Növbəti təqdimatda təcrübəli bir vəkil Dr. Michael Brunner tərəfindən qaldırılan narahat edici mövzunu
daha da praktik detallarla araşdırıb əsaslandıracaq.
Bu, əsasən ÜST-ün hüquqi manevrləri, onun pandemiya müqavilələri və IHR, yəni Beynəlxalq Sağlamlıq
Tənzimləmələri tərəfindən bizə yönəldilən təhdidlərlə bağlıdır.
Sual qalır: biz totalitar səhiyyə rejiminin təhdidi ilə üz-üzəyikmi?
Bu digər görkəmli şəxsi 21-ci AZK-ya onun bizə zənginlik gətirəcək ekspert baxışları ilə dəvət
etməzdən əvvəl gəlin onun CV-sinə nəzər salaq.
Dr Beate Sibylle Pfeil, 1967-ci ildə anadan olub, alman hüquqşünası və Avropada milli azlıqlarla bağlı
məsələlər üzrə ixtisaslaşmış müstəqil tədqiqatçıdır.
Bu xüsusilə konstitusiya, beynəlxalq və Avropa hüququna aiddir.
O, çoxsaylı mühazirələr və əsaslı nəşrlər, o cümlədən etnik qruplar haqqında çoxcildli əl
kitabının həmmüəllifi kimi öz sahəsində ad qazanmışdır.
O, 2008-ci ildən 2016-cı ilə qədər baş redaktor olub.
2019-cu ildən bəri o, Avropa Azlıqlar Məsələləri Jurnalının (EJM) həmsədridir.
O, Heidelberg Universitetində hüquq təhsili aldı və Freiburgda ikinci dövlət imtahanını verdi.
2002-ci ildə o, İnnsbruk Universitetinin hüquq fakültəsini fərqlənmə ilə bitirdi.
O, Cənubi Tirol Etnik Qruplar İnstitutunda 20 il işləyib və tədqiqat aparıb.
Onlardan 17 ili elmi direktor müavini kimi.
2017-ci ildən 2023-cü ilə qədər o, Avropa Şurasının beynəlxalq müqaviləsi olan Regional və ya Azlıq Dilləri üzrə Avropa Xartiyası
üzrə ekspert komitəsinin Almaniyanı təmsil edən üzvü olub.
2017-ci ildən 2022-ci ilədək o, Flensburgdakı Azlıqlar Məsələləri üzrə Avropa Mərkəzinin sədr müavini olub.
Onun hazırkı işi koronavirus tədbirlərinə, o cümlədən ÜST-ün planlarına hüquqi perspektivdən fokuslanır.
O, Tənqidi Hakimlər və Prokurorlar Şəbəkəsinin, Sağlamlıq, Azadlıq və Demokratiya uğrunda Həkimlər və Alimlər Təşkilatının,
Müstəqil Hüquqşünaslar Təşkilatının, Maarifçilik uğrunda Hüquqşünaslar Təşkilatının, Dünya Sağlamlıq
Alyansı Fəaliyyət Alyansının və Hipokrat Andı Tibbi Peşəkarlar Assosiasiyasının üzvüdür.
Dr Beate Pfeil bu gün ÜST, pandemiya müqaviləsi və beynəlxalq səhiyyə qaydaları haqqında danışır.
Biz totalitar səhiyyə rejiminin təhdidi ilə üz-üzəyikmi?
Xoş gəlmisiniz, Dr Beate Pfeil. Bizimlə təcrübənizi paylaşdığınız üçün təşəkkür edirik.
Çox sağ olun. Kəskin ox ol. Təşəkkür edirəm.
Mən bu gün çox təhlükəli olacağam, amma ÜST qədər təhlükəli olmayacağam.
Və mən sözümə başlamaq istərdim ki, həmkarım cənab Brunnerə onun möhtəşəm mövzusu üçün ürəkdən təşəkkürümü
bildirim, xüsusilə də məhz bu toxunulmaz insan ləyaqəti məni hüquq təhsili almağa vadar etdi.
Almaniya Əsas Qanununun bu ilk cümləsi hüquq təhsili boyunca həmişə mənim üçün ilham mənbəyi olub.
Və bu gün ÜST-dən danışanda düşünürəm ki, hamımızın hüquqşünas olmamıza ehtiyac yoxdur. Əgər məsələyə insan
ləyaqəti prizmasından baxıb ÜST-ü bu perspektivdən qiymətləndirsək, bəzi cavablar öz-özünə gələ bilər.
Aşağıdakılarda əsasən ÜST-ün iki vacib müqaviləsi – Beynəlxalq Sağlamlıq Qaydaları və
Pandemiya Müqaviləsi – üzərində dayanmaq istərdim.
Amma əvvəlcə, gəlin ÜST-də artıq tətbiq olunanları xülasə edək.
Çünki 2020-ci ildən bəri adlanan Korona illərində yaşadığımız və bu kifayət qədər vurğulanmalıdır
ki, artıq mövcud olan ÜST-ün rejimi ilə bağlıdır.
Beləliklə, birinci məqam: ÜST-ün yeniləməsi.
Sonra sual yaranır ki, 1 iyun 2024-cü il tarixində şübhəli şəraitdə qəbul edilmiş Beynəlxalq Sağlamlıq Tənzimləmələrinə
edilən düzəlişlər əslində həm beynəlxalq hüquqa, həm də bəlkə də daxili hüquqa əsasən qüvvəyə
mindiyi təqdirdə hansı problemlərlə üzləşə bilərik.
Sonra, üçüncü məqamda bu il yalnız təqdim olunan, lakin hələ tam qəbul edilməmiş pandemiya müqaviləsinə toxunmaq istərdim.
Mən bunu sonradan qısaca izah etmək istərdim.
Və sonra, 4-cü bənddə, hazırda nəticəmi çıxaracağam.
5-ci məqam perspektivləri araşdırmaqdır: ÜST və onun planları ilə bağlı növbəti mərhələdə nə baş verə bilər?
Və hər şeydən əvvəl, məncə hamımızı maraqlandıran bir sual: nə edə bilərik? Biz, fərdi vətəndaşlar.
Bəli, birinci məqam. ÜST və onun mövcud sistemli qüsurları ilə bağlı hələlik bunu deyəcəyəm.
Bu tamamilə sistem xətasıdır.
