Hurrengo aurkezpenean, abokatu esperientziadun batek Dr. Michael Brunnerrek jorratutako kezka sortzen duen
gaia orain are praktikoago eta xehetasun gehiagorekin aztertuko eta frogatuko du.
Hau batez ere Osasunaren Mundu Erakundearen (OME) makineria juridikoek eta haren pandemiari buruzko
itunek, hau da, Nazioarteko Osasun Araudiek (IHR), guregan sortzen dituzten mehatxuei buruzkoa da.
Galdera oraindik ere hor dago: totalitarioa den osasun erregimen baten mehatxua ote dugu aurrean?
21. AZK-era gonbidatu aurretik, guretzako aberasgarriak izango diren bere ikuspegi adituekin, begiratu dezagun bere CV-ari.
Dr Beate Sibylle Pfeil, 1967an jaioa, alemaniar abokatu eta ikertzaile independentea da, Europan
nazional gutxien inguruko gaiei espezializatua.
Hau bereziki aplikagarria da konstituzio-, nazioarteko eta Europako legeetan.
Bere alorrean izen handia lortu du hitzaldi ugariren eta oinarrizko argitalpenen bidez, besteak beste, etnia-taldeei
buruzko bolumen anitzeko eskuliburu baten ko-egile gisa.
2008tik 2016ra arte zuzendari nagusi izan zen.
2019tik, Europako Gutxiengoen Gaietako Aldizkariaren (EJM) ko-editorea da.
Heidelberggo Unibertsitatean zuzenbidea ikasi zuen eta Friburgon bigarren estatuko azterketa gainditu zuen.
2002an Innsbruckeko Unibertsitatean zuzenbidean ohorez graduatu zen.
Hogei urtez lan egin eta ikerketa burutu zuen Hego Tirolgo Etnia-Taldeen Institutuan.
horietatik 17 urte zientzia zuzendariorde gisa.
2017tik 2023ra, Alemaniako kide izan zen Eskualde edo Gutxiengo Hizkuntzetarako Europako Gutunaren adituen
batzordean, Europako Kontseiluaren nazioarteko ituna.
2017tik 2022ra, Flensburg-eko Europako Gutxiengoen Gaietarako Zentroko lehendakariordea izan zen.
Bere egungo lana koronabirusaren neurrietan zentratzen da, Osasunaren Mundu Erakundearen planak ikuspegi juridikotik barne.
Osasunaren, Askatasunaren eta Demokraziaaren aldeko Epaile eta Fiskal Kritikoen Sarea, Medikuen eta Zientzialarien Sarea,
Abokatu Independentzien Sarea, Argitasunaren Aldeko Abokatu Sarea, Munduko Osasun Aliantza Ekintza Aliantza eta
Hipokratesen Zin Medikuntza Profesionalen Elkartearen kidea da.
Dr Beate Pfeil-ek gaur Osasunaren Mundu Erakundeari, pandemiari buruzko itunari eta
nazioarteko osasun arauei buruz hitz egiten du.
Totalitario osasun erregimen baten mehatxua ote dugu aurrean?
Ongi etorri, Dr. Beate Pfeil. Eskerrik asko zure eskarmentua gurekin partekatzeagatik.
Eskerrik asko. Gezi zorrotza izan zaitez. Eskerrik asko.
Gaur oso arriskutsua izango naiz, baina ez naiz Osasunaren Mundu Erakundea bezain arriskutsua.
Eta nire lankide den Brunner jaunari bere gai zoragarriagatik bihotzezko eskerrak emanez hasi nahi nuke, batez ere
gizakiaren ukiezina den duintasun hori izan baitzen zuzen-zuzen nire zuzenbide ikasketak hasteko bultzatu ninduna.
Alemaniako Oinarrizko Legearen lehen esaldi honek beti izan du nire inspirazio iturri nire zuzenbide ikasketetan zehar.
Eta gaur Munduko Osasun Erakundeari buruz hitz egiten dudanean, uste dut ez dugula denok abokatu izan behar. Giza duintasunaren
ikuspegitik begiratuta eta ikuspegi horretatik Munduko Osasun Erakundea ebaluatuta, erantzun batzuk automatikoki etor daitezke.
Hurrengoan, batez ere Munduko Osasun Erakundearen bi itun garrantzitsuenetan zentratu nahi nuke:
Osasun Araudi Internazionala eta Pandemia Ituna.
Baina lehenik, azpimarratu dezagun Osasunaren Mundu Erakundean jada aplikatzen dena.
2020tik aurrera deituriko Koronako urteetan bizitakoa, eta hori ezin da nahikoa azpimarratu, dagoeneko
existitzen zen, esango nuke, Osasunaren Mundu Erakundearen erregimenarekin lotuta dagoelako.
Beraz, lehenengo puntua: Osasunaren Mundu Erakundearen eguneratzea.
Ondoren, galdera dago zer aurre egin beharko genukeen Nazioarteko Osasun Araudien aldaketek, 2024ko ekainaren 1ean zalantzazko
egoeretan onartu zirenak, benetan indarrean sartzen badira, bai nazioarteko legearen
arabera, bai agian barne-legearen arabera ere.
Ondoren, hirugarren puntuan, pandemiaren ituna jorratu nahi nuke; aurten bakarrik
aurkeztu zuten, baina oraindik ez da guztiz onartu.
Geroago laburki hori zehaztu nahi nuke.
Eta ondoren, 4. puntuan, oraingoz nire ondorioa aterako dut.
5. puntua ikuspegiak aztertzeari buruzkoa da: zer gerta daiteke hurrengoan Osasunaren Mundu Erakundearekin eta haren planekin?
Eta, batez ere, uste dut guztiontzat garrantzitsua den galdera bat: zer egin dezakegu? Gu, herritar banakoak.
