669
RKI-ның бу белдерүен тагын бер кат уйлагыз: мең очракка бер үлем.

152
00:17:04,669 --> 00:17:14,130
1960нчы һәм 1970нче елларда, кызамыкка каршы
вакцина кертелгәнче, бездә 800 000 бала туган.

153
00:17:14,130 --> 00:17:26,370
Бу шул 800 000 баланың барысы да вакцинацияләнгән булса яки
кызамыктан үлем дәрәҗәсе 0,1% булса, кызамыктан күпкә күбрәк бала

154
00:17:26,370 --> 00:17:38,638
вафат булыр иде, чөнки кызамык балалар арасында чагыштырмача
киң таралган авыру иде һәм аны балаларның күбесе кичергән.

155
00:17:38,638 --> 00:17:49,240
Әгәр кызамык белән авырган мең баладан берсе чынлап та
үлгән булса, 50, 100 яки 150 үлем дә бик аз булыр иде.

156
00:17:49,240 --> 00:17:57,106
Монда да без тагын бер кат күрәбез: саннарны бик иркен итеп
уйнаталар, ягъни мең кешегә 1 кеше дигән санны, ул

157
00:17:57,106 --> 00:18:04,896
соңгы берничә дистә ел дәвамында җыелган барлык
мәгълүмат нигезендә сәнәгатьләшкән илләрдә раслый алмый.

158
00:18:04,896 --> 00:18:12,309
Федераль конституцион суд үз карарында
10 000 кешегә 1 нисбәтен кабул итте.

159
00:18:12,309 --> 00:18:22,675
2018 елдан 2024 елга кадәрге соңгы берничә елда кызамык
очракларының, шул исәптән үлемнәр һәм даими зарарланулар, саны:

160
00:18:22,675 --> 00:18:28,135
сулда – кызамык, уңда – рубеола; бу – RKIның рәсми саннары.

161
00:18:28,135 --> 00:18:34,865
Шулай итеп, күрәсез, алты ел эчендә бернинди
үлем-китем дә, бернинди даими зыян да булмады.

162
00:18:34,865 --> 00:18:42,116
Шулай итеп, бу авыру бернинди рәвештә дә
гомуми халык өчен куркыныч тудыра алмый.

163
00:18:42,116 --> 00:18:52,043
Бу димәк, алдан күрсәтелгән инфекцияне контроль итү
маддәсен куллану саннарның гомуми күренешеннән чыгарып булмый.

164
00:18:52,043 --> 00:19:02,715
Әгәр без тагын да артка карасак, 7 092 кызамык очрагыннан
өчесе чынлап та кызамык аркасында вафат булган дип теркәлгән.

165
00:19:02,715 --> 00:19:09,629
Ләкин әлбәттә, сорау шунда: чынлап та кызамык сәбәп булдымы?

166
00:19:09,629 --> 00:19:21,590
Мин бары тик шуны гына дәгъва итә ала идем: әгәр кызамык
үзе үк үсеп, дәвалауның тышкы йогынтысы булмыйча кемдер үлсә.

167
00:19:21,590 --> 00:19:29,942
Мин әйтә алам, әйе, әлбәттә,
кызамык кешеләр өчен үтергеч агент иде.

168
00:19:29,942 --> 00:19:36,395
Ләкин мин дәвалауны һәм шул ук вакытта
куркынычларны да исәпкә алгач, әлбәттә, бөтенләй башкача була.

169
00:19:36,395 --> 00:19:45,065
Шуннан соң миндә һәрвакыт мөмкинлек бар: кемдер төп
авырудан да, дәвалаудан да вафат булган булырга мөмкин.

170
00:19:45,065 --> 00:19:54,325
Һәм баланың хәле начарлана барган саен,
хәтта кызамыкта да инвазив матдәләр кулланыла.

171
00:19:54,325 --> 00:20:01,387
Уйлагыз гына, бездә АКШта ничек булды: анда
балалардан берәү кызамыктан үлгән дип әйттеләр.

172
00:20:01,387 --> 00:20:06,817
Әйе, мондый баланы ясалма сулыш белән тәэмин итәләр.
Авыруның күренеше бөтенләй башкача булуы ачыкланды.

173
00:20:06,817 --> 00:20:14,477
Әмма әгәр мин кемнедер вентиляцияләсәм, димәк мин аны опиоидлар
белән седетациялим, тынычландырам, бәлки аңа ремдесивир

174
00:20:14,477 --> 00:20:21,535
да бирәм — башка сүз белән әйткәндә, җитди ян тәэсирләре
булган билгесез антивирус дарулары — һәм шуннан соң да.

175
00:20:21,535 --> 00:20:23,607
Ләкин миңа хәтта шулкадәр еракка барырга да кирәкми.

176
00:20:23,607 --> 00:20:31,457
Бүгенге көндә, бигрәк тә хастаханәләрдә, хәтта бераз гына булган
температураны да шунда ук төшерү гадәти практика булып тора.

177
00:20:31,457 --> 00:20:36,980
Һәм бигрәк тә кызамыкта температура тагын да югары
күтәрелгәндә, температураны төшерүче дарулар кулланыла.

178
00:20:36,980 --> 00:20:44,456
Һәм хәзер сыер сөте белән ясалган бинтлар яки элеккеге
яхшы аспирин белән түгел, ә хәтта балаларга да

179
00:20:44,456 --> 00:20:50,123
көчлерәк чаралар кулланыла, мәсәлән, диклофенак яки ибупрофен.

