דעם 1טן מערץ 2020 איז אין דײַטשלאַנד אַרײַן אין קראַפֿט דער אַזוי־גערופֿענער געזעץ פֿון שײַדוועש־שוץ.
אלס טייל פון דער פארפליכטונג צו צושטעלן באַווייַז פון שוץ קעגן די מעזעלן, האָבן עלטערן די מעגלעכקייט צו באַזוכן אַ
קאָנסולטאַציע מיט דער צוגעבונדענער געזונטהייט־אויטאריטעט.
די באַראַטונגען צילן צו איבערצײַגן די עלטערן וועגן דער נייטיקייט פֿון דער אַזוי גערופֿענער מילצ׳עס־אימוניזאַציע.
אויסזאָגונגען אַזוי ווי "די וואַקסינאַציע וועט שאַטן אײַער קינד ווייניקער ווי אויב עס כאַפּט די מאַסערן", "די מאַסערן זענען אין
אַ ירידה זינט דער אײַנפֿירונג פֿון דער וואַקסינאַציע", "אײַער קינד וועט נישט כאַפּן די מאַסערן ווײַל אַלע אַנדערע זענען
געוואַקסינירט", "די וואַקסינאַציע טראָגט בײַ צו הערד־אימוניטעט [(=הערד־אימוניטעט: אַ קהילה איז (גראָב) באַשיצט פֿון
אַן אָנשטעקיקער קרענק.)!" און "עס איז אַלעס וויסנשאַפֿטלעך!"
אין זײַן הײַנטיקער און אינפֿאָרמאַטיווער פּרעזענטאַציע, ד״ר גערד רױטער, באַשטעטיקט אַז פילע טענות פֿון אַזוי גערופענע
אַדװייזערס פֿאַר מעזעל־וואַקסינאַציע זענען אומגרונדלעך, און דערקלערט פֿאַר וואָס קינדער־קראַנקייטן זענען וויכטיק.
"משפּת, ווי אַנדערע קינדערקרענק, פירט צו דעם אַז פילע חולאות שפּעטער אין לעבן ווערן ווייניקער געוויינטלעך."
דאָס מיינט אַז, אין אַלגעמיין, די דורכגיין פֿון קינדערקרענקן דינט צו באַשיצן די געזונטהייט.
עס איז דעריבער זיכער אַז שטאַמערן און בעט־ווייַזן, למשל, קענען פֿאַרשווינדן בײַ קינדער, נאָך זיי האָבן געהאַט די מעזליז.
עס זענען איצט באריכטן אַז 32 כראָנישע חולאות פֿאַרבעסערן זיך אָדער פֿאַרשווינדן נאָך אַ מעזלינג־אינפֿעקציע.
פֿאַר פילע יאָרן האָט דער קינדער־שפּיטאָל אין באַזעל באַוווּסט אָנגעשטעקט פּאַציענטן מיט נעפֿראָטישן סינדראָם, אַ נירן־קרענק,
מיט מאַסלען, ווײַל מען האָט געוואוסט אַז נאָך אַ מאַסלען־אָנשטעקונג פֿאַרשווינדט דער נעפֿראָטישער סינדראָם אָן
קיין באַהאַנדלונג, וואָס מען האָט פֿאַר יאָרן פֿריִער פּרוּווט.
שפּעטער אין לעבן איז מולטיפּלע סקלעראָז אויך פיל ווייניקער געוויינטלעך בײַ מענטשן וואָס האָבן געהאַט
קינדערקרענקן ווי מאַסלען, ווי בײַ די וואָס האָבן זיי נישט געהאַט אָדער זענען געוועקסינירט געוואָרן.
און מיר ווייסן אויך פֿון דער דריטער וועלט אַז קינדער דאָרט זענען ווייניקער אָנפֿאַליק צו פּאַראַזיטאַרישער אינפֿעסטאַציע
און מאַלאַריע אויב זיי האָבן געהאַט קינדער־רויטעך ווי קינדער.
עלטערן הערן דאָס כּמעט קיינמאָל נישט!
נעמט די צײַט צו קוקן די גאַנצע פּרעזענטאַציע פֿון ד״ר גערד רױטער און אינפֿאָרמירט עלטערן, אײַער געזונטהייט־אָטאָריטעט,
דאָקטוירים אָדער פּאָליטיקער אין אײַער געגנט.
אַ דאַנק פֿאַר דער הקדמה.
יאָ, מען ליגט אונדז אין פילע וועגן, ווי דו האָסט געזאָגט:
מיר ווערן געליגנט אין געשיכטע, אין מעדיצינישער געשיכטע, אָבער אויך ווידערהאָלט וועגן פאַקטן וועגן הײַנטצײַטיקער מעדיצין.
יענע וואָס האָבן נאָך אַלץ נישט געוואָלט גלייבן, האָבן מיט קוראָנאַ צום שפּעטסטן געזען, אַז די
אָפֿיציעלע אינפֿאָרמאַציע איז טאַקע נישט צו פֿאַרטרויען.
און דאָס איז שוין אַ לאַנגע צײַט אמת פֿאַר אַלץ וואָס מען זאָגט וועגן וואַקסינאַציעס.
און דערפֿאַר וויל איך הײַנט רעדן וועגן דער מילצ׳עס־וואַקסינאַציע און דער מילצ׳עס־קרענק, וואָס איז געוואָרן אַ ווארענונגס־צייכן,
ווי אויב מילצ׳עס וואָלט געווען אַ שרעקלעך ערנסטע קרענק, וואָס אָפֿט פירט צו ערנסטע קאָמפּליקאַציעס און אפילו צום טויט.
און... – נאָר אַ רגע, איך דאַרף איבערגיין צו דער פּרעזענטאַציע ביז דאָס גייט אַוועק, יאָ, אָקעי.
אַזוי, פֿון אָנהייב אָן, יאָ – ...וואָס איז, כמובן, אַ צושטאַנד וואָס אין אָנהייב האָט פֿאַר אַלעמען אַ
ביסל דראַמאַטישן אַספּעקט צוליב די הויט־סימפּטאָמען.
עס איז קלאָר אַז עמעצער איז קראַנק ווען הויכע טעמפּעראַטורן פּאַסירן.
אָבער דאַן הייבט עס טאַקע אָן מיט די גאָר אומצוטרויִווערדיקע אינפֿאָרמאַציע וואָס ווערט פֿאַרשפּרייט דורך די
מעדיע און, ליידער, אויך דורך אָפֿיציעלע אינסטיטוציעס, אַרײַנגערעכנט די וועלט־געזונטהייט־אָרגאַניזאַציע.
נאָר לעצטנס האָט די וועלט־געזונטהייט־אָרגאַניזאַציע (WHO) אַרויסגעגעבן אַ מעלדונג, אין וועלכער זי האָט געזאָגט, אַז די
סיטואַציע איז דראַמאַטיש, נעמלעך אַז די אויסברוכן פֿון קינדער־שחפת אין לענדער אַרום דער וועלט זענען
געשטיגן פֿון 36 אויף 57, אַ העכערונג פֿון 50 פּראָצענט.
און עס וואָלטן געווען 10.3 מיליאָן פֿאַלן פֿון די פּאָקס אויפֿן פּלאַנעט, מיט 107,500 טויטן.
עס איז גענוג צו לאָזן אײַך אַ ביסל פֿאַרווירערט, ווײַל די RKI האַלט צו פֿאַרשפּרייטן אַ ציפֿער – צו וועלכער
מיר וועלן שפּעטער צוריקקומען – וואָס איז אויך נישט ריכטיק: איין טויט פּער 1,000 פאַלן פֿון מעסלעס.
אָבער אויב מען רעכנט, איז דאָס איין טויט פֿאַר יעדע 100 פאַלן פֿון מעזליז. ווי קען דאָס זײַן?
און די גאַנצע געשיכטע ווערט נאָך מער אינטערעסאַנט, ווען מען קוקט אויף די לעצטע שליסל־אינפֿאָרמאַציע פֿון דער WHO.
אין די לעצטע 25 יאָר האָט די וואַקסינאַציע געראַטעוועט די לעבן פֿון 60 מיליאָן מענטשן.
אויב איר זאָגט, למשל, 100,000 טויטן פּער יאָר, 25 יאָר, וואָלט דאָס געווען 2.5 מיליאָן טויטן.
און ווי קען אַ וואַקסינאַציע האָבן געראַטעוועט 60 מיליאָן לעבן?
אַזוי, גאַנץ קלאָר, עפּעס איז נישט ריכטיק.
און אויב איר נעמט זיך די צײַט דורכצולייענען די דעטאַלירטע פּובליקאַציע פֿון דער וועלט־געזונטהייט־אָרגאַניזאַציע, וועט איר
זען אַז די אָרגאַניזאַציע האָט זיך נישט פֿאַרלאָזט אויף די אָבסערוואַציע־דאַטן, נאָר דערקלערט אין
דער פּובליקאַציע אַז די דאַטן זענען געווען אומגענוג.
