WEBVTT

00:06.720 --> 00:15.531
Tlhahisong e latelang, 'muelli oa molao ea nang le boiphihlelo o
tla hlahloba le ho tiisa taba e tšoenyang e buuoeng ke Dr Michael

00:15.531 --> 00:19.993
Brunner ka lintlha tse qaqileng le tse sebetsang le ho feta.

00:19.993 --> 00:29.215
E shebane haholo-holo le litšokelo tse tlisitsoeng ho
rona ke maqheka a molao a WHO le litumellano tsa eona tsa

00:29.215 --> 00:34.780
seoa le IHR, ke hore, Melao ea Machaba ea Bophelo bo Botle.

00:34.780 --> 00:41.606
Potso e ntse e le teng: na re tobane le
tšokelo ea puso ea bophelo bo botle e hatellang?

00:41.606 --> 00:56.346
Pele re mema setsebi sena se seng ho AZK ea bo21 ka
maikutlo a hae a botsebi ho re nontša, ha re shebeng CV ea hae.

01:01.959 --> 01:11.130
Dr Beate Sibylle Pfeil, ea tsoaletsoeng ka 1967, ke 'muelli
oa molao oa Mojeremane le mofuputsi ea ikemetseng ea ipabolang

01:11.130 --> 01:16.080
litabeng tse amanang le merabe e fokolang naheng ka Europe.

01:16.080 --> 01:21.780
Sena se sebetsa haholoholo molaong oa
motheo, molaong oa machaba le molaong oa Europe.

01:21.780 --> 01:28.599
O iketseditse lebitso lekaleng la hae ka dipuo tse ngata tsa
thuto le dingolwa tsa motheo, ho kenyeletswa le ho

01:28.599 --> 01:36.860
ba mongodi-mmoho wa buka ya ditharollo e nang le
dibolumo tse ngata mabapi le dihlopha tsa merabe.

01:36.860 --> 01:41.013
E ne e le mohlophisi e moholo ho
tloha ka 2008 ho fihlela ka 2016.

01:41.013 --> 01:48.399
Ho tloha ka 2019, e bile mohlophisi-'moho oa
European Journal of Minority Issues (EJM).

01:48.399 --> 01:56.326
O ithutetse molao Univesithing ea Heidelberg mme a
pasa tlhahlobo ea hae ea bobeli ea naha Freiburg.

01:56.326 --> 02:03.033
Ka 2002, o ile a fumana lengolo la
molao ka tlotla Univesithing ea Innsbruck.

02:03.033 --> 02:08.962
O sebeditse mme a etsa dipatlisiso Setsing sa South
Tyrolean sa Ditlhopha tsa Merabe ka dilemo tse 20.

02:08.962 --> 02:15.553
Dilemo tse 17, tseo ho tsona e neng e
le motlatsi wa motsamaisi wa mahlale.

02:15.553 --> 02:22.342
Ho tloha ka 2017 ho fihlela ka 2023, e ne e le setho sa
Mojeremane sa komiti ea litsebi bakeng sa

02:22.342 --> 02:30.380
European Charter for Regional or Minority Languages, e
leng tumellano ea machaba ea Lekhotla la Europe.

02:30.380 --> 02:36.043
Ho tloha ka 2017 ho fihlela ka 2022, e ne e le
Motlatsi oa Molulasetulo oa Setsi sa Europe

02:36.043 --> 02:39.820
sa Litaba tsa Lihlopha tse Fokolang Flensburg.

02:39.820 --> 02:48.100
Mosebetsi oa hae oa ha joale o shebane le mehato ea
coronavirus, ho kenyeletsa le merero ea WHO, ka pono ea molao.

02:48.100 --> 02:58.871
Ke setho sa Network of Critical Judges and Prosecutors, Doctors
and Scientists for Health, Freedom and Democracy, Independent

02:58.871 --> 03:11.520
Lawyers, Lawyers for Enlightenment, World Health Alliance Action
Alliance le Hippocratic Oath Medical Professional Association.

03:11.520 --> 03:20.673
Dr Beate Pfeil kajeno o bua ka WHO, tumellano ya
sewa le melawana ya matjhaba ya bophelo bo botle.

