1
00:00:00,640 --> 00:00:07,160


2
00:00:07,160 --> 00:00:13,880
Mme jwale ke re, ha re fetelletseng
ditlolong tse tebileng tse sireleditsweng ke molao.

3
00:00:13,880 --> 00:00:18,280
Mme jwale ha re bueng hape ka kgwebo ya mehala ya letsoho.

4
00:00:18,280 --> 00:00:27,527
Hape hape, sebui se tummeng se tswang Jeremane se hlahisa
maikutlo a rona ho theknoloji ena e bolaeang, e qobelletsweng

5
00:00:27,527 --> 00:00:31,879
tshebedisong ntle le ho tsotella tshireletso ya bareki.

6
00:00:31,879 --> 00:00:40,343
Mme jwalo ka motho ya amehileng ka kotloloho ke tlokotsi ena, nna
ka bonna ke ile ka lokollwa ho se tsebeng ha ka nakong ya AZK ya

7
00:00:40,343 --> 00:00:45,943
pele, mme kamora ho robala bosiu bo makgolo ke
sa robala ka lebaka la theknoloji ena e

8
00:00:45,943 --> 00:00:50,320
bolaeang, ke ile ka imoloha mahlomoleng a ka ka nako eo.

9
00:00:50,320 --> 00:00:57,188
Ke re, ka kopo, phatlalatsang tsebo ea sebui sa rona se latelang
ho isa lipheletsong tsa lefatše, hobane haufinyane

10
00:00:57,188 --> 00:01:03,280
kapa hamorao, ke kholisehile, e tla ama motho e
mong le e mong mona, le maemong a mangata a fapaneng.

11
00:01:03,280 --> 00:01:09,727
Mme jwalo ka mehleng, re re ke feela ha re le mmoho moo re ka
fedisang tshusumetso e kgolo ya botlokotsebe le

12
00:01:09,727 --> 00:01:15,879
bobodu eo kgwebo ya mehala ya thekeng e nang le yona
hodima dipolotiki, molao, le mecha ya phatlalatso.

13
00:01:15,879 --> 00:01:24,024
Mme o ka bona ho tloha nalaneng ya mosebetsi wa hae
hore na ke monna ya hlollang ofe ya tlang ho bonesetsa

14
00:01:24,024 --> 00:01:29,980
sebopeho se sa utlwiseng le boholo ba tlolo ena ya molao.

15
00:01:32,239 --> 00:01:37,128
-Klaus Scheidsteger, ea tsoaletsoeng ka 1954, e ne
e le karolo ea sehlopha sa pele sa baithuti ba

16
00:01:37,128 --> 00:01:41,120
ileng ba ithuta boralitaba Univesithing ea Dortmund.

17
00:01:41,120 --> 00:01:47,651
- Kamora ho qeta boithupello bo kopaneng ho Westdeutscher
Rundfunk e Cologne, o ile a fallela Fora ka dilemo tse nne e le

18
00:01:47,651 --> 00:01:52,833
sengodi se ikemetseng mme a hlahisa filimi ya hae
ya pele ya ditokomane ka 1982. Setshwantsho sa

19
00:01:52,833 --> 00:01:55,640
bophelo ba sengodi sa Lenyesemane Anthony Burgess.

20
00:01:55,640 --> 00:02:02,977
- Mahareng a lilemo tsa bo-1980, o ile a theha setsi sa
thelevishene toropong ea habo ea Essen mme a sebelisa khamera ea

21
00:02:02,977 --> 00:02:09,581
hae le lisebelisoa tsa studio ho hlahisa litaba, litlaleho le
lifilimi tsa bopaki bakeng sa baphatlalatsi ba

22
00:02:09,581 --> 00:02:15,879
sechaba ARD le ZDF, hammoho le RTL le SAT.1.
Hamorao, kanale ea setso ARTE e ile ea eketsoa lenaneng.

23
00:02:15,879 --> 00:02:24,400
O fana ka linepe tse loketseng ho hasoa, tse
hlahisitsoeng ka tšebelisano-'moho le ARD, NDR, BR, MDR le ZDF.

24
00:02:24,400 --> 00:02:28,941
- Ka 2006, tlaleho ea hae ea pele e tebileng mabapi le
likhokahano tsa mehala ea letsoho e ile ea hasoa e le

25
00:02:28,941 --> 00:02:34,680
tlhahiso e laetsoeng ke setsi sa phatlalatso sa mmuso oa Fora,
FR2, e nang le sehlooho se reng "Mehala ea letsoho lekhotleng".

26
00:02:34,680 --> 00:02:41,497
- Molekane oa Jeremane oa tlhahiso-'moho MDR, eo e leng setho sa
ARD, o khutsufatsa lenaneo ntle le ho buisana 'me o le

27
00:02:41,497 --> 00:02:48,199
phatlalatsa tlas'a sehlooho sa "Der Handykrieg" (Ntoa ea
Liselefouno) ntle le ho se phatlalatsa lenaneong la hoseng.

28
00:02:48,199 --> 00:02:54,252
Filimi ena ea metsotso e 50 e fana ka temohisiso mabapi le ntoa
ea molao e loantsoeng ke bakuli ba mofetše oa boko khahlanong

29
00:02:54,252 --> 00:02:58,039
le indasteri eohle ea mehala ea thekeng naheng ea United States.

30
00:02:58,039 --> 00:03:05,020
-Dilemo tse leshome hamorao, tokomane ya pele ya Scheidsteger ya
cinema e ile ya lokollwa tlasa sehlooho se reng "Kea leboha ka ho

31
00:03:05,020 --> 00:03:11,599
letsa – Difounu tsa selefouno di ka ba kotsi bophelong ba hao",
-e ileng ya latelwa ka 2018 ke buka e buang ka taba e tshwanang.

32
00:03:11,599 --> 00:03:17,319
- Filimi ea hae ea morao-rao, "The Digital
Dilemma", e tla lokolloa ka Mots'eanong 2024.

33
00:03:17,319 --> 00:03:22,325
Filimi ena e ile ea baka moferefere o moholo pontšong ea pele
Paramenteng ea Europe e Brussels, 'me joale

34
00:03:22,325 --> 00:03:26,719
e fumaneha inthaneteng ka lipuo tse 'ne,
hape e ka bonoa libaesekopong tse khethiloeng.

35
00:03:26,719 --> 00:03:33,417
- Klaus Scheidsteger ke moqapi oa phuputso ea mehala ea
letsoho e tsosang moferefere mekhatlong ea mahlale ea

36
00:03:33,417 --> 00:03:36,919
machaba e le motheo oa linyeoe tse fapaneng tsa machaba.

37
00:03:36,919 --> 00:03:44,060
Kajeno o bua ka "dilemo tse 30 tsa ho etsa boipiletso
kgahlanong le diphuputso tsa bohlokwa tsa mehala ya letsoho".

38
00:03:48,960 --> 00:03:54,520
Ke tlotla e kgolo ho ba le lona mona le rona.

39
00:03:54,520 --> 00:03:59,360
Mme jwale re tla mamela ka hloko mme re lebelle
ka tjantjello se tlang. Re a leboha ka ho ba teng.

40
00:03:59,360 --> 00:04:01,840
Kea leboha, kea leboha.

41
00:04:01,840 --> 00:04:06,840
E, ho a khahla haholo. Ke leboha haholo ka memo.

42
00:04:06,840 --> 00:04:10,520
Ho tla ba thata ho bapisa le lelapa la ha Sasek.

43
00:04:10,520 --> 00:04:14,159
Seo u nang le sona mona ke ntho e ikhethang kannete.

44
00:04:14,159 --> 00:04:30,480
E, ke na le lilemo tse ka bang 20 hantle ke le mosebetsing ona.

45
00:04:30,480 --> 00:04:37,488
Mme kaha ke moqolotsi wa ditaba wa thelevishene ya
kwetlisitsweng, ke ile ka nahana hore nka kenyelletsa le

46
00:04:37,488 --> 00:04:40,959
dintlha tse ding tse tswang difiliming tse fapaneng.

47
00:04:40,959 --> 00:04:45,920
Pele ho tsohle, mohlomong kenyelletso e
khuts'oane. Hantle-ntle, ho susumetsa ke eng?

48
00:04:45,920 --> 00:04:52,774
Patlisisong ea ka, ke ithutile hore ho na le hotele e
kholo haholo e shebaneng le White House e

49
00:04:52,774 --> 00:04:57,319
Washington, e ka bang limithara tse 400 ka sebaka sa sefofane.

50
00:04:57,319 --> 00:05:02,957
Baqolotsi ba litaba, boradipolotiki, babuelli
ba molao le batho ba nang le tšusumetso ba

51
00:05:02,957 --> 00:05:06,160
ntse ba kopana moo ho tloha lilemong tsa bo-1950.

52
00:05:06,160 --> 00:05:10,959
Mme foranta e ne e lebisa ka kotloloho bareng ya hotele.

53
00:05:10,959 --> 00:05:19,673
Mme ntlheng ena, kamora li-gin and tonic tse pedi kapa tse tharo
– ka nako e nngwe esita le tse nne – tlhokomelo ka tlhaho e ne e

54
00:05:19,673 --> 00:05:28,319
le tshusumetsong le, ho isa bohōleng bo itseng, bokgoning ba ho
qhekella ba indasteri, e leng ntho e neng e le kotsi ho bareki.

55
00:05:28,319 --> 00:05:36,240
Mme sena se ile sa hlaka haholo ho nna ha ke ne ke etsa
dipatlisiso ka taba ya dipatlisiso tsa mehala ya letsoho.

56
00:05:36,240 --> 00:05:41,030
Ntebohele hore ke u nke leetong le
lenyenyane la ho khutlela nakong e fetileng qalong. E

57
00:05:41,030 --> 00:05:43,480
le hore feela ke ka hlwekisa maikutlo a hao.

58
00:05:43,480 --> 00:05:47,519
Re hopola hore ho bile le kholo ea 'nete.

59
00:05:47,519 --> 00:05:53,078
Qalong, lintho tsena li ne li le theko e
boima haholo. Ka hona, ke batho ba maemo a

60
00:05:53,078 --> 00:05:56,360
phahameng feela ba neng ba khona ho li sebelisa.

61
00:05:56,360 --> 00:06:03,079
Batjha ba kajeno ba dilemo tse 20 ba ka se hopole sena. Mohlomong
ba ntse ba ka fumana mefuta ya kgale ntlong ya ntate wa bona.