און אַזוי האָבן זיי פּערזענלעך די דאַטן אָנגענומען און זיי דורך אַ קאָמפּיוטער־פּראָגראַם
סימולירט, נעמלעך אַ פּראָגראַם מיטן נאָמען "מייזעלס CFR".
און דער פּראָגראַם האָט קלאָר נישט אַרײַנגענומען איין טויט פּער טויזנט, נאָר איין טויט פּער הונדערט. און אַ פּאָר אַנדערע הנחות.
אין יעדן פאַל איז די גאַנץ צאָל פֿון די מעזלינג־פֿאַלן וואָס דאָ באריכטעט זענען גאָר נישט פּינטלעך.
און דאָס געלט אויך, אויב מיר קוקן אויף עס אויף אַ ביסל קלענערער מאָס, צו אייראָפּע.
דערמיט זאָל מען אפֿשר ווידער מאָל קלאָר מאַכן, אַז אייראָפּע איז פֿאַר דער וועלט־געזונטהייט־אָרגאַניזאַציע נישט
אייראָפּע, נאָר דווקא די אייראָפּע פֿון די מערבדיקע מאַכטן.
עס אַרײַננעמט גרינלאַנד, אייראָפּע ציט זיך ביזן בערינג־שטרייט, אַלץ ביז וואלאַדיװאָסטאָק, און מען קען אויך זען קליין
ישראל, וואָס טאַקע האָט גאָרנישט צו טאָן מיט אייראָפּע, אָבער איז אויך אַרײַנגערעכנט אין דער אייראָפּעיִשער געגנט.
אַזוי, אויב איר לייענט קאָפּ־שורות ווי "דראַמאַטישע העכערונג אין מעזעל־פֿאַלן אין אייראָפּע", קען זײַן אַז עס זענען געווען אַ פּאָר
מער פֿאַלן אין ישראל אָדער ערגעץ אַנדערש אין אַ קליין לאַנד.
אָבער דאָס וואָלט געווען "אייראָפּע", נישט די לענדער פֿון דער אייראָפּעיִשער פאראייניקונג.
אָבער וואָס טאַקע פּאַסירט אין דער אייראָפּעישער פאראייניקונג?
אין 2023 זענען געווען 2,361 פֿאַלן פֿון די פּוקעס אין 30 אייראָפּעיִשע פאראייניקונג לענדער.
אַ אינצידענץ פֿון 5.2 פּער 1 מיליאָן איינוואוינער.
אַזוי איז עס טאַקע נישט אַ געוויינטלעכע קרענק, נאָר, ווי מיר ווייסן אין מעדיצין, אַ זייער זעלטענע קרענק.
בײַזונדערס ווען מען פֿאַרגלייכט עס מיט דער דעפֿיניציע וואָס די אייראָפּעישע פאראייניקונג האָט באַשטימט פֿאַר
זעלטענע קראַנקייטן לטובֿת דער פֿאַרמאַסיוטישער אינדוסטריע.
נאָך אַלעס, עס איז געווען די פֿאַרמאַסיוטישע אינדוסטריע וואָס האָט עטלעכע יאָר צוריק געפֿאָדערט אַז זי זאָל אין דער ערשטער
אָרט זײַן פאַראַנטוואָרטלעך פֿאַר מעדיצינען פֿאַר זעלטענע חולאות.
איר דאַרפֿט ספּעציעלע באַדינגונגען, און דאַן האָט איר געמוזט געפֿינען אַ דעפֿיניציע – וואָס איז אַ זעלטענע קרענק?
אַ זעלטענע קרענק אין דער אייראָפּעישער פאראייניקונג איז אַזאַ וואָס באַטרעפֿט נישט מער ווי פינף פֿון יעדע 10,000 מענטשן.
לאָמיר קוקן אויף די מעסלען.
מעסלען וואָלט נאָך שטענדיק געווען אַ זעלטענע קרענק אין אייראָפּע, אפילו אויב אין דײַטשלאַנד מיר וואָלטן נישט געהאַט
אַרום 50 ביז 500 פאַלן פּער יאָר, נאָר 41,500 פאַלן פֿון מעסלען.
אפילו דעמאָלט וואָלט עס נאָך געווען אַ זעלטענע קרענק.
דאָס מיינט אַז די רעאַליטעט איז אַז די מעזעלן איז טאַקע אַ זייער זעלטן קרענק.
און דאָס זענען די ציפֿערן וואָס מיר איצט האָבן, פֿון 2001 ביז 2018.
איר קענט עס קלאָר זען אויף דער לינקער זײַט: אין 2001 זענען געווען 6,000 פאַלן, אין 2008 זענען געווען 500.
און איצט, אין 2020, ווען די פֿאַרפֿליכטעטע וואַקסינאַציע איז איינגעפֿירט געוואָרן, זענען געווען 50 פֿאַלן.
דאָס מיינט אַז מיר רעדן דאָ וועגן אַ זייער קליינער צאָל פֿאַלן.
און עס איז אויך אינטערעסאַנט, אַז איצט, אין 2020, זענען געווען 50 פֿאַלן פֿון פֿאַרפֿליכטעטער וואַקסינאַציע... –
וואָס איז למעשׂה דער ריכטיקערער טערמין, ווײַל מע טאָר טאַקע נישט רעדן פֿון אַ פֿאַרפֿליכטונג.
עס איז אַ ביסל ווי צו דערפֿילן אַ חובה. עס איז אַ צווינג.
אָבער לעגאַל געזאָגט, וואָס טאַקע דאָ אויסגעדריקט ווערט, איז דער צווינג צו וואַקסינירן.
וווּ מען מוז זאָגן אַז די אַנטוויקלונג אַליין אין די לעצטע צוואַנציק יאָר ווייזט
וווּ די אָביעקטיווע נויטיקייט דערפֿאַר ליגט.
די מערסט אויפֿפֿאַלנדיקע ענדערונג אין די לעצטע 20 יאָר איז געווען דער אַראָפּגאַנג פֿון 6,000 צו
766 צווישן 2001 און 2003. און וואָס איז דאָרט געשען?
די וואַקסינאַציע־ראַטע האָט זיך נישט געענדערט. עס איז נישט געווען קיין צווינג צו וואַקסינירן.
ניין, וואָס איז געשען איז אַז די פֿאַרפֿליכטונג צו מעלדן פאַלן פֿון מעזעלן איז אַרײַנגעפֿירט
געוואָרן, וואָס אויפֿן ערשטן בליק שיינט אַבסורד.
דאָס מיינט אַז אויב איך צווינג די דאָקטוירים צו מעלדן די פאַלן פֿון מעזעלן צו די געזונטהייט־אויטאריטעטן, פאַלט
די צאָל פֿון פאַלן צו צען פּראָצענט. ווי קען דאָס זײַן?
די איינציקע דערקלערונג, לויט מיין מיינונג, איז אַז דאָס זענען מסתּמא די אמתע ציפֿערן.
אָבער די פֿריִערדיקע ציפֿערן, נעמלעך 6,000 און אפילו העכער אין די 1990ער יאָרן, זענען קיינמאָל נישט געווען פּינטלעך.
זיי זענען קלאָר אויסגעטראַכט, ווײַל ווי אַנדערש קען מען דערקלערן, אַז אין דעם מאָמענט ווען מען באַשטראָפֿט
דאָקטוירים פֿאַרן נישט מעלדן די קראַנקייט צו די געזונטהייט־אויטאָריטעטן, פֿאַלט די צאָל פֿאַלן פּלוצלינג?
דאָס קען נישט זײַן אמת. אַזוי, ווי מיר האָבן געזען אין אַנדערע פאַלן, מוזן מיר אָננעמען אַז די ציפֿערן זענען דעקאַדעס
לאַנג דערפֿונדן געוואָרן דורך דעם ראָבערט־קאָך־אינסטיטוט.
זינט דער מעלדונג־פֿאָדערונג איז אין קראַפֿט געטראָטן, איז אַן אַנדערע פֿענאָמענע אויפֿגעטראָטן וואָס ווערט
נישט אָפּגעשפּיגלט אין די ציפֿערן, נעמלעך אַז די דורכשניטלעכע עלטער פֿון די מעזעל־פֿאַלן שטיגט.
הײַנטצײַטיק איז די העלפֿט פֿון אַלע פֿאַלן פֿון קינדערקרענק בײַ מענטשן איבער 20 יאָר אַלט.
דאָס מיינט אַז עפּעס האָט זיך געענדערט. און מען מוז אויך אָננעמען אַז עס איז אַ סיבה־פֿאַרבאַנד מיט די וואַקסינען.