03:20.673 --> 03:25.320
Na re tobane le tšokelo ea puso ea bophelo bo botle e hatellang?

03:28.180 --> 03:36.000
Rea o amohela, Ngaka Beate Pfeil. Kea leboha
ka ho arolelana boitsebelo ba hau le rona.

03:36.000 --> 03:40.760
Kea leboha haholo. E-ba motsu o bohale. Kea leboha.

03:42.912 --> 03:50.706
Kajeno ke tla ba kotsi haholo, empa eseng kotsi ho feta WHO.

03:50.706 --> 03:59.362
Mme ke rata ho qala ka ho leboha ka botebo mosebetsi-mmoho le nna
Monghadi Brunner bakeng sa sehlooho sa hae se babatsehang,

03:59.362 --> 04:07.833
haholoholo kaha e ne e le seriti sena sa botho se sa
tshwaseheng hantle se ileng sa nkgothatsa ho ithutela molao.

04:07.833 --> 04:15.653
Polelo ena ea pele e tsoang Molaong oa Motheo
oa Jeremane e 'nile ea lula e le khothatso ea

04:15.653 --> 04:19.946
ka nakong eohle ea lithuto tsa ka tsa molao.

04:19.946 --> 04:33.858
Mme ha ke bua ka WHO kajeno, ke nahana hore ha ho hlokahale hore
bohle re be babuelli ba molao. Haeba re sheba taba ena

04:33.858 --> 04:47.340
ka leihlo la seriti sa botho mme re hlahloba WHO ho
latela pono ena, likarabo tse ling li ka tla ka botsona.

04:47.340 --> 04:56.061
Se latelang, ke rata ho tsepamisa maikutlo haholo-holo
ditumellaneng tse pedi tsa bohlokwa tsa WHO, e leng Melao ya

04:56.061 --> 05:01.340
Matjhaba ya Bophelo bo Botle le Tumellano ya Mafu a Sewa.

05:01.340 --> 05:08.313
Empa pele, ha re hlaloseng ka
bokgutshwanyane seo se seng se sebetsa ho WHO.

05:08.313 --> 05:18.529
Hobane seo re se itemohetseng lilemong tseo ho thoeng ke tsa
Corona ho tloha ka 2020, 'me sena se ke ke sa hatisoa ka ho

05:18.529 --> 05:24.133
lekana, se amana le puso e neng e se e le teng ea WHO, nka re.

05:24.133 --> 05:28.460
Ka hona ntlha ea pele, ntlafatso ea WHO.

05:28.460 --> 05:40.203
Ebe ho na le potso ea hore na re ka tobana le eng haeba litokiso
tsa Melao ea Machaba ea Bophelo bo Botle, tse amohetsoeng ka la 1

05:40.203 --> 05:48.424
Phuptjane 2024 tlas'a maemo a belaetsang, li
ka qetella li qala ho sebetsa, tlas'a molao oa

05:48.424 --> 05:53.546
machaba le mohlomong le tlas'a molao oa lehae.

05:53.546 --> 05:59.891
Ebe, ntlheng ea boraro, nka rata ho bua ka
tumellano ea seoa, e hlahisitsoeng feela

05:59.891 --> 06:03.640
selemong sena empa e e-s'o amoheloe ka botlalo.

06:03.640 --> 06:07.833
Nka rata ho hlalosa seo ka bokgutshwanyane hamorao.

06:07.833 --> 06:13.006
Mme he, ntlheng ya bone, ke tla fihlela qeto ya ka ya nakwana.

06:13.006 --> 06:21.566
Ntlha ea 5 e mabapi le ho hlahloba maikutlo a fapaneng:
ho ka etsahala'ng ka mor'a moo ka WHO le merero ea eona?

06:21.566 --> 06:32.726
Mme ka hodima tsohle, potso eo ke nahanang e re
amang bohle: re ka etsa eng? Rona, baahi ka bomong.

06:32.726 --> 06:41.840
E, ntlha ea 1. Mabapi le WHO le mefokolo ea
eona ea tsamaiso e teng, ke tla bua sena hajoale.

06:41.840 --> 06:44.766
Eo ke phoso e feletseng ea tsamaiso.

06:44.766 --> 06:50.906
WHO e thehilwe ka 1948 e le mokgatlo wa dinaha.