62
00:06:03,079 --> 00:06:12,506
Empa se ileng sa qetella e le mofuta ona o etsang dintho
tse ngata, e leng smartphone, e fanang hape ka menyetla e

63
00:06:12,506 --> 00:06:17,399
makatsang, ho nkile dilemo tse fetang 30 hore e ntshetswe pele.

64
00:06:17,399 --> 00:06:25,445
Mme ka nako e tshwanang, ho ne ho boetse ho
na le lebaka la hore batho ba susumetsang ba

65
00:06:25,445 --> 00:06:29,560
kenelle indastering e ntjha e ntseng e hola.

66
00:06:29,560 --> 00:06:37,319
Ka hona ke ile ka mema monna enoa, hobane Larry
King o ne a na le lenaneo le atlehileng haholo

67
00:06:37,319 --> 00:06:41,279
la '100 States' mathoasong a lilemo tsa bo-90.

68
00:06:41,279 --> 00:06:44,480
Ke moo pontšo ea hae e neng e bontšoa, e rekisoa.

69
00:06:44,480 --> 00:06:52,920
Mme, ehlile, o ne a na le tshusumetso e
tsamaelanang, e ka bapisoang le ya Ivo Sasek.

70
00:06:52,920 --> 00:06:59,680
Ruri o ile a eta lefatšeng ka bophara mme
kamehla o ne a e-na le baeti ba khahlang.

71
00:06:59,680 --> 00:07:06,418
Mme ka letsatsi le leng, bofelong ba 1992/qalong ya 1993, monna e
mong wa Florida o ile a hlaha lenaneong la hae mme a re, 'Mosadi

72
00:07:06,418 --> 00:07:13,000
wa ka o hlokahetse ka lebaka la tumoro ya boko. Mme ke re seo
se bakilwe ke tshebediso ya hae e atisang ya mohala wa letsoho.'

73
00:07:13,000 --> 00:07:20,319
Mme tumoro e ile ya hola sebakeng seo a neng a dula a
tshwere selefouno ya hae ho sona. Mme jwale ke qosa Motorola.

74
00:07:20,319 --> 00:07:26,209
Ka nako eo, Motorola e ne e le moetapele 'marakeng. Mme
kamora Lenaneo la Larry King, theko ea liabo tsa

75
00:07:26,209 --> 00:07:29,720
Motorola e ile ea theoha ka tsela e kotsi 'marakeng oa liabo.

76
00:07:29,720 --> 00:07:38,959
Ba ile ba lahleheloa ke 10% ea boleng ba liabo
tsa bona ka hare ho beke. Seo e ne e le ka 1992/93.

77
00:07:38,959 --> 00:07:45,589
Joaloka moetsi oa lifilimi, ke na le tlotla e
kholo ea ho lula ke khona ho batla batho ba

78
00:07:45,589 --> 00:07:49,240
entseng nalane le ba nang le seo ba ka se buang.

79
00:07:49,240 --> 00:07:53,360
Ke ka lebaka leo kamehla ke ratang ho tlohella litsebi.

80
00:07:53,360 --> 00:07:56,853
Seo se bolela hore le nna ha ke na bofokoli.
Leha ho le joalo, joalokaha ke tla fihla ho

81
00:07:56,853 --> 00:07:58,720
sona hamorao, se etsahala leha ho le joalo.

82
00:07:58,720 --> 00:08:07,558
Empa ke tla qala ka motho ea tsoang Vienna. Mme
hamorao o tla nkeloa sebaka ke rasaense oa

83
00:08:07,558 --> 00:08:12,959
Univesithi ea Washington State videong e khutšoanyane.

84
00:08:12,959 --> 00:08:19,201
Mme e le feela ho le fa tatso e nyane le ho le
isa leetong le lekaneng la ho khutlela

85
00:08:19,201 --> 00:08:23,240
matsatsing a pele a dikgokahano tsa mohala wa letsoho.

86
00:08:23,240 --> 00:08:25,319
Mohlomong bapala sekotwana sa video.

87
00:08:25,319 --> 00:08:31,879
Qalong, theknoloji ya mehala ya letsoho
e ne e le theknoloji ya maemo a hodimo.

88
00:08:31,879 --> 00:08:40,440
Sena se bolela hore ke sehlopha se senyenyane haholo sa baahi
se sebelisitseng theknoloji ena. Mme ka lebelo le makatsang,

89
00:08:40,440 --> 00:08:44,440
e fetohile theknoloji e sebelisoang ke batho ba bangata.

90
00:08:44,440 --> 00:08:51,279
Mme ketsahalo ena ha e a ka ka makatsa
nna feela, e boetse e makalitse moruo.

91
00:08:51,279 --> 00:09:04,399
Hobane ba ne ba lebelletse palo e nyenyane haholo ea
bareki ba ka bang teng. Mme kajeno, ke batho bohle.

92
00:09:04,399 --> 00:09:12,056
Hoa makatsa hore, leha mahlaseli a microwave a sebediswa bakeng
sa thekenoloji ya phetiso, balaodi ba US ha

93
00:09:12,056 --> 00:09:19,840
ba a ka ba bona ho le bohlokwa ho kopa
tlhahlobo ya kotsi ya botekgeniki ho tswa ho moetsi.

94
00:09:19,840 --> 00:09:24,040
Moqapi wa pele wa mehala ya letsoho,
Motorola, o ile a tlisa mehala ya letsoho

95
00:09:24,040 --> 00:09:28,720
mmarakeng ntle le tumello ya baokamedi ba taolo.

96
00:09:28,720 --> 00:09:34,167
Ha diphuputso tsa pele tsa saense mabapi le dikotsi tse ka bang
teng tsa bophelo bo botle di ne di le haufi

97
00:09:34,167 --> 00:09:38,720
le ho phatlalatswa bohareng ba dilemo tsa
bo-1990, dintho di ile tsa se ke tsa phutholoha.

98
00:09:38,720 --> 00:09:45,062
Sehlopha se eteletsweng pele ke Moprofesa Henry Lai wa
Univesithi ya Washington se ne se fumane seo ho thoeng

99
00:09:45,062 --> 00:09:48,320
ke ho kgaoha ha methapo ya DNA ditekong tsa diphoofolo.

100
00:09:48,320 --> 00:09:56,919
Motheo oa mofetše o ne o bonahala ka ho
hlaka tlas'a maekorosekope ea elekettrone.

101
00:09:56,919 --> 00:10:04,120
Qeto e le 'ngoe ke hore masimo a
maqhubu a seea-le-moea a ka senya DNA.

102
00:10:04,120 --> 00:10:10,210
Ehlile, ha DNA e senyehile, sele e leka ho lokisa
tshenyo. Leha ho le jwalo, diphoso di etsahala nakong ya

103
00:10:10,210 --> 00:10:15,879
tshebetso ena, e leng se lebisang diphetogong tsa lefutso.

104
00:10:15,879 --> 00:10:20,639
Mme, ehlile, sena se ka baka kgolo ya mofets'e.

105
00:10:20,639 --> 00:10:28,320
Diphuputso tsa saense, tse neng di tshosa ho ya ka pono ya moetsi
wa pele wa mehala ya letsoho, Motorola, di ile tsa

106
00:10:28,320 --> 00:10:36,000
hlahiswa ka mokgwa o amohelehang indastering ke ditsebi tsa
mano, e leng setsi sa kgothaletso sa Burson-Marsteller.

107
00:10:36,000 --> 00:10:43,383
Ba ile ba nehelana ho moreki oa bona Motorola ka seo ho thoeng ke
memo ea Wargame . Pampiri ea maano e nang le

108
00:10:43,383 --> 00:10:52,919
litaelo tsa hore na ho ka fokotsoa bohlokoa ba
phuputso joang le ho senya seriti sa bo-ramahlale.

109
00:10:52,919 --> 00:11:00,600
Hantle-ntle, kahoo ke karoloana e nyane ea
moralo ona o bitsoang oa papali ea ntoa.

110
00:11:00,600 --> 00:11:07,919
Ho fihla moo ba reng hore batho ba fumanang
ntho e itseng ba lokela ho ba le bothata bona.

111
00:11:07,919 --> 00:11:12,159
Motho o tlameha ho ipotsa hore na haele
hantle ho ntse ho etswa dipatlisiso ka eng moo.

112
00:11:12,159 --> 00:11:20,480
E ntse e le lekala le letjha la thuto, mme
re tlameha feela ho iketsetsa dipatlisiso.

113
00:11:20,480 --> 00:11:26,320
Mme ho etsa jwalo, ba ile ba
tlisa monna enwa, Ngaka George Carlo.

114
00:11:26,320 --> 00:11:35,478
Ho ne ho le thahasellisang haholo ho 'na qalong hobane o ne a
ngotse buka. O ne a khethiloe ke indasteri ka 1993 ho fumana, ka

115
00:11:35,478 --> 00:11:42,165
tekanyetso ea lidolara tsa Amerika tse
limilione tse 25 ho isa ho tse 30 ka lilemo tse hlano

116
00:11:42,165 --> 00:11:47,600
ho isa ho tse tšeletseng, hore ha ho na bothata.

117
00:11:47,600 --> 00:11:52,200
Mme haele hantle o ne a nkuwa e le
motho ya tsamaisanang le indasteri.

118
00:11:52,200 --> 00:12:00,799
Ka nako eo – a hlahile ka 1953, kahoo a le dilemo tse 40 – e ne e
le rona-saense e monyane ya nang le tjantjello e kgolo, ya neng a

119
00:12:00,799 --> 00:12:07,364
se a entse dipatlisiso, mohlala bakeng sa sesole, hape a na le
boitsebelo ba molao. O ne a ithutetse

120
00:12:07,364 --> 00:12:13,600
bongaka le molao, kahoo e ne e le mohlankana ya
nang le tjantjello e kgolo haholo ka nako eo.

121
00:12:13,600 --> 00:12:16,399
Mme ka mora moo ba tshehetsa ya fosahetseng.

122
00:12:16,399 --> 00:12:27,106
Ka tsela, ntho ea pele eo a e sibollotseng ka k'hamphani ea hae,
WTR (Wireless Technology Research), ke hore batho ba nang le

123
00:12:27,106 --> 00:12:32,759
li-pacemaker ba ba le mathata ha ba tsamaea le mohala oa thekeng.

124
00:12:32,759 --> 00:12:38,039
Seo se ne se se se ntse se le joalo bohareng ba
lilemo tsa bo-1990. Indasteri e ile ea etsa'ng?

125
00:12:38,039 --> 00:12:47,039
Ba ile ba hlokomela sena mme ba kopa baetsi ba li-pacemaker hore
ba fetole maqhubu a tsona. Kahoo kamehla ho a qabola haholo.