פֿאַר יאָרהונדערטער איז די מעזעלן נישט געווען אַ קרענק וואָס האָט באַטראָפֿן דערוואַקסענע.
דאָס זענען געווען זייער זעלטענע פאַלן. למעשה, איז דאָס געווען אַ אָנהייב־פּראָבלעם.
אויב דאָס איז נישט מער דער פאַל, דאַן מוז זײַן אַ השפּעה־פֿאַקטאָר.
און דער איינציקער השפּעה־פֿאַקטאָר וואָס איז דערווייַל גלייביק איז די דורכפֿירונג פֿון וואַקסינאַציעס.
אין יעדן פאַל איז די גאַנץ סיטואַציע אַז די קרענק איז זייער זעלטן.
און אויב מען רעכנט אַז אַ דורכשניטלעכער דאָקטער האָט אין 30 יאָר פּראַקטיק אַ גאַנץ פֿון בערך 200,000
פּאַציענט־קאָנטאַקטן, דאַן וואָלט אַ נאָרמאַלער דאָקטער מוזן אַרבעטן 150 יאָר צו זען אַ איין פאַל פֿון מאַסערן.
אָבער דאָס ווערט אויסגעטײַטשט ווי אַ "ספּעציעלער געזונטהייט־ריזיק".
דאָס איז די גראָטעסקע זאַך, ווײַל דער געזעץ וועגן אינפֿעקציע־שוץ באַשטימט אַז אַ סכנה פֿון איבערטראָגן איז אַ איבערטראָגלעכע קרענק
וואָס, צוליב קליניש שווערע פאָרמען פֿון פּראָגרעסיע און איר אופֿן פֿון פֿאַרשפּרייטן, קען
שטעלן אַ ערנסטע סכנה פֿאַר דער אַלגעמיינער ציבור.
די פֿראַגע איז, ווי קען מען דאָס טאָן פֿאַר אַ קרענק וואָס איז זייער זעלטן און, לויט די אָפֿיציעלע
דאַטן, זייער זעלטן האָט אַ שווערן אָדער טויטלעכן גאַנג?
דאָס איז טאַקע נישט מעגלעך. אָבער דער אָפּטייל פֿון דעם געזעץ פֿאַר אינפֿעקציע־שוץ איז גענוצט געוואָרן צו רעכטפֿערטיקן
אומדירעקטע צווינג צו מעזעל־וואַקסינאַציע אין דײַטשלאַנד.
נישט אַלע ווערן באַטראָפֿן. ווי איך קען זען דאָ אויף די מאָניטאָרן, רובֿ פֿון זיי זענען געבוירן
געוואָרן איידער 1971, אַזוי צו זאָגן, און דערפֿאַר נוצן זיי פֿון דער חן פֿון פריערדיקער געבורט.
מען וואָלט דאַן אָנגענומען אַז עמעצער וואָלט געווען אימיון.
אָבער יעדער וואָס איז געבוירן געוואָרן נאָך דעם 31סטן דעצעמבער 1970 מוז צושטעלן אַ באַווייַז אַז ער האָט שוין געהאַט די מעזעלן,
אָדער אַז ער וואָלט אַנדערש געווען געװאַקסינירט קעגן די מעזעלן.
דאָס געלט פֿאַר קינדער אין קינדערגאָרטן און שול, אָנגעשטעלטע פֿון קהילה־אײַנריכטונגען, די געבוירענע
אין 1971 אָדער פֿריִער, און אַלע געזונט־אַרבעטער.
ווײַל מען נעמט אָן, אָדער לכל־הפּחות ווײַזט אָן, אַז אין די דאָזיקע קהילהשע אײַנריכטונגען איז
פֿאַראַן אַ באַזונדערס הויכע סכּנה פֿון די שװעסטע.
און דו מוזסט אַ קוק טאָן צי דאָס בכלל צוטריט.
לויט אינפֿאָרמאַציע פֿונעם פֿעדעראַלן ראַט אין 2020, מוזן אַ סך־הכּל פֿון 11 מיליאָן מענטשן אין דײַטשלאַנד
באַווײַזן, אַז זיי זענען אימון קעגן די שװעסטערונג, אָדער דורך אַ קראַנקייט אָדער דורך וואַקסינאַציע.
דער פאקט אַז דער באַווייַז פֿון אימיונאַטעט קעגן אַ ווירוס־קרענק איז אַ גאַנץ אומקלאָרע זאַך, איז אַ
אַנדערע מעשׂה, וואָס מיר וועלן באַהאַנדלען אַ ביסל שפּעטער.
אָבער לאָמיר אַ קוק טאָן אויף דעם: צווישן 2014 און 2018 זענען געווען 430 אויסברוכן פֿון מעזעלן מיט 3,178 פאַלן פֿון מעזעלן,
נאָר אַ פֿערטל דערפון האָט זיך געשען אין די קהילה־אײַנריכטונגען, וווּ די אָנגעשטעלטע מוזן צושטעלן אַ בײַװײַז פֿון אימוניטעט.
די אַנדערע 75 פּראָצענט פֿון די פאַלן זענען פּאַסירט אין ערטער וווּ וואַקסינאַציע נאָך איז נישט פֿאַרפּליכטעט.
דאָס ווייזט אויך אַז וואָס די אַזוי גערופענע עקספּערטן־קאָמיטעטן, דער רובערט־קאָך־אינסטיטוט, סטיקאָ און די געזונטהייט־אויטאריטעטן
דאָ דורכפֿירן, איז ווײַט פֿון אַ ראַציאָנאַלן צוגאַנג.
די גאַנץ סיטואַציע איז מסתּמא גוט באַקאַנט.
משותּת איז געווען פיל מער געוויינטלעך. דאָ זענען די טויטן פֿון משותּת.
דערפֿאַר רעפֿעריר איך זיך צו דער צאָל טויטע און נישט צו דער גאַנצער צאָל פֿאַלן, ווײַל, ווי איך האָב פריער דערקלערט, איז
די מעלדונג־פֿאָדערונג ערשט אין 2001 אַרײַנגעפֿירט געוואָרן.
פריער איז נישט געווען קיין באַריכט־פֿאָדערונג. דאָס מיינט אַז די פאַקטישע צאָל פֿאַלן פריער איז נישט טאַקע באַקאַנט.
ווײַל, ווי ווײַטער צוריק אין צײַט מען גייט, איז עס געווען יחסֿן געוויינטלעך אַז פֿיל מענטשן וואָס האָבן
געהאַט די מעזעלן, האָבן בכלל נישט געזען קיין דאָקטער.
ווען איך האָב ווי אַ קינד קינדער־רויטעך געהאַט, בין איך אויך געבליבן אין שטוב.
דאָס איז געווען די דיאַגנאָז פֿון דער מוטער, און זי האָט געזאָגט: "איצט וועסטו נאָר בלײַבן אין בעט פֿאַר אַ
פּאָר טעג, און דערנאָך וועסטו ווידער אויפשטיין ווען דו ביסט געזונט." און דאָס איז געווען אַלץ.
פֿאַרשטייט זיך, דאָס ווערט נישט געוויזן אין די סטאַטיסטיק. דערפֿאַר זענען טויטן.
אָבער עס ווײַזט זיך אַז אין די 1960ער יאָרן זענען געווען צווישן 100 און 200 געמיינטע טויטן פֿון מעזעלן.
איך זאָג לכאורה, ווײַל די סיבה־און־תוצאה־פֿאַרבינדונג איז בשום־אופן נישט זיכער.
און ווען די מעסלעס־וואַקצין איז צום ערשטן מאָל אַרײַנגעפֿירט געוואָרן אין 1974, און דערנאָך אין 1976 איז די
קאַמפּאַניע צו עלימינירן מעסלעס פֿאַרשטאַרקט געוואָרן, זענען די ציפֿערן שוין דראַמאַטיש אַראָפּגעפֿאַלן אונטער 40.
דאָס מיינט אַז דער טרענד צו אַ שטענדיקן אַראָפּגאַנג אין פאַלן פֿון מאַסערן און טויטן
פֿון מאַסערן איז שוין געווען דאָ איידער דעם.
עס איז בכלל נישטאָ קיין סיבה־פֿאַרבונד צווישן די וואַקסינאַציעס און דעם.
אָבער עס איז נאָך עפּעס אינטערעסאַנט וועגן די סטאַטיסטיק.
טראַכט ווידער וועגן דעם RKI־דערקלערונג: איין טויט פּער טויזנט פאַלן.
אין די 1960ער און 1970ער יאָרן, איידער די אײַנפֿירונג פֿון דער מאַסערן־וואַקסינאַציע, האָבן מיר געהאַט 800,000 געבורטן.