06:50.906 --> 06:58.438
Mme butle-butle empa ka bonnete, ho tloha bohareng ba dilemo tsa
bo-1980 ho ya pele, ho ile ha hlaha bothata bo neng bo

06:58.438 --> 07:05.440
bakwa ka karolo e itseng ke hore USA e ile ya emisa
menehelo ya yona ya botho bohareng ba dilemo tsa bo-1980.

07:05.440 --> 07:12.132
Ke tloaelo hore mekhatlo e joalo e tšehetsoe ka
lichelete ke menehelo e tloaelehileng e tsoang linaheng

07:12.132 --> 07:16.993
tseo e leng litho, tse sa reretsoang merero e itseng.

07:16.993 --> 07:22.287
Mahareng a dilemo tsa bo-1980, ka kgothatso ya
United States, dinaha tseo e leng ditho le

07:22.287 --> 07:25.380
tsona di ile tsa emisa menehelo ya tsona ya botho.

07:25.380 --> 07:31.920
Mme yaba ho qala... Yaba, ka sephiri, ka kgutso le
ka tidimalo, koluoa e qala ho nka tsela ya yona.

07:31.920 --> 07:40.181
Kajeno, hoo e ka bang karolo ea 85 lekholong ea
tekanyetso ea lichelete ea WHO e itšetlehile ka menehelo ea

07:40.181 --> 07:45.526
boithaopo, eo boholo ba eona bo reretsoeng merero e itseng.

07:45.526 --> 07:54.485
Bafani bana, bao hona joale e leng bafani ba WHO, ba kenyeletsa
le dinaha tseo e seng feela hore di lefa ditefello tsa

07:54.485 --> 07:59.900
tsona tsa botho, empa hape di etsa menehelo e ikemetseng ho WHO.

07:59.900 --> 08:04.565
Ka bomalimabe, nka re Jeremane e le
mohlala o motle haholo tabeng ena.

08:04.565 --> 08:11.460
Kahoo, chelete ea rona ea lekhetho
e ea ho WHO ka bongata bo boholo.

08:11.460 --> 08:18.336
Mme kaha jwale US e ikhutlisitse,
mohlomong Jeremane ke mofani wa ka sehlohlolong.

08:18.336 --> 08:27.220
Ebe hape ho na le mekhatlo ea machaba ea mmuso har'a bafani,
ebe ho tla ntlha e hlokolosi: batho ba bangata ba ikemetseng.

08:27.220 --> 08:34.848
Joale ho na le, jwalo ka ha ke hlalositse tlasa
motsu wa boraro, phuputso e ntjha e babatsehang ho

08:34.848 --> 08:39.260
tswa Italy, tjhe, ho tswa Australia, eseng Italy.

08:39.260 --> 08:50.206
Ba hlahlobile menehelo e reretsweng ho WHO – leha ho na le
dikhamphani tse robileng meno e le mmedi feela tsa meriana hara

08:50.206 --> 09:00.793
tsona – empa ditheo le mekgatlo e meng kaofela e seng dinaha, e
fanang ka menehelo e reretsweng ho WHO, e na le, jwalo

09:00.793 --> 09:13.080
ka ha phuputso ena e senola ka bokgabane, dithahasello tse
batlang di le 100 lekgolong tse amanang le tsa meriana.

09:13.080 --> 09:16.760
Ba ho bitsa se lumellanang le lik'hemik'hale tsa meriana.

09:16.760 --> 09:22.346
Mme tse pedi tse ka sehloohong ke
Motheo wa Gates le kopanelo ya ente ya Gavi.

09:22.346 --> 09:30.681
Ntlheng ena, nka rata ho etsa polelo e 'ngoe ea selelekela:
bathehi ba WHO ba ne ba e-na le seo ba se nahanang ha ba ne ba

09:30.681 --> 09:38.742
ngola Karolong ea 37 ea Molao oa Motheo oa WHO hore, ha ba phetha
mesebetsi ea bona, Motsamaisi-Kakaretso le basebetsi

09:38.742 --> 09:46.553
ha baa lokela ho batla kapa ho amohela litaelo ho
tsoa 'musong ofe kapa ofe kapa bolaoding bofe kapa bofe.