126
00:12:47,039 --> 00:12:56,120
Mme yaba, ho latela diphuputso tsena, tse ileng tsa phatlalatswa
hamorao, o ile a kopana le bothata, bothata ba hae ba pele.

127
00:12:56,120 --> 00:13:01,469
Ba ile ba re, ho lokile, e ne e le mokgatlo wa indasteri wa
Washington, CTIA, o ileng wa laela hore di

128
00:13:01,469 --> 00:13:06,399
etswe mme ha e le hantle wa etsa hore diphuputso
tsena di kgonehe ka ditjhelete tsa setjhaba.

129
00:13:06,399 --> 00:13:10,120
Ba itse, ha ho kgonehe, moshanyana, ha ho sa na tjhelete.

130
00:13:10,120 --> 00:13:19,039
O ile a tlameha ho loana haholo ho itšireletsa, ebe ka
thuso ea Molimo, a khona ho boela tseleng e nepahetseng.

131
00:13:19,039 --> 00:13:30,502
Mme he, ha o rata, o ile a boela a fumana
tjhelete ho fihlela ka 1999. Mme qetellong ya mosebetsi

132
00:13:30,502 --> 00:13:36,000
wa hae, o ile a nkuwa a sa kgone ho tswelapele.

133
00:13:36,000 --> 00:13:39,279
Ka hona ke bile le tlotla ea ho tseba monna enoa.

134
00:13:39,279 --> 00:13:48,559
Mme e ne e le, ha re ka rialo, moemedi wa se neng se
etsahala le ka morao ho dipuisano tsa ho susumetsa.

135
00:13:48,559 --> 00:13:52,279
Mme tsena ke mehato e ntseng e sebetsa le kajeno.

136
00:13:52,279 --> 00:13:56,799
Kahoo o sentsoe seriti haholo.

137
00:13:56,799 --> 00:14:01,483
Eaba, saense e neng e tsoa mekhahlelong ea
hae e neng e tšehetsa indasteri ha ea ka ea mo

138
00:14:01,483 --> 00:14:03,799
sebeletsa, empa e ile ea sebeletsa ba bang.

139
00:14:03,799 --> 00:14:11,919
Ebe boipapatsong ka tataiso e nang le boikarabelo ea
indasteri e reretsoeng molemo oa moreki le theknoloji e ncha.

140
00:14:11,919 --> 00:14:18,645
Mme ka mora moo, maemo a bohlokwa a ile a tlatswa ke
batho ba bona kapa batho ba nang le dikamano le indasteri,

141
00:14:18,645 --> 00:14:22,159
hobane ba ne ba tsheheditse motho ya fosahetseng ho yena.

142
00:14:22,159 --> 00:14:30,473
Ke ka lebaka leo ke kenyeletsitseng WHO puong ea ka. Hobane WHO e
ke ke ea hlokomoloha ketsahalo ena e ncha ea

143
00:14:30,473 --> 00:14:39,519
likhokahano tsa mohala oa letsoho le litlamorao tsa eona tse
ka bang teng bakeng sa tlhokomelo ea bophelo bo botle.

144
00:14:39,519 --> 00:14:45,440
Ke ka lebaka leo ba qalileng
morero o bitswang wa matjhaba wa EMF.

145
00:14:45,440 --> 00:14:53,240
Motsamaisi e ne e le Ngaka Michael Repacholi oa Australia. Eaba o
isoa Geneva. Ke ile ka mo etela ka nako eo

146
00:14:53,240 --> 00:15:01,799
hobane o ne a hapile tlhokomelo ea ka ka ho khetheha.
Ke tla u bontša seo ka sekotwana se sekhutšoane.

147
00:15:01,799 --> 00:15:03,759
Ka kopo, bapala video e latelang.

148
00:15:03,759 --> 00:15:11,161
Ngaka ya Australia Michael Repacholi o ne a nkuwa e le paki ya
sehlooho ya bahlahlobisisi ba mehala ya letsoho hobane phuputso

149
00:15:11,161 --> 00:15:16,624
ya hae, e phatlaladitsweng ka 1995, e bontshitse
keketseho ya kgolo ya mofetshe ho dipeba tse

150
00:15:16,624 --> 00:15:19,679
neng di pepesehetse mahlaseli a mehala ya letsoho.

151
00:15:19,679 --> 00:15:29,879
Jwale monna o ne a dutse ho WHO mme a belaella
phuputso ya hae. Ha e le hantle o ne a itekeletsa ntwa.

152
00:15:29,879 --> 00:15:35,409
Phuputso ea ka e ne e akarelletsa litoeba tse neng li le kotsing
e kholo ea ho tšoaroa ke lymphoma. Mme re

153
00:15:35,409 --> 00:15:40,000
fumane kholo e tsitsitseng ea lymphoma e
bakiloeng ke matšoao a maqhubu a seea-le-moea.

154
00:15:40,000 --> 00:15:48,679
Eaba re qeta likhoeli tse tšeletseng re leka ho utloisisa hore
na re entse phoso hokae. Hobane re ne re sitoa ho ipolellela.

155
00:15:48,679 --> 00:15:52,000
Mme le kajeno re ntse re sa kgone ho etsa jwalo.

156
00:15:52,000 --> 00:15:58,559
O fumana bothata, empa ho fihlela kajeno a sitoa
ho fumana bo tsoa kae, ka hona ha ho na bothata.

157
00:15:58,559 --> 00:16:04,960
Tšebeliso ea puo e amanang le eona e ile ea hlophisoa ka
mokhoa o tloaelehileng le ho tlama lefatšeng ka bophara.

158
00:16:04,960 --> 00:16:09,200
Ha re na bopaki le hanyenyane ba hore mehala ea letsoho e kotsi.

159
00:16:09,200 --> 00:16:16,403
Tlas'a folaga ea WHO, Mo-Australia o ile a tsamaea
lefatšeng ka bophara ho tloha ka 1997 ho isa ho

160
00:16:16,403 --> 00:16:20,840
2006, a phatlalatsa litaba tse molemo: "Ha ho bothata".

161
00:16:20,840 --> 00:16:27,819
Ngaka Michael Repacholi o ne a iketlile haholo. Etsoe, e ne
e le 'muelli oa semmuso oa likhokahano tsa mehala bakeng sa

162
00:16:27,819 --> 00:16:32,779
WHO. Empa o ile a etsa liphoso. Chelete, chelete, chelete.

163
00:16:34,600 --> 00:16:43,480
Lichelete tse tsoang indastering li
tlameha ho beoa ka thoko pele li neheloa ho WHO.

164
00:16:43,480 --> 00:16:47,858
Ka hona, qetellong monna eo o molemo a ile a
pepesehela e le 'muelli le motho ea

165
00:16:47,858 --> 00:16:51,919
nyenyefatsang litaba ea neng a lefshoa ke indasteri.

166
00:16:51,919 --> 00:16:57,113
Kamora moo o ile a tlohela mosebetsi ho WHO
mme ho tloha ka nako eo o ntse a sebetsa ka

167
00:16:57,113 --> 00:17:01,299
morao ho sethala e le moeletsi wa indasteri.

168
00:17:05,680 --> 00:17:10,559
Nakong eo e neng e le molaodi wa morero
Geneva, o ne a sebeditse mosebetsi o motle haholo.

169
00:17:10,559 --> 00:17:16,559
Indasteri e holang ea likhokahano tsa
mohala e hapile lefatše ka lebelo le holimo.

170
00:17:16,559 --> 00:17:22,554
Ho nkile dilemo tse leshome le metso e mmedi ho fihlella
dikgokahano tsa pele tse bilione tsa mehala ya thekeng lefatsheng

171
00:17:22,554 --> 00:17:28,680
ka bophara, empa bilione ya bobedi e nkile dilemo tse tharo
feela, bilione ya boraro dilemo tse pedi, jwalo ka ho ya pele.

172
00:17:28,680 --> 00:17:37,819
Kajeno, ho na le likonteraka tsa mehala ea letsoho tse ngata
ho feta baahi linaheng tsa Bophirimela – mosebetsi o phethiloe.

173
00:17:41,480 --> 00:17:46,119
E, e ne e le leeto le lekgutshwane ho ya WHO.

174
00:17:46,119 --> 00:17:51,440
Ha e le hantle, qalong monna eo o ne a
batla mosebetsi oa George Carlo haholo.

175
00:17:51,440 --> 00:17:55,559
Empa jwale, jwalo ka ha ke
boletse, o pepesehile, ke leboha Modimo.

176
00:17:55,559 --> 00:18:05,067
Empa hang ha maikutlo a hore ha ho na bothata a se a thehilwe, e
leng maikutlo a loketseng ka tlhaho dinaha tse

177
00:18:05,067 --> 00:18:13,119
tsepamisitseng maikutlo indastering le tse
ratang indasteri, ho thata haholo ho a tloseletsa.

178
00:18:13,119 --> 00:18:17,119
Batho ba nna ba mpotsa, empa ha ho letho moo.

179
00:18:17,119 --> 00:18:21,680
Hantle-ntle, mecha ea litaba e lula e
tlaleha lintho tse fapaneng nako le nako.

180
00:18:21,680 --> 00:18:34,079
Kahoo, ka mantsoe a mang, ke mohato o latelang, moo saense e
hlahisoang ka tsela e fosahetseng mme diphetho di laolwa ka mano.

181
00:18:34,079 --> 00:18:39,079
Mme jwale re tlo qaqisa hanyane ka
nalaneng ya Majeremane a Australia.

182
00:18:39,079 --> 00:18:45,359
Hobane ho ne ho ena le phuputso e tšehelitsoeng ka
lichelete ke Europe, e bitsoang Phuputso ea Reflex.

183
00:18:45,359 --> 00:18:49,039
Mme le mona, mokgwa o tshwanang o ka bonwa.

184
00:18:49,039 --> 00:18:57,279
Borasaense le bafuputsi ba sa lokelang ba tlameha
ho loantšoa. Kapa ba ralletswe ka maqheka a ntwa.

185
00:18:57,279 --> 00:19:02,880
Ke boetse ke u lokiselitse sengolwa
se sekgutshwane mabapi le taba ena.

186
00:19:02,880 --> 00:19:08,119
Ka bomalimabe, Moprofesa Franz Adlkofer ha a sa le teng.

187
00:19:08,119 --> 00:19:13,816
Empa e ne e le monna e moholo oa lipatlisiso, ea
ileng a bua qalong, ha re qala ho kopana, hore bohle ba

188
00:19:13,816 --> 00:19:16,720
neng ba le haufi le 'na ba ne ba re ha ho letho moo.