דאָס מיינט אַז פֿון די 800,000 געבורטן, אויב אַלע זײַנען געווען געװאַקסינירט אָדער אויב די שײַנדל־טויט־ראַטע וואָלט געווען 0.1%,
דאַן וואָלטן משמעותדיק מער קינדער געשטאָרבן פֿון שײַנדל, ווײַל שײַנדל איז געווען אַ יחס־ווייז
געוויינטלעכע קינדער־קראַנקייט וואָס רובֿ קינדער האָבן געהאַט.
און דאַן וואָלטן נישט געווען צו ווייניק טויטן פֿון 50, 100 אָדער 150, אויב איין פֿון אַ טויזנט קינדער
וואָס האָבן געהאַט מעזעלן טאַקע וואָלט געשטאָרבן.
אַזוי זעען מיר דאָ ווידער אַז די ציפֿערן ווערן זייער פֿרײַ געשפּילט, נעמלעך די ציפֿער פֿון איין אויף טויזנט, וואָס קען נישט
ווערן באַשטעטיקט פֿאַר אינדוסטריעלע לענדער לויט די גאַנץ דאַטן וואָס זענען געזאַמלט געוואָרן איבער די לעצטע פּאָר דעקאַדעס.
און דער פֿעדעראַלער קאָנסטיטוציאָנעלער געריכט האָט אין זײַן באַשלוס אָנגענומען אַ פאַרהעלטעניש פֿון איין צו צען טויזנט.
לפחות אין די לעצטע פּאָר יאָר פֿון 2018 ביז 2024, די צאָל פֿון מעזעל־פֿאַלן, אַרײַנגערעכנט טויטן און שטענדיקע
שאָדן, מיט מעזעל אויף לינקס און רובעאָלאַ אויף רעכטס, זענען די אָפיציעלע ציפֿערן פֿון דער RKI.
אַזוי זעט איר, אין זעקס יאָר, קיין טויטפֿאַלן, קיין שטענדיקער שאָדן.
אַזוי איז דאָס נישט אַ קרענק וואָס קען אויף קיין אופֿן שטעלן אַ סכּנה פֿאַר דער אַלגעמיינער פּובליקום.
דאָס מיינט אַז די אַפּליקאַציע פֿון דער אינפֿעקציע־קאָנטראָל־קלאַוזול, וואָס איז פריער געוויזן געוואָרן,
קען נישט ווערן אויסגעפֿירט פֿון די ציפֿערן אין גאַנצן.
אויב מיר קוקן ווייטער צוריק, פֿון 7,092 פאַלן פֿון מאַסלען זענען דריי טויטן טאַקע געמאלדן געוואָרן ווי דורך מאַסלען.
אָבער פֿאַרשטייט זיך, די פֿראַגע איז, צי איז די מאַסעלס טאַקע געווען די סיבה?
איך קען נאָר טענהן אַז אויב די מעזעלן האָבן זיך ספּאָנטאַן אַנטוויקלט און עמעצער איז
געשטאָרבן אָן קיין אויסערלעכן השפּעה פֿון באַהאַנדלונג.
איך קען זאָגן אַז, יאָ, קלאָר, די מעזעלן איז געווען דער טויטברענגער פֿאַר מענטשן.
אָבער ווי באַלד איך באַהאַנדל און אויך באַהאַנדל מיט ריזיקן, איז עס זיכער אַנדערש.
דאַן האָב איך שטענדיק די מעגלעכקייט אַז עמעצער קען געשטאָרבן זײַן פֿון דער
אונטערליגנדיקער קרענק, אָבער אויך פֿון דער באַהאַנדלונג.
און דעמאָלט ווערן אויך אינוואַזיווע סובסטאַנצן גענוצט, אפילו אין פאַל פֿון די מעזעלן, אויב דער
צושטאַנד פֿון דעם קינד ווייטער פֿאַרשלעמערט זיך.
טראַכט נאָר ווי מיר האָבן דאָס געהאַט אין די פארייניקטע שטאַטן, וווּ זיי האָבן געזאָגט
אַז עמעצער איז געשטאָרבן פֿון קינדער־מעזעלן.
יאָ, אַזאַ קינד ווערט ווענטילירט. עס איז קלאָר געוואָרן אַז די קראַנקייט האָט אויסגעזען גאָר אַנדערש.
אָבער אויב איך ווענטאַליר עמעצן, וואָס מיינט אַז איך באַשעדיר זיי מיט אָפּיאָידן, איך רעלאַקסיר זיי, אפֿשר געב איך זיי רעמדעסיוויר
– אין אַנדערע ווערטער, עטלעכע אומבאַקאַנטע אַנטיוויראַלע מעדיקאַמענטן מיט ערנסטע זייַט־ווירקונגען – דאַן אין יעדן פאַל.
אָבער איך דאַרף בכלל נישט אַזוי ווייַט גיין.
נו, הײַנט איז עס אַ געוויינטלעכע פּראַקטיק, בפרט אין שפּיטאָלן, גלייך אַראָפּצוברענגען אפילו אַ קליינעם פֿיבער.
און בפרט ווען דער פֿיבער מיט די מעסלען ווערט העכער, נוצט מען אַנטיפּירעטיקס.
און נישט מיט קאַלב־וואַפּס אָדער אפֿשר מיטן גוטן אַלטן אַספּירין, נאָר הײַנט, אפילו פֿאַר קינדער, נעמט מען
שטאַרקערע מיטלען, למשל דיקלאָפֿענאַק אָדער איבופּראָפֿען.
און דאָ, אין דער אַרציימעטל־טעלעגראַם (מעדיצין־טעלעגראַם), קען מען לייענען אין די פּאַקעט־אינסערטס אַז די צוויי סובסטאַנצן,
וואָס ווערן גענוצט צו רעדוצירן פֿיבער, קענען גורם זײַן קאָפּווייטיק, נעאַזע, ברעכן און אפילו אַסעפּטישן מענינגיטיס.
אין אַנדערע ווערטער, מענינגיטיס איז וואָס מען באַטראַכט ווי אַ טויטברענגנדיקע קאָמפּליקאַציע אָדער גורם פֿון אַ שווערן קורס פֿון
מאַסלען, וואָס פֿירט צו מענינגיטיס און דערנאָך צו ענצעפֿאַליטיס.
און דאָס איז מעגלעך נאָר דורך די מעדיקאַמענטן, למשל.
און איך ווייס נישט פֿון קיין איין פאַל, וווּ, אין פאַל פֿון טויט, איז געמאכט געוואָרן אַ פּרוּוו צו אונטערשיידן צי
די ווירקונגען פֿון דער טעראַפּיע האָבן געשפּילט אַ ראָלע.
דאָס איז אויטאָמאַטיש; מען דערקלערט אַז די מעזעלן האָבן עמעצן געטאָדעט.
און צום סוף וועט מסתּמא אַרויסקומען אַז קיינער האָט קיינמאָל נישט געשטאָרבן פֿון די מעזלינגען.
עס זענען אַ פּאָר שטודיעס וואָס קלאָר באַשטעטיקן אַז אָן פֿיבער־רעדוקציע קען דער גוף זייער גוט זיך אָפּהאַנדלען
מיטן נאַטירלעכן גאַנג פֿון דער קראַנקייט, לפחות בײַ קינדער.
און אַז דער הויכער פֿיבער בײַם סוף פֿון דער קראַנקייט איז גאָר נייטיק צו ברענגען אַ באַשטימענדיקע היילונג.
און איך וואָלט אויך געוואָלט ציטירן אוניווערסיטעט־פּראָפֿעסאָר גראַנינגער, וואָס עטלעכע פֿון
אײַך, אויב איר זענט עסטרײַכער, קענט באַקענען.
פּראָפֿעסאָר גראַנינגער, וואָס, צופֿעליק, לעבט נאָך הײַנט, אַ פֿריִערדיקער קאָלעגע בײַם AKH אין װיענע,
וואָס במשך 30 יאָר איז געווען אַ וועלט־באַרימטער מומחה פֿאַר אינפֿעקציעס, האָט דעמאָלט געזאָגט:
מענטשן הײַנט קענען מער נישט האָבן אַ געהעריקן פֿיבער – דאָס איז דער אַלאַרמירנדיקער מסקנא.
די פֿעיִקייט צו גענערירן אינערלעכע היץ איז אונדזער עלטסטער פאַרטיידיקונגס־מכניזם לויט דער עוואָלוציאָנערער אַנטוויקלונג.
און עס איז אויך קריטיש פֿאַרן גאַנג און איבערלעבונג פֿון קראַנקייטן, אַז פֿיבער טאַקע קען אויפֿטרעטן.
און אַזוי איז עס. גראַנינגער איז גאָר נישט געווען אַ פּראַקטיקער פֿון אַלטערנאַטיווע מעדיצין, נאָר אַ דערפֿאַרענער
קאַנווענציאָנעלער דאָקטער, וואָס האָט דאָס געזאָגט, אָבער וואָס, ווי טייל פֿון דער עלטערער דור, האָט אויך
דערקענט אַז פֿיבער נידעריקער מאַכן קען ערנסט שאָדן עמעצן.