ÜST 1948-ci ildə dövlətlər assosiasiyası kimi təsis edilib.
Və tədricən, lakin qaçılmaz olaraq, 1980-ci illərin ortalarından etibarən bir problem yarandı ki, bu, qismən
ABŞ-ın həmin dövrdə üzvlük haqlarını dondurması ilə bağlı idi.
Belə təşkilatların üzv dövlətləri tərəfindən müəyyən məqsədlər üçün nəzərdə tutulmamış
müntəzəm töhfələrlə maliyyələşdirilməsi normaldır.
1980-ci illərin ortalarında, ABŞ-ın təşəbbüsü ilə üzv dövlətlər də öz üzvlük töhfələrini dondurdular.
Və sonra başladı... Sonra gizlicə, sakitcə və səssizcə fəlakət öz gedişatını almağa başladı.
Bu gün ÜST-ün büdcəsinin təxminən 85 faizi könüllü ianələrdən asılıdır, onların
əksəriyyəti müəyyən məqsədlər üçün nəzərdə tutulub.
Bu donorlar, indi ÜST-ün donorları olan ölkələr, yalnız üzvlük haqlarını ödəməklə
kifayətlənməyib, həm də ÜST-ə ayrıca ianələr edirlər.
Təəssüf ki, deyərdim ki, Almaniya bu baxımdan çox nümunəvidir.
Beləliklə, vergi pullarımız ÜST-ə bol-bol gedir.
Və indi ABŞ-ın geri çəkilməsindən sonra Almaniya yəqin ki, bir nömrəli donorudur.
Sonra donorlar arasında beynəlxalq hökumət təşkilatları da var, və sonra həssas məqam gəlir: çoxlu sayda fərdi şəxslər.
İndi, üçüncü ox altında təsvir etdiyim kimi, İtaliyadan yox, Avstraliyadan möhtəşəm yeni bir tədqiqat var.
Onlar ÜST-ə ayrılmış ianələri araşdırdılar – baxmayaraq ki, onların arasında cəmi səkkiz dərman şirkəti var – lakin dövlət
olmayan və ÜST-ə ayrılmış ianələr edən digər bütün qurum və təşkilatların, bu tədqiqatın parlaq şəkildə göstərdiyi
kimi, demək olar ki, 100 faiz dərmanla bağlı maraqları var.
Onu farmaya uyğun adlandırırlar.
Və ilk iki yerdə Gates Fondu və Gavi peyvənd alyansısı gəlir.
Bu məqamda başqa bir ilkin qeyd etmək istərdim: ÜST-ün qurucuları ÜST Konstitusiyasının 37-ci maddəsində Baş direktor və işçilərin
öz vəzifələrini yerinə yetirərkən heç bir hökumətdən və ya səlahiyyətli orqandan göstəriş istəməməli və ya qəbul
etməməli olduqlarını yazarkən müəyyən məqsəd güdürdülər.
Və hökumətlərə və ya dövlət orqanlarına aid olan qaydalar, farmasevtik sənaye və ya onunla əlaqəli
təşkilatların məcburi müddəalarına daha da çox şamil olunur.
Bu o deməkdir ki, ÜST bu təyin olunmuş ianələrlə öz konstitusiyasını pozur və əlavə təlimatlar da mövcuddur.
Sonra bu ÜST ianələrinin fonunda başqa bir problem var ki, onu kifayət qədər vurğulamaq mümkün deyil:
Məsələn, Almaniya Bundestagu "bəli, biz sadəcə üzv dövlətlərin töhfələrini yenidən artırmalıyıq" desəydi, dərman
sənayesinə asılılıq problemini asanlıqla həll etmiş olardıq.
Xeyr, Biz uzun müddətdir gizli və sakit şəkildə dövlətlərlə özəl şəxslər arasındakı münasibətləri bu xəyanətkar, deyərdim ki,
dövlət-özəl tərəfdaşlıqlar konstruksiyası vasitəsilə konsolidasiya edib institusionaləşdirmişik; bu artıq sual altına
alınmır, məsələn, GAVI və ya CEPI-də ÜST hökumətlərlə, məşhur Gates Fondu ilə və, diqqət
edin, peyvənd istehsalçıları ilə əlaqələndirilir.
UNICEF, Dünya Bankı və digər QHT-lər də GAVI-də iştirak edir.
Avropa Komissiyası və digər tədqiqat müəssisələri CEPI ilə birlikdədir, onun 100 gün ərzində bütün
qaydaları nəzərə alaraq peyvəndlər hazırlamaq proqramı var.
Hüquqi baxımdan bu tamamilə qəbuledilməzdir, çünki dövlətlər – və burada biz insanların xidmətində olmaq üçün mövcud olan
dövlətlərin əsas ideyasına qayıdırıq – həmçinin insan ləyaqəti və insan azadlığını əhatə edən özəl fərdlər və hətta
qanuni olaraq mənfəət əldə etməyə yönəlmiş özəl şirkətlər.
Amma ikisi bir-birinə qarışdıqda və dövlət institutları mənfəət məqsədli özəl ianələrə
asılı olduqda, biz artıq fəlakətlə üz-üzəyik.
Və bu bütün məsələ, artıq ÜST-lə bağlıdır və Almaniya Parlamentinin bir üzvü belə indiyədək ona
fikir verməyib – biz bunu onlara göstərməliyik – ÜST-də şəffaflığın açıq-aydın çatışmazlığıdır.
Bizdə yalnız özəl və dövlət sektorlarının əlaqələndiyi bu dövlət-özəl tərəfdaşlıqlar yox, həm də parlaq
həmkarlarımızın göstərdiyi kimi GAVI, Gates Fondu və ÜST arasında kadrların fasiləsiz dolaşımı mövcuddur.
Qeyd edək ki, Gates Fondu birbaşa və özünün sponsorluq etdiyi digər təşkilatlar vasitəsilə
ÜST büdcəsinin təxminən 20 faizini təmin edir.
Və cənab Gates, bir tərəfdən özünü xeyriyyəçi kimi təqdim etsə də, digər tərəfdən bu güman edilən
ianələrdən əldə olunan bütün gəlirlərdən faydalanır.