Bai, 1. puntua. Osasunaren Mundu Erakundeari eta haren egungo akats sistemikoei dagokienez, oraingoz hauxe esango dut.
Hori sistema-errore absolutua da.
Munduko Osasun Erakundea 1948an estatu-elkarte gisa sortu zen.
Eta poliki-poliki baina ziur asko, 1980ko hamarkadaren erdialdetik aurrera, arazo bat sortu zen, zati batean AEBek 1980ko
hamarkadaren erdialdean kidego-kotizazioak izoztearen ondorioz.
Normala da halako erakundeak beren kide diren estatuetako ohiko ekarpenekin finantzatzea, ekarpen
horiek ez baitira helburu zehatzetarako gordeta.
1980ko hamarkadaren erdialdean, Estatu Batuak bultzatuta, estatu kideek ere beren kide-ekarpenak izoztu zituzten.
Eta orduan hasi zen... Gero, isilean, lasai eta isilik, hondamendia bere bidea hartzen hasi zen.
Gaur egun, Osasunaren Mundu Erakundearen aurrekontuaren %85 inguru borondatezko dohaintzetan oinarritzen da, eta
horietako gehienak helburu zehatzetarako gordeta daude.
Dohaintzaile hauek, gaur egun Osasunaren Mundu Erakundearen (OME) dohaintzaile direnak, ez bakarrik beren kidegintza-kuotak
ordaintzen dituzten herrialdeak, baita OMEri dohaintza bereiziak egiten dizkiotenak ere barne hartzen dituzte.
Tamalez, esango nuke Alemaniaren aldetik oso eredugarria dela.
Beraz, gure zergen dirua Osasunaren Mundu Erakundera masiboki doa.
Eta orain AEBek atzera egin dutenez, Alemaniak ziurrenik lehen dohaintzailea da.
Ondoren, emaleen artean nazioarteko gobernu-erakundeak ere badaude, eta, azkenik,
punturik sentikorrena dator: pertsona pribatu ugari.
Orain badago, hirugarren geziaren azpian azaldu dudan bezala, Italiatik datorren ikerketa berri
bikaina, ez, Australiatik datorrena, ez Italiatik.
Munduko Osasun Erakundeari (MOE) helburu jakinerako egindako dohaintzak aztertu zituzten – nahiz eta horien artean zortzi
farmazeutika-enpresa besterik ez egon – baina estatuak ez diren eta MOEri helburu jakinerako dohaintzak egiten dizkioten
gainerako erakunde eta instituzio guztiek, ikerketa honek bikain erakusten duen bezala, ia
ehuneko ehunean farmazeutika-arloko interesak dituzte.
Farmarekin bateragarria dela diote.
Eta bi nagusiak Gates Fundazioa eta Gavi txerto-aliantza dira.
Puntu honetan beste aurreko ohar bat egin nahi nuke: WHOren sortzaileek zerbait buruan zutela idatzi zuten WHOren
Konstituzioaren 37. artikuluan, non zuzendari nagusiak eta langileek beren betebeharrak betetzean ez dutela inolako
gobernu edo agintari baten aginduak bilatu edo jaso behar.
Eta gobernuei edo agintari publikoei aplikatzen zaiena, farmazeutika-industriako edo farmazeutika-industriarekin lotutako
erakundeetako xedapen lotesleei are gehiago aplikatzen zaie.
Honek esan nahi du Osasunaren Mundu Erakundeak bere konstituzioa urratzen ari dela xede zehatzetarako diru-laguntza
hauekin, eta baita beste gida batzuk ere badaudela.
Ondoren, WHOri egindako dohaintza hauen atzean beste arazo bat dago, eta ezin da nahikoa azpimarratu:
Adibidez, Alemaniako Bundestag-ek bai esango balu, kide-estatuetako ekarpenak berriro handitu
besterik ez ditugula egin behar, farmazeutika industriaren menpekotasunaren arazoa erraz konponduko genuke.
Ez, Gure artean aspaldidanik, isilean eta lasai, estatu eta pertsona pribatu batzuen arteko harremanak atzean bateratu eta
instituzionalizatu ditugu, publiko-pribatu lankidetzaren traiziozko egitura honen bidez, gaur egun zalantzan jartzen ez
dena; esaterako, GAVI edo CEPI bezalako erakundeetan, WHO gobernuekin, ospetsu Gates Fundazioarekin eta,
kontuan izan, txerto-fabrikatzaileekin lotuta dago.
Unicef, Munduko Bankua eta beste GKEen artean ere GAVI-n parte hartzen dute.
Europako Batzordea eta beste ikerketa-erakunde batzuk CEPIrekin bat egiten dute, eta hark 100 eguneko epean
edozein patogenoen aurkako txertoak garatzeko programa bat du.
Lege-ikuspegitik, hau guztiz onartezina da, estatuak – eta hemen itzultzen gara oinarrizko ideia batera: estatuak herritarrei
zerbitzatzeko daudela – eta pertsona pribatuak, giza duintasuna eta giza askatasuna barne, eta enpresa
pribatuak, baita legez irabazi-asmorako izan daitezkeenak ere.
Baina biak elkar nahasten direnean eta estatu-instituzioek irabazi-asmorik duten dohaintza pribatuen menpe
bihurtzen direnean, jada hondamendiaren aurrean gaude.
Eta gai oso honek, jada Osasunaren Mundu Erakundearekin lotuta dagoena eta, adibidez, Alemaniako Parlamentuko kide bakar batek
ere oraindik pentsatu ez duena – hori haiei nabarmendu behar diegu – Osasunaren Mundu Erakundean gardentasun eza nabarmena da.
Ez soilik sektore pribatu eta publikoak lotzen dituzten lankidetza publiko-pribatu hauek ditugu, baita, lankide bikainek
frogatu duten bezala, GAVI, Gates Fundazioa eta Osasunaren Mundu Erakundea (OME) arteko langileen etengabeko biraketa ere.