09:46.553 --> 09:58.419
Mme seo se sebetsang ho mebuso kapa balaodi ba setjhaba, se
sebetsa le ho feta ho dipehelo tse tlamang tse tswang indastering

09:58.419 --> 10:04.500
ya meriana kapa ho mekgatlo e amanang le indasteri ya meriana.

10:04.500 --> 10:14.180
Sena se bolela hore WHO e tlola molao oa eona oa motheo ka
menehelo ena e reretsweng, mme hape ho na le litataiso tse ling.

10:14.180 --> 10:20.280
Jwale re na le bothata bo bong ka morao ho menehelo ena ya
WHO, boo bohlokwa ba bona bo sa kgoneng ho hatiswa ka ho lekana:

10:20.280 --> 10:25.338
Haeba, mohlala, Bundestag ea Jeremane e ne e ka re, e, re tlameha
feela ho eketsa menehelo ea linaha tseo e leng

10:25.338 --> 10:30.453
litho hape, joale re ne re tla be re rarollotse
bothata ba ho itšetleha ka indasteri ea meriana habonolo.

10:30.453 --> 10:42.459
Che, re se re na le nako e telele re ntse re kopanya le ho tiisa
ka sephiri le ka khutso likamano lipakeng tsa linaha le batho ka

10:42.459 --> 10:52.791
bomong ka morao ka moralo ona o mano, eo nka reng, oa
litšebelisano-'moho tsa sechaba le poraefete, o seng o sa

10:52.791 --> 11:01.539
belaelloe, moo, mohlala, ho GAVI kapa CEPI, WHO
e hokahaneng le mebuso, le Motheo o tummeng oa

11:01.539 --> 11:06.230
Gates, 'me, hlokomela, le bahlahisi ba liente.

11:06.230 --> 11:13.220
Unicef, Banka ea Lefatše le mekhatlo e
meng e ikemetseng le tsona li kenetse GAVI.

11:13.220 --> 11:20.975
Komishene ea Europe le mekhatlo e meng ea lipatlisiso ba
tšehetsa CEPI, e nang le lenaneo la ho hlahisa liente tse

11:20.975 --> 11:25.553
loantšang mefuta eohle ea livaerase ka hare ho matsatsi a 100.

11:25.553 --> 11:37.135
Ho ya ka molao, sena ha se amohelehe ho hang hobane dinaha – mme
mona re kgutlela mohopolong wa motheo wa hore dinaha di teng ho

11:37.135 --> 11:46.998
sebeletsa batho – le batho ka bomong, ho kenyeletswa
seriti sa botho le tokoloho ya botho, le dikhamphani tsa

11:46.998 --> 11:52.724
poraefete, tse ka bang le sepheo sa ho etsa phaello ka molao.

11:52.724 --> 12:02.846
Empa ha tse peli tsena di kopana mme ditheo tsa
mmuso di itšetleha ka menehelo ya poraefete e

12:02.846 --> 12:10.006
susumetswang ke phaello, re se re tobane le koluoa.

12:18.066 --> 12:28.150
Mme taba ena kaofela, e seng e amahanngwa le WHO mme eo, ka
mohlala, ho seng le ha e le setho se le seng sa Paramente ya

12:28.150 --> 12:34.794
Jeremane se kileng sa e nahana ho fihlela
jwale – re tlameha ho ba bontsha sena – ke

12:34.794 --> 12:39.199
tlhokeho e totobetseng ya ho ba pepeneneng ho WHO.

12:39.199 --> 12:47.386
Ha se feela hore re na le litšebelisano-'moho pakeng tsa sechaba
le poraefete, moo makala a poraefete le a sechaba a hokahaneng,

12:47.386 --> 12:53.655
empa hape, joalokaha basebetsi-'moho ba hloahloa
ba bontšitse, ho na le phallano e sa khaotseng ea

12:53.655 --> 12:57.006
basebetsi pakeng tsa GAVI, Motheo oa Gates le WHO.

12:57.006 --> 13:05.567
Ka tsela, Motheo oa Gates o kenya letsoho ka kotloloho le ka
tsela e sa tobang, ka mekhatlo e meng eo o e tšehetsang, ka hoo e

13:05.567 --> 13:09.080
ka bang liperesente tse 20 tsa tekanyetso ea lichelete ea WHO.