İndi kütləvi maraqlar toqquşması ilə üz-üzəyik. Adı çəkilən ÜST eksperti əczaçılıq sənayesində çalışıb, sonra qəflətən ÜST-yə
qayıdır və ya GAVI üçün yenidən işləməyə başlayanda maraqlar toqquşması bol-bol yaranır. Və məsələ
burasındadır ki, bu toqquşmalar açıqlanmır və birdən-birə məlumatların qorunması məsələsi ortaya çıxır.
Sonra növbəti məqam: ÜST donorları ilə müqavilələr, onlardan bəlkə də donorların ianələrini hansı məqsədlərlə
əlaqələndirdiyini görmək olar, orada deyə bilər ki, "Zəhmət olmasa bizim ModRNA vaksinimizdən istifadə edin, o, həqiqətən
əladır, ən azı gəlir baxımından; əks halda biz sizə heç nə ianə etməyəcəyik, ona görə də xahiş edirik onu tövsiyə
edin." Və necə də təsadüfdür ki, bu müqavilələr də açıqlanmır, geniş ictimaiyyətə təqdim edilmir.
Və tacın zirvəsi isə 2022-ci ildə ÜST tərəfindən təqdim olunan Təcili İstifadə Siyahısına Salınma Proseduru adlanan prosedurdur.
Farmasevtika şirkətləri artıq istehsal etdikləri dərman və peyvəndlərin qiymətləndirilməsi üçün müraciət edə bilərlər,
əvvəlcə bir növ sınaq mərhələsində, hələ dəqiq məlum deyil ki, hansı güman ki, təhlükəli pandemiya virusu yenidən yayılır, yəni
əvvəlcə abstrakt şəraitdə yer tutucularla, sonra isə ikinci mərhələdə, adlanan pandemiya baş verdikdə müvafiq konkret
patogenlərlə. Bu dərmanlar və peyvəndlər əvvəlcə ilkin komitə, sonra isə sonrakı komitə tərəfindən qiymətləndirilir.
Amma indi ən böyük skandal ortaya çıxır: ÜST bu ekspert hesabatlarının nəticələri ilə nə edəcəyinə və nə
etməyəcəyinə qərar vermək hüququnu təkbaşına özündə saxlayır, həmçinin onları dərc edib-etməmək hüququnu da özündə saxlayır.
ÜST ekspert hesabatlarının nəticələrinə üzərində tam nəzarəti saxlayır.
Bu da misilsiz bir qalmaqaldır və sonra təəccüblənirik ki, niyə bu qədər çox insan indi peyvənd zədəsindən, adlanan
koronavirus peyvəndindən əziyyət çəkir və bəzi hallarda bunun səbəb ola biləcəyini hələ də bilmirlər.
Beləliklə, indi bu fon üzərində artıq kütləvi sistemli nasazlıqlardan əziyyət çəkən bir ÜST-ümüz var və indi
isə həqiqətən böyük problem ortaya çıxır: ÜST daxilində tək bir şəxsə həddindən artıq səlahiyyətlər verilməsidir.
Və bu, bildiyimiz kimi Baş direktordur. Cənab Tedros isə hələ də müharibə cinayətlərinə görə insan
haqları təşkilatlarının diqqət mərkəzindədir və s.
Bu Tedros, heç bir demokratik leqitimliyə malik olmayan, artıq beynəlxalq əhəmiyyətli
saxtakar sağlamlıq fövqəladə hallarını elan edə bilər.
Və bu əsasla o, belə adlanan tövsiyələr verə bilər və biz 2020-ci ildə cənab Tedrosun
təkəbbürlü hərəkətlərinin nəticəsini gördük.
Hamımızın bildiyi kimi, bu, peyvəndlənmə və test tələblərini, tibbi müayinələri, müalicələri, kontaktların
izlənməsini, izolyasiyanı, karantini, səyahət və ticarət məhdudiyyətlərini və s. əhatə edirdi.
İndi fakt yoxlayıcısı deyə bilər ki, bəli, amma Tedros Beynəlxalq Sağlamlıq Qaydalarında
göstərildiyi kimi müəyyən faktiki meyarları nəzərə almalıdır.
Bəli, sonra vəkil alqışlayıb deyir: "Bəli, bizim xəstəliklərin böyük bir siyahısı var və əgər onlar orada olarsa və sürətlə
bütün dünyada yayılsa, o, fövqəladə vəziyyət elan edə bilər."
İngiliscə, ağıllı şəkildə PHEIC – Beynəlxalq Əhəmiyyətli İctimai Səhiyyə Fövqəladəsi Vəziyyət – kimi qısaldılmış, nə ironiyadır.
Və o tövsiyələr verəndə, məsələn, ümumi və ya müəssisə-spesifik peyvənd tələbləri üçün, nisbətlilik prinsipini yoxlamalıdır,
bunun həqiqətən qlobal miqyasda infeksion xəstəliklərin yayılmasını məhdudlaşdırmağa kömək edib-etmədiyini, yan
təsirləri və s. nəzərə almalıdır, yəni bütün bunları etməlidir.
Bəli, bu kağız üzərindədir, amma – və bu da hələ geniş yayılmayıb, hələ də geniş yayılmayıb – elmi sübutlar və nisbətlilik burada
çox vacibdir, və onların yazıldığı kağız belə kağıza dəyməz.
Çünki Tedrosun ona məsləhət verən fövqəladə komitəsi olsa da, o yalnız ona məsləhət verir və heç cür müstəqil
deyil. Komitə üzvləri Tedros tərəfindən təyin olunur və zərurət yarandıqda azad edilə bilərlər.
Hazırda axtardığımız konstitusiya dövləti adlanan quruluşda olduğu kimi, müstəqil nəzarət orqanı yoxdur.
Bütün bunlar nə deməkdir?
Bizdə maraqlar toqquşması bol-bol var.
Biz cənab Tedrosun ixtiyari qərarlar qəbul etməsi, sui-istifadə etməsi və səlahiyyətlərini sui-istifadə etmə riski ilə üz-üzəyik;
arxa planda müxtəlif insanların ona sübut və mütənasiblik çərçivəsini xeyli aşan
məsələlər barədə pıçıldaya biləcəyi ehtimalı var.
Buna görə də "xarici nəzarət təhlükəsi" ifadəsi də burada, kimin tərəfindənsə, qeyd olunub.
Və bu zəncirin sonunda duran hər şeydən də pisdir: uzun müddətdir reallığa çevrilmiş kütləvi şəkildə əsas hüquqların
– o cümlədən yaşamaq hüququ, fiziki bütövlüyü və əlbəttə ki, insan sağlamlığının – pozulması təhlükəsi.