און אויב איר דאַן קאָמבינירט דאָס מיט מעדיקאַמענטן ווי דיקלאָפֿענאַק אָדער איבופּראָפֿען, קענט איר פֿאַרשאַפֿן
צוויי מאָל אַזוי פֿיל שאָדן, וואָס קען אפילו פירן צום טויט.
און אויב מיר קוקן אויף דעם ריזיקאָ צווישן די מעזעלן און די מעזעלן־וואַקסינאַציע לויט די אָפיציעלע ציפֿערן,
זעען מיר אַז מיר האָבן צו טאָן מיט אַ גאָר אומרעאַליסטישן באַגריף פֿון פֿאַרפֿליכטעטער וואַקסינאַציע.
מיר האָבן 50 ביז 100 פאַלן פּער יאָר אין דײַטשלאַנד.
אױסטרייך קען שטענדיק ווערן צעטיילט אויף צען.
האַלב פֿון די פאַלן זענען איצט בײַ קינדער, דאָס הייסט 25 ביז 250 פּעדיאַטרישע פאַלן.
און דאַן קען מען האָבן איין טויט פּער 5,000 ביז 10,000 פאַלן.
דאָס איז וואָס די סטאַטיסטיק טאַקע ווײַזט, ווען די טויטן, וואָס מסתּמא זענען געווען פֿאַראורזאַכט דורך דער
באַהאַנדלונג, ווערן נאָך אַלץ גערעכנט ווי טויטן פֿון דיפטעריע.
דאָס מיינט אַז, לויט דער צאָל פּער יאָר, וואָלטן מיר האָבן צווישן 10 און 200 קינדער־טויטן.
נו, וואָס וועגן דער מעסלעס־וואַקסינאַציע? אפילו די וואַקסינאַציע־לאָביסטן זאָגן אַז עס מוזן זײַן איין ביז
צוויי טויטן פּער יאָר פֿון דער מעסלעס־וואַקסינאַציע.
דאָס איז בערך אַ מיליאָן וואַקסינען וואָס ווערן געגעבן אין דײַטשלאַנד.
און דער מינימום וואָס מען זאָגט פֿאַר יעדער וואַקסינאַציע איז איין טויט פּער מיליאָן וואַקסינאַציעס.
איין ביז צוויי טויטן, לויט אָפיציעלע אינפֿאָרמאַציע פֿון דער RKI, און אויך לויט אָפיציעלע אינפֿאָרמאַציע פֿון דער RKI: 100
ערנסטע זייַט־ווירקונגען פּער יאָר, אַרײַנגערעכנט שטענדיקע שאָדן.
דאָס איז צו דערוואַרטן. אין פאַרגלײַך מיט איין קינד־טויט יעדער 10 ביז 200 יאָר.
אַזוי, ווען מען באַטראַכט די פּראָס און קאָנס, קען קיין פאַראַנטוואָרטלעכער מעדיצינישער פאַכמאַן, אָדער בכלל קיין
פאַראַנטוואָרטלעכער פּאָליטיקער, קיינמאָל אין זײַן געזונטן שכל באַשליסן צו שטיצן
וואַקסינאַציע, און זיכער נישט צו פֿאַרפֿליכטן וואַקסינאַציע.
ווײַל עס ווערט ערגער: די מעסלעס לאָזט דיר מיט לעבנסלאַנג אימון.
דאָס מיינט אַז ווער עס האָט שוין געהאַט די מעזעלן, וועט קיינמאָל מער נישט באַקומען די מעזעלן.
עס איז ענלעך צו פּאָקס. ווער עס האָט שוין געהאַט פּאָקס, וועט עס נישט ווידער באַקומען.
אָבער נאָך דער וואַקסינאַציע זעט מען די זאַכן אַנדערש.
עס איז ניטאָ קיין איין וואַקסינאַציע, אויב מען בכלל גלייבט אין די עפעקטיווקייט פֿון וואַקסינאַציעס, און קיין איין פֿון זיי
איז נישט באַזירט אויף עדות־באַזירטע מעדיצין, ווײַל זיי זענען נישט געפּרוּווט געוואָרן מיט פּאַסיקע פּלאַסעבאָ־שטודיעס.
דאַן מוזן אפילו די וואַקסינאַציע־לאָביסטן צוגעבן, אַז וואַקסינאַציע פֿירט צו נידעריקערע
אַנטיבאָדי־לעוועלס ווי ווען מען האָט געהאַט די קרענק.
און, פֿאַרשטייט זיך, קענען די קראַנקייטן דאַן ווידער אויפֿטרעטן.
און איצט פֿאַרשטיין מיר אַז אַ באַפעלקערונג וואָס איז שוין יאָרן אָדער דעקאַדעס געוועקסינירט, האָט נידעריקער
אימוניטעט ווי אַ באַפעלקערונג אין וועלכער די מערהייט מענטשן האָבן נאַטירלעכע אימוניטעט.
גאָר! ווײַל די אימוניטעט איז, אין בעסטן פאַל, אומפֿולשטענדיק, אויב בכלל דערגרייכט.
געװאַקסינירטע מוטערס האָבן נידעריקערע אַנטיבאָדי־לעוועלס און דערפֿאַר געבן זיי ווייניקער
אַנטיבאָדיעס צו זייערע קינדער ווי נעסט־שוץ פֿון אָנהייב.
דאָס מיינט אַז לויט די פאקטן, וואָס זענען אויך באשטעטיקט געוואָרן דורך דעם ראָבערט־קאָך־אינסטיטוט, איז קלאָר אַז
איך קען נישט רעדוצירן אָדער אפילו אויסמעקן די מעזעלן אָדער אַנדערע חולאות דורך וואַקסינאַציע.
פֿאַרקערט, אויב איך האָב אַ הויך וואַקסינאַציע־ראַטע אָדער אפילו אַ פֿאַרפֿליכטעטע וואַקסינאַציע, שאַף איך כּסדר נײַע פֿאַלן וואָס
קענען נישט פּאַסירן אין אַ באַפֿעלקערונג וואָס איז טאַקע אָפֿט באַפֿאַלן פֿון דער דאָזיקער קראַנקייט,
ווײַל אַנדערש אַנטוויקלט זיך נאַטירלעכע אימוניטעט.
און דאָס קען מען דערקענען מיט די אַנטיבאָדיע־לעוועלס.
און די אַנטיבאָדי־לעוועלס זענען, כמובן, ווי מען זאָגט, אַ ביסל אַ הויקס, וואָס איז אויך וויכטיק צו וויסן.
ווייל, ווי איך האָב געזאָגט אין אָנהייב, אויב עמעצער וויל נישט ווערן געװאַקסינירט לויט דעם וואַקסין־פֿאָדערונג אין דײַטשלאַנד,
קען ער זיכער אויך נעמען אַ אַנטיבאָדי־טעסט צו ווײַזן אַז ער האָט גענוג אַנטיבאָדיעס און דאַרף נישט ווערן געװאַקסינירט.
אָבער וואָס ווײַזן די אַנטיבאָדיעס? מיר ווייסן אַז מיט די IgG ELISA־טעסטן האָט אפילו עמעצער וואָס טאַקע האָט געהאַט מאַסלען
אַזעלכע נידעריקע לעוועלן, אַז לויט דעם טעסט־רעזולטאַט וואָלט ער טאַקע געדאַרפֿט ווערן
געװאַקסינירט, כאָטש ער האָט באַווייזט געהאַט מאַסלען.
דאָס מיינט אַז מיר קענען שוין זען אַז די גאַנצע זאַך איז נישט טאַקע באַטײַטיק.
און דאָס איז גאָר קלאָר, ווײַל לויט דער אָפֿיציעלער שורה האַנדלט זיך דאָ וועגן אַ "וויראַלער קרענק".
און ווירוס־קראַנקייטן ווערן בעיקר באַקעמפֿט דורך צעל־אימוניטעט, נישט דורך אַנטיבאָדיעס.
און ווען איך מעסט אַנטיקערפּערס, וואָס איז אויך געווען אַ גאַנצע שטות מיטן קאָראָנאַווירוס,
האָב איך נישט קיין אינפֿאָרמאַציע וועגן אימון.
אָבער עס איז שוין דער פאַל אַז, מיט דער אומדירעקטער דרוק צו וואַקסינירן אין דײַטשלאַנד, ווערט פֿון די באַטראָפֿענע
פּערזאָנען אַ בײַװײַז פֿון אימוניטעט געפֿאָדערט, אַפֿילו אויב דאָס ביז איצט נישט אַזוי גערופֿן איז געוואָרן.
אָבער דאָס איז פּונקט דאָס, מיט וואָס די דאָזיקע פּאַנדעמיע־געזעצגעבונג דראָט אונדז אַלעמען
אין דער צוקונפֿט, פֿאַר אַלע מינים קראַנקייטן.