180
00:20:50,123 --> 00:20:56,643
Һәм монда, Arzneimittel-Telegramm (Medicine Telegram)
мәгълүматларына караганда, пакет эчендәге инструкцияләрдә

181
00:20:56,643 --> 00:21:02,457
температураны төшерү өчен кулланылган бу ике
матдәнең баш авыртулары, күңел әйләнүе, кусу һәм хәтта

182
00:21:02,457 --> 00:21:06,277
асептик менингит китереп чыгаруы мөмкин дип язылган.

183
00:21:06,277 --> 00:21:16,517
Башка сүзләр белән әйткәндә, менингит – кызамыкның
авыр үтүенең үлемле катлаулануы яки сәбәбе булып

184
00:21:16,517 --> 00:21:22,864
санала, ул башта менингитка, аннары энцефалитка китерә.

185
00:21:22,864 --> 00:21:26,668
Һәм бу, мәсәлән, фәкать бу дарулар ярдәмендә генә мөмкин.

186
00:21:26,668 --> 00:21:36,504
Һәм үлем очрагында терапия нәтиҗәләренең ролен
ачыкларга тырышкан бер генә очракны да белмим.

187
00:21:36,504 --> 00:21:43,731
Бу автоматик; кызамык кемнедер үтергән дип игълан ителә.

188
00:21:43,731 --> 00:21:49,423
Һәм ахыр чиктә, мөгаен, беркем дә кызамыктан үлмәгән булып чыгар.

189
00:21:49,423 --> 00:21:57,979
Берничә тикшеренү ачык күрсәтә: температураны
төшермәү очрагында да, ким дигәндә балаларда, организм

190
00:21:57,979 --> 00:22:02,368
авыруның табигый барышы белән бик яхшы көрәшә ала.

191
00:22:02,368 --> 00:22:12,095
Һәм авыру ахырында чыккан бу югары температура хәлне
тулысынча һәм ышанычлы рәвештә тергезү өчен һичшиксез кирәк.

192
00:22:12,095 --> 00:22:17,326
Һәм мин шулай ук университет профессоры
Гранингерны цитаталарга телим, аны кайберегез,

193
00:22:17,326 --> 00:22:19,743
әгәр сез австрияле булсагыз, бәлки беләсездер.

194
00:22:19,743 --> 00:22:28,715
Профессор Гранингер, ул, әйткәндәй, бүгенге көндә дә исән,
Венадагы AKH хастаханәсендә элекке хезмәттәшем, 30 ел дәвамында

195
00:22:28,715 --> 00:22:33,299
дөньякүләм танылган инфекция белгече, шул вакытта болай диде:

196
00:22:33,299 --> 00:22:37,900
Бүгенге кешеләр хәзер дөрес температура күтәреп
чирләргә дә сәләтле түгел – менә шул куркыныч нәтиҗә.

197
00:22:37,900 --> 00:22:43,678
Эчке җылылык тудыру сәләте эволюция үсеше ягыннан
караганда безнең иң борынгы яклау механизмыбыз.

198
00:22:43,678 --> 00:22:53,251
Һәм авыруларның үсеше һәм сакланып калуы
өчен дә температура күтәрелүе чыннан да мөһим.

199
00:22:53,251 --> 00:23:03,013
Менә шулай ул. Гранингер беркайчан да альтернатив медицина
белгече түгел иде, ә киресенчә тәҗрибәле традицион табиб

200
00:23:03,013 --> 00:23:13,071
иде; ул моны әйтте, ләкин өлкән буын вәкиле буларак,
температураны төшерү кешегә җитди зыян китерә алуын да таныды.

201
00:23:13,071 --> 00:23:19,764
Әгәр дә сез моны диклофенак яки ибупрофен кебек
дарулар белән бергә куллансагыз, зыянны икеләтә

202
00:23:19,764 --> 00:23:23,884
арттыра аласыз, бу хәтта үлемгә китерергә мөмкин.

203
00:23:23,884 --> 00:23:33,412
Әгәр без рәсми саннарга нигезләнеп кызамык белән кызамыкка
каршы вакцинация арасындагы куркынычны карасак, мәҗбүри

204
00:23:33,412 --> 00:23:39,384
вакцинациянең тулысынча акылга сыймаслык төшенчә булуын күрәбез.

205
00:23:39,384 --> 00:23:43,489
Бездә Германиядә елга 50дән 100гә кадәр очраклар бар.

206
00:23:43,489 --> 00:23:46,634
Австрияне һәрвакыт унга бүлеп була иде.

207
00:23:46,634 --> 00:23:53,516
Бу очракларның яртысы хәзер балаларда,
ягъни 25тән 250гә кадәр педиатрия очраклары.

208
00:23:53,516 --> 00:23:59,032
Аннары бездә һәр 5–10 000 очракка бер үлем булырга мөмкин.

209
00:23:59,032 --> 00:24:09,246
Статистика чыннан да шуны күрсәтә: мөгаен дәвалау нәтиҗәсендә
булган бу үлемнәр әле дә кызамык үлемнәре итеп исәпләнә.

210
00:24:09,246 --> 00:24:21,540
Бу ел саен ешлыкка карап, һәр 10–200
елда бер бала үлеме булачак дигәнне аңлата.

211
00:24:21,540 --> 00:24:28,897
Ә кызамыкка каршы вакцинация турында ни дияргә?
Вакцинация лоббистлары да ел саен кызамыкка каршы

212
00:24:28,897 --> 00:24:33,548
вакцинациядән бер-ике үлем очрагы булырга тиеш дип таныйлар.

213
00:24:33,548 --> 00:24:39,532
Германиядә якынча миллион прививка ясала.