Bu, və bunu nə qədər tez-tez desək də kifayət etməz, bu günün ÜST-üdür.
Gələcəkdə nə gözləyə bilərik bu beynəlxalq səhiyyə qaydaları qəbul olunmağa indi nisbətən yaxınlaşanda – dediyim
kimi, keçən il, indi isə demək olar ki, bütün ölkələr üçün etiraz müddəti başa çatıb; bu 19 iyulda baş verdi.
Dövlətlərə 2024-cü ildən etibarən bu beynəlxalq səhiyyə qaydalarının qüvvəyə minməsinə
dair ÜST-ə etiraz etmək imkanı verilmişdi.
O zaman köhnə ÜST əvvəlki versiyanı tətbiq etmiş olardı.
Təəssüf ki, çox az sayda ölkə bu 19 iyul son tarixindən istifadə etdi. Bu barədə sonra daha ətraflı danışacağıq.
Digərləri isə, əgər bunu hələ etməyiblərsə, beynəlxalq hüquqa əsasən bu IGV-ni tətbiq etməyə məcburdurlar və o, 19
sentyabrda beynəlxalq hüquq çərçivəsində qüvvəyə minəcək.
Nə deyir?
Biz artıq cari IHR-də PHEIC-i gücləndirilmiş forma kimi formalaşdırmışıq – indi pandemiya fövqəladə vəziyyəti əlavə
olunur – və biz, hüquqşünaslar olaraq, bunu dərhal görürük – əlavə gücləndirici amillərin mövcud olduğuna
inanırıq – bu daha da təhlükəli olmalıdır, virus bir çox ölkədə daha sürətlə yayılmalıdır.
Bu, səhiyyə sisteminin tutumunu aşmaqla bağlıdır.
Məsələ bundadır ki, bu virus, bu qədər dəhşətli şəkildə təqdim olunduğu üçün sosial və iqtisadi pozulmalara
səbəb ola bilər və sonra deyilir ki, yüksək risk kifayətdir.
Beləliklə, bu da misli görünməmiş bir qalmaqaldır; Almaniya Federal Konstitusiya Məhkəməsi kimi fəaliyyət
göstərən bir konstitusiya məhkəməsi əslində belə bir işi əvvəldən parçalayıb daşlamalıdır.
Sonra 2-ci məqam: yeni IGV əslində açıq şəkildə nə deyir?
Farmasevtik lobbi çox uzun müddətdir ehtimal ki, istədiyi və ümid etdiyi şey: yeni fokus, gözəl newspeak, müvafiq sağlamlıq
məhsulları, əlbəttə ki, dərmanlar, "peyvənd" adlandırılan vasitələr və həmçinin, məncə, çox
narahat edici olan hüceyrə və gen əsaslı terapiyalar.
Həmin kolleqamız Brody-dən indi eşitdiklərimizə görə.
Və bütün bu tədbirlər indi fövqəladə tövsiyələrin mövzusu ola bilər. Amma fövqəladə hallar
xaricində belə, Baş direktor TETROS tövsiyələr verə bilər.
Bunlar adlanan daimi tövsiyələrdir.
İndi belə məhsulların tədqiqi və inkişafı qətiyyətlə davam etdirilməlidir və ÜST-nin bəyanatlarından
tam aydın olur ki, bunlar xüsusilə peyvəndlərlə bağlı mod-RNT əsaslı məhsullar olacaq.
Tədqiqat və inkişaf kütləvi şəkildə təşviq edilməli və yeni əlavə istehsal obyektləri bütün dünyada inşa edilməlidir, çünki
Cenevrədə də eşitdiyimiz kimi, COVID-19-un problemi ondan ibarət idi ki, inkişaf etməkdə olan ölkələrin bu
nemətlərə kifayət qədər çıxışı yox idi. Məhz burada ədalətlilik, yəni bərabər paylanma prinsipi rol oynayır.
Və həmrəylik, həmrəylik bayrağı altında, o deməkdir ki, daha varlı ölkələr ciblərinə əl salmalıdır ki,
daha kasıb ölkələr daha çox istehsal edə bilsinlər.
Və əvvəllər də qeyd etdiyim kimi, artıq bu fövqəladə istifadə siyahısı mövcuddur, bu isə o deməkdir ki, ÜST artıq dünya
üzrə tənzimləyici orqanlara böyük təsir göstərməyə çalışır.
Və mütəxəssislər mənə izah ediblər ki, bu adlanan ModRNA vaksininin istehsalı qaçılmaz şəkildə
funksiyanın artırılması tədqiqatını əhatə edir.
Bu o deməkdir ki, pandemiya patogenləri, indi bütün dünyada fəal şəkildə axtarılır, çünki onlar həm də çox gəlirlidir,
laboratoriyada süni şəkildə dəyişdirilir, yəni mutasiya süni yolla yaradılır ki, məhz
bu mutasiyaya qarşı peyvənd hazırlana bilsin.
Mütəxəssislər bunun nə dərəcədə təhlükəli olduğuna dair razılaşmırlar.
Əvvəl Dr. Wodarg-ı eşidirəm, sonra Prof. Wiesendanger-i eşidirəm.
Mən bu sahədə ekspert deyiləm, ona görə də qiymət verə bilmərəm.
Mən yalnız buradakı təzyiqin aydın maraqların ortaya qoyulduğunu göstərdiyini görürəm.
Yeni pandemiya görmək istəyən dairələr var.
Bütün bunlardan bunu başa düşə bilirəm.
Bu, tibbin bu birtərəfli, yalnız dərman yönümlü baxışının daha da gücləndiyini göstərir.
Təhlükəsizlik riskləri artıb.
Prof. Kemmerer haqlı olaraq deyir ki, bu mod-RNA inyeksiyası əslində insan bədənində pandemiyaların
yayılması üçün daha da əlverişli şərait yaradır.
İmmun sistemi boğmaqla, bu inyeksiyalar pandemiyaları daha da sürətləndirir.
Mövcud biliklərə əsasən bu qədər şey əminliklə deyilə bilər.
Həyat və sağlamlıq daha da böyük təhlükə altındadır.
İndi üçüncü son dərəcə təhlükəli məqam gəlir.