189
00:19:16,720 --> 00:19:19,359
Eaba o re, ho lokile, ha re e bontšeng.

190
00:19:19,359 --> 00:19:23,599
Joale, ha re boneng hore na ho na le mathata a bophelo.

191
00:19:23,599 --> 00:19:28,200
Moprofesa Franz Adlkofer o ne a tla ba
lehlatsipa le latelang le tsebahalang la papadi ya ntwa.

192
00:19:28,200 --> 00:19:33,053
Ka lihlopha tsa lipatlisiso tse leshome le metso e 'meli tse
tsoang linaheng tse supileng, o ile a hokahanya seo ho thoeng

193
00:19:33,053 --> 00:19:35,599
ke phuputso ea Reflex, e neng e tšehelitsoe ka lichelete ke EU.

194
00:19:35,599 --> 00:19:42,064
Sehlopha se eteletsweng pele ke Moprofesa Hugo Rüdiger se ne se
hlolehile hape ho hlahisa diphetho tse amohelehang ho indasteri

195
00:19:42,064 --> 00:19:45,119
ho tswa dilaboratoring tsa Univesithi ya Bongaka ya Vienna.

196
00:19:45,119 --> 00:19:53,640
Re bontšitse, ho latela datha ea reflex, hore masimo a matla a
motlakase a maqhubu a phahameng a ka senya liphatsa tsa lefutso.

197
00:19:53,640 --> 00:20:05,119
Ha re sa ka ke ra ba le bonnete ba hore tshenyo e ka sa etsahale
e ka behang bophelo ba basebedisi ba mehala ya letsoho kotsing.

198
00:20:05,119 --> 00:20:11,516
Hajoale, re ke ke ra qhelela ka thoko monyetla oa hore
palo ea batho ba nang le lihlahala bokong e tla

199
00:20:11,516 --> 00:20:15,279
eketseha haholo lilemong tse 15 ho isa ho tse 20 tse tlang.

200
00:20:15,279 --> 00:20:22,037
Ha re nke bopaki ba masimo a motlakase le
makenete ka botebo hona joale, 'me re se ke ra emela

201
00:20:22,037 --> 00:20:25,920
lilemo tse ling tse 40 ho fihlela re ka bona ho hong.

202
00:20:25,920 --> 00:20:33,104
Setsi sa inshorense ea likotsi sa AUVA se Vienna se ile
sa sheba liphetho tsa phuputso ea Reflex ka ngongoreho 'me

203
00:20:33,104 --> 00:20:36,759
sa batla ho laela MedUni Vienna hore e phete phuputso eo.

204
00:20:36,759 --> 00:20:41,000
Jwale leano la papadi ya ntwa le ne le hlokeha ka potlako.

205
00:20:41,000 --> 00:20:46,866
Ka 2008, makasine o tummeng oa litaba oa Jeremane, DER
SPIEGEL, o ile oa qosa Moprofesa Rüdiger, eo joale a seng a

206
00:20:46,866 --> 00:20:49,799
tlohetse mosebetsi, ka bomenemene ba ho qapa litokomane.

207
00:20:49,799 --> 00:20:55,400
Setšoantšo le sehlooho li ne li fana ka maikutlo a hore moprofesa
o ne a na le kamano ea lerato le mothusi oa laboratori.

208
00:20:55,400 --> 00:21:00,643
Mohlolo o qosoang oa boqhekanyetsi o ile oa senoloa
ke setsebi sa baeloji se tsoang Bremen e hole, seo ho

209
00:21:00,643 --> 00:21:05,720
nahanoang hore se na le kamano e ntle le indasteri.

210
00:21:05,720 --> 00:21:10,985
Ho latela SPIEGEL, diphetho tsa phuputso, ho kenyeletsa le ho
robeha ha methapo ya DNA, e ne e le leshano

211
00:21:10,985 --> 00:21:16,039
feela le qapilweng ke mothusi wa laboratori ya
neng a rata moprofesa wa hae ho feta tekano.

212
00:21:16,039 --> 00:21:22,140
Ka bosiu bo le bong, bo-ramahlale le
mosebetsi oa bona ba ile ba nyenyefatsoa.

213
00:21:23,759 --> 00:21:28,559
E, ke kamoo lipapali tsa ntoa li sebetsang hantle kateng.

214
00:21:28,559 --> 00:21:32,200
Ke tla nka Vienna hape, kaha re
boetse re na le baeti ba Maosteria.

215
00:21:32,200 --> 00:21:42,079
Selaeteng se latelang, ke na le sehlooho se senyenyane se
tsoang sengolong e ka har'a makasine oa lipolotiki, Profil.

216
00:21:42,079 --> 00:21:44,720
Ke sona seipone se senyenyane, ke lula ke rialo.

217
00:21:44,720 --> 00:21:52,813
Mme moqolotsi a le mong oa litaba tsa saense, Tina
Goebel, o ne a entse lipatlisiso ka botebo ka sekhobo sa

218
00:21:52,813 --> 00:21:57,200
Reflex mme a fihlela liqeto tse fapaneng ka ho feletseng.

219
00:21:57,200 --> 00:22:06,240
Kahoo o ile a fumana hore borasaense ba mona ha baa ka ba
etsa bomenemene, empa ho ile ha etswa kgatello e tswang

220
00:22:06,240 --> 00:22:10,880
kantle ho, mohlala, mothusi wa laboratori le jwalo-jwalo.

221
00:22:10,880 --> 00:22:22,119
Kahoo e ne e le tšilafalo ea mahlaseli, letšolo le
litšila le qaliloeng ke 'muelli ea tsebahalang oa Bremen.

222
00:22:22,119 --> 00:22:25,599
E tla hlaha hape moemelong o fapaneng.

223
00:22:25,599 --> 00:22:33,169
Tšilafalo ena ea mahlaseli, eo ke e fumaneng e khahla
haholo tabeng ea moqolotsi-litaba-'moho le 'na, ka tlhaho e

224
00:22:33,169 --> 00:22:36,920
na le litekanyo tse ling mabapi le litlamorao tsa eona.

225
00:22:36,920 --> 00:22:41,000
Mme ka bo botsa hape ka seo.

226
00:22:41,000 --> 00:22:43,640
Filimi e latelang, ka kopo.

227
00:22:43,640 --> 00:22:50,440
Phello e nngwe ya papadi ya ntwa ya
maano e sa lokelang ho nyatswa ke tshoso.

228
00:22:50,440 --> 00:22:56,811
Ke mang ea ka batlang ho loantša indasteri e
matla kaofela, e nonneng licheleteng, hobane

229
00:22:56,811 --> 00:23:00,319
feela ho fumanoe kotsi e ka bang teng bophelong?

230
00:23:00,319 --> 00:23:07,629
Ke boetse ke tseba bafuputsi ba neng ba kenetse taba ena haholo
ba ileng ba re ha ba sa batla ho etsa lipatlisiso tse ling mabapi

231
00:23:07,629 --> 00:23:12,276
le mahlaseli a mehala ea thekeng hobane haeba
ba ka fumana hore a kotsi bophelong,

232
00:23:12,276 --> 00:23:15,279
lihlopha tse matla tsa khothaletso li tla ba senya.

233
00:23:15,279 --> 00:23:22,079
Kahoo ruri ho na le matšoenyeho ka lehlakoreng la bo-ramahlale
ba seng ba sa batle ho tšoara lipatlisiso tsena hape.

234
00:23:22,079 --> 00:23:29,626
Sena se fetohile taba e chesang hobane ba tshaba hore ba tla
senngwa, eseng feela ka tsa mahlale, empa le bophelong ba

235
00:23:29,626 --> 00:23:33,160
bona ba botho maemong a mang, jwalokaha ho etsahetse Vienna.

236
00:23:33,160 --> 00:23:40,759
Ha e le hantle, paterone e ntse e bonahala
ka ho hlaka ho tloha memo ea Wargame ea 1994.

237
00:23:40,759 --> 00:23:47,404
Bo-ramahlale bohle ba ileng ba fumana bothata ka mahlaseli
a microwave a tsoang mehala ea rona ea mohala le li-smartphone,

238
00:23:47,404 --> 00:23:50,400
ka mor'a moo ba ile ba iphumana ba na le bothata bona.

239
00:23:50,400 --> 00:23:54,680
Maqheka a lipapali tsa ntoa a ntse a le teng le kajeno.

240
00:23:54,680 --> 00:24:01,696
Le Vienna, ho ntse ho na le maikutlo a fosahetseng, leha
mohlahlami wa qoso ya boqhekanyetsi a se a

241
00:24:01,696 --> 00:24:09,279
ahlotswe ke lekgotla la dinyewe mme mosebetsi wa mahlale
wa bafuputsi ba Vienna o netefaditswe matjhabeng.

242
00:24:09,279 --> 00:24:17,334
Sekhobo sa lipatlisiso sa Vienna e bile
karabelo e tsoang ho motho eo nka mo bitsang moemeli oa

243
00:24:17,334 --> 00:24:21,319
litšusumetso oa Jeremane. O ile a etsa liqoso.

244
00:24:21,319 --> 00:24:28,951
Pele, ho ile ha qaloa ngangisano ea thuto, e ileng
ea fetoha ngangisano e tebileng haholo, ka sepheo

245
00:24:28,951 --> 00:24:33,599
sa ho nyenyefatsa le ho hana liphuputso tse itseng.

246
00:24:33,599 --> 00:24:41,039
Kamora dilemo tse supileng, nka bolela ka
letsoalo le hlwekileng hore monna eo o ile a ahlolwa.

247
00:24:41,039 --> 00:24:46,799
Hoo ke leqoso le kotsi. Liqoso li pakiloe hore ha li na motheo.

248
00:24:46,799 --> 00:24:58,000
Mme ho bohle ba neng ba ntse ba na le pelaelo ka hare hore ho na
le ntho e sa tsamaeang hantle, jwale re ka re tsohle di lokile.

249
00:24:58,000 --> 00:25:01,079
Re tla tswelapele ho beha leihlo datha ena.

250
00:25:01,079 --> 00:25:08,185
Re sa tsoa qeta morero oa tlhahlobo-morao, o
re nolofalitseng ho tiisa le ho atolosa

251
00:25:08,185 --> 00:25:11,839
liphuputso tsa morero oa rona o moholo oa pele.

252
00:25:11,839 --> 00:25:19,119
Ha se feela hore DNA e bonolo ho
senyeha e robeha liseleng tse ling.