Gainera, Gates Fundazioak zuzenean eta zeharka, babesten dituen beste erakunde batzuen bitartez, Osasunaren Mundu
Erakundearen aurrekontuaren %20 inguru finantzatzen du.
Eta Gates jaunak, alde batetik bere burua filantropo gisa aurkezten duen arren, bestetik ustezko dohaintza
horietatik eratorritako irabazi guztietatik onura ateratzen du.
Orain interes gatazka masiboak ditugu. Esan ohi den WHOko aditu batek farmazeutika industrian lan egin ondoren bat-batean WHOra
itzuli edo GAVIrako berriro lanean hasten denean, interes gatazka muturreraino izaten ditugu. Eta kontua hauxe
da: gatazka horiek ez dira argitaratzen, eta bat-batean datuen babesa sartzen da jokoan.
Ondoren, hurrengo puntua: WHOko emaleekin egindako kontratuak, eta horien bidez, agian, ikusi daiteke zein helburu lotzen
dituzten emaleek beren dohaintzekin, hala esango luke, "Mesedez, erabili gure ModRNA txertoa, benetan bikaina da, batez ere
irabazien aldetik; bestela ez dizugu ezer emango, beraz, gomendatu mesedez", eta, zein kasualitatea, kontratu horiek ere ez
dira argitaratzen, ez dira publiko orokorrarentzat eskuragarri.
Eta gorazarre nagusia 2022an WHOk aurkeztu zuen Larrialdietarako Erabilerarako Zerrendatze Prozedura izeneko prozedura da.
Farmazeutika enpresek dagoeneko bertan eska dezakete beren medikamentu eta txertoak ebaluatzeko, lehenik eta behin probaldi
moduko batean, oraindik zehazki zein pandemia-birus arriskutsutzat jotzen den berriro mugitzen hasi den jakin
aurretik, Hau da, lehenik termino abstraktuetan, lekualdatzaileekin, eta bigarren urratsean, hain deitutako
pandemia gertatzen denean, dagokion patogeno espezifikoekin. Botika eta txerto hauek lehenik aldi baterako batzorde
batek ebaluatzen ditu, eta ondoren beste batzorde batek.
Baina orain dator eskandalu paregabea: Osasunaren Mundu Erakundeak eskubidea gordetzen du bakarrik erabakitzeko
zer egingo duen edo zer ez adituen txosten hauen emaitzekin, eta baita horiek argitaratu ala ez erabakitzeko ere.
Munduko Osasun Erakundeak adituen txostenen emaitzen gaineko kontrol osoa mantentzen du.
Hau ere inoiz ikusi gabeko eskandalu bat da, eta, ondoren, harrituta gaude zergatik hainbeste pertsona ari diren orain
txertoaren kalteak jasaten, koronabirusaren txertoa deiturikoaren ondorioz, eta kasu batzuetan
oraindik ez dakitelako hori izan daitekeenik kausa.
Orain, testuinguru honetan, jada porrot sistemiko masiboek jota dagoen Osasunaren Mundu Erakundea dugu, eta orain dator
benetako arazo handia: Osasunaren Mundu Erakundean pertsona bakar batek botere gehiegirik izateak dakarrena.
Eta hori da Zuzendaritza Nagusia, dakigunez. Tedros jaunak berak ere oraindik giza eskubideen erakundeen
arreta-erdigunean jarraitzen du gerra-krimenengatik eta abar.
Tedros honek, inolako legezko legitimitaterik ez duena, jada nazioarteko kezka sortzen duten
osasun-larrialdi deiturikoak deklaratu ditzake.
Eta oinarrian horretan, deituriko gomendioak eman ditzake, eta 2020an Tedros jaunaren
ekintza autoritarioen ondorioa ikusi genuen.
Denok dakigunez, honek txertaketa eta probak egiteko eskakizunak, azterketa medikoak, tratamenduak, kontaktuen
jarraipena, isolamendua, karantena, bidai eta merkataritza murrizketak eta abar barne hartzen zituen.
Orain, egiaztatzaileak esan dezake bai, baina Tedrosek zenbait faktu-irizpide kontuan hartu behar dituela,
Osasunaren Nazioarteko Araudietan jasotakoaren arabera.
Bai, eta orduan abokatuak txalo egin eta dio: bai, gaixotasunen zerrenda erraldoi bat dugu, eta bertan badaude eta mundu osoan
azkar hedatzen badira, orduan larrialdi-egoera deklaratu dezake.
Ingelesez, zentzuzko moduan PHEIC laburbilduta, Nazioarteko Kezka Sortzen duen Osasun Publikoaren Larrialdia – zein ironia.
Eta gomendioak egiten dituenean, adibidez, txerto orokor edo instalazio zehatzetarako eskakizunen inguruan,
proportzionaltasuna egiaztatu behar du, benetan laguntzen duen egiaztatu behar du mundu osoko
infekzio-gaixotasunak murrizten, albo-ondorioak eta abar kontuan hartu behar ditu, eta dena egin behar du.
Bai, paper gainean dago, baina – eta hori ere ez da zabal-zabalki ezaguna, oraindik ere ez – ebidentzia
zientifikoa eta proportzionaltasuna hemen hain garrantzitsuak dira, eta paperak ez du bere papera merezi.
Izan ere, nahiz eta Tedrosek aholku ematen dion larrialdi batzorde bat izan, hark bakarrik aholkatzen dio eta
inolaz ere ez da independentea. Kideak berak izendatzen ditu, eta behar izanez gero kargutik kendu ere egin ditzake.
Ezin da konstituzio-estatu deiturikoan bezala izan, gaur egun bilatzen ari garen horretan ez
dago gainbegiratze-agintaritza independenterik.
Zer esan nahi du honek guztia?
Interes gatazka ugari ditugu.