214
00:24:39,532 --> 00:24:45,860
Һәм һәр прививка өчен әйтелгән иң аз
күрсәткеч – миллион прививкага бер үлем.

215
00:24:45,860 --> 00:24:55,436
RKIның рәсми мәгълүматларына караганда, үлем очраклары
бердән икегә кадәр, шулай ук RKIның рәсми мәгълүматлары буенча

216
00:24:55,436 --> 00:25:00,537
ел саен 100 җитди ян тәэсир, шул исәптән даими зарарлану.

217
00:25:00,537 --> 00:25:08,976
Бу көтелә торган хәл. Бер бала үлеменә
караганда, ул һәр 10–200 елда бер тапкыр була.

218
00:25:08,976 --> 00:25:17,461
Шулай итеп, уңай һәм тискәре якларын чагыштырганда, бернинди
җаваплы медицина хезмәткәре дә, чынлап та бернинди җаваплы

219
00:25:17,461 --> 00:25:28,184
сәясәтче дә акылы сау булганда вакцинация яклы карар кабул итә
алмас иде, һәм мәҗбүри вакцинация турында сүз дә булмас иде.

220
00:25:28,184 --> 00:25:34,950
Чөнки хәл тагын да начарая: кызамык гомерлек иммунитет калдыра.

221
00:25:34,950 --> 00:25:41,036
Бу димәк, кызамык белән авырган кеше
беркайчан да кызамык белән кабат авырмаячак.

222
00:25:41,036 --> 00:25:47,594
Бу сипкел авыруына охшаган. Сипкел авыруын бер
тапкыр уздырган кеше аны тагын бер кат тотмас.

223
00:25:47,594 --> 00:25:50,472
Ләкин вакцинациядән соң хәлләр башкача күренә.

224
00:25:50,472 --> 00:25:56,743
Әгәр дә вакцинацияләрнең нәтиҗәлелегенә гомумән ышансаң да, бер
генә дә вакцинация юк, чөнки аларның берсе дә тиешле

225
00:25:56,743 --> 00:26:02,995
плацебо-контрольле тикшеренүләр белән сынап каралмаган
һәм шуңа күрә дәлилгә нигезләнгән медицина саналмый.

226
00:26:02,995 --> 00:26:15,940
Шуннан хәтта вакцинация лоббистлары да танырга
мәҗбүр булачак: вакцинация авыруны кичерүгә

227
00:26:15,940 --> 00:26:23,332
караганда антителолар дәрәҗәсен түбәнрәк күтәрә.

228
00:26:23,332 --> 00:26:26,917
Һәм, әлбәттә, авырулар яңадан килеп чыгарга мөмкин.

229
00:26:26,917 --> 00:26:37,869
Һәм хәзер без аңлыйбыз: еллар яки дистә еллар буе
вакцинацияләнгән халыкның иммунитеты табигый иммунитетка ия

230
00:26:37,869 --> 00:26:43,667
кешеләр күпчелек булган халыкныкына караганда түбәнрәк.

231
00:26:43,667 --> 00:26:50,495
Әлбәттә! Чөнки иммунитет, иң яхшы очракта
да, тулы түгел, әгәр ул бөтенләй бар икән.

232
00:26:50,495 --> 00:26:56,811
Прививка ясаткан аналарда антитәнчәләр дәрәҗәсе
түбәнрәк, шуңа күрә алар башлангыч саклану

233
00:26:56,811 --> 00:27:00,542
буларак балаларына азрак антитәнчәләр тапшыралар.

234
00:27:00,542 --> 00:27:11,215
Бу фактларга нигезләнеп, аларны Роберт Кох институты да раслаганга
күрә, вакцинация ярдәмендә кызамыкны яки башка авыруларны

235
00:27:11,215 --> 00:27:17,087
киметергә дә, хәтта тулысынча юк итәргә дә мөмкин түгеллеге ачык.

236
00:27:17,087 --> 00:27:27,395
Киресенчә, әгәр миндә вакцинация дәрәҗәсе югары яки хәтта мәҗбүри
вакцинация булса, мин яңа очракларны кабат-кабат тудырам,

237
00:27:27,395 --> 00:27:37,592
алар чынлыкта еш кына бу авыру белән зарарланган популяциядә
барлыкка килә алмый, чөнки бу очракта табигый иммунитет үсә.

238
00:27:37,592 --> 00:27:41,444
Һәм моны бу антитәнәләр дәрәҗәләре белән ачыкларга мөмкин.

239
00:27:41,444 --> 00:27:47,764
Һәм әлбәттә, әйткәннәре кебек, бу антитәнәчәләр
дәрәҗәсе бераз алдау гына, һәм моны да истә тотарга кирәк.

240
00:27:47,764 --> 00:27:56,400
Чөнки, мин башта әйткәнчә, әгәр Германиядәге бу вакцинация таләбе
нигезендә кемдер вакцинацияләнергә теләми икән, ул,

241
00:27:56,400 --> 00:28:04,794
әлбәттә, үз антитәнчәләренең җитәрлек булуын
күрсәтүче тест тапшыра ала һәм вакцинацияләнергә тиеш түгел.

242
00:28:04,794 --> 00:28:13,141
Әмма бу антитәнчәләр нәрсәне күрсәтә? Без беләбез ки, бу IgG
ELISA тестлары белән чынлап кызамык авырган кешенең дә дәрәҗәләре

243
00:28:13,141 --> 00:28:18,971
шулкадәр түбән ки, тест нәтиҗәсенә карап, аңа
чынлап та вакцинация ясарга кирәк булачак,

244
00:28:18,971 --> 00:28:23,395
хәтта ул инде кызамык авырган булуына карамастан.