253
00:25:19,119 --> 00:25:26,240
Kajeno, re boetse re tseba hore na ke hobaneng ha e
robeha. Re ka hlalosa ts'ebetso ea sele e e bakang.

254
00:25:26,240 --> 00:25:36,039
Ho ya ka pono ya mahlale, ena ke phumano ya bohlokwa
bakeng sa ho hlahisa dintlha ka tsela e kgolwehang.

255
00:25:36,039 --> 00:25:44,226
Ho bonahala eka ho bapala lintoeng Austria ho boetse ho bolela
toloko e kotsi le ho sotha lintlha tsa nnete, joalo ka tabeng ena

256
00:25:44,226 --> 00:25:52,640
ea phuputso ea AUVA e etelletsoeng pele ke Moprofesa Mosgöller
ke mokhatlo oa lihlopha tsa liindasteri oa FMK o tsoang Vienna.

257
00:25:52,640 --> 00:26:00,169
Mokhoa ona oa ho toloka ka boomo ka tsela e fosahetseng hangata o
fetisetsoa meeling, mohlala ha litaba tsa bohata li phatlalatsoa

258
00:26:00,169 --> 00:26:07,640
koranteng ea bongaka ea Austria, Ärzteblatt, e leng hore feela
ha ho shebiloe ka hloko ho fumaneha hore ke papatso e lefelloeng.

259
00:26:07,640 --> 00:26:12,299
Empa lintho li ntse li ba thata
butle-butle bakeng sa bahlophisi ba hloahloa.

260
00:26:13,960 --> 00:26:16,460
E!

261
00:26:23,240 --> 00:26:30,503
– E, e, tsena ke mefuta ea lintho tseo u li hlokomelang
feela ha u shebisisa, 'me moreki ea tloaelehileng ha a elelloe

262
00:26:30,503 --> 00:26:34,319
le hore e kanna ea ba papatso e lefelloang ka morao ho tsona.

263
00:26:34,319 --> 00:26:39,599
Empa tsena ke lisebelisoa tseo re
sebetsang ka tsona. Ke litšila tsa mahlaseli.

264
00:26:39,599 --> 00:26:54,424
Mme jwale ho bile le ntho e nngwe e tlileng ho raraisa ditaba, e
leng hore lefapha la WHO la kankere, IARC (International

265
00:26:54,424 --> 00:27:08,759
Agency for Research on Cancer), le fumanehang Lyon, le e
hlahlobile e le kotsi ya kankere ya sehlopha sa 2b ka 2011.

266
00:27:08,759 --> 00:27:18,141
Karolo ena le yona e ile ya phatlalatswa, mme ka ho iketsahalla,
monna ya neng a bakile sekgobo sa Vienna ha

267
00:27:18,141 --> 00:27:25,960
a ka a amohelwa komiting ya ditsebi ka lebaka
la dikamano tsa hae tse haufi le indasteri.

268
00:27:25,960 --> 00:27:28,599
Mme o bile a halefa ka hona phatlalatsa.

269
00:27:28,599 --> 00:27:35,698
Mme indasteri ka tlhaho e leka ho nyenyefatsa karohano
ena, empa ka mora moo ho ile ha phatlalatswa

270
00:27:35,698 --> 00:27:42,599
diphuputso tse ding tse netefatsang pelaelo ya kotsi ya kankere.

271
00:27:42,599 --> 00:27:49,412
Sena se netefalitsoe ke diphuputso tse pedi tse
tsamaisanang, e leng diphuputso tse pedi tse kgolo, e

272
00:27:49,412 --> 00:27:53,720
nngwe e le Amerika mme e nngwe e le Bologna, Italy.

273
00:27:53,720 --> 00:28:01,930
Mme karolo e latelang ya filimi eo ke le kgethetseng yona, ho
etsa hore taba ena yohle e utlwahale

274
00:28:01,930 --> 00:28:11,720
haholwanyane, e hlalosa phuputso le kamoo e hananngwang
kateng. Ka hoo, ka kopo natefelwang ke filimi.

275
00:28:11,720 --> 00:28:18,753
E bile hape koranta ea khoebo ea Microwave News e ileng ea
tlaleha pele ka phuputso ea NTP mme ea hopotsa

276
00:28:18,753 --> 00:28:25,519
babali hore ho robeha ha lithapo tsa DNA ho ne ho
se ho fumanoe lilemong tse fetang 20 tse fetileng.

277
00:28:25,519 --> 00:28:35,400
E mong oa bahokahanyi ba phuputso ea NTP o fana ka
temoso e potlakileng 'me o kopa hore ho nkoe khato hang-hang.

278
00:28:35,400 --> 00:28:41,447
Ka lebaka la tšebeliso e atileng ea mehala ea
letsoho, esita le kotsi e nyenyane feela e ka ba

279
00:28:41,447 --> 00:28:44,599
le litlamorao tse tebileng bophelong ba sechaba.

280
00:28:44,599 --> 00:28:50,419
Khabareng, balaodi ba tsa bophelo bo botle ba
mmuso ba lokela ho kgothaletsa mehato ya thibelo,

281
00:28:50,419 --> 00:28:53,359
haholoholo bakeng sa bana le basadi ba baimana.

282
00:28:53,359 --> 00:29:02,799
Kotsi e ka ba kholo ho bana ka lebaka la ho penya ho
fetang le kutlo e eketsehileng ea boko bo ntseng bo hola.

283
00:29:02,799 --> 00:29:05,039
Re ka ithuta lithuto life?

284
00:29:05,039 --> 00:29:11,426
Ha rea lokela ho hlola re nka hore theknoloji efe kapa efe ea
sejoale-joale kapa ea kamoso e se nang mohala, ho

285
00:29:11,426 --> 00:29:19,180
kenyeletsoa le 5G, e bolokehile ntle le liteko tse
nepahetseng. Ho se li leke e ka ba ho se na boitšoaro bo botle.

286
00:29:21,000 --> 00:29:28,541
Haufi le nako e tšoanang le phuputso ea NTP, ho ile ha etsoa
phuputso ea nako e telele ka likhoto le litoeba Bologna, Italy, e

287
00:29:28,541 --> 00:29:33,748
qalileng le eona ka 2005, e nang le lipontšo tse
tebileng tsa khōlo ea lihlahala tse sa

288
00:29:33,748 --> 00:29:37,160
tloaelehang ka lebaka la mahlaseli a mehala ea thekeng.

289
00:29:37,160 --> 00:29:42,799
Jwalokaha ho ne ho lebelletswe, diphuputso
tsena ka bobedi jwale di tobane le nyatso e kgolo.

290
00:29:42,799 --> 00:29:50,359
Sehlopha sa tšusumetso sa ICNIRP se boetse se
leka ho nyenyefatsa liphetho, se re li hokahantsoe.

291
00:29:50,359 --> 00:29:56,140
Hlooho ea phuputso ea Italy e bona
papali ea ntoa ka tsela e latelang:

292
00:29:58,680 --> 00:30:06,599
Ntho e le 'ngoe feela eo re tšoanang ka eona ke hore
liphuputso li ikemetse. Mme hoo ke habohlokoa haholo.

293
00:30:06,599 --> 00:30:12,359
Re bile le diphetho tse tshwanang.
Mme ke re, e ne e se ka lehlohonolo.

294
00:30:12,359 --> 00:30:22,240
Mme ba re qosa ka ho phatlalatsa diphetho tse
ka behang botsitso ba setjhaba sa rona kotsing.

295
00:30:22,240 --> 00:30:26,319
Re thabile haholo ho ba le lisebelisoa tsena kaofela.

296
00:30:26,319 --> 00:30:30,799
Mme jwale re hasanya tshabo hara batho?

297
00:30:30,799 --> 00:30:34,000
Che, ha re batle ho jala tshabo.

298
00:30:34,000 --> 00:30:40,640
Ke batla ho kgothaletsa indasteri hore e sebeletse setjhaba.

299
00:30:40,640 --> 00:30:46,920
Hobane ka tlwaelo rona bareki re le badiredi ba setjhaba.

300
00:30:46,920 --> 00:30:49,920
Mme nka rata ho fetola mokgwa ona wa ho nahana.

301
00:30:49,920 --> 00:30:55,200
Empa boikarabello ba phetoho ena ha bo ho 'na.

302
00:30:55,200 --> 00:31:05,069
Haeba ho ka fumaneha hore liteko tsa liphoofolo le tsona li
bontša matšoao a hlakileng, joalo ka ha ho bonahala ho latela

303
00:31:05,069 --> 00:31:13,552
litlaleho tsa pele, joale ha ho na khetho e 'ngoe
haese ho e kenyelletsa Sehlopheng sa 1. Ho seng joalo,

304
00:31:13,552 --> 00:31:18,480
sena se ne se tla hanyetsana le litekanyetso tsa IHC .

305
00:31:18,480 --> 00:31:29,680
Tlas'a maemo ana, ho e arola Sehlopheng sa 1, ke hore, e
le ntho e bakang mofetše ho batho, ho ne ho ke ke ha qojoa.

306
00:31:29,680 --> 00:31:36,908
E, ke maikutlo a setsebi. Mme ka morao ho seo
batho ba sa se boneng, ho na le diphuputso tse ding

307
00:31:36,908 --> 00:31:40,559
tse ntseng di eketseha tse tshehetsang pono ena.

308
00:31:40,559 --> 00:31:46,039
Potso ke hore, re tla tobana le sena jwang re le bareki?

309
00:31:46,039 --> 00:31:50,119
Na rea tseba hore na diphuputso tsena di reng?

310
00:31:50,119 --> 00:31:54,200
Che, mecha ea phatlalatso le eona e bapala karolo e kholo mona.

311
00:31:54,200 --> 00:32:02,623
Re na le papali ena ya bohlokwa ya makgetlo a mabedi le indasteri,
jwalo ka ha ho le jwalo le lefapheng la ka la dikgokahano

312
00:32:02,623 --> 00:32:06,359
tsa mehala, jwalo ka ha ho bile kateng ka coronavirus.

313
00:32:06,359 --> 00:32:14,062
Nka re lifaele tsa RKI ke taba e 'ngoe, empa Ofisi ea Federale ea
Tšireletso khahlanong le Mahlaseli e tšoana

314
00:32:14,062 --> 00:32:21,839
haholo le RKI, ka hore ba pata lintho – 'me ba
sireletsa mahlaseli, empa ka bomalimabe eseng bareki!