מיר זענען די שולדיקע, און אין פאַל פֿון צווייפל מוזן מיר באַווײַזן אַז מיר זענען אימיון.
און ווײַל זיי גלייבן אונדז נישט ווי בירגערס, זאָגן זיי: יאָ, מיר גלייבן נאָר די טעסטן וואָס מיר טאָן.
אָבער עס איז נישט קיין טעסט וואָס קען באַווייזן אימון קעגן קיין קרענק. עס איז וויכטיק שטענדיק דערפֿון באַוווסט צו זײַן.
אָבער מיר ווייסן אפילו מער ווי דאָס: ניט נאָר איז דער באַשיצן קעגן ווידער אויפֿטרעטן פֿון מילצן 100 פּראָצענט עפעקטיוו ווען מען
האָט שוין געהאַט מילצן, נאָר מילצן, ווי אַנדערע קינדערקרענק, מיינט אַז פילע חולאות זײַנען שפּעטער אין לעבן ווייניקער געוויינטלעך.
דאָס מיינט אַז, אין אַלגעמיין, די דורכגיין פֿון קינדערקרענקען דינט צו באַשיצן די געזונטהייט.
עס איז דעריבער זיכער אַז שטאַמערן און בעט־נאַסן, למשל, קענען פֿאַרשווינדן בײַ קינדער, נאָך זיי האָבן געהאַט די מעזליז.
עס זענען איצט באריכטן אַז 32 כראָנישע חולאות פֿאַרבעסערן זיך אָדער פֿאַרשווינדן נאָך אַ מעזלינג־אינפֿעקציע.
פֿאַר פילע יאָרן האָט דער קינדער־שפּיטאָל אין באַזעל באַוווּסט אָנגערופֿן מילצן־אַנשטעקונגען בײַ פּאַציענטן מיט נעפראָטישן
סינדראָם, אַ נירן־קרענק, ווײַל מען האָט געוואוסט אַז נאָך אַ מילצן־אַנשטעקונג וועט דער נעפראָטישער סינדראָם פֿאַרשווינדן אָן
קיין באַהאַנדלונג, וואָס מען האָט פֿאַר יאָרן פֿריִער פּרוּווט.
שפּעטער אין לעבן איז מולטיפּלע סקלעראָז אויך פיל ווייניקער געוויינטלעך בײַ מענטשן וואָס האָבן געהאַט
קינדערקרענקן ווי מאַסלען, ווי בײַ די וואָס האָבן זיי נישט געהאַט אָדער זענען געוועקסינירט געוואָרן.
און מיר ווייסן אויך פֿון דער דריטער וועלט, אַז קינדער דאָרט זענען ווייניקער אָנפֿאַליק צו פּאַראַזיטישער אינפֿעסטירונג
און מאַלאַריע, אויב זיי האָבן געהאַט קינדער־רויטעך ווי קינדער.
אַזוי איז דאָס אַ זייער וויכטיקער פּונקט.
ווייל אויב איר איצט צווינגט עמעצן דורכגיין אַ נאַטירלעכע קראַנקייט, די מעזעלן, וואָס איז באַוויזן אַז זי גיט
שפּעטער אין לעבן פילע געזונטהייט־נוץ, איז דאָס אויך אַ פֿאַרלעצונג פֿון זייער פרייהייט צו באַשליסן אין לעבן.
דאָס זאָגט: יאָ, מיר וועלן מסתּמא מיט דער וואַקסינאַציע פאַרמיידן אַז איר וועט קריגן די מעזעלן, אָבער דאָס איז נישט זיכער.
מיר ווייסן איצט אַז לפּחות 30 פּראָצענט פֿון די פאַלן פֿון מאַסערן זײַנען בײַ געװאַקסינירטע מענטשן, און די צאָלן שטײַגן.
און מיר מוזן אויך זאָגן אַז די געזונטהייט־נוץ ווערן נישט צוגעשטעלט דורך אַ נאַטירלעכע
מאַסלען־אינפֿעקציע נאָך אונדזער מאַסלען־וואַקסינאַציע.
און דאַן מוז עמעצער אָפּוועגן די פּראָס און קאָנס, און איך גלייב אַז כּמעט קיינער וועט דעמאָלט נישט באַשליסן זיך צו וואַקסינירן,
אָבער אין דעם פאַל איז עס ניט מער אַ זאַך פֿון ברירה, נאָר פֿון צווינגען זיי דאָס צו טאָן, כאָטש
פֿאַר דעם באַטראָפֿענעם זענען אָביעקטיווע חסרונות.
און ווי איך האָב פריער דערמאָנט, איצט ווען מיר האָבן געזען אַ ירידה אין קינדערקרענק ווי די מעזעלן, דערלעבן מיר אַ אויפֿשטײַג,
וואָס ווערט גלייך אויפגענומען דורך דעם רובערט־קאָך־אינסטיטוט אָדער די WHO ווי אַ רוף צו אַקציע, זאָגנדיק, יאָ, מיר האָבן
איצט נײַע אויסברוכן, דערפֿאַר דאַרפֿן מיר איצט וואַקצינירן.
דאָס איז, כמובן, גאָר די פאַלשע רעאַקציע. אַנשטאָט דעם זענען די אויסברוכן וואָס מיר איצט ווידער זעען טאַקע
אוממעגלעך צו פאַרמיידן, לויט וואָס איך האָב פריער געזאָגט.
מיט אַ באַפעלקערונג וואָס האָט נאַטירלעך אַלץ ווייניקער אָפֿט קינדער־רויטעך געהאַט און וואָס האָט אַלץ אָפֿטער אַ הויך
וואַקסינאַציע־ראַטע, מוז די אימוניטעט קעגן קינדער־רויטעך זיך אָפּנעמען. און דערמיט ווערט קינדער־רויטעך ווידער מער געוויינטלעך.
און דאָס קען דעמאָלט נישט זײַן דער גרונד צו באַטראַכטן די מעסלען ווי אַ קרענק, קעגן וועלכן וואַקסינאַציע איז נייטיק.
אַזוי האָבן מיר אַ נײַע אָנשטעקיקע קרענק, וואָס געלט אויך פֿאַר אַנדערע קרענק.
דאַן פֿירן מיר דורך די וואַקסינאַציע מיט אַ אָפּגעשוואַכטן פּאַטאָגען.
עס גיט שטענדיק אומפֿולשטענדיקן שוץ.
אָבער אויב עס איז אַ געשוואַכטער פּאַטאָגען, איז עס נאָך אַלץ אַ פּאַטאָגען לויט דער
קאַנווענציאָנעלער מעדיצין און קען זיכער גורם זײַן צו קראַנקייט.
און דער פאקט איז אַז אין דער גאַנצער וועלט איז קיינער נישט איזאָלירט פֿאַר 10 אָדער 14 טעג נאָך דער וואַקסינאַציע.
נאָך דער וואַקסינאַציע ווערט עס גלייך צוריק אַרויסגעלאָזט אין דער מענטשלעכער באַפעלקערונג, און דעריבער איז
קלאָר אַז די אָפּגעשוואַכטע פּאַטאָגענען קענען נאַטירלעך איבערגעגעבן ווערן צו אַנדערע מענטשן.
דאָס מיינט אַז מיט יעדער וואַקסינאַציע ווערט דער ריזיקאָ אַז די קרענק זיך נאַטירלעך פֿאַרשפּרייט ווידער העכער.
דאָס מיינט אַז מיר וועלן האָבן נײַע אינפֿעקציעס, ווײַל מיר צירקולירן געשוואַכטע פּאַטאָגענען און ווײַל מיר צושטעלן אַ
שוואַכערע אימונישע באַשיצונג ווי בײַ אַ נאַטירלעכער קרענק.
און דאַן פֿאַרשטאַרקסטו די וואַקסינאַציע־באַמיִונגען, און ווען דו טוסט דאָס, זענען נאָך מער אָנשטעקיקע קראַנקייטן.
און דאָס איז וואָס מיר האָבן ווידער געזען אין די לעצטע פינף יאָר אין עטלעכע לענדער מיט הויך
וואַקסינאַציע־ראַטעס פֿאַר קינדער־קראַנקייטן.
דאָ, למשל, קען מען אויך זען פאַלן פֿון מאַסערס אין דער אייראָפּעישער געגנט. דאָס זענען די געמעלטע פאַלן, די
רויטע קאָלומנען. און מען קען זען די בלויע שורה אויבן, וואָס איז ווען (נור) איין דאָזע איז געגעבן געוואָרן.
דאָס איז שוין לאַנג אָפֿט געטאָן געוואָרן, און אַ צווייטע דאָזע איז נישט רוטינמאָס געגעבן געוואָרן; דאָס
איז בלויז איבער די לעצטע 25 יאָר באַפֿאָרונגט געוואָרן.