Arbitrariotasun, gehiegikeria eta boterearen erabilera masiboaren arrisku handia dugu aurrean, Tedros jaunak—eta agian atzean
hainbat pertsonak—froga eta proportzionaltasuna askoz gainditzen dituzten gauzei buruz susurraka esaten dioten bitartean.
Hori dela eta, hemen ere "kanpoko kontrol-arriskua" hitza aipatzen da, norbaitek.
Eta kate honen amaieran dagoen gauzarik txarrena da: oinarrizko eskubideen masiboko urraketen arriskua,
aspaldidanik errealitate bihurtu dena, bizitzeko eskubidea, osotasun fisikoa eta, noski, osasun humana barne.
Hori, eta nahikoa ezin denez esan, da gaur egun Osasunaren Mundu Erakundea.
Zer espero dezakegu etorkizunean nazioarteko osasun-araudi hauekin, orain onartzear daudela – esan dudan
bezala, iaz, eta orain ia herrialde guztientzat aurkako epea amaitu da; hori uztailaren 19an izan zen.
Estatuek aukera izan zuten 2024tik aurrera nazioarteko osasun arau hauek indarrean jartzeari
buruz Osasunaren Mundu Erakundeari aurka egiteko.
Orduan, WHO zaharrak aurreko bertsioa aplikatuko zuen.
Tamalez, oso herrialde gutxik erabili zuten uztailaren 19ko epe-muga hau. Horri buruz gehiago gero.
Besteek, oraindik ez badute egin, nazioarteko legearen arabera behartuta daude IGV hau ezartzera, eta nazioarteko
legearen arabera indarrean sartuko da irailaren 19an.
Zer dio?
Gaur egungo IHR-ean jada PHEICa indartutako forma gisa formulatu dugu – orain pandemiako larrialdi-egoera bat gehitzen ari dira –
eta uste dugu – abokatuok berehala ikusten dugunez – faktore indartzaile osagarriak daudela – are arriskutsuagoa izan behar
duela, birusa herrialde askotan are azkarrago zabaltzen ari dela.
Osasun-sistemaren gaitasuna gainditzea da.
Gakoa da birus honek, hain modu beldurgarrian irudikatuta, gizarte- eta ekonomi-nahasmenduak eragin ditzakeela,
eta ondoren esaten duela arrisku handia nahikoa dela.
Beraz, hau ere inoiz ikusi gabeko eskandalu bat da; Alemaniako Konstituzio Auzitegi Federal bezalako
funtzionatzen duen konstituzio-auzitegi batek hasieratik bertatik kasu hau erabat suntsitu beharko luke.
Ondoren, 2. puntua: zer dio zehazki IGV berriak?
Farmazia-lobbyak ziurrenik denbora luzez nahi eta espero izan duena: ardatza berria, newspeak ederra, osasun-produktu
egokiak, noski, medikamentuak, deituriko txertoak eta, oso kezkagarria iruditzen zaidana, zelula- eta gene-terapiak.
Orain arte gure lankide Brody-k esan digunaren arabera.
Eta neurri hauek guztiak orain larrialdietarako gomendioen gaia izan daitezke. Baina larrialdietatik kanpo
ere, TETROS Zuzendaritza Nagusiak gomendioak eman ditzake.
Hauek dira deituriko gomendio iraunkorrak.
Orain, halako produktuen ikerketa eta garapena indarrez bultzatu behar dira, eta OMEk egindako
adierazpenetatik argi dago horiek mod-RNA oinarritutako produktuak izango direla, batez ere txertaketetan.
Ikerketa eta garapena masiboki sustatu beharko lirateke, eta mundu osoan zehar produkzio-instalazio berri osagarriak eraiki
beharko lirateke, izan ere, Genevan ere entzun dugunez, COVID-19aren arazoa izan zen garapen-bidean dauden herrialdeek,
dirudienez, ez zutela nahikoa sarbiderik onura horietara guztietara. Hemen sartzen da jokoan
ekitatearen edo banaketa berdintasunaren printzipioa.
Eta elkartasuna, elkartasunaren banderapean, esan nahi du aberatsen herrialdeek beren poltsikoak hustu
behar dituztela, pobreagoek are gehiago ekoitzi dezaten.
Eta lehenago aipatu nuen bezala, jada badago erabilera-larrialdirako zerrenda hau, eta horrek esan
nahi du Osasunaren Mundu Erakundeak jada mundu osoko arau-emaileetan eragin masiboa izaten saiatzen ari dela.
Eta adituek azaldu didate: hain deitutako ModRNA txerto honen ekoizpenak ezinbestean funtzio-irabaziko ikerketa bat dakar.
Honek esan nahi du pandemiako patogenoak, orain mundu osoan aktiboki bilatzen ari direnak oso errentagarriak direlako,
laborategian artifizialki aldatzen direla; hau da, mutazioa artifizialki sortzen dela, mutazio horren
aurkako txerto espezifiko bat garatu ahal izateko.
Adituek ez dute bat egiten honen arriskutsutasunari buruz.
Dr. Wodarg entzuten dut, eta gero Prof. Wiesendanger entzuten dut.
Ez naiz arlo honetan aditua, beraz ezin dut epaitu.
Hemen egiten ari den presioak argi erakusten du interes garbiak daudela jokoan.
Badira zirkulu batzuk pandemi berri bat ikusi nahiko luketenak.
Hori guztitik hori bakarrik atera dezaket.
Honek esan nahi du medikuntzaren ikuspegi alde bakarreko, huts-huts farmazeutikoari begira dagoen
ikuspegi honen indartze gehiago ikusten ari garela.
Segurtasun-arriskuen gorakada bat dugu.
Kemmerer profesoreak zuzen dio mod-RNA injekzio honek, egiaz, pandemiak giza gorputzean
finkatzeko baldintza hobeak eskaintzen dituela.