Bu IGV indi uzun müddətdir Avropa İttifaqından eşitdiklərimizi və öz ölkələrimizdə də eşitdiklərimizi ehtiva edir.
Biz senzuraya qarşı konfransdaıq.
Və ən təhlükəli ideoloji vasitələrdən biri bu hiyləgər ideyadır ki, haradasa bir səlahiyyətli orqan dezinformasiya
və yalan məlumatlarla mübarizə aparmaq hüququna malikdir.
Və bu həqiqət üzərindəki monopoliya, konstitusiya hakimi və demək olar ki, heç bir konstitusiya hüququ üzrə
mütəxəssisin bunun üzərində dayanmamasına həmişə təəccüblənirəm, əsas hüquqlara kəskin şəkildə ziddir.
İfadə azadlığı və akademik azadlıq üzrə əsas hüquqlar azad diskursda fikirlərin sərbəst mübadiləsi ideyasına əsaslanır.
Və bir dəfə bu məhdudlaşdırıldıqda, bu azadlıqlar əslində artıq boğulmuş olur.
İndi bu, rəsmi mənbələrdən heç bir etiraz olmadan bildirilir.
Bu yeni IGV-də yanlış məlumat və dezinformasiyaya qarşı mübarizə.
Buna əlavə olaraq risk kommunikasiyası da əlavə olunur.
Beləliklə, orada necə işlədiyini, bu riskin necə göründüyünü bilən başqa bir nəfər də oturub.
Və indi o müəyyən edir ki, əhaliyə nə çatdırılsın, nə risk hesab olunmalıdır.
Və qalan hər şey gizlənib.
Bunun arxasında çox hiyləgər bir anlayış dayanır. Buna infodemiyalarla mübarizə deyilir.
Burada yenə də propaganda dili: infodemiya, demək olar ki, pandemiya qədər təhlükəlidir.
Və nəzəriyyədə hətta çoxlu məlumatın da ləğv edilməsi mümkündür.
Nəyin çox olduğunu kim qərar verir?
Beləliklə, biz insanlar artıq qəbul etdiyimiz və qəbul etmədiyimiz məlumatları ayıra bilmirik.
Deməli, Davranışın Tənzimlənməsi üzrə ÜST-də uzun müddətdir nəsə gedir, amma təkcə orada deyil.
İnsanlar artıq müəyyən tələblərə əməl etməyə hökumət agentliklərinin inandırıcı gücü və yaxşı işi – bu
möhtəşəm olardı – vasitəsilə deyil, əksinə onların davranışının psixoloji manipulyasiyası ilə razı salınırlar.
O zaman bizə elmi sübutlara ehtiyac qalmayacaq, bu isə hakimiyyətdə olmaq və ya
gəlir əldə etmək istəyənlər üçün əlverişlidir.
Bu, ÜST-ün bütün böyük rəqəmsal texnologiya sənayesi ilə razılaşmalar imzalamasının bu
fikri daha da gücləndirməsi ilə təsdiqlənir.
Və şübhə yarandıqda onlara nəyi doğru, nəyi yanlış hesab etməli olduqlarını da diktə edə bilər.
Təəccüblüdür, təəccüblüdür, onlar da açıq şəkildə görünmürlər.
Beləliklə, bizdə əslində azadlığa, fikirlərə, informasiyaya və həmçinin müxalif fikirləri ifadə edən
azad mətbuata, azad mediaya qarşı sərt basqı var.
Və əlbəttə ki, bu olduqca fəlakətlidir – akademik azadlıq.
Son olaraq bir sonuncu vacib məqam: IGV-də başqa nə var?
Onlar indi ölkələrə Milli IHR orqanı yaratmağı tapşırırlar; bu orqan əlbəttə ki, IHR öhdəliklərinin yerinə yetirilməsinə yeganə
cavabdeh olacaq və həmçinin inzibati səviyyədə – məsələn, Almaniyada federal əyalət və ya bələdiyyə səviyyəsində –
səhiyyə orqanları hər yerdə ÜST öhdəliklərinə uyğunlaşmaq istiqamətində, deyək ki, maraqlı olmaq üçün yönəldilməlidir.
Şübhə hallarında artıq bunların məntiqli olub-olmadığına və ən əsası konstitusiyaya və
insan hüquqlarına uyğun olub-olmadığına baxılmır.
Bu, buna görə də razılaşmanı həyata keçirmək üçün müqavilə bağlayan dövlətlərin üzərindəki təzyiqi artıracaq.
Bu, IGV 2024 olacaq, bu da bizim qarşıda duran işimizdir.
Pandemiya müqaviləsi hələ çox uzaqdadır və çox şanslı olsaq, bəlkə də tətbiq olunmayacaq.
Bu da bu pandemiya fövqəladə halları ilə bağlıdır.
Lakin pandemiya müqaviləsi özündə fövqəladə vəziyyət elan etməyə heç bir səlahiyyət vermir.
Təəssüf ki, bunun üçün artıq IGV-miz var.
Amma orada, məsələn, göstərilir ki, müqavilə pandemiyalar zamanı və pandemiyalar arasında etibarlıdır.
Beləliklə, burada pandemiya narrativi təbliğ olunur.
Biz pandemiyalar dövründə yaşayırıq.
Yeganə izah zoonozdur, bu da nəhayət arxa planda insan fəaliyyətini əhatə edir. Açar
söz: funksiyanın artırılması tədqiqatları.
Bu çox tez gizlədiləcək.
Sonra burada bu müvafiq sağlamlıq məhsullarının təşviqinin daha da konkretləşdirilməsi və gücləndirilməsi var.
IGV ilə əlaqədar burada artıq qeyd etdiyim hər şey.
Bundan əlavə, texnologiya transferi zənginlərlə kasıblar arasında baş verməlidir.
Sonra məşhur Patogenlərə Giriş və Fayda Paylaşımı Sistemi var.
Məsələ ondadır ki, dünyanın müxtəlif ölkələri genetik materiala çıxış uğrunda təbii olaraq mübarizə aparırlar.
Amma bu əsasla dərmanlar və peyvəndlər hazırlana bilər, bu isə yüksək gəlirli bir modelidir.
Və kasıblar, əlbəttə, zənginlərin qazancından pay almaq istəyirlər.
Bu bizim üçün bəlkə də xeyirlidir, çünki maliyyə məsələləri ilə bağlı daxili mübahisələr var.