13:09.080 --> 13:17.497
Mme Monghadi Gates, eo ka lehlakoreng le leng a ipontshang e le
mofani, ka lehlakoreng le leng o rua molemo ho tswa meputsong

13:17.497 --> 13:21.813
yohle e hlahang ho tswa menehelong ena e nkoang e le ya dithuso.

13:21.813 --> 13:32.160
Kahoo hona joale re na le likhohlano tsa lithahasello ka bongata.
Ha setsebi se bitsoang sa WHO se sebelitse indastering ea meriana

13:32.160 --> 13:41.875
ebe ka tšohanyetso se khutlela ho WHO kapa se ea sebetsa ho GAVI
hape, re na le likhohlano tsa lithahasello tse fetisisang.

13:41.875 --> 13:51.293
Mme taba ke ena: likhohlano tsena ha li phatlalatsoe,
ebe ka tšohanyetso tšireletso ea data ea qala ho ba taba.

13:51.293 --> 14:01.629
Ebe ntlha e latelang: likonteraka le bafani ba WHO, tseo ho tsona
motho a ka khonang ho bona hore na bafani ba amahanya menehelo ea

14:01.629 --> 14:11.412
bona le merero efe, e ka 'na ea re, "Ka kopo sebelisang ente ea
rona ea ModRNA, e ntle haholo, bonyane ha ho tluoa tabeng ea

14:11.412 --> 14:20.406
phaello, ho seng joalo ha re na ho le fa letho, kahoo ka
kopo e khothalletse," 'me, a makalo, likonteraka tsena le

14:20.406 --> 14:25.720
tsona ha li senoloe, ha li etsetsoe sechaba ka kakaretso.

14:25.720 --> 14:36.312
Mme sehlohlolo sa tsohle ke mokgwa o bitswang Mokgwa wa Lenane
la Tshebediso ya Tshohanyetso, o hlahisitsweng ke WHO ka 2022.

14:36.312 --> 14:45.324
Lik'hamphani tsa meriana li se li ka etsa kopo moo hore meriana
le liente tseo li li hlahisang li hlahlojoe, pele ka mofuta oa

14:45.324 --> 14:54.122
teko ea pele, pele ho tsejoa hantle hore na ke vaerase efe ea
seoa e nkoang e le kotsi e bileng e ntse e ata hape, ke hore,

14:54.122 --> 15:02.776
hang ka mokhoa o akaretsang ka libaka tse tšoarellang, ebe
mohatong oa bobeli, ha seoa seo ho thoeng ke sona se hlaha, ka

15:02.776 --> 15:09.428
likokoana-hloko tse tobileng tse amanang le
sona. Meriana le liente tsena lia hlahlojoa, pele

15:09.428 --> 15:12.957
ke komiti ea pele ebe ke (komiti) ea hamorao.

15:12.957 --> 15:23.646
Empa jwale ho hlaha sekgobo se fetisisang: WHO e ipehela tokelo
ya ho iketsetsa qeto ka seo e tla se etsa kapa seo e sa tlo se

15:23.646 --> 15:30.942
etsa ka diphetho tsa ditlaleho tsena tsa
ditsebi, mme hape e ipehela tokelo ya ho etsa

15:30.942 --> 15:34.860
qeto ya hore na e di phatlalatse kapa tjhe.

15:34.860 --> 15:42.640
WHO e boloka taolo e feletseng hodima
diphetho tsa ditlaleho tsa ditsebi.

15:42.640 --> 15:52.014
Hape ona ke sekhobo se e-s'o ka se e-ba teng, ebe re ipotsa hore
na ke hobane'ng ha batho ba bangata hakaale joale ba utloa

15:52.014 --> 15:58.949
bohloko ka lebaka la kotsi ea ente, ente eo ho
thoeng ke ea coronavirus, 'me maemong a mang

15:58.949 --> 16:03.760
ba ntse ba sa tsebe hore e kanna ea e-ba sesosa.

16:03.760 --> 16:14.449
Kahoo hona joale re na le WHO e seng e ntse e sotleha ka lebaka
la mefokolo e meholo e akaretsang, mme joale ho hlaha

16:14.449 --> 16:24.706
bothata bo boholo haholo bo amanang le taba ea hore
motho a le mong o na le matla a feteletseng ka hare ho WHO.