315
00:32:21,839 --> 00:32:32,691
Mme jwale re sa tswa utlwa hore ICNIRP, e leng Khomishene ya
Matjhaba ya Tshireletso kgahlanong le Mahlaseli a sa Ionising,

316
00:32:32,691 --> 00:32:43,279
ha e le hantle ke mokgatlo o lokelang ho netefatsa hore
tshireletso ya mahlaseli bakeng sa bareki e sebetsa matjhabeng.

317
00:32:43,279 --> 00:32:49,045
ICNIRP e fumaneha kae? E fumaneha Ofising ea Federale ea
Tšireletso khahlanong le Mahlaseli e Munich, 'me e

318
00:32:49,045 --> 00:32:52,279
tšehelitsoe ka lichelete ke balefi ba lekhetho ba Jeremane.

319
00:32:52,279 --> 00:33:00,839
Ba bile ba fumana basebeletsi ba sekhukhu moo
mahala, 'me ke mokhatlo oa mahala, ha re re, oa baemeli.

320
00:33:00,839 --> 00:33:07,559
Sena se hlalositswe ka ho hlaka tlalehong
ena ke Ditho tse pedi tsa Palamente ya Yuropa.

321
00:33:07,559 --> 00:33:13,400
E mong ke Michèle Rivasi, eo re tlang ho bua ka eena hamorao.

322
00:33:13,400 --> 00:33:22,507
Mme e mong ke moprofesa wa Mojeremane wa fisiksi, Moprofesa Klaus
Buchner. Ba ile ba bokella tlhahisoleseding ena mme ba kgona ho

323
00:33:22,507 --> 00:33:28,789
senola kgothelano ya dithahasello hoo e ka
bang ho ditho tsohle tsa komiti ena, Komiti ya

324
00:33:28,789 --> 00:33:32,319
Matjhaba ya Tshireletso kgahlanong le Mahlaseli.

325
00:33:32,319 --> 00:33:41,440
Mme bothata bo teng hantle ke bona: maemong a bohlokwa,
ho na le batho ba sireletsang indasteri ho ena le bareki.

326
00:33:41,440 --> 00:33:49,799
Mme ke yona motso wa mathata a rona. Mme ke ka lebaka
leo ha ho le ya mong wa rona ya tsebisitsweng ka nepo.

327
00:33:49,799 --> 00:33:58,400
Ke ka lebaka leo ho leng bohlokwa le ho feta hore ho be
le mekgatlo e jwalo ka ona le menyetla ya ho senola nnete.

328
00:33:58,400 --> 00:34:07,819
Hobane ha ho na tsela e 'ngoe. Re hlile re hloka
pono e ncha ka ho feletseng mabapi le lintlha.

329
00:34:15,800 --> 00:34:18,440
Mme jwalo ka ha ke boletse, ha e le hantle
e ntse e ba kgatello e kgolo le ho feta.

330
00:34:18,440 --> 00:34:23,360
Selaete se latelang ke seo ho thoeng ke phuputso ea STOA.

331
00:34:23,360 --> 00:34:34,791
Sena se ile sa laeloa ke Mo-Italy Dr Fiorella Belpoggi hobane
lipatlisiso tsa hae Setsing sa Ramazzini li bontša boitsebelo bo

332
00:34:34,791 --> 00:34:43,410
phahameng, boo hape bo lulang bo batloa haholo
United States e le paki ea bohlokoa libakeng tse

333
00:34:43,410 --> 00:34:48,400
ling tse fapaneng tse amanang le ho bakoa ha mofetše.

334
00:34:48,400 --> 00:34:54,840
O batla a le boemong ba pele lefatšeng ka
bophara lefapheng la lipatlisiso tsa mofetše.

335
00:34:54,840 --> 00:35:04,199
Mme ka lebaka leo, Palamente ya EU e ile ya mo
laela ho etsa seo ho thoeng ke phuputso ya STOA.

336
00:35:04,199 --> 00:35:10,719
Ena ke Lekgotla la Bokamoso ba Saense le Thekenoloji.

337
00:35:10,719 --> 00:35:15,599
Re ne re ka bitsa sena tlhahlobo ea theknoloji.

338
00:35:15,599 --> 00:35:19,360
Mme sephetho sa litaba tsena e bile sefe?

339
00:35:19,360 --> 00:35:25,489
Nka rata hape ho fana ka tlhahiso ea qotso
e khutšoanyane, hobane 5G ha e le hantle, ha

340
00:35:25,489 --> 00:35:28,519
re ka rialo, ke phatlalatso e feteletseng.

341
00:35:28,519 --> 00:35:35,679
Mme seo ha e le hantle se loketse lefapha la mehala ea
mohala, hobane ba fetelelitse hanyane mehato le maikutlo.

342
00:35:35,679 --> 00:35:47,182
Empa litlamorao ha lia qala ka 5G. Empa mohlomong nka
akaretsa dintlha tsa sehlooho ka bokgutshwane ka molomo

343
00:35:47,182 --> 00:35:52,880
pele ke fa Moprofesa Paul monyetla wa ho etsa polelo.

344
00:35:52,880 --> 00:36:05,480
Ba hlahlobile diphuputso tse 800 tse ntseng di le teng
mme ba re, "Emisa katoloso hanghang, rutang setjhaba."

345
00:36:05,480 --> 00:36:11,239
Mme ke bolela hore, na re kile ra bala
seo kae kapa kae? Ha e le hantle, che.

346
00:36:11,239 --> 00:36:16,840
Empa tsena ke mehato ya nnete e ka tlisang
phetoho e kgolo bakeng sa tshireletso ya bareki.

347
00:36:16,840 --> 00:36:19,440
Mme di a bipuwa.

348
00:36:19,440 --> 00:36:23,199
Mme ke yona hantle sephetho sa papadi ya ntwa.

349
00:36:23,199 --> 00:36:31,639
Mme tabeng ena, ke ile ka boela ka mamela Moprofesa Paul oa
Moamerika, mofuputsi oa tsa bongaka ea nang le tsebo e kholo.

350
00:36:31,639 --> 00:36:36,940
Nka rata ho bapala seo ka mor'a moo.

351
00:36:40,159 --> 00:36:49,169
Re hloka ho boela re sekaseka taba ena kaofela ho latela
liphuputso tsa rona, e leng hore maqhubu a seea-le-moea a ka ba

352
00:36:49,169 --> 00:36:58,629
le tšusumetso e kholo bokong le tsamaisong ea methapo, a senya
DNA ea lisele tsa rona, a baka khatello ea oxidative, e amanang

353
00:36:58,629 --> 00:37:04,560
le mafu a mangata a sa foleng, a qholotsa
likarabelo tsa li-homone hape a ba le

354
00:37:04,560 --> 00:37:10,719
litlamorao tsa tsoalo, tse ka bakang tšenyo e bohloko.

355
00:37:10,719 --> 00:37:16,320
Mme polelopele ya ka ke hore 5G e
tla mpefatsa ditlamorao tsena kaofela.

356
00:37:16,320 --> 00:37:21,519
Mme hape ho na le kankere, eo e leng bothata bo boholo ruri.

357
00:37:21,519 --> 00:37:28,670
Ha o kopanya dintlha tsohle tse hlalositsweng ka hodimo, 5G e
tshosa haholo. Jwale, jwalo ka ha o kanna wa tseba, morero

358
00:37:28,670 --> 00:37:35,880
ke ho kenya dimilione tsa di-antenna tsena tse ntjha ntle le
ho etsa le teko e le nngwe feela ya polokeho ya ba phelang.

359
00:37:35,880 --> 00:37:39,619
Mme hoo ke bohlanya ba nnete.

360
00:37:42,760 --> 00:37:50,611
E, haholo-holo ka lebaka la dipatlisiso, tse
bontshang kgafetsa mekgwa e tshwanang, ka

361
00:37:50,611 --> 00:37:54,719
nako eo ka nahana le ka seo re ka se etsang.

362
00:37:54,719 --> 00:37:59,440
Kahoo mohlomong re ka etsa ho hong ka mekhoa ea molao?

363
00:37:59,440 --> 00:38:04,943
Mme nka le bolella hore Amerika ho na le ditaba
tse bitswang tsa mofets'e wa boko, tse tlang ho

364
00:38:04,943 --> 00:38:07,840
kena selemong sa tsona sa bo25 selemong se tlang.

365
00:38:07,840 --> 00:38:10,159
Ke ntho e tshwanang le Tobacco Road.

366
00:38:10,159 --> 00:38:14,320
Kahoo seo re se itemohetseng ka koae, re se itemohela mona.

367
00:38:14,320 --> 00:38:20,239
Ho dula ho ena le baahlodi ba batjha; baahlodi ba a nkela sebaka.

368
00:38:20,239 --> 00:38:24,320
Ebe ho ba ba nkoang ba na le leeme.

369
00:38:24,320 --> 00:38:30,639
Ebe ho tla ba le maqephe a mang a matjha a
10,000 bakeng sa moahlodi e motjha wa indasteri.

370
00:38:30,639 --> 00:38:36,800
Indasteri e hirile difeme tsa molao tse 40 ho itšireletsa.

371
00:38:36,800 --> 00:38:43,960
Mme e se e kena selemong sa yona sa bo25,
kahoo ke sehopotso. Mme hoo hoa makatsa.

372
00:38:43,960 --> 00:38:48,719
Ruri re lokela ho hlophisa tšireletso ea
bareki ka tsela e fapaneng ka ho feletseng.

373
00:38:48,719 --> 00:38:57,000
Mme mona re na le sephutheloana se tshwanang hape,
seo hape se neng se bonahala ho WHO dipuong tse ding.

374
00:38:57,000 --> 00:39:01,159
A re re bareki ba qhekellwa.

375
00:39:01,159 --> 00:39:04,119
Mme sena se ke ke sa tswela pele.

376
00:39:04,119 --> 00:39:08,920
Ke ka lebaka leo ke ntseng ke nahana, mmoho le batho ba
nang le maikutlo a tšoanang, hore na re ka nka khato ea molao.

377
00:39:08,920 --> 00:39:14,119
Mme ka mora moo ra laela hore ho etswe
phuputso ya dikgokahano tsa selefouno.

378
00:39:14,119 --> 00:39:25,639
Ha e le hantle re atlehile ho bokella chelete ho kopanya batho
ba hloahloa ba nang le boitsebelo bakeng sa lintho tse joalo.

379
00:39:25,639 --> 00:39:30,960
Mme ra qala seo ho thoeng ke phuputso ea ATHEM-3.

380
00:39:30,960 --> 00:39:35,480
Mohlomong nka bala diphetho ka bokgutshwane.