Və bu, həmçinin bu pandemiya sazişinin hələ də bağlanmamasının səbəbidir.
Və məhz buna görə də bu il qəbul ediləndə demək olar ki, nəzərdən qaçmışdı ki, 12(2)-ci maddədə göstərilir ki, tərəflər
bu adlanan "papal sistem"ə əlavə protokol barədə razılığa gəldikdən sonra müqavilə imzalanmaq üçün açılacaq.
Bu o deməkdir ki, daxili mübahisə – iki nəfər mübahisə edəndə üçüncüsü sevinir – bəlkə də pul mübahisəsi burada çox vacib
rol oynayacaq və bizi bu pandemiya razılaşmasından xilas edəcək.
Və bu möhtəşəm olardı.
Əlbəttə ki, fövqəladə icazə sistemlərinin gücləndirilməsi hələ də vacib məsələdir.
Əvvəllər bu əlavə vərəqdə – gəlin ona Fövqəladə İstifadə Siyahısı deyək – yer alan
məzmun indi daha ətraflı şəkildə müəyyən edilir.
Beləliklə, nəhayət, bu, yalnız qlobal tibbi-sənaye kompleksinin yaradılmasıdır, başqa heç nə.
Bu sağlamlıqla bağlı deyil. Bu sağlamlığın əksi ilə bağlıdır. İnsanlar burada yaşayacaqlar.
İnsan sağlamlığı və fiziki bütövlüyü mənfəət və hakimiyyət maraqları naminə təhlükə altına qoyulur.
Və sonra üçüncü məqam: pandemiya müqaviləsində infodemiya anlayışı çox narahatedicidir.
IGV dezinformasiya və yalan məlumatlarla mübarizəni əhatə edir.
İndi isə başqa bir bomba gəlir.
Bu, əhalinin elm, sağlamlıq və pandemiya savadlılığını gücləndirmək haqqındadır.
Beləliklə, burada biz ÜST-ün iddia etdiyi həqiqət monopoliyasını aydın şəkildə görürük: əhali pandemiyalar, ictimai
səhiyyə və elm sahələrində beyin yuyulmalıdır – təbii ki, yalnız ÜST-ün bu anlayışları necə başa düşdüyü kimi.
Bəli, çünki dediyim kimi, bizim nəzarət orqanımız yoxdur.
Yüksək səviyyəli BMT nümayəndəsi artıq kifayət qədər aydın şəkildə, BMT-dən heç bir etiraz səslənmədən
bildirib ki, Dünya Sağlamlıq Təşkilatı, bildiyimiz kimi, BMT-nin törəmə qurumudur və Elm BMT-yə məxsusdur.
Elmin mülkiyyətlə nə əlaqəsi var, zəhmət olmasa?
Yeganə izah həmişə güc və mənfəətdir.
Və sonra insanlar tibbi məhsulların effektivliyi və təhlükəsizliyi barədə məlumatlandırılmalıdır.
Buna görə də bu şübhəsiz qəbul edilir və davranışa dair rəhbərlik təşviq edilməyə davam edəcək.
Sonra daha da irəli gedən yeniliklər, gücləndirilmiş monitorinq mexanizmi və mövcud "Tək Sağlamlıq" prinsipinin tətbiqi gəlir ki,
bu prinsip heyvan sağlamlığını ətraf mühitin sağlamlığı və insan sağlamlığı ilə əlaqələndirir, ÜST-ə ölçülməz
səlahiyyətlər verir və əlbəttə ki, bu zoonoz nəzəriyyəsini əsaslandırmağa xidmət edir.
Yəni, pandemiyalar əslində heç vaxt insanlara görə baş verə bilməz; onlar yalnız heyvanların hansısa səbəbdən
qəflətən təhlükəli dərəcədə xəstələnməsi və sonra bu xəstəliyin insanlara yayılması nəticəsində yaranır.
Zoonotik yayılma əlbəttə ki, artıq daxil edilib.
Bəli, indi bütün bunları yenidən nəzərdən keçirsək, insan ləyaqətinin toxunulmazlığı, insan hüquqları və azadlıq ideyası.
Və sonra bu müqavilələrə baxdıqda, ilk növbədə dövlət suverenliyinə qarşı artan de-fakto təhdidlə üzləşirik.
Mən "əslində" sözünə vurğu edirəm, çünki hətta 2020-ci ildə belə heç bir ölkə sadəcə
ÜST-ün tövsiyələrini tətbiq etməyə məcbur deyildi.
Amma onlar bunu etdilər.
Onlar bunu etdilər və bu məni dərin şəkildə sarsıtdı.
Və cənab Brunner hüquq sistemlərimizdəki çatışmazlıqların harada olduğunu çox səlis şəkildə izah edib.
Mənim fikrimcə, ən gözəl hüquq sistemi belə yaşaya bilməyən, eyni zamanda qüsurlu hüquq sisteminin
çatışmazlıqlarını da aradan qaldıra bilən etos çatışmır.
Məsələn, Almaniyada və əlbəttə ki, başqa yerlərdə də belə vaxtlar olub ki, Federal Konstitusiya Məhkəməsi effektiv şəkildə
fəaliyyət göstərib, fərdin azadlığını və ləyaqətini özünün başlanğıc nöqtəsi və ali məqsədi
kimi qəbul edib və onları hər şeydən üstün tutub.
Və bütün bunlar itirilib.
Mən konstitusiya hüququ dərsliyində ilk dəfə oxuyanda nə qədər şoka düşdüyümü xatırlayıram ki, hər bir
konstitusiya özü yarada bilmədiyi şərtlərdən asılıdır.
Və mən həmişə düşünürdüm ki, bəli, əgər kağıza yazılsa, ona əməl olunacaq.
Hüquq tələbəsi kimi sən bu qədər sadəlövhsən.
Mənə indi ən yüksək keyfiyyətli dərs verildi.
Bu kognitiv müharibə, bu infodemiya siyasəti, bu Avropa İttifaqının Rəqəmsal Xidmətlər Aktı, bu fakt-yoxlayıcıların
dəli xəstəliyi nəticəsində biz müstəqil düşünən vətəndaşlardan itaətkar subyektlərə tamamilə yenidən tərbiyə olunuruq.
Bu, dövlətçilik, məhkəmə hakimiyyəti, qanunvericilik və sair daxil olmaqla bütün sahələrə aiddir.