16:24.706 --> 16:30.427
Mme ke Motsamaisi-Kakaretso, jwalo ka ha re tseba. Monghadi
Tedros ka boyena o ntse a le tlasa tlhokomelo

16:30.427 --> 16:35.893
e kgolo ya mekgatlo ya ditokelo tsa botho
bakeng sa ditlolo tsa molao tsa ntwa jwalo-jwalo.

16:35.893 --> 16:43.836
Tedros enoa, ea se nang semelo sefe kapa sefe sa
demokrasi, o se a ka phatlalatsa seo ho thoeng ke maemo

16:43.836 --> 16:48.400
a tšohanyetso a bophelo bo botle a tšoenyang machaba.

16:48.400 --> 16:56.304
Mme hodima motheo ona, a ka fana ka seo ho thoeng
ke ditlhahiso, mme re bone diphetho tsa diketso

16:56.304 --> 17:00.960
tsa Mopresidente Tedros tsa ho ikgohomosa ka 2020.

17:00.960 --> 17:06.768
Jwalokaha bohle re tseba, sena se ne se kenyeletsa ditlhoko tsa
ente le diteko, ditlhahlobo tsa bongaka, diphekolo, ho

17:06.768 --> 17:12.332
latella batho ba kopaneng le ba kulang, ho ikarola,
kwarantena, dithibelo tsa maeto le kgwebisano, jwalo jwalo.

17:12.332 --> 17:18.945
Jwale, mohlahlobi wa nnete a ka re, e, empa Tedros o
tlameha ho nahanela dintlha tse itseng tsa nnete, jwalo ka

17:18.945 --> 17:22.306
ha ho boletswe Melaong ya Matjhaba ya Bophelo bo Botle.

17:22.306 --> 17:29.563
E, ebe 'muelli oa molao oa thaba 'me a re, e, re na le lethathamo
le leholo la mafu, 'me haeba a le teng 'me a ata kapele lefatšeng

17:29.563 --> 17:32.780
ka bophara, joale a ka phatlalatsa boemo ba tšohanyetso.

17:32.780 --> 17:37.743
Senyesemane, se khutsufalitsoeng ka bohlale ho ba
PHEIC, Tšohanyetso ea Bophelo bo Botle ba Sechaba

17:37.743 --> 17:40.180
e Amang Lefatše Lohle – a boiketsiso bo bohloko!

17:40.180 --> 17:48.464
Mme ha a fana ka ditlhahiso, mohlala, mabapi le ditlhoko tsa
mokento ka kakaretso kapa tse tobaneng le setsi se itseng, o

17:48.464 --> 17:57.296
tlameha ho hlahloba tekanyo, o tlameha ho hlahloba hore na ehlile
e thusa ho laola mafu a tshwaetsanang lefatsheng ka bophara, ho

17:57.296 --> 18:01.840
thweng ka ditlamorao le tse ding jwalo, o tlameha ho etsa sohle.

18:01.840 --> 18:09.967
E, ho ngotswe pampiring, empa – mme sena le sona ha se tsejwe
haholo, ha se ntse se sa tsejwe haholo – bopaki

18:09.967 --> 18:17.792
ba saense le tekano di bohlokwa haholo mona, mme
pampiri eo di ngotsweng ho yona ha e na boleng.

18:17.792 --> 18:24.400
Hobane leha Tedros a na le komiti ea tšohanyetso e mo eletsang, e
mo eletsa feela ebile ha e ikemela ka tsela

18:24.400 --> 18:30.646
efe kapa efe. Litho li khethoa ke Tedros ka
boeena 'me li ka boela tsa lelekoa ha ho hlokahala.

18:30.646 --> 18:41.940
Ho fapana le naha eo ho thoeng ke ea molao oa motheo eo re e
batlang hajoale, ha ho na bolaoli bo ikemetseng ba tlhokomelo.

18:41.940 --> 18:44.700
Sena sohle se bolela'ng?

18:44.700 --> 18:47.120
Re na le likhohlano tsa lithahasello tse ngata haholo.