245
00:28:23,395 --> 00:28:28,936
Бу безгә инде бөтен нәрсәнең чынлап та
мәгънәсез булуын күрә алырга мөмкинлек бирә.

246
00:28:28,936 --> 00:28:35,874
Һәм бу тулысынча ачык, чөнки рәсми рәвештә
без монда «вируслы авыру» белән шөгыльләнәбез.

247
00:28:35,874 --> 00:28:42,819
Һәм вируслы авырулар нигездә күзәнәк иммунитеты
ярдәмендә көрәшә, антителолар ярдәмендә түгел.

248
00:28:42,819 --> 00:28:47,952
Һәм мин антитәнчекләрне үлчәгәндә, бу
коронавирус белән дә бөтенләй мәгънәсез иде, аннары

249
00:28:47,952 --> 00:28:51,203
миндә иммунитет турында бернинди мәгълүмат та юк.

250
00:28:51,203 --> 00:28:58,000
Ләкин Германиядә вакцинацияләргә булган бу кысым аркасында, хәзер
инде йогынтыга дучар булган кешеләрдән

251
00:28:58,000 --> 00:29:04,953
иммунитетны раслаучы документ таләп ителә, хәтта моңа
кадәр моны рәсми рәвештә таләп итмәгән булсалар да.

252
00:29:04,953 --> 00:29:12,414
Ләкин нәкъ менә бу пандемия законы безне
киләчәктә төрле авырулар өчен шундый хәл белән куркыта.

253
00:29:12,414 --> 00:29:18,923
Без гаеплеләр, һәм шик туса, без
иммунитетыбыз барлыгын исбатларга тиешбез.

254
00:29:18,923 --> 00:29:25,700
Һәм безне гражданнар буларак ышанмаганлыктан, алар
әйтә: «Әйе, без бары тик үткәргән тестларга гына ышанабыз».

255
00:29:25,700 --> 00:29:35,347
Ләкин бернинди дә сынау бернинди авыруга каршы
иммунитет барлыгын раслый алмый. Моны һәрвакыт истә тоту мөһим.

256
00:29:35,347 --> 00:29:44,498
Ләкин без моның белән генә чикләнмичә тагын да күбрәк беләбез:
кызамык белән авырганнан соң яңадан кызамыкка каршы саклану 100

257
00:29:44,498 --> 00:29:51,035
процент нәтиҗәле генә түгел, ә кызамык, башка
балачак авырулары кебек үк, тормышның соңрак

258
00:29:51,035 --> 00:29:55,153
чорларында күп кенә чирләрнең ешлыгы кимүенә китерә.

259
00:29:55,153 --> 00:30:02,861
Бу гомумән алганда балачак авыруларын кичерү
сәламәтлекне саклауга ярдәм итә дигәнне аңлата.

260
00:30:02,861 --> 00:30:12,601
Шуңа күрә, мәсәлән, балаларда кызамык авыруын
кичергәннән соң калтырау һәм йокыда бәдрәфне чылату югала ала.

261
00:30:12,601 --> 00:30:23,951
Хәзерге вакытта кызамык инфекциясеннән соң 32 хроник
авыру яхшыра яки бөтенләй юкка чыга дигән хәбәрләр бар.

262
00:30:23,951 --> 00:30:32,703
Озак еллар буе Базельдәге Балалар хастаханәсе бөер авыруы –
нефротик синдром белән авыручы пациентларда махсус рәвештә

263
00:30:32,703 --> 00:30:41,009
кызамык инфекциясе тудырган, чөнки кызамык инфекциясеннән
соң нефротик синдром бернинди дәвалаусыз юкка чыгачагы

264
00:30:41,009 --> 00:30:46,405
билгеле булган, моңа кадәр аны еллар буе дәвалауга тырышканнар.

265
00:30:46,405 --> 00:30:55,646
Яшүсмерлек чорында күп урынлы склероз, кызамык кебек
балачак авырулары кичергән кешеләрдә, аларны кичермәгән яки

266
00:30:55,646 --> 00:31:02,520
вакцинацияләнмәгән кешеләргә караганда күпкә сирәгрәк очрый.

267
00:31:02,520 --> 00:31:09,683
Өченче дөньядан без шулай ук беләбез: балалар
балачакта кызамык белән авырган булсалар, паразитлар

268
00:31:09,683 --> 00:31:13,387
белән зарарлануга һәм маляриягә азрак сизгер булалар.

269
00:31:13,387 --> 00:31:15,874
Димәк, бу бик мөһим нокта.

270
00:31:15,874 --> 00:31:24,778
Чөнки әгәр дә сез хәзер кемнедер табигый авыру, мәсәлән, кызамык
аша узарга мәҗбүр итсәгез, ул соңрак тормышта күп

271
00:31:24,778 --> 00:31:32,962
сәламәтлек файдасы китерүен раслаган, һәм бу шулай
ук аларның тормышта сайлау иреген бозу булып тора.

272
00:31:32,962 --> 00:31:39,205
Бу әйтә: «Әйе, без, мөгаен, вакцинация ярдәмендә сезнең кызамык
белән авыруыгызны булдырмасбыз, ләкин бу ышанычлы түгел».

273
00:31:39,205 --> 00:31:46,102
Хәзер без беләбез ки, кызамык очракларының кимендә 30 проценты
вакцинацияләнгән кешеләр арасында, һәм бу саннар арта бара.

274
00:31:46,102 --> 00:31:51,223
Һәм без шулай ук әйтергә тиешбез: безнең
кызамыкка каршы вакцинациядән соң табигый

275
00:31:51,223 --> 00:31:55,608
кызамык инфекциясе бу сәламәтлек файдаларын бирми.