Və insan ləyaqəti və azadlığı etosundan məhrum olduqda, hətta hüquq sistemi belə artıq fəaliyyət göstərə bilməz.
Cənab Brunner bunu gözəl ifadə etdi və bəlkə də bu məqamda qeyd etmək lazımdır ki, Almaniya Əsas Qanununun ilk
layihəsində əvvəllər belə bir cümlə var idi: dövlət xalq naminə mövcuddur, xalq dövlət naminə deyil.
Və bütün bunlar indi, onun başqa cür çox gözəl ifadə etdiyi kimi, bu anda yoxa çıxıb.
Beləliklə, suverenitetimiz ÜST tərəfindən kütləvi şəkildə təhdid olunmaqda davam edir və konstitusiya nəzarətində, o
cümlədən konstitusiya məhkəmələrində tamamilə uğursuzluq var.
Mən bunu dəhşətlə görürəm, xüsusən Almaniyada, həmçinin ölkəmizdə baş verən bu siyasi təqib – bunu heç vaxt təsəvvür etməzdim.
Və sonra, əlbəttə ki, azadlığa kütləvi məhdudiyyətlər qoyulması, fövqəladə vəziyyətin ixtiyari elan edilməsi və bəlkə də daimi
azadlığı məhdudlaşdıran tövsiyələrin verilməsi riski artır.
Və ÜST səviyyəsində nəzarət orqanlarının olmamasının fonunda ölkələr sadəcə öz nəzarət orqanlarını nəzərə almırlar.
Sonra başqa bir vacib məqam var ki, həmkarlarımız Silvia Behrendt və Amrei Müller dəfələrlə qeyd ediblər: biz
səhiyyə siyasətinin tədricən ideoloji militarizasiyasını görürük ki, bu da ümumi qlobal mənzərəyə uyğundur.
Müqavilələrdə bu göstərilməsə də, qlobal sağlamlıq təhlükəsizliyi doktrinası mövcuddur: patogenlər hərbi düşmən kimi, təhlükəsizlik
riski kimi qəbul edilir və avtomatik cavab tələb olunur. Başqa sözlə, avtomatik mexanizm işə salınır və
əlbəttə ki, bununla mübarizə üçün peyvəndlər tətbiq olunur.
Artıq heç kəs peyvəndlərin insanların sağlamlığına zərər verib-vermədiyini sorğulamır.
Və bizdə həmçinin, əlbəttə ki, yalnız bir yerdə olsa da, insanlığın ümumi rəqəmsal nəzarətinin güclənməsi var, çünki indi,
digər şeylərlə yanaşı, rəqəmsal peyvənd sertifikatları da tətbiq edilib ki, bu da
totalitar nəzarət baxımından çox vacib məsələdir.
Sonra, əlbəttə ki, bu tibbi-farmasevtik kompleks tərəfindən tətbiq olunan gücləndirilmiş sağlamlıq prosedurları və
mən artıq ətraflı təsvir etdiyim infodemiya anlayışı var.
Və sonra, həqiqətən, bu müqavilələrdə sürünən ideoloji yenidənqurma.
Bu, insanların tədricən, amma qətiyyətlə "mən fərdiyəm, azadlığım başlanğıc və son nöqtədir" ideyasından uzaqlaşmasına yönəlib.
Xeyr, sən heç nə, icma hər şeydir.
Bu sizə tanış səslənirmi?
İnsan ləyaqəti artıq məsələ deyil.
Biz kollektiv itaətə doğru bir meyl görürük.
Bu, məsələn, bütün cəmiyyəti əhatə edən, yəni "whole-of-society" yanaşmasını da əhatə edir.
Bu o deməkdir ki, təhlükəli pandemiya baş verdikdə, cəmiyyətdə hər kəs birləşməli və eyni istiqamətdə çalışmalıdır.
Bu məntiqlə nə deməkdir?
Loğik olaraq, bu o deməkdir ki, sahilə köçməyən hər kəs kənarda qalır; hamımız bunu əvvəllər yaşamışıq.
Sən əsas hüquqlarını öyrənməlisən, yoxsa kənarda qalacaqsan.
Hər hansı hökm sürən rəyin fərqlənən hər şey hansısa formada kütləvi hücumlara məruz qalır, sonra isə ədalət
və həmrəyliyin bu psevdo-əsas hüquqları ortaya çıxır.
Və bunlar sonra həqiqi insan haqları ilə eyni səviyyəyə qoyulur.
Bəli, bu həqiqətən suala cavab verir.
Mən soruşanda, biz totalitar səhiyyə rejimi tərəfindən təhdid olunuruqmu?
Bizdə hazırda müzakirə olunan totalitar səhiyyə rejimi var, həmçinin hələ belə olmayan və ya indiyədək belə olmayan yerlərdə
avtoritarizmə və totalitarizmə doğru qlobal meyl mövcuddur.
Orada baş verəcəyi nəzərdə tutulur.
Artıq qeyd edildiyi kimi, biz hüququn aliliyinə, əsas hüquqlara və həmçinin BMT-nin İnsan Hüquqları Paktının 7-ci
maddəsində təsbit olunmuş tibbi təcrübələrə könüllü razılıq vermək hüququna böyük təzyiq görürük.
Biz üzv dövlətlərin suverenitetinə təzyiq göstəririk və nəticədə bu, çox böyük təhlükə yaradır.
Beləliklə, bu həqiqətən hər şey ya heç nədir.
Buna görə də 5-ci bölməmiz var. Qısacası, sonra nə baş verir?
Xoşbəxtlikdən, bu dövlətlər barədə istənilən fikri söyləmək olar, lakin ABŞ-ın geri çəkilməsi son dərəcə vacib bir siqnal idi.
Argentina da eyni şeyi etdi.
Bu əyalətlər artıq IGV-nin heç bir versiyasını dəstəkləməyəcək.
Bu IGV 2024-ü də İsrail və İtaliya dəstəkləməyəcək, bu isə çox həyəcanvericidir.
Avstriya da etiraz bildirdi, amma yalnız ona görə ki, – bunu sitat işarələri arasında deyirəm – onlar çox
gec başa düşdülər ki, Parlament hələ təsdiqini verməyib.
Lakin konstitusiyaya görə, bu təsdiqlənməli idi; hətta ilk IGV belə.