Immunitate-sistema zapaltzean, injekzio hauek pandemien hedapena are azkarrago egiten dute.
Egun dauden ezagutzetan oinarrituta, hori ziurtasunez esan daiteke.
Bizitza eta osasuna are arrisku handiagoan daude.
Orain dator hirugarren puntu oso arriskutsua.
IGV honek orain barne hartzen du Europar Batasunetik aspalditik entzuten ari garena, eta
gure herrialdeetan ere entzuten ari garena.
Zentsura aurkako konferentzian gaude hemen.
Eta ideologikoki arriskutsuenetako tresna bat da ideia insidioso hau: nonbait agintaritza bat dagoela, desinformazioari eta
informazio okerrari aurre egiteko eskubidea aldarrikatzen duena.
Eta egia honen monopolioa, beti harritzen nau inork, ez konstituzio-epaileek ezta
konstituzio-zuzenbide aditu askok ere, ez duela nabarmentzen, oinarrizko eskubideen aurkakoa dela funtsean.
Adierazpen askatasunaren oinarrizko eskubidea eta askatasun akademikoa diskurtso librean iritziak
askatasunez trukatzearen ideian oinarritzen dira.
Eta behin hori murriztuta, askatasun hauek funtsean jada zapalduak daude.
Orain hau adierazi da ofizial iturriek inolako oihurik egin gabe.
Desinformazioaren eta informazio okerraren aurkako borroka IGV berri honetan.
Horri arrisku-komunikazioa gehitu zaio.
Beraz, han eserita dago beste norbaitek badaki nola funtzionatzen duen eta nolakoa den arrisku hau.
Eta orain hark zehazten du herritarrei zer jakinaraziko zaien eta zer arriskutzat hartuko den.
Eta gainerako guztia ezkutuan dago.
Horren atzean oso kontzeptu engainagarria dago. Infodemiak borrokatzea deitzen zaio.
Hemen berriro, propaganda hizkera: infodemia, pandemiarekin ia berdin-berdin arriskutsua.
Eta teorian, informazio gehiegia ere bertan behera geratzeko aukera dago.
Nork erabakitzen du zer den gehiegi?
Eta, beraz, guk gizakiok ezin dugu gehiago bereiztu kontsumitzen dugun informazioa eta kontsumitzen ez duguna.
Orduan, WHOan portaera kontrolarekin denbora luzez zerbait gertatzen ari da, baina ez bakarrik han.
Jendea ez da gehiago gobernu agintarien konbentzibilitateari eta lan onari esker – bikaina litzatekeen hori –
zenbait eskakizun betetzera konbentzituta, baizik eta beren jokabidea manipulazio psikologikoaren bidez.
Orduan ez dugu zientifikoki frogaturik behar, eta hori erosoa da boterea erabiltzeko edo irabaziak lortzeko asmoa dutenentzat.
Hau indartzen da WHOk teknologia handiko sektore digital osoarekin akordioak sinatu dituelako.
Eta zalantzarik izanez gero, haiei ere zein den egia eta zein den gezurra erabaki eta agindu diezaiokeenak.
Harritzekoa, harritzekoa, haiek ere ez daude irekian.
Beraz, hemen, oinarrizkoenean, askatasunaren, iritziaren, informazioaren eta baita prentsa librearen,
hedabide librearen aurkako gogor egitea dugu, hauek baitira desadostasuneko iritziak ordezkatzen dituztenak.
Eta, noski, eta hau nahiko hilgarria da, askatasun akademikoa.
Orduan, azken puntu garrantzitsu bat: zer gehiago dago IGVn?
Orain herrialdeei nazio-mailako IHR agintaritza bat sortzeko agindua eman diete; agintaritza horrek, jakina, IHR betebeharrak
betearazteaz arduratuko da esklusiboki, eta administrazio-maila guztietan ere –adibidez, Alemanian estatu federaleko edo udal
mailako osasun agintaritzetan– osasun agintaritza guztiak WHOren betebeharrekin lerrokatzeko prestatu edo,
esango nuke, lerrokatzearen aldeko interesa izan behar dute.
Zalantza kasuetan, ez da gehiago aztertzen ea arrazoizkoak diren eta, batez ere, ea
konstituzioarekin eta giza eskubideekin bateragarriak diren.
Hori, beraz, akordioa ezartzeko estatu kontratatzaileen gaineko presioa handituko du.
Hori IGV 2024 izango litzateke, eta hori da espero dezakeguna.
Pandemiari buruzko ituna oraindik urrun dago, eta zorte onarekin, agian ez da inoiz ezarriko.
Honek ere lotura du pandemiako larrialdi hauekin.
Hala ere, pandemiari buruzko itunak berak ez du inolako baimenik jasotzen larrialdi-egoerak deklaratzeko.
Zoritxarrez, horretarako dagoeneko IGV dugu.
Baina, adibidez, dio kontratua pandemien bitartean eta pandemien artean baliogarria dela.
Beraz, hemen pandemia-narrazio bat sustatzen ari dira.
Pandemien aroan bizi gara.
Azalpen bakarra zoonosia da, eta azken batean atzean gizakiaren jarduera ere badu. Gako-hitza: funtzioaren irabaziaren ikerketa.
Hori oso azkar ezkutatuko da.
Orduan, hemen ditugu osasun produktu garrantzitsu hauek sustatzeko kontretizazio eta indartze gehiago.
IGVri dagokionez hemen jada aipatu dudan guztia.
Gainera, teknologia-transferentzia aberatsen eta pobreien artean gertatu beharko litzateke.
Ondoren, ospetsu den Patogenoen Sarbide eta Onurak Partekatze Sistema dago.
Arazoa da mundu osoko herrialdeek naturalki borrokan ari direla material genetikoarako sarbidea lortzeko.