276
00:31:55,608 --> 00:32:02,984
Аннары кемдер өстенлекләрне һәм кимчелекләрне үлчәргә тиеш, һәм
мин ышанам, шуннан соң бик аз кеше генә вакцинация ясатырга карар

277
00:32:02,984 --> 00:32:07,901
итәр, ләкин бу очракта бу инде сайлау мәсьәләсе
түгел, ә кешене моны ясарга мәҗбүр итү

278
00:32:07,901 --> 00:32:13,073
мәсьәләсе, хәтта аның өчен объектив кимчелекләр булса да.

279
00:32:13,073 --> 00:32:23,005
Һәм мин моны алдан әйткәнемчә, хәзер балачак авырулары, мәсәлән,
кызамык кимүгә таба барганда, без очраклар санының артуын

280
00:32:23,005 --> 00:32:31,520
күрәбез, моны Роберт Кох институты яки Дөнья сәламәтлек саклау
оешмасы шунда ук гамәлгә өндәү буларак кабул итә,

281
00:32:31,520 --> 00:32:38,908
диеп, әйе, хәзер бездә яңа эпидемияләр бар,
шуңа күрә безгә хәзер үк вакцинация үткәрергә кирәк.

282
00:32:38,908 --> 00:32:45,171
Бу, әлбәттә, бөтенләй дөрес булмаган реакция.
Киресенчә, без хәзер яңадан күрә торган бу эпидемияләр, мин

283
00:32:45,171 --> 00:32:48,703
алдан әйткәннәрем буенча, чыннан да булдырылмаслык.

284
00:32:48,703 --> 00:33:00,137
Табигый юл белән кызамык авыруы сирәгрәк очрый барган һәм
вакцинация киңәя барган халык арасында кызамыкка каршы иммунитет

285
00:33:00,137 --> 00:33:05,908
кимүе табигый. Шуның нәтиҗәсендә кызамык яңадан ешая бара.

286
00:33:05,908 --> 00:33:12,284
Һәм ул шуннан соң кызамыкны вакцинация кирәк
булган авыру дип санау өчен сәбәп була алмый.

287
00:33:12,284 --> 00:33:16,392
Шулай итеп, бездә яңа йогышлы авыру
бар, ул башка авыруларга да кагыла.

288
00:33:16,392 --> 00:33:19,452
Аннары без бу вакцинацияне
йомшартылган патоген кулланып үткәрәбез.

289
00:33:19,452 --> 00:33:23,366
Ул һәрвакыт тулы саклау тәкъдим итми.

290
00:33:23,366 --> 00:33:32,013
Ләкин әгәр ул зәгыйфьләндерелгән патоген булса
да, ул гомуми медицина карашынча һаман да патоген

291
00:33:32,013 --> 00:33:37,255
булып кала һәм әлбәттә авыру китереп чыгара ала.

292
00:33:37,255 --> 00:33:48,011
Һәм чынбарлык шунда ки, дөньяда беркайда да беркемне дә
вакцинацияләнгәннән соң 10 яки 14 көн изоляцияләмиләр.

293
00:33:48,011 --> 00:33:55,003
Вакцинацияләнгәннән соң ул шунда ук кешеләр
популяциясенә кире чыга, шуңа күрә бу йомшартылган

294
00:33:55,003 --> 00:33:59,080
патогеннарның табигый рәвештә башка кешеләргә күчә алуы ачык.

295
00:33:59,080 --> 00:34:05,734
Бу һәр вакцинация саен авыруның табигый
рәвештә таралу куркынычы яңадан арта дигәнне аңлата.

296
00:34:05,734 --> 00:34:13,244
Бу бездә яңа инфекцияләр булачагын аңлата, чөнки без
йомшартылган патогеннарны таратып йөртәбез һәм табигый

297
00:34:13,244 --> 00:34:17,839
авыруга караганда иммун саклауны начарак тәэмин итәбез.

298
00:34:17,839 --> 00:34:25,133
Аннары сез вакцинация чараларын көчәйтәсез, һәм моны
эшләгәндә тагын да күбрәк йогышлы авырулар барлыкка килә.

299
00:34:25,133 --> 00:34:34,764
Һәм балалар авыруларына каршы югары вакцинация күрсәткечләре
булган берничә илдә соңгы биш елда без моны янә күрдек.

300
00:34:34,764 --> 00:34:41,448
Менә, мәсәлән, монда сез Европа төбәгендә кызамык очракларын да
күрә аласыз. Бу – хәбәр ителгән очраклар, кызыл

301
00:34:41,448 --> 00:34:47,462
баганалар. Һәм өстәге зәңгәр сызыкны күрә
аласыз, ул бер генә доза бирелгән очракларны күрсәтә.

302
00:34:47,462 --> 00:34:59,378
Бу озак вакыт дәвамында еш кына эшләнде, ләкин икенче доза гадәттә
бирелмәде; соңгы 25 елда гына аны бирергә өстенлек бирелде.

303
00:34:59,378 --> 00:35:06,308
Һәм сез күргәнегезчә, икенче дозага
карата күрсәткеч хәзер 90 проценттан да югары.

304
00:35:06,308 --> 00:35:12,826
Ләкин бу авыруларның сирәгрәк очравына китердеме? Күрәсең, юк.

305
00:35:12,826 --> 00:35:18,339
Һәм бу шулай ук закон чыгаручының
монда ясаган чираттагы хокук бозуы.