Bu o deməkdir ki, onlar hələ də Parlamentin təsdiqini almaq istəyəcəklər – amma ən azı bu bir başlanğıcdır.
Pandemiya sazişinə gəlincə, artıq izah etdiyim kimi, ümid etmək olar ki, o gerçəkləşməyəcək.
Və vacib məqam budur – bunu Avstriya nümunəsində gördüm – birbaşa demokratik yolla seçilməmiş hökumətlərə
beynəlxalq hüquqa əsasən müqavilələr barədə danışıqlar aparmaq və onları imzalamaq icazə verilir.
Qayda olaraq, lakin parlamentlər öz razılığını verməlidir.
Biz bunu Avstriyada da son anda həyata keçirə bildik, çünki qəribə olsa da, nədənsə nəzərdən qaçmışdı.
Buna görə də qeyd etmək vacibdir ki, bir tərəf beynəlxalq hüquq çərçivəsində təmsilçilik, digər tərəf
isə bu hökumət qərarlarının demokratik legitimliyidir.
Qayda olaraq, parlamentlər cəlb olunur.
Bu o deməkdir ki, dünyanın hər yerindəki vəkillərdən də bir daha yoxlamaları xahiş olunur ki, onlar
parlamentin heç olmasa bir söz deməsinə icazə veriblərmi.
Əks halda, xahiş edirəm buna istinad edib onu tələb edin.
Əks halda, bu IGV-lər bu ölkələrdə də sadəcə tətbiq oluna bilməz.
Almaniyada onlar bir az daha hərtərəflidirlər və indi federal hökumət vasitəsilə razılıq qanunu qəbul ediblər.
Lakin Almaniya etiraz müddətinin artıq bitməsinə imkan vermişdi ki, bu da mahiyyət etibarilə ratifikasiya ilə eynidir.
İndi təsəvvür edin ki, Bundestag və Bundesrat bu razılıq qanununu qəbul etmirlər.
O zaman hökumət çətin vəziyyətdə qalacaq.
Bir tərəfdən beynəlxalq hüquq qarşısında öhdəliyi var, digər tərəfdən isə Parlamentin demokratik
şəkildə ifadə olunmuş iradəsini üstələməməlidir.
Qorxuludur ki, onlar razılaşacaqlar.
Buna baxmayaraq, orada baş verənləri çox həyəcanlı hesab edirəm.
Və məhz insan haqları sahəsindən gəldiyimiz üçün Avstriyada yaranan hər fürsətdən istifadə edərək bu cür
məsələlərə diqqət çəkmək üçün bizdə bütün imkanlar var.
Maraqlıdır ki, Almaniyada bu qanun artıq bildirir ki, IGV-yə razılıq fiziki bütövlüyə, şəxsi azadlığa,
məktublaşmanın məxfiliyinə, poçt və telekommunikasiya sirrinə və hərəkət azadlığına dair əsas hüququ məhdudlaşdırır.
Beləliklə, onlar bunun avtomatik olaraq baş verəcəyini güman edirlər, baxmayaraq ki, Almaniya hakimiyyət orqanları
əslində ÜST-ün hüquqi aktlarını həyata keçirməyə məcburdurlar.
Bəli. Və cənab Brunner ilə mən bunu əvvəlcədən müzakirə etməmişdik.
Amma mənim üçün nə edə biləcəyimiz məsələsində insan ləyaqəti ideyasına qayıtmaq həmişə vacibdir.
Gözəl şəkildə təsvir edilib ki, insan ləyaqəti anlayışı, həmçinin Əsas Qanunun etosu kimi, insanın Tanrının surətində yaradıldığı
ideyasından qaynaqlanır və buna görə də xristian ilhamlıdır.
Bu, insan varlığının öz-özlüyündə dəyərini ortaya qoyur.
Və Maarifçilik ideyasından, hansı ki, insanın özünə qoyduğu yetkinliksizliyindən çıxması deməkdir.
Bu əxlaq olmadan hüquq sistemimizdə heç nə işləmir və bəlkə də həyatımızda demək olar ki, heç nə.
Buna görə də, həqiqətən bütün vasitələri işə salmaq məsələsidir.
Cənab Sasek bunu çox gözəl ifadə etdi: həmişə kömək istəyin, siyasi fəaliyyət, nümayişlər, broşürlər,
mühazirələr və nə gərəkirsə, cəmiyyətdəki insanları, ətrafımızdakıları maarifləndirin.
Azad mediaya müraciət edərək, korporativ mediaya yaxınlaşmaqla.
Əgər cəhd etməyə davam etsən, bəlkə biri-iki nəfər münasib olacaq.
Və hər şeydən əvvəl siyasətçiləri maarifləndirməklə, çünki onlar hələ də sadəcə saf ola biləcək insanlardır.
Məncə, günahsız olmayan çoxdur.
Amma bəlkə də məlumatlıların şübhələnməyən arxa sıradakı deputatları.
Zəhmət olmasa, izah edin və onları vicdanlarına əsaslanaraq qərar verməyə təşviq edin.
Və sonda, mümkün qədər tez-tez məhkəməyə getməyə çalışın və burada əsas insan haqlarının pozulduğunu vurğulayın.
Və hər bir hərəkət, hətta hər bir düşüncənin belə burada əhəmiyyət kəsb etdiyinə əminəm, və biz belə bir dünyanı istəmirik.
Biz insan ləyaqəti və azadlığı olan daha yaxşı bir dünya vizyonuna doğru irəliləyirik.
Bunu nəzərə alaraq, çox sağ olun.
Çox sağ olun, Beate Pfeil. Oxum bir daha kəskinləşdi. Hələ bitməyib. Koronadan sonra bu
nəfəsvermə bitib. Bu doğru deyil. Eşitdiniz.
Mən yalnız dediklərinin hamısını təkrarlaya bilərdim. Təhsilə tam güc verin. Bacardığımız qədər, hələ bacardığımız müddətdə.
Sonra görəcəyik nə baş verəcək. Bizimlə olduğunuz üçün təşəkkür edirik. Birlikdə. Bizimlə
əlaqəni saxlayın. Öz aranızda da əlaqəni saxlayın.
Ümid edirəm ki, çoxlu vəkillər, hakimlər və hər cür insanlar gəlib bu cəbhəni gücləndirsinlər.
Ekspertliyiniz üçün təşəkkür edirik. Bizə lazımdır. Təşəkkür edirik.