Baina oinarri horretan, sendagaiak eta txertoak garatu daitezke, eta hori oso errentagarria den eredua da.
Eta pobreek, noski, aberatsen irabaziak partekatu nahi dituzte.
Guretzat zorte ona izan daiteke, finantzaketa dela-eta barne-gatazkak daudelako.
Eta hori ere da pandemiaren akordio hau oraindik ez den amaitzearen arrazoia.
Eta horregatik, aurten onartu zenean, ia oharkabean geratu zen 12. artikuluaren 2. paragrafoak dioela akordioa
sinatzeko soilik ireki daitekeela alderdiek hain deitutako 'sistema papalaren' eranskina adostu ondoren.
Honek esan nahi du itxaropen-izpi bat dugula: barneko gatazka – bi pertsona eztabaidatzen direnean, hirugarrena pozten da
– agian diruaren gaineko gatazka, hemen oso garrantzitsua dela eta pandemiako akordio honetatik libratuko gaituela.
Eta hori bikaina litzateke.
Jakina, oraindik ere larrialdietarako baimen-sistemak indartzea da kontua.
Lehen orri gehigarri honetan jasota zegoena – Larrialdietarako Erabilera Zerrenda deituko diogu
– orain xehetasun gehiagorekin zehazten ari da.
Azken batean, mundu mailako mediku-industrial konplexu bat ezartzea besterik ez da.
Ez da osasunari buruz. Osasunaren kontrakoari buruz baizik. Jendea hemen biziko da.
Giza osasuna eta osotasun fisikoa arriskuan daude irabazi eta boterearen interesengatik.
Eta ondoren hirugarren puntua dugu: pandemiaren itunean infodemia kontzeptua oso kezkagarria da.
IGVk desinformazioaren eta informazio okerraren aurkako borroka barne hartzen du.
Orain, hona hemen beste bonba bat.
Herritarren zientzia-, osasun- eta pandemia-literazia indartzea da helburua.
Hemen ikusten dugu Osasunaren Mundu Erakundearen egia monopolioa izateko aldarrikapena oso garbi geratzen dela: populazioa
pandemien, osasun publikoaren eta zientziaren arloetan garun-garbitzeko asmoa dago – noski, Osasunaren Mundu
Erakundeak termino horiek ulertzen dituen moduan bakarrik.
Bai, esan dudan bezala, ez dugu inolako gainbegiratze-agintaritzarik.
Nazio Batuen ordezkari gorena batek dagoeneko oso argi adierazi du, Nazio Batuen aldetik inolako oihurik gabe, Osasunaren
Mundu Erakundea, dakigunez, Nazio Batuen menpeko erakunde bat dela, eta Nazio Batuek zientzia beren jabetzan dutela.
Zer lotura du zientziak jabetzaarekin, mesedez?
Azalpen bakarra beti boterea eta irabaziak dira.
Eta ondoren, jendeari jakinarazi beharko litzaioke produktu medikoen eraginkortasunari eta segurtasunari buruz.
Hori, beraz, ematen da eta portaera-gida sustatzen jarraituko da.
Ondoren, erreforma gehiago, jarraipen-mekanismo indartsuagoa eta dagoeneko indarrean dagoen One Health printzipioaren sarrera
ditugu; printzipio horrek animalien osasuna ingurumen-osasunarekin eta gizakien osasunarekin lotzen du,
Osasunaren Mundu Erakundeari neurtu ezin daitezkeen botere gehiago emanez eta, noski, zoonosi-teoria hau indartzeko balio eginez.
Hau da, pandemiak ezin dira inoiz gizakiek eragin, baizik eta animalia batzuk, edozein arrazoirengatik,
bat-batean arriskutsuki gaixotu eta ondoren gaixotasuna gizakiengan zabaltzeak eragiten dituela.
Zoonosi-transmisioaren zabalkuntza, noski, jada sartuta dago.
Bai, eta orain berriro osorik begiratuta, gizakiaren duintasuna ukiezina dela, giza eskubideena eta askatasunarena den ideia.
Eta gero, itun hauek aztertuta, lehenik eta behin estatuaren subiranotasunari de facto mehatxu handiagoa dago.
"Egiazki" azpimarratzen dut, izan ere, 2020an ere ez baitzegoen herrialderik Osasunaren Mundu
Erakundearen gomendioak soilik betetzera behartuta.
Baina egin zuten.
Egin zuten, eta sakonki harritu ninduen.
Eta Brunner jaunak hain dotore azaldu du gure lege-sistemen hutsuneak non dauden.
Nire ustez, falta dena da etosik gabe, ederrenezko lege-sistema batek ere ezin duen bizirik iraun, eta akatsak
dituen lege-sistema bat konpentsatzeko gai den etosik.
Adibidez, Alemanian, eta zalantzarik gabe beste leku batzuetan ere, izan ditugu une batzuk, non Konstituzio Auzitegi Federalak
modu eraginkorrean jardun zuen, banakoaren askatasuna eta duintasuna abiapuntu eta
helburu nagusi hartuta eta lehen eta behin jarriz.
Eta hori guztia galdu da.
Gogoratzen dut nola harritu nintzen lehen aldiz konstituzio-zuzenbidearen eskuliburuan
irakurri nuenean konstituzio bakoitza berak berak sortu ezin dituen baldintzetan oinarritzen dela.
Eta beti pentsatu izan dut, bai, paper batean idatzita badago, beteko dela.
Hori da zu lege ikasle gisa zenbat naif zaren.
Orain dela gutxi ikasgai bat jaso dut, baina kalitate handienetako bat.
Gogo-gerla honekin, infodemia-politika honekin, EBko Zerbitzu Digitalen Lege honekin, egiaztatzaileen zoro-gaixotasun honekin,
azkenean pertsonak pentsamendu autonomoko herritar izatetik obedientziazko subjektu bihurtzeko erabat berreraikitzen ditugu.