306
00:35:18,339 --> 00:35:26,830
Шулай итеп, конвенциональ медицина буенча
беренче вакцинация 95 процент иммунитет бирүе таныла.

307
00:35:26,830 --> 00:35:34,458
Әгәр сез икенче доза алмыйча тагын 12–15 ай
көтсәгез, иммунитет 98 процентка кадәр арта.

308
00:35:34,458 --> 00:35:38,470
Һәм икенче тапкыр вакцинацияләнгәннән соң,
вакцинация уңыш дәрәҗәсе 99 проценттан да югары, диләр.

309
00:35:38,470 --> 00:35:50,332
Чынлыкта исә икенче прививка 100дән 95тән артык, ягъни төгәлрәге
100дән 98 очракта бөтенләй кирәксез чара, чөнки

310
00:35:50,332 --> 00:36:01,553
традицион медицина буенча иммунитет беренче
прививкадан соң гына көтеп торсаң, 98 процентка үскән була.

311
00:36:01,553 --> 00:36:07,999
Шулай да сез икенче прививка да аласыз, ул
беренче инъекция белән бер үк куркынычлар тудыра.

312
00:36:07,999 --> 00:36:17,847
Бу миллионга 1 үлем һәм миллионга
кимендә 100 җитди авыру куркынычы дигән сүз.

313
00:36:17,847 --> 00:36:26,648
Һәм моны әйтергә мәҗбүрмен: чынлыкта күпчелек кешеләргә
алар кирәк тә түгел. Чынлыкта 100 очракның 98сендә алар артык.

314
00:36:26,648 --> 00:36:33,555
Ләкин сез күрәсез, кешеләр моның кирәксез булуын
тикшерергә теләмиләр; алар аны бары тик икенче тапкыр

315
00:36:33,555 --> 00:36:38,766
гына эшләргә телиләр. Бу да рациональ медицина түгел.

316
00:36:38,766 --> 00:36:42,905
Һәм бу тема турында сүз чыкканда, мин
«күршеләрне яклау» темасына яңадан кайтырга телим.

317
00:36:42,905 --> 00:36:53,528
Бу тагын бер мода сүзе, медицина өлкәсендә күпләр куллана,
әмма аларның күбесе бу тема белән беркайчан да шөгыльләнмәгән.

318
00:36:53,528 --> 00:37:00,041
Һәм бу өч сызык тема буенча
эшләнгән өч әһәмиятле хезмәтне күрсәтә.

319
00:37:00,041 --> 00:37:05,117
Зәңгәр сызык – 1971 елдан Фоксның эше.

320
00:37:05,117 --> 00:37:11,310
Методологик яктан фаҗигале дәрәҗәдә начар эш,
шуңа күрә ул тулысынча ялган фаразларга нигезләнгән.

321
00:37:11,310 --> 00:37:16,144
Һәм менә анда коллектив иммунитетны күрәсең, ул – R факторы.

322
00:37:16,144 --> 00:37:22,006
Бу инфекция факторы авыруның
күпме дәрәҗәдә йогышлы булуын аңлата.

323
00:37:22,006 --> 00:37:30,032
Сез белгәнегезчә, бу коронавирус белән бәйле рәвештә күп
тапкырлар әйтелде: «R күрсәткечен 1-дән түбән тотарга кирәк».

324
00:37:30,032 --> 00:37:36,038
Иң яхшы очракта, ул дәгъва ителгәнчә, 2
булган. Һәм монда да 2 дип билгеләнгән.

325
00:37:36,038 --> 00:37:46,023
Шулай итеп, Foxның 2020 елга кадәрге барлык эше
нигезендә булган коронавирус өчен R₀ = 2 коэффициенты

326
00:37:46,023 --> 00:37:52,088
булганда, 50 процент коллектив иммунитет кирәк булыр иде.

327
00:37:52,088 --> 00:37:56,330
Хәбәр ителгән 60 яки 80 процент турында шулкадәр генә.

328
00:37:56,330 --> 00:38:01,234
Бу бернинди дә фәнни тикшеренү белән бәйләнеше юк.

329
00:38:01,234 --> 00:38:10,555
Ләкин Фоксның эше дә тулысынча ялган фаразларга
нигезләнгәнлектән, аны монда 2020 елда ике башка тикшеренү

330
00:38:10,555 --> 00:38:15,550
төркеме яңадан исәпләде. Тагын бер кат R кыйммәте 2.

331
00:38:15,550 --> 00:38:20,280
Бер төркем 10 процентка, икенче төркем 20 процентка җитә.

332
00:38:20,280 --> 00:38:29,314
Бу дигән сүз: әгәр сез вакцинацияне киңәш итсәгез, илдәге
кешеләрнең 10–20 проценты аны кабул итәчәк, чөнки алар

333
00:38:29,314 --> 00:38:34,297
моны уйларга теләмиләр, табибка барып, прививка ясаталар.

334
00:38:34,297 --> 00:38:38,709
Мин үз табынымны саклау өчен бернинди мәҗбүр итү
чараларына да, бүтән бернәрсәгә дә мохтаҗ түгелмен.

335
00:38:38,709 --> 00:38:45,147
Әгәр дә авыру хәзер күбрәк йогышлы булса,
бездә кызамык өчен R кыйммәте бик югары –

336
00:38:45,147 --> 00:38:49,186
якынча 15–17 дип бәяләнә, ул хәтта монда да юк.

337
00:38:49,186 --> 00:38:58,580
Шул очракта да алар малларны 80–90 процент дәрәҗәдә саклауга ирешә
алмаслар; иң яхшы очракта гына 60–70 процентка ирешә алырлар.