און ווי איר קענט זען, איז דער פּראָצענט פֿאַר דער צווייטער דאָזע איצט געשטיגן צו איבער 90 פּראָצענט.
אבער צי האָט דאָס געפֿירט דערצו, אַז די קראַנקייטן זאָלן ווערן ווייניקער פֿאַרשפּרייט? קלאָר נישט.
און דאָס איז אויך די ווייַטערדיקע איבערטרעטונג וואָס דער געזעצגעבער דאָ מאַכט.
אַזוי, עס איז אָנערקענט אַז נאָך דער ערשטער וואַקסינאַציע איז לויט דער קאַנווענציאָנעלער מעדיצין 95 פּראָצענט אימיונאַטעט.
אויב איר וואַרט נאָך 12 ביז 15 חדשים אָן אַ צווייטע דאָזע, שטייגט די אימוניטעט צו 98 פּראָצענט.
און נאָך אַ צווייטער וואַקסינאַציע, זאָגן זיי, אַז די הצלחה־ראַטע פֿון דער וואַקסינאַציע איז גרעסער ווי 99 פּראָצענט.
אין פאַקט, אָבער די צווייטע וואַקסינאַציע איז אַ גאָר אומנויטיקע מיטל פֿאַר מער ווי 95 פֿון 100, אָדער בעסער געזאָגט 98 פֿון 100,
ווײַל לויט דער קאַנווענציאָנעלער מעדיצין האָט זיך די אימיונאַטעט שוין אַנטוויקלט צו 98 פּראָצענט
נאָך דער ערשטער וואַקסינאַציע – אויב מען נאָר וואַרט.
און נאָך אַלעס באַקומסטו נאָך אַ צווייטן שפּריץ, וואָס טראָגט פּונקט די זעלבע ריזיקן ווי דער ערשטער שפּריץ.
דאָס מיינט אַ ריזיקאָ פֿון איין טויט פּער מיליאָן און לפּחות הונדערט ערנסטע קראַנקייטן פּער מיליאָן אלס רעזולטאַט.
און דאָס איז טראָץ דעם פאקט אַז, איך מוז מודה זײַן, רוב מענטשן טאַקע דאַרפֿן זיי נישט. אין
פאַקט, אין 98 פֿון 100 פאַלן זענען זיי איבערפֿליִסיק.
אָבער דו קענסט זען אַז מענטשן ווילן נישט קאָנטראָלירן צי עס איז אומנויטיק; זיי ווילן נאָר טאָן עס אַ
צווייט מאָל. דאָס איז אויך נישט ראַציאָנאַלע מעדיצין.
און בשעת מיר זענען אויף דעם טעמע, וואָלט איך געוואלט ווידער באַטראַכטן די טעמע פֿון "הערד־שוץ".
דאָס איז נאָך אַ באַזווורד וואָס ווערט גענוצט דורך פילע אין מעדיצין, אָן דעם אַז די מערהייט פֿון
זיי האָבן בכלל קיינמאָל נישט באַהאַנדלט דעם ענין.
און די דרײַ קערוועס ווײַזן דרײַ באַטײַטנדיקע ווערק וועגן דעם טעמע וואָס זענען געשאַפֿן געוואָרן.
די בלויע שורה איז פֿאָקסעס אַרבעט פֿון 1971.
אַ מעטאָדאָלאָגיש קאַטאַסטראָפֿאַלער אַרבעט, וואָס דערפֿאַר איז געבויט אויף גאָר פאַלשע הנחות.
און דאָרט זעסטו הערד־אימוניטעט אונטן, דאָס איז דער R־פֿאַקטאָר.
דאָס מיינט דעם אינפֿעקציע־פֿאַקטאָר, ווי הויך די איבערטראָגבאַרקייט פֿון דער קרענק איז.
ווי איר ווייסט, איז דאָס שוין עטלעכע מאָל דערמאָנט געוואָרן אין פֿאַרבינדונג מיטן
קאָראָנאַווירוס: "דער R־פֿאַקטאָר מוז געהאַלטן ווערן אונטער 1."
אין בעסטן פאַל איז עס געווען צוויי, ווי מען האָט געזאָגט. און דאָס איז דאָ אויך אָנגעצייכנט: צוויי.
אַזוי, מיט דעם R-פֿאַקטאָר פֿון 2 פֿאַרן קאָראָנאַווירוס, לויט פֿאָקסעס אַרבעט, אויף וועלכער אַלץ ביז 2020 איז געווען באַזירט,
וואָלט געווען נייטיק אַ הערט-אימוניטעט פֿון 50 פּראָצענט.
אַזוי פֿיל וועגן די 60 אָדער 80 פּראָצענט וואָס מען האָט באריכטעט.
דאָס האָט גאָרנישט צו טאָן מיט קיין וויסנשאַפֿטלעכער שטודיע.
אָבער, ווײַל די אַרבעט פֿון פֿאָקס איז אויך באַזירט אויף גאָר פֿאַלשע הנחות, איז זי דאָ אין 2020 איבערגערעכנט געוואָרן
דורך צוויי אַנדערע שטודיע־גרופּעס. ווידער, דער R־ווערט איז 2.
איין גרופּע קומט צו צען פּראָצענט, די אַנדערע צו צוואַנציק פּראָצענט.
דאָס מיינט אַז דאָס זענען די ראַטעס, וווּ מען מוז זאָגן אַז אויב מען רעקאָמענדירט אַ וואַקסינאַציע, וועלן 10–20 פּראָצענט פֿון
די מענטשן אין אַ לאַנד זי נעמען, ווײַל זיי ווילן נישט טראַכטן וועגן דעם; זיי גייען צום דאָקטער און באַקומען די וואַקסינאַציע.
איך דאַרף נישט קיין געצווונגענע מיטלען אָדער עפּעס אַנדערש צו באַשיצן מײַן הערט.
און אויב די קרענק איז איצט מער אָנשטעקיק, האָבן מיר אַ זייער הויך R־ווערט פֿאַר די מעזעלן, וואָס מען שאַצט
אויף בערך 15 ביז 17, דאָס איז אפילו נישט דערמאָנט דאָ.
אפילו דעמאָלט וואָלטן זיי קיינמאָל נישט דערגרייכט 80 אָדער 90 פּראָצענט שטאַל־שוץ; אין בעסטן
פאַל וואָלטן זיי דערגרייכט 60 ביז 70 פּראָצענט.
און ווײַל מיר האָבן שוין געהאַט ראַטעס גאַנץ העכער 80 פּראָצענט איידער די וואַקסינאַציע איז געוואָרן פֿאַרפּליכטעט,
אפילו די שטודיעס שטיצן נישט דעם געדאַנק אַז הערט־שוץ איז בכלל עפעקטיוו – וואָס איז, כמובן, זייער קאָנטראָווערסאַל.
און עס איז אויך אַ טערמין פֿון וועטערינאַרישער מעדיצין, ווי איר קענט זען: "הערד־שוץ".
נו, דאָס איז אַ פֿראַגעווירדיקע זאַך...
דערנאָך קען מען עס אויך נישט באַרעכטיקן דורך דער אַרבעט.
דער פּראָבלעם, אָבער, איז אַז מיט די הײַנטיקע וואַקסינאַציע־ראַטעס זעען מיר נישט נאָר אַז מער און מער עלטערע
מענטשן – ווי איך האָב געזאָגט, יענע איבער 20 יאָר אַלט מאַכן איצט האַלב פֿון אַלע פאַלן – ווערן אינפֿיצירט, נאָר אויך אַז
די מערהייט פֿון די אינפֿיצירטע זענען איצט געוואַקסענע מענטשן.
אַזוי מיט יעדן אויסברוך קען מען אויסגעפֿינען אויב מען פֿרעגט – די אויטאָריטעטן זענען זייער צוריקגעהאַלטן, אָבער
עפּעס קען מען אויסגעפֿינען אַז לפּחות 30 פּראָצענט פֿון די באַטראָפֿענע זענען געװאַקסינירט.
אַזוי פֿיל וועגן דעם, אַז דאָ זאָל זײַן עפּעס אַ מין שוץ־ווירקונג.
אַמאָל האָט עמעצער דורכגעקוקט 18 באריכטן וועגן אויסברוכן פֿון מאַסערן בײַ שולקינדער. די וואַקסינאַציע־ראַטן
האָבן זיך געפֿונען צווישן 71 און 99.8 פּראָצענט.
און דאָס איז קלאָר: אויב מיר איצט האָבן איין אין דײַטשלאַנד, למשל – און מיר האָבן טאַקע די פארפליכטעטע
וואַקסינאַציע פֿאַר קינדער אין קינדערגאָרט און שולע – דאַן קען מען אָננעמען אַז מען דאַרף בכלל נישט פֿרעגן.