Hau eremu guztiei aplikatzen zaie, estatu-kualitatea, epaitegia, legebiltzarra eta abar barne.
Eta giza duintasunaren eta askatasunaren etosik gabe, lege-sistema batek ere ezin du funtzionatu.
Brunner jaunak ederki esan zuen, eta agian merezi du aipatzea Alemaniako Oinarrizko Legearen lehen zirriborroak
hasieran honako esaldia zuela: estatuak herriaren mesedetan existitzen da, ez herria estatuaren mesedetan.
Eta hori guztia, beste modu batean hain ederki esan zuen bezala, une honetan guztiz desagertu egin da.
Beraz, WHOk subiranotasuna masiboki mehatxatzen jarraitzen du, eta konstituzio-kontrol
osoa huts egin du, konstituzio-auzitegiak barne.
Hori izuarekin ikusten dut, batez ere Alemanian, eta baita gure herrialdean gertatzen ari den
jazarpen politiko hau ere – inoiz ez nukeen imajinatuko.
Eta, noski, badago askatasunaren gaineko murrizketa masiboen arrisku handiagoa, larrialdi-egoera arbitrarioki deklaratzea,
eta, agian, askatasuna mugatzen duten gomendio iraunkorrak.
Eta WHO mailan gainbegiratzeko organorik ez dagoen testuinguruan, herrialdeek beren
gainbegiratzeko organoak sinpleki baztertzen dituzte.
Ondoren, beste puntu garrantzitsu bat dago, gure lankide Silvia Behrendt eta Amrei Müllerrek behin eta berriro azpimarratu dutena:
osasun politikaren ideologikoki pixkanaka militarizatzea ikusten ari gara, eta hori mundu osoko irudi orokorrean txertatzen da.
Nahiz eta hori itunetan ez egon jasota, osasun globalaren segurtasunaren doktrina bat dago: patogenoak etsai militar gisa
eta segurtasun-arrisku gisa hartzen dira, eta, ondorioz, erantzun automatiko bat beharrezkoa da. Beste modu batera
esanda, mekanismo automatiko bat ezartzen da, eta, jakina, hori borrokatzeko txertoak erabiltzen dira, ohiko moduan.
Inork ez du jada zalantzan jartzen txertoek pertsonen osasuna kaltetzen dutenik.
Eta, jakina, toki bakarrean bada ere, gizateriaren zaintza digital orokorra indartu egin da, besteak beste,
txerto-ziurtagiri digitalak ezarri dituztelako, eta hori oso garrantzitsua da kontrol totalitarioari dagokionez.
Ondoren, noski, mediku-farmazeutiko konplexu honek ezarri dituen osasun-prozedura indartuak eta infodemia
kontzeptua daude, zeinak jada xehetasunez azaldu ditudan.
Eta, egia esan, itun hauetan ideologikoki pixkanaka egiturazko berrantolaketa bat gertatzen ari da.
Helburua da jendea poliki-poliki baina ziur aski ideia horretatik urruntzea: ni naiz pertsona bakarra,
eta nire askatasuna da hasiera- eta amaiera-puntu.
Ez, zu ezer ez zara, komunitatea da dena.
Hau ezaguna al zaizu?
Giza duintasuna, ez da gehiago eztabaidagai.
Obedientzia kolektiboaren aldeko joera ikusten ari gara.
Honek, adibidez, gizarte osoari zuzendutako hurbilketa deiturikoa barne hartzen du.
Horrek esan nahi du pandemia arriskutsu bat gertatzen denean, gizartean denek elkarrekin
egon eta norabide berean tiratu behar dutela.
Zer esan nahi du horrek, logikoki?
Logikoki, horrek esan nahi du hondartzara joan ez den edonor kanpoan geratzen dela;
denok egon gara han behin baino gehiagotan.
Zure oinarrizko eskubideak ikasi behar dituzu, bestela kanpoan geratuko zara.
Indarrean dagoen iritzi nagusitik desberdina den edozer modu batean edo bestean erasoei aurre egin behar
die, eta, gainera, ekitatearen eta elkartasunaren pseudo-fundamental eskubide horiek daude.
Eta hauek, ondoren, benetako giza eskubideekin parekatu egiten dira.
Bai, horrek egiazki galderari erantzuten dio.
Galdetzen dudanean, totalitario osasun erregimen batek mehatxatzen gaitu?
Ez bakarrik osasun erregimen totalitario bat dugu, gaur egun eztabaidagai dena, baizik eta, oraindik ez den edo
orain arte hala izan ez den lekuetan ere, autoritarismora eta totalitarismora jotzeko joera global bat.
Hori da gertatu behar den lekua.
Legearen nagusitasunaren, oinarrizko eskubideen eta, jada aipatu bezala, NBEko Giza Eskubideen Itunaren 7. artikuluan
jasotako mediku esperimentuetarako borondatezko baimen-eskubidearen gainean presio masiboa ikusten ari gara.
Kide Estatuetako subiranotasunari presioa egiten ari gara, eta azken finean honek arrisku handia dakar.
Beraz, benetan dena edo ezer da.
Hori dela eta, 5. atala dugu. Laburbilduz, zer gertatuko da hurrengoan?
Zorionez, norberak nahi duen iritzia izan dezake estatu horiei buruz, baina AEBen
atzera egitea seinale oso garrantzitsua izan zen.
Argentinak ere horrela jokatu zuen.
Estatu hauek ez dute IGVri bertsio guztietan lagunduko.
IGV 2024 hauek ere ez dituzte Israelek eta Italiak babestuko, eta hori oso zirraragarria da.
Austriak ere salaketa bat aurkeztu zuen, baina soilik, eta komatxo artean esaten dut, oso berandu konturatu
zirenez Parlamentuak oraindik ez zuela onespena eman.