338
00:38:58,580 --> 00:39:07,007
Вакцинация мәҗбүри булганчы бездә күрсәткечләр инде 80 проценттан
күпкә югары булганга, хәтта бу тикшеренүләр

339
00:39:07,007 --> 00:39:14,647
дә коллектив иммунитетның нәтиҗәле булуы
турында фикерне якламый – әлбәттә, бу бик бәхәсле.

340
00:39:14,647 --> 00:39:17,943
Һәм, күргәнегезчә, бу ветеринария
медицинасыннан алынган термин: «көтүне саклау».

341
00:39:17,943 --> 00:39:21,256
Ярар, бу шикле мәсьәлә...

342
00:39:21,256 --> 00:39:26,718
Шулай итеп, бу эш белән дә аны аклап булмый.

343
00:39:26,718 --> 00:39:33,696
Әмма проблема шунда ки, хәзерге вакцинация темплары белән без
фәкать өлкәннәрнең – мин әйткәнчә, хәзер 20 яшьтән өлкәннәр

344
00:39:33,696 --> 00:39:39,175
барлык очракларның яртысын тәшкил итә – арта баруын
гына түгел, ә шулай ук инфекцияләнгәннәрнең

345
00:39:39,175 --> 00:39:42,814
күбесе хәзер вакцинацияләнгән кешеләр булуын да күрәбез.

346
00:39:42,814 --> 00:39:50,803
Һәр эпидемия очрагында сорасаң, белә аласың –
хакимиятләр бик теләмичә әйтә, ләкин ничек тә булса ачыклана:

347
00:39:50,803 --> 00:39:55,280
зарарланганнарның кимендә 30 проценты вакцинацияләнгән.

348
00:39:55,280 --> 00:40:00,263
Монда нинди дә булса саклаучы тәэсир бар дигән сүз дә булмый.

349
00:40:00,263 --> 00:40:06,460
Берәү мәктәп укучылары арасында кызамык очраклары
турында 18 хисапны карап чыккан иде. Вакцинация

350
00:40:06,460 --> 00:40:10,260
күрсәткечләре 71 дән 99,8 процентка кадәр булган.

351
00:40:10,260 --> 00:40:16,155
Һәм бу ачык: әгәр хәзер, мәсәлән, Германиядә бездә берсе булса –
һәм без чыннан да балалар бакчасы һәм мәктәп

352
00:40:16,155 --> 00:40:21,516
балалары өчен мәҗбүри вакцинация үткәрәбез –
димәк, сорарга да кирәкми дип уйлый аласыз.

353
00:40:21,516 --> 00:40:27,374
Әлбәттә, алар барысы да
вакцинацияләнгән, югыйсә мәктәптә укымаслар иде.

354
00:40:27,374 --> 00:40:33,728
Димәк, бу югары вакцинация күрсәткечләре бернигә дә каршы тормый.

355
00:40:33,728 --> 00:40:42,732
Киресенчә, бу авырулар яңадан барлыкка килә, бигрәк тә
вакцинацияләр үткәрелә дип уйласаң, балалар изоляцияләнми һәм

356
00:40:42,732 --> 00:40:47,755
әле дә башка балалар белән бергә уртак учреждениеләрдә йөри.

357
00:40:47,755 --> 00:40:54,199
Бу кызамыкның тагын да киңрәк
таралуын кузгату ихтималы күбрәк булыр иде.

358
00:40:54,199 --> 00:41:01,999
Бу — Голдман һәм Миллер үткәргән тикшеренү, алар ике
ел дәвамында төрле илләр саны өчен моны төрлечә

359
00:41:01,999 --> 00:41:06,595
исәпләгәннәр. Мәсәлән, монда ул 30 ил өчен исәпләнгән.

360
00:41:06,595 --> 00:41:18,674
Биредә сез X-урында түбәндә балаларның алган вакцинацияләр
санын, ә Y-урында балалар үлем дәрәҗәсен күрә аласыз.

361
00:41:18,674 --> 00:41:28,750
Бу сәбәп-нәтиҗә бәйләнеше түгел, әмма ул бик нык корреляция: R =
0,70, ул 0,1 процент дәрәҗәсендә статистик

362
00:41:28,750 --> 00:41:37,743
яктан әһәмиятле, ягъни илләрдә вакцинация ешрак
үткәрелгән саен балалар үлем дәрәҗәсе югарырак.

363
00:41:37,743 --> 00:41:48,761
Бу очракта сәбәп-нәтиҗә бәйләнешен чыгару мөмкин түгел. Әмма
корреляция югары булса, сәбәп-нәтиҗә бәйләнешен тикшерергә кирәк.

364
00:41:48,761 --> 00:41:51,173
Һәм чынлыкта, киресенчә булырга тиеш.

365
00:41:51,173 --> 00:41:59,522
Балалар күбрәк прививкалар алган саен, алар сәламәтрәк
булырга һәм үлем ихтималы кимергә тиеш. Ләкин бу бәйләнеш юк.

366
00:41:59,522 --> 00:42:06,716
Бу корреляция һичшиксез күрсәтә: вакцинация
балалар сәламәтлеген сакламый, чөнки корреляция

367
00:42:06,716 --> 00:42:11,196
булмаса, сәбәп-нәтиҗә бәйләнеше булдыру мөмкин түгел.

368
00:42:11,196 --> 00:42:17,030
Һәм вакцинацияләрнең балалар сәламәтлеген
яхшыртуга сәбәпче булуы турындагы бу бәйләнеш юк.