381
00:39:35,480 --> 00:39:46,079
Re ile ra hlahloba batho ba phelang haufi le
seteishene sa mohala oa thekeng le ba phelang sebakeng se hole.

382
00:39:46,079 --> 00:39:51,719
Na ho na le phapang? Mme haeba ho jwalo,
ditlamorao tsa kotsi ena ya bophelo bo botle ke dife?

383
00:39:51,719 --> 00:39:55,360
Nka rata ho bala ka bokgutshwanyane ho tswa ho metsotso:

384
00:39:55,360 --> 00:40:03,048
Mefuta e 'meli ea liphuputso e bontšitse phapang e kholo lipakeng
tsa batho ba neng ba na le boemo bo phahameng

385
00:40:03,048 --> 00:40:09,559
kapa bo tlase ba ho pepesehela li-antenna tse
sebeletsang sebaka seo. Kahoo ho na le phapang.

386
00:40:09,559 --> 00:40:18,380
Tlhahlobo ea phapano ea lebelo la pelo e fane ka bopaki ba hore
ha ho phapang e amanang le ho pepesehela e ka lekanngoang

387
00:40:18,380 --> 00:40:26,034
mots'eare, empa hore ho pepesehela matla a elektrisite le
makenete ka nako ea phomolo ea bosiu ho fokotsa

388
00:40:26,034 --> 00:40:33,519
bokhoni ba boroko ba ho tsosolosa 'mele –
hantle-ntle seo re sa tsoa se utloa ho tsoa ho Ivo.

389
00:40:33,519 --> 00:40:43,599
Tlhahlobo ea li-chromosome tsa mehlala ea mali e fane ka bopaki
ba hore ho pepesehela ho baka tšenyo ea DNA, e leng se lebisang

390
00:40:43,599 --> 00:40:49,239
pokellong ea tšenyo ea li-chromosome ha lilemo li ntse li feta.

391
00:40:49,239 --> 00:40:57,406
Lihlopha ka bobeli tsa bafuputsi li fumane likamano tse hlakileng
tsa lipalo lipakeng tsa litlamorao tse mpe tsa 'mele le ho

392
00:40:57,406 --> 00:41:05,639
pepesehela masimo a kantle a matla a motlakase a maqhubu a
phahameng a tsoang liteisheneng tsa motheo tsa mehala ea letsoho.

393
00:41:05,639 --> 00:41:14,199
Mme di jwalwa ka bohlaswa mahaeng, leha re na le diphetho tse
hlakileng mona, tse seng di phatlaladitswe lefatsheng ka bophara.

394
00:41:14,199 --> 00:41:20,965
Mme re batla ho tobana le yona ka kotloloho. Ka bomadimabe,
kamoo lehlohonolo le bileng kateng, 'muelli wa rona wa molao,

395
00:41:20,965 --> 00:41:24,320
moetapele wa rona, setsebi sa rona sa molao, o kule haholo.

396
00:41:24,320 --> 00:41:27,320
Mme ha jwale re batla sehlopha sa molao.

397
00:41:27,320 --> 00:41:32,599
Ha re bone hore na re ka kgona ho hokahanya sena
le Switzerland le tse ding, ho isa bohōleng bofe.

398
00:41:32,599 --> 00:41:40,659
Kahoo ho na le menyetla e mengata. Mme re
hloka phetoho e kholo ea mokhoa oa mona hape.

399
00:41:50,480 --> 00:41:53,440
Ebe pale e 'ngoe ea botho.

400
00:41:53,440 --> 00:41:58,079
Ha e le ka nako, ke ntse ke lokile, ke nahana.

401
00:41:58,079 --> 00:42:07,400
Ke ne ke eso qete filimi ea ka ea ho qetela hantle ha ke ne
ke koptjoa hore ke e bontše Palamenteng ea Europe e Brussels.

402
00:42:07,400 --> 00:42:10,199
Mohlomong o ne a qetile ka karolo ea 80 lekholong.

403
00:42:10,199 --> 00:42:18,470
Mme filiming, re ne re na le batho bana hantle bao ke sa tswa ba
bolela, ho kenyeletsa Michèle Rivasi le Klaus Buchner, ba neng

404
00:42:18,470 --> 00:42:26,480
ba pepesitse dipale tsena tsa ICNIRP, e leng ho sekamela ha
mekgatlo e lokelang ho re sireletsa, lekaleng la diindaseteri.

405
00:42:26,480 --> 00:42:35,480
Re bile le setsebi sa quantum physics mona se rekotileng
mekhoa e meng ea theknoloji, haholo-holo theknoloji ea mabone.

406
00:42:35,480 --> 00:42:41,800
Ka hona, re ile ra memeloa ho nka
karolo puisanong Palamenteng ea Europe.

407
00:42:41,800 --> 00:42:46,599
Ha ho a lebelleha hore u etse jwalo – filimi e ne e eso fele –
empa ka nahana hore, ho lokile, ena ke tlotla e kgolo haholo.

408
00:42:46,599 --> 00:42:53,159
E ne e phethetsoe ka liperesente tse 80.
Mme seo se ne se se se khahleha haholo.

409
00:42:53,159 --> 00:42:59,639
Ee, mme dibeke tse pedi hamorao, MEP
wa Lefora Michèle Rivasi o hlokahetse.

410
00:42:59,639 --> 00:43:05,000
E siya tatso e babang molomong, empa ho joalo feela.

411
00:43:05,000 --> 00:43:13,199
Mme yaba Wargaming e nqobella, eseng ho tswa
lefapheng la dipolotiki, empa ho tswa hara mola wa yona.

412
00:43:13,199 --> 00:43:19,316
Mekhatlo ea tšireletso ea bareki (kamoo e bitsoang kateng), e
hlileng e tsamaisang likhokahano tsa bohlokoa

413
00:43:19,316 --> 00:43:24,519
tsa mehala ea letsoho, e ne e fumane hore
filimi e ncha ea Scheidsteger e ne e le tseleng.

414
00:43:24,519 --> 00:43:32,000
Mme Scheidsteger ha a ka a re nka re le mokgatlo o
sireletsang bareki, e leng ntho e sa amoheleheng ho hang.

415
00:43:32,000 --> 00:43:36,000
Ka bomalimabe, boikakaso le tse ling le tsona di bapala karolo.

416
00:43:36,000 --> 00:43:43,260
Mme yaba ho hlaha nyatso e tswang hara rona ka bo rona,
e reng, e, re kile ra bona filimi ya papatso ya

417
00:43:43,260 --> 00:43:47,559
Scheidsteger bakeng sa khamphani ya thekenoloji e Rosenheim.

418
00:43:47,559 --> 00:43:51,400
Mme mohlomong e tsheheditswe ka
ditjhelete ke bona kapa bosaoana bo jwalo.

419
00:43:51,400 --> 00:43:59,192
Kahoo esale ke lumela hore, jwalo ka moetsi
wa difilimi, ha ke saenne dintho tseo e ka

420
00:43:59,192 --> 00:44:03,360
nnang ya ba e sebedisetswa kgahlanong le nna.

421
00:44:03,360 --> 00:44:10,538
Empa leha ho le jwalo, ba ile ba leka ho
ntlontlolla mme hape ba leka ho thibela hore filimi e

422
00:44:10,538 --> 00:44:15,320
tsheheditsweng ka menehelo e se ke ya phethelwa.

423
00:44:15,320 --> 00:44:21,760
Eaba ke bile le pontsho e nngwe
ya filimi ena Zurich, Switzerland.

424
00:44:21,760 --> 00:44:28,059
Mme ke bile lehlohonolo haholo, ke tlameha ho
bolela, hore mekhatlo ya Switzerland e ne e le teng mona,

425
00:44:28,059 --> 00:44:31,239
e ileng ya mpolella, "Ao, sena se bohlokwa haholo."

426
00:44:31,239 --> 00:44:35,639
Mme ha jwale re nka mehato kgahlanong
le ditshiya tsa mehala ya letsoho mona.

427
00:44:35,639 --> 00:44:39,119
Banna bao ke bona ba babedi ba ileng ba atamela ho nna.

428
00:44:39,119 --> 00:44:46,719
Sa pele, ho na le mokgatlo "WIR" le Daniel
Laubscher, morulaganyi wa sebaka ya nang le tsebo e ngata.

429
00:44:46,719 --> 00:44:50,920
Mme ha jwale ba ntse ba lwela kgahlanong le
meaho ena ya di-antenna lekgotleng la ditsheko.

430
00:44:50,920 --> 00:44:57,599
Mme ba re, tloong, re etseng ho
hong mmoho, hobane le rona re haufi.

431
00:44:57,599 --> 00:45:07,079
Mme ke tlameha ho bolela, ka nnete, ka mora moo re bile le pontsho
ya pele ya filimi "The Digital Dilemma" naheng ya Switzerland.

432
00:45:07,079 --> 00:45:11,199
Re hlophisitse sena hoo e ka bang selemo se fetileng hantle.

433
00:45:11,199 --> 00:45:17,519
Mme metswalle eo ya Ma-Swiss, ha ke eso ka ke ba le phihlelo
e jwalo pele, ba hlile ba kgonne ho etsa ntho e kgabane.

434
00:45:17,519 --> 00:45:20,599
Jwale re na le diphetolelo tse nne tsa dipuo.

435
00:45:20,599 --> 00:45:27,159
Mme o ka shebella filimi mahala webosaeteng ka
Sefora, Senyesemane, Setaliana le Sejeremane.

436
00:45:27,159 --> 00:45:30,159
Ena ke filimi ea bopaki ea metsotso e 90.

437
00:45:30,159 --> 00:45:41,119
Mme ke ntho e babatsehang kamoo moea oa khale oa
Mokhatlo oa Switzerland o ntseng o utloahala, ha re ka rialo.

438
00:45:41,119 --> 00:45:46,619
E seng le rona, 'me hona joale ho feta
leha e le neng pele! Ho latela feela moono.

439
00:45:53,400 --> 00:45:57,079
Ee, mme yaba ke fumana kgatello e nngwe hape.

440
00:45:57,079 --> 00:46:03,253
Kamora hore ke be moemeli oa k'hamphani ea
theknoloji 'me ka lebaka leo ke ne ke hasanya tšabo – ho sa

441
00:46:03,253 --> 00:46:06,199
kholoeheng – ho ile ha qhoma taba e 'ngoe e makatsang:

442
00:46:06,199 --> 00:46:08,960
Hona joale ke le ba-Nazi.

443
00:46:08,960 --> 00:46:10,840
Hantle-ntle.