Hala ere, konstituzioaren arabera, hau onartu beharko zen; baita lehen IGV bera ere.
Horrek esan nahi du oraindik ere Parlamentuaren onespena lortu nahi izango dutela – baina, behintzat, hasiera bat da.
Pandemia-hitzarmenari dagokionez, jada azaldu dudan bezala, espero da ez dela gauzatuko.
Eta gauza garrantzitsu bat hau da – eta Austriako adibidean nabaritu nuen – zuzenean demokrazikoki hautatuak
ez diren gobernuei nazioarteko legearen arabera itunak negoziatu eta sinatzeko baimena ematen zaie.
Hala ere, arau gisa, parlamentuek beren onespena eman behar dute.
Austrian ere azken unean abiarazi ahal izan genuen, nolabait ahaztuta geratu zelako, bitxia bada ere.
Beraz, garrantzitsua da nabarmendzea alderdi bat nazioarteko legearen pean duen ordezkaritza dela, eta bestea
gobernu-erabaki horien legezkotasun demokratikoa dela.
Orokorrean, parlamentuak inplikatuta daude.
Honek esan nahi du mundu osoko abokatuoi ere berriro egiaztatzeko eskatzen zaiela ea parlamentuak inolako ahotsik izan duen.
Bestela, mesedez, erreferentzia egin honi eta eskatu.
Bestela, IGV hauek ere ezin dira herrialde hauetan soilik indarrean jarri.
Alemanian, zertxobait zehatzagoak dira eta orain gobernu federalaren bidez baimen-lege bat onartu dute.
Hala ere, Alemaniak jada aurkako epea igarotzen utzi zuen, eta hori, funtsean, ratifikazioaren baliokidea da.
Orain irudika ezazu Bundestag-ek eta Bundesrat-ek ez dutela onartzen lege hau.
Orduan gobernua egoera zail batean egongo da.
Alde batetik, nazioarteko legearen arabera betebeharra du, baina bestetik, ezin du Parlamentuaren
demokratikoki adierazitako borondatea gainditu.
Beldur da haiek ados egongo direla.
Hala ere, han gertatzen ari dena oso zirraragarria iruditzen zait.
Eta giza eskubideen alorreko ibilbide batetik gatozenez, Austriako edozein aukeraz baliatzeko
aukera guztiak ditugu halako gaiei arreta jartzeko.
Interesgarria da, halaber, Alemaniako lege honek jada adierazten duela IGVri emandako baimenak oinarrizko eskubideak mugatzen
dituela: osotasun fisikoaren eskubidea, askatasun pertsonala, korrespondentziaren, postaren eta telekomunikazioen
pribatutasuna, eta mugikortasun-askatasunaren eskubidea.
Beraz, uste dute hori automatikoki gertatuko dela, nahiz eta Alemaniako agintariek egiazki Osasunaren Mundu
Erakundearen ekintza juridikoak ezarri behar dituzten.
Bai. Eta Brunner jaunak eta biok ez genuen hau aurretik eztabaidatu.
Baina niretzat, egin dezakegunari dagokionez, beti garrantzitsua da gizakiaren duintasunaren ideiara itzultzea.
Oso ederki azaldu da giza duintasunaren ideia, Oinarrizko Legearen etos gisa ere, gizakia Jainkoaren irudian egina dagoela
dioen ideiatik datorrela, eta, beraz, kristau inspiraziokoa dela.
Honek gizakien balioa berez sortzen du.
Eta Ilustrazioaren ideiatik, giza-k bere kabuz ezarritako heldugabetasunetik ateratzea dela dioenetik.
Etosik gabe, gure lege-sistemak ez du ezer funtzionatzen, eta agian gure bizitzan ere ia ezerk ez du funtzionatzen.
Beraz, benetan dena ematea da kontua.
Sasek jaunak ederki esan zuen: beti eskatu laguntza, hezi besteak gizartean, gure inguruko jendea jarduera
politikoen, manifestazioen, eskuorri eta hitzaldien bidez, edozein bitarteko erabilita.
Doako hedabideen bidez, hedabide korporatiboetara hurbiltuz.
Saiatzen jarraitzen baduzu, bat edo bi pertsona egon daitezke onartzeko prest.
Eta, batez ere, politikariei heziz, oraindik gizakiak direlako eta sinpleki naiboak izan daitezkeelako.
Uste dut errugabeak ez diren asko daudela.
Baina agian jakitunen atzeko eserlekuan dauden susmorik gabekoak.
Mesedez, mesedez, azaldu eta animatu haiek kontzientzian oinarritutako erabaki bat hartzera.
Eta azkenik, ahal den heinean saiatzen jarraitu epaitegira joaten eta hemen oinarrizko
giza eskubideak urratzen ari direla adierazten.
Eta ekintza bakoitza, baita pentsamendu bakoitza ere kontatzen dela hemen NO-tik, eta halako mundurik nahi ez dugula.
Giza duintasuna eta askatasuna duten mundu hobe baten ikuspegira mugitzen ari gara.
Hori kontuan hartuta, eskerrik asko.
Eskerrik asko, Beate Pfeil. Nire gezia berriro zorroztu da. Oraindik ez da amaitu. Koronaren ondorengo
arnasa hartze hau amaitu da. Hori ez da egia. Entzun duzu.
Zuk esandako guztia bakarrik errepika nezake. Hezkuntzarekin guztiz gogor joan zaitez. Ahal
dugun guztia, oraindik ahal dugun bitartean.
Ondoren ikusiko dugu zer gertatuko den. Eskerrik asko gurekin izateagatik. Elkarrekin. Jarraitu
gaitzazue lotzen. Zuek ere elkar lotzen jarraitu.
Abokatu, epaile eta bestelako jende askok etorri eta fronte hau indartu dezatela.
Eskerrik asko zure aditutasunagatik. Behar dugu. Eskerrik asko.