369
00:42:17,030 --> 00:42:26,965
Һәм бу вакциналарның чын тәэсирләрен Англиядә GSK
тарафыннан яңа гына үткәрелгән вакцина тикшеренүендә күрергә

370
00:42:26,965 --> 00:42:32,174
була – күзәтү вакыты 42 көн, бу гомумән алганда бик кыска.

371
00:42:32,174 --> 00:42:36,831
Димәк, хроник авыруларны бөтенләй ачыклап булмый.

372
00:42:36,831 --> 00:42:45,000
Ләкин яңа туганнарда бернинди күзәтү тикшеренүе дә
үткәрелмәгән; аларны тикшеренү кысаларында вакцинацияләгәннәр.

373
00:42:45,000 --> 00:42:50,977
Димәк, бу инде бик җитди әхлакый борчу тудыра торган мәсьәлә.

374
00:42:50,977 --> 00:42:59,300
Балаларның илле проценты – бу дөньяга
рәхим итү буларак – теләнмәгән ян тәэсирләр.

375
00:42:59,300 --> 00:43:08,564
Көндәлек тормышларында 6,1 процент кеше зыян
күргән. 2 процент кеше җитди ян эффектлар кичергән.

376
00:43:08,564 --> 00:43:15,625
Һәм боларның барысы да балаларны киләчәктә
сакларга тиеш булган вакцинация өчен иде.

377
00:43:15,625 --> 00:43:20,017
Балаларның 10 проценты ашыгыч
ярдәм бүлмәсенә барырга мәҗбүр булды.

378
00:43:20,017 --> 00:43:25,892
Шуңа күрә без вакцинация ясыйбызмы? Мондый
тикшеренүләр үткәреләме? Бу мөмкин түгел!

379
00:43:25,892 --> 00:43:32,336
Әгәр дә нинди дә булса вакцинация турында уйласак, минемчә, ул
бары тик бик сирәк очракларда гына кешегә

380
00:43:32,336 --> 00:43:38,923
кайбер зыян китерү ихтималы булганга гына карала
ала, һәм бу ихтималны тулысынча кире кагып булмый.

381
00:43:38,923 --> 00:43:46,571
Ләкин аларның шулкадәр киң таралуын исәпкә алганда,
аларның нинди куркыныч матдәләр икәнлеген генә уйларга кала.

382
00:43:46,571 --> 00:43:57,200
Әгәр дә сез озаграк карасагыз, 180 көннән соң
3,4 процентта яңа хроник авырулар барлыкка килгән.

383
00:43:57,200 --> 00:44:01,855
Киләсе елларда бу балаларга нәрсә
булачагын фаразлау мөмкин түгел.

384
00:44:01,855 --> 00:44:12,337
Шулай итеп, нәтиҗәне йомгаклап әйтик: кызамык — балачакның
борынгы авыруы, ул өлкәннәргә сирәк йога иде. Хәзер бу үзгәрде.

385
00:44:12,337 --> 00:44:23,578
Ләкин дәваламыйча калдырылса, балаларда ул җитди
катлаулар тудырырга яки үлемгә китерергә мөмкин түгел.

386
00:44:23,578 --> 00:44:32,764
Һәм шулай итеп, ул гомернең соңрак чорында
сәламәтлеккә уңай йогынты ясый ала торган хәл.

387
00:44:32,764 --> 00:44:43,049
Сез кызамыкка каршы иммунитетка ия генә түгел, ә күп кенә
башка авыруларны йоктыру куркынычы да сизелерлек кимрәк.

388
00:44:43,049 --> 00:44:50,375
Һәм шуңа күрә «саклаучы вакцинация» дип аталган,
ниндидер саклау тәэмин итәргә тиешле чара чынлап та

389
00:44:50,375 --> 00:44:54,265
кызамык яки башка авыруларга карата җитди карала алмый.

390
00:44:54,265 --> 00:45:02,919
Чөнки бу барлык вакцинацияләр көтелмәгән җитди
авыруларга һәм хәтта үлемгә китерергә мөмкин.

391
00:45:02,919 --> 00:45:12,252
Вакцинация лоббистлары әйткәнчә бу хәл сирәк булса
да, шәхси очракларда куркынычны фаразлау мөмкин түгел.

392
00:45:12,252 --> 00:45:21,190
Һәм бөтен бу фикер алышуда – шул исәптән COVID-19ка каршы мәҗбүри
вакцинация мәсьәләсендә дә – югалган нәрсә шунда: терапевтик

393
00:45:21,190 --> 00:45:30,153
чаралардан аермалы буларак, без һәрвакыт сәламәт кешеләрне
дәвалау турында сөйлибез. Һәм бу таләпләрне бик югары куя.

394
00:45:30,153 --> 00:45:42,220
Әгәр сез хәзер кызамыкка каршы вакцинацияне мәҗбүри итсәгез
һәм шуңа таянсагыз, җәмгыять ахмаклар җәмгыятенә әйләнәчәк.

395
00:45:42,220 --> 00:45:52,542
Шилдбургерлар шәһәр диварыннан үләнне алып ташларга тырыштылар
һәм аны сыер аша алачак дигән фикергә килделәр, ләкин сыерны

396
00:45:52,542 --> 00:46:00,682
ничек диварга мендерергә белмәделәр. Аннары сыерны
аркан белән мендерергә дигән зирәк идея килде.

397
00:46:00,682 --> 00:46:06,105
Кызганычка каршы, сыер өскә менгәч, ул асылып калды.

398
00:46:06,105 --> 00:46:13,596
Һәм бу, нигездә, кызамыкка каршы
вакцинация белән бездә булган шул ук хәл.

399
00:46:13,596 --> 00:46:14,882
Игътибарыгыз өчен рәхмәт.