444
00:46:10,840 --> 00:46:18,239
E, amohela sehlopheng. Ha ho kgolwehe, empa e tswa hara rona. E.

445
00:46:18,239 --> 00:46:20,280
Mme seo ha e le hantle ke ntho e hlabisang dihlong haholo.

446
00:46:20,280 --> 00:46:24,599
Mme ke hona moo re lokelang ho leka ka matla ho kopanya matsoho.

447
00:46:24,599 --> 00:46:33,119
Ka hona, hapehape, ke leboha haholo
bahlophisi, lelapa, lelapa le metsoalle.

448
00:46:33,119 --> 00:46:39,019
Mme ke tshepa hore le kgonne ho fumana molemo mosebetsing wa ka.

449
00:46:42,159 --> 00:46:46,139
Kea leboha haholo – kea leboha haholo

450
00:46:50,000 --> 00:46:54,920
– Ke leboha haholo! Jwale ke tla pheta boipiletso mona.

451
00:46:54,920 --> 00:46:59,559
Mme e seng feela ho Ma-Swiss, empa e le ho
tsoa ho Kopanelo ea Switzerland ho lefatše lohle!

452
00:46:59,559 --> 00:47:11,119
Ke le rapela, babuelli ba molao, baahlodi, bachochisi,
lona bohle ba batlang nnete, tshehetsang monna enwa mahala!

453
00:47:11,119 --> 00:47:13,559
Ntho e 'ngoe le e 'ngoe eo u e bonang mona e etsoa ka boithaopo.

454
00:47:13,559 --> 00:47:16,760
Ke batho ba dikete ba sebetsang motsheare.

455
00:47:16,760 --> 00:47:24,519
Mme mantsiboya, re hlahisa mananeo ana, tsebo
ena, ka nako ya rona ya phomolo, re le phomolong.

456
00:47:24,519 --> 00:47:29,000
Hoo ho ja chelete e sa feleng, e.
Chelete e sa feleng, filimi e joalo.

457
00:47:29,000 --> 00:47:31,840
Bokgoni bona bo ke ke ba lekanyetswa.

458
00:47:31,840 --> 00:47:38,690
Ke le rapela, babuelli ba molao, ka hodima tsohle, le se le le
moleng o ka pele – le bitselitsoe ho koala sekheo. Hore ha se

459
00:47:38,690 --> 00:47:42,280
rona batho ba tloaelehileng, empa tsohle li itšetlehile ka rona.

460
00:47:42,280 --> 00:47:49,119
... Tsoela pele ho sebetsa le Monghadi
Brunner, le yena, mme o ba sebeletse mahala.

461
00:47:49,119 --> 00:47:53,800
Etsa sohle seo o ka se khonang ho etsa bonnete ba hore se atleha.

462
00:47:53,800 --> 00:48:00,380
Mahlohonolo ho wena. Mme shebella
difilimi tsena, shebella difilimi tsena!

463
00:48:04,840 --> 00:48:10,644
Mahlaseli a mehala ea thekeng le Wi-Fi a
kotsetsa batho, liphoofolo le tikoloho. Re

464
00:48:10,644 --> 00:48:13,719
hloka libaka tse se nang mahlaseli! ASZA.org

465
00:48:13,719 --> 00:48:23,390
Hona joale nka rata ho le hohela ka bokhutšoanyane ho shebella
filimi e buang ka taba e tšoanang, e hasoang

466
00:48:23,390 --> 00:48:32,880
kajeno ho kla.TV. E hlahisitsoe ka lipuo tse ngata 'me
ke filimi e tšosang haholo e mabapi le Stockholm.

467
00:48:32,880 --> 00:48:45,119
Stockholm ke pula-maliboho ho 5G mme e nkuoa e le toropo e
nang le boiphihlelo bo botle ka ho fetisisa ba 5G Europe.

468
00:48:45,119 --> 00:48:53,059
Empa ho tokomane ena, batho ba bua, mme nka o
bolella, ke setshwantsho sa tshabo e tshabehang.

469
00:48:55,079 --> 00:49:01,816
E ne e le bohloko bo feteletseng boo ke neng ke
e-s'o ka ke bo utloa bophelong ba ka. E ne e le bohloko

470
00:49:01,816 --> 00:49:04,800
bo matla ka ho fetisisa boo ke kileng ka bo utloa.

471
00:49:04,800 --> 00:49:11,840
Mme seo se ile sa etsahala makgetlo a
mmalwa. Ke ne ke nahana hore ke tlo shwa.

472
00:49:11,840 --> 00:49:21,679
Kahoo ke ile ka fumana likhokahano mme ka hlokomela hore ho na
le phoso ka antenna. Sena se kotsi. Ke tlameha ho tsoa mona.

473
00:49:21,679 --> 00:49:26,963
E, batho ba mona ba kula ka mora matsatsi a seng makae. Ho otla
ho sa tloaelehang ha pelo, hlooho e opang,

474
00:49:26,963 --> 00:49:31,400
mathata a ho robala, mokhathala o
feteletseng, ho lahleheloa ke mohopolo oa nakoana, jj.

475
00:49:31,400 --> 00:49:36,639
Re utlwile tsohle, ho kenyeletswa le ho
tswa ho Monghadi Scheidsteger. Mme ke feela

476
00:49:36,639 --> 00:49:39,480
moferefere wa ho kopa thuso o tswang Sweden.

477
00:49:39,480 --> 00:49:47,846
Mme hona jwale, nka rata ho supa ka bokgutshwane
qalehong ya kopano ena, hobane mona, e mong le e

478
00:49:47,846 --> 00:49:52,159
mong a ka kenya letsoho ka karolo ya hae e nyane.

479
00:49:52,159 --> 00:49:59,280
Mme mmoho, ntho e nngwe le e nngwe e a kgonahala. Sena se bolela
hore re ka phatlalatsa boipiletso bona ba thuso, ka mohlala.

480
00:49:59,280 --> 00:50:06,875
Kapa phatlalatsa lifilimi tsa Monghadi Scheidsteger,
hobane batho baa lwela maphelo a bona mona. Ba tlameha ho

481
00:50:06,875 --> 00:50:10,880
baleha malapeng a bona ka lebaka la mahlaseli a bolaeang.

482
00:50:10,880 --> 00:50:15,782
Mme ke re ntho e tshwanang e tla re etsahalla haeba re sa emise
bohlanya bona. Ke ka lebaka leo ke le kopang

483
00:50:15,782 --> 00:50:20,320
kaofela hore ka kopo le thuse ho phatlalatsa
lentswe mabapi le mananeo ana a bohlokwa a ditokomane.

484
00:50:20,320 --> 00:50:25,400
Mme ke rata ho supa seo hape. Ntate o se
boletse pejana, tsohle ke ka boithaopo.

485
00:50:25,400 --> 00:50:31,363
Re etsa sena sohle ka nako ea rona ea phomolo. Ke rata ho le mema
kaofela, lona baeti ba rona, esita le lona ba ka 'nang ba be ba

486
00:50:31,363 --> 00:50:35,755
le mona ka lekhetlo la pele, hore le be karolo ea
rona. Mohlala, Laboraro le tlang re tla boela

487
00:50:35,755 --> 00:50:38,159
re fana ka mesebetsi eo le ka e etsang ka matsoho.

488
00:50:38,159 --> 00:50:43,554
U ka kenela inthaneteng, ho sa tsotellehe hore
na u hokae. U ka thusa. Sehlopha se le seng,

489
00:50:43,554 --> 00:50:46,519
mohlala, se tla aba filimi ena ea bopaki hammoho.

490
00:50:46,519 --> 00:50:54,679
Re ba romella ho batho ba mefuta eohle. Re na le maano. Re
etsa sohle seo re ka se khonang hobane e thibetsoe haholo.

491
00:50:54,679 --> 00:50:59,054
Empa re tla boela re sireletse mehlodi, hobane
mehlodi e ntse e nyamela kamehla. Re tla etsa

492
00:50:59,054 --> 00:51:01,480
dipatlisiso mmoho. Ho na le dihlopha tse fapaneng.

493
00:51:01,480 --> 00:51:09,679
U ka fumana lintlha tse ling ho
www.kla.tv/mitwirken. Mona u ka bona lihlopha tse fapaneng.

494
00:51:09,679 --> 00:51:16,656
Ikutloe u lokolohile ho ngola www.kla.tv/mitwirken le ho fumana
monyetla oa ho fana ka monehelo o u khahlang

495
00:51:16,656 --> 00:51:22,599
le o u thahasellang. U ka boela ua bua le
motho eo u ikopanyang le eena oa AZK ka taba ena.

496
00:51:22,599 --> 00:51:29,599
Ba ka boela ba sebetsa e le bahareng. Mme e mong le
e mong a ka thusa ka ho kenya letsoho ka hanyenyane.

497
00:51:29,599 --> 00:51:34,440
Mme ha o ingodisa mona, o tla memelwa mme o fumane dintlha.

498
00:51:34,440 --> 00:51:39,639
Le batho ba tsoang Afrika ba nka karolo. Ho sa
tsotellehe hore na ba tsoa linaheng life kapa ba bua puo efe.

499
00:51:39,639 --> 00:51:44,679
Ke nahana hore ho ne ho na le batho ba ka bang mashome a
mabedi mona ba tswang Afrika, ba tswang dibakeng tse fapaneng.

500
00:51:44,679 --> 00:51:49,920
Ke re, dihlopha tsa boetapele di
labalabela ho le bona. Re lebelletse thuso ya lona.

501
00:51:49,920 --> 00:51:54,162
Ka hona, re ka etsa ntho e bonolo ho loantša
litlolo tsena tsa molao. Re se re utloile

502
00:51:54,162 --> 00:51:56,480
hape: tsena ke litlolo tsa molao tse tebileng.

503
00:51:56,480 --> 00:52:00,976
Ke tla fetela kapele matsatsi a mantsiboea a
latelang a ba kenyang letsoho, hobane esale re ba

504
00:52:00,976 --> 00:52:03,559
tšoara beke e 'ngoe le e 'ngoe e 'meli hlabula lohle.

505
00:52:03,559 --> 00:52:10,047
Hang ka la 30 Phupu ka 7 mantsiboea, ka Laboraro,
ebe hang ka mor'a libeke tse peli, ka la 14 Phato

506
00:52:10,047 --> 00:52:13,039
ka 7 mantsiboea le ka la 27 Phato ka 7 mantsiboea.

507
00:52:13,039 --> 00:52:15,760
Re labalabela ho le bona!