זיכער זענען זיי אַלע געװאַקסינט, אַנדערש וואָלטן זיי נישט געווען אין שול.
אַזוי מיינט דאָס אַז די הויך וואַקסינאַציע־ראַטן בכלל נישט פאַרהיטן גאָרנישט.
פּונקט אומגעקערט, די קראַנקייטן ווערן ווידער אויפגעטאָן, בײַזונדערס ווען מען געדענקט אַז מען גיט וואַקסינאַציעס
און די קינדער ווערן נישט אָפּגעזונדערט און בלײַבן נאָך אין געמיינשאַפֿטלעכע אינסטיטוציעס מיט אַנדערע קינדער.
דאָס וואָלט מער מסתּמא געווען צו פּראָוואָצירן אַ ווייטערדיקע פֿאַרשפּרייטונג פֿון די מעזלינגען.
דאָס איז אַ שטודיע דורכגעפֿירט דורך גאָלדמאַן און מילער, וואָס האָבן אויסגערעכנט פֿאַרשידענע ציפֿערן פֿאַר
פֿאַרשידענע צאָל לענדער איבער אַ צװיי־יאָריקן צײַט. דאָ, למשל, זענען די ציפֿערן אויסגערעכנט פֿאַר 30 לענדער.
דאָ קען מען זען די צאָל וואַקסינען וואָס קינדער באַקומען אויף דער X-אַקס אונטן און די קינדער-שטאַרבקייט אויף דער Y-אַקס.
דאָס איז נישט סיבה־און־תוצאה, נאָר אַ זייער, זייער שטאַרק קאָרעלאַציע, נעמלעך R = 0.70, וואָס איז באַטײַטיק בײַם 0.1
פּראָצענט־ניבו, וואָס מיינט אַז ווי אָפֿט מען דורכפֿירט וואַקסינאַציעס אין לענדער, אַזוי העכער איז די תינוקות־טויט־ראַטע.
עס איז נישט מעגלעך צו דערקענען סיבה־און־תוצאה פֿון דעם. אָבער אויב די קורעלאַציע איז הויך, מוז
מען דורכפֿירן אַן אונטערזוכונג פֿון סיבה־און־תוצאה.
און טאַקע, עס זאָל זײַן פֿאַרקערט.
ווי מער וואַקסינען קינדער באַקומען, אַזוי געזונטער זאָלן זיי זײַן און אַזוי ווייניקער מסתּמא
זיי שטאַרבן. אָבער די קורעלאַציע עקזיסטירט נישט.
דאָס מיינט אַז די קאָרעלאַציע ווייזט זיכער אַז וואַקסינאַציעס באַשיצן נישט די געזונטהייט פֿון קינדער, ווײַל
אָן קאָרעלאַציע קען נישט זײַן קיין סיבה־און־ווירקונג.
און די סיבה־און־ווירקונג פֿאַר וואַקסינאַציעס צו פֿאַרבעסערן די געזונטהייט פֿון קינדער עקזיסטירט נישט.
און די טאַקע ווירקונגען פֿון די וואַקסינען קען מען זען אין אַ וואַקסין־שטודיע וואָס GSK האָט לעצטנס דורכגעפֿירט אין ענגלאַנד –
מיט אַ באַאָבאַכטונג־צײַט פֿון 42 טעג, וואָס איז בכלל זייער קורץ.
דאָס מיינט אַז כראָנישע קראַנקייטן בכלל ניט קענען ווערן דיאַגנאָזירט.
אָבער קיין אָבסערוואַציע־שטודיע איז נישט דורכגעפֿירט געוואָרן אויף תינוקות; אַנשטאָט זענען די
תינוקות געוועקסינירט געוואָרן אלס טייל פֿון אַ שטודיע.
אַזוי איז דאָס שוין אַ ענין פֿון מער ווי ערנסטע עטישע באַזאָרגטקייט.
פֿופציק פּראָצענט פֿון בייביס – ווי אַ באַגריסונג צו דעם פּלאַנעט – אומגעוואָלטע זייַט־ווירקונגען.
6.1 פּראָצענט זענען געווען באַטראָפֿן אין זייער טעגלעכן רוטין. 2 פּראָצענט האָבן דערפֿאַרונג געהאַט ערנסטע זייַט־ווירקונגען.
און דאָס אַלץ פֿאַר אַ וואַקסינאַציע וואָס האָט געזאָלט באַשיצן די קינדער שפּעטער אין לעבן.
צען פּראָצענט פֿון די בייביס האָבן געמוזט באַזוכן דעם נויט־צימער.
צי דערפֿאַר וואַקסינירן מיר? צי פֿירן זיי אַזעלכע שטודיעס? דאָס קען נישט זײַן!
אויב בכלל באַטראַכט מען אַ וואַקסינאַציע, איז לויט מײַן מיינונג דאָס נאָר ווײַל אין זייער זעלטענע פאַלן קען זי פֿירן צו עפּעס
שאָדן פֿאַר דעם באַטראַפֿטן מענטש, וואָס מע קען נישט אויסשליסן.
אָבער ווען מען זעט ווי אָפֿט זיי זענען, קען מען זיך נאָר פֿרעגן וואָס פֿאַר שרעקלעכע סובסטאַנצן זיי זענען.
און אויב איר האָט געקוקט לענגער, נאָך 180 טעג, האָבן 3.4 פּראָצענט געהאַט נײַע כראָנישע קראַנקייטן.
עס איז אוממעגלעך צו פאָרויסזאָגן וואָס וועט פּאַסירן מיט די קינדער אין די קומענדיקע יאָרן.
אַזוי לאָמיר צוזאַמענפֿאַסן דעם מסקנא: מעזליז איז אַ אַלטע קינדערקרענק וואָס האָט זעלטן
באַטראָפֿן דערוואַקסענע. דאָס האָט זיך איצט געענדערט.
אָבער דאָס איז אַ צושטאַנד וואָס איז ווייניק מסתּמא צו פֿאַרשאַפֿן ערנסטע קאָמפּליקאַציעס אָדער צו זײַן
טויטברענגנדיק בײַ קינדער, אויב מען לאָזט עס אומבאַהאַנדלט.
און אַזוי אַ צושטאַנד וואָס קען שפּעטער אין לעבן האָבן אַ פּאָזיטיווע השפּעה אויף דער געזונט.
נישט נאָר אַז דו ביסט אימיונע קעגן די מעזעלן, נאָר דו האָסט אויך אַ באַטייטיק נידריקער
ריזיקאָ צו באַקומען פילע אַנדערע קראַנקייטן.
און דערפֿאַר קען אַ "שוץ-וואַקסינאַציע", וואָס זאָל צושטעלן עפּעס מין שוץ, טאַקע נישט ערנסט
באַטראַכט ווערן פֿאַר מאַסלען אָדער אַנדערע חולאות.
ווײַל אַלע די וואַקסינאַציעס קענען פֿירן צו אומפֿאָרויסזעעוודיקע ערנסטע קראַנקייטן און אפילו טויט.
אפילו אויב דאָס איז אַזוי זעלטן ווי די וואַקסינאַציע־לאָביסטן טענהן, קען מען דעם ריזיקאָ אין יחיד־פֿאַלן נישט פאָרויסזאָגן.
און וואָס איז פֿאַרלוירן געוואָרן אין דער גאַנצער דיסקוסיע – אַרײַנגערעכנט דעם צווינג זיך צו וואַקסינירן קעגן קאָוויד-19 –
איז, אַז אַנדערש ווי מיט טעראַפּעווטישע מיטלען, רעדט מען שטענדיק וועגן באַהאַנדלען געזונטע מענטשן. און דאָרט
ווערט דער סטאַנדאַרד געשטעלט אויף אַ זייער הויכן ניוואָ.
און אויב איר האָט איצט געמאכט די מעסלעס־וואַקסינאַציע פֿאַר פֿאַרפֿליכטעט און האַלטט זיך דערצו,
וועט די געזעלשאַפֿט ווערן אַ געזעלשאַפֿט פֿון נאַרן.
די שילדוויינער, וואָס האָבן פּרוּווירט אַרויסצונעמען דאָס גראָז פֿון דער שטאָט־מויער און זענען געקומען מיטן געדאַנק אַז אַ קױ קען
עס עסן, אָבער האָבן נישט געוואוסט ווי צו ברענגען די קױ אויף די שטאָט־מויער, האָבן דאַן געפֿונען דעם בריליאַנטן
געדאַנק צו ציען די קױ אַרויף מיט אַ שטריק. ליידער, ווען די קױ האָט דערגרייכט די שפּיץ, איז זי געהאַנגען געוואָרן.
און דאָס איז למעשה די זעלבע סיטואַציע וואָס מיר האָבן מיט דער מילצן־וואַקסינאַציע.
אַ דאַנק פֿאַר אײַער אויפמערקזאַמקייט.