18:47.120 --> 18:56.027
Re tobane le kotsi e kholo ya hore ho be le boiketsetso,
tlhekefetso le hore matla a sebediswe ka tsela e sa lokang ke

18:56.027 --> 19:05.820
Monghadi Tedros, eo e ka bang hore o hweshetswa ka morao ke
mefuta yohle ya batho ka dintho tse fetang bopaki le tekano.

19:05.820 --> 19:13.500
Ke ka lebaka leo lentsoe "kotsi ea taolo e tsoang
kantle" le boetse le boletsoeng mona, ke mang kapa mang.

19:13.500 --> 19:23.658
Mme se qetellong ya ketane ena ke ntho e mpe ka ho fetisisa ho
tsohle: kotsi, eo esale e le nnete, ya ditlolo tse kgolo

19:23.658 --> 19:34.506
tsa ditokelo tsa motheo, ho kenyeletswa tokelo ya bophelo,
botlalo ba mmele, mme ehlile, bophelo bo botle ba motho.

19:34.506 --> 19:39.333
Seo, 'me e leng ntho e sa phetuoeng hangata ka
ho lekana, ke sona seo WHO e leng sona kajeno.

19:39.333 --> 19:49.346
Re ka lebella eng nakong e tlang kaha melao ena ea machaba ea
bophelo bo botle, e seng e batla e amoheloa – joalokaha ke

19:49.346 --> 19:59.950
boletse, selemong se fetileng, 'me joale nako ea khanyetso e
felile ho batlang e le linaha kaofela; e ne e le ka la 19 Phupu.

19:59.950 --> 20:07.740
Mebuso e bile le monyetla oa ho hanyetsa WHO
mabapi le ho qala ho sebetsa ha melaoana ena ea

20:07.740 --> 20:11.720
machaba ea bophelo bo botle, ho tloha ka 2024.

20:11.720 --> 20:19.140
Joale WHO ea khale e ka be e sebelisitse mofuta o fetileng.

20:19.140 --> 20:24.137
Ka bomalimabe, ke linaha tse fokolang haholo tse
ileng tsa sebelisa nako ena ea ho qetela ea la

20:24.137 --> 20:27.100
19 Phupu. Re tla bua haholoanyane ka sena hamorao.

20:27.100 --> 20:39.751
Ba bang joale ba tlamehile tlas'a molao oa machaba ho
kenya tšebetsong IGV ena haeba ba e-so ho etse joalo, 'me e

20:39.751 --> 20:46.780
tla kena tšebetsong tlas'a molao oa machaba ka la 19 Loetse.

20:46.780 --> 20:48.213
E re'ng?

20:48.213 --> 20:56.764
Re se re hlalositse PHEIC ho IHR ea hajoale e le mofuta o
matlafalitsoeng – joale ho kenngoa tšohanyetso ea seoa sa

20:56.764 --> 21:05.985
mafatš'a – 'me re lumela – re le babuelli ba molao, re bona sena
hang-hang – hore ho na le lintlha tse ling tse matlafatsang

21:05.985 --> 21:15.387
tse amehang – e tlameha e be kotsi le ho feta, khombo e tlameha
e be e hasana ka lebelo le leholoanyane linaheng tse ngata.

21:15.387 --> 21:19.605
E mabapi le ho feta bokgoni ba tsamaiso ya tlhokomelo ya bophelo.

21:19.605 --> 21:28.322
Ntlha ke hore vaerase ena, kamoo e hlahisoang e le
kotsi ka tsela e tshabehang, e ka baka tshitiso ya

21:28.322 --> 21:33.900
setjhaba le moruo, mme ebe e re kotsi e phahameng e lekane.

21:33.900 --> 21:40.264
Kahoo le hona ke sekhobo se e-s'o ka se e-ba teng; lekhotla la
molao oa motheo le sebetsang hantle, joalo ka

21:40.264 --> 21:47.300
Lekhotla la Molao oa Motheo la Federale la
Jeremane, le lokela ho qhala nyeoe e joalo hang-hang.

21:47.300 --> 21:53.953
Ebe ntlha ea bobeli: IGV e ncha e hlile e bua eng ka ho hlaka?

21:53.953 --> 22:00.824
Seo mohlomong sehlopha sa kgothatso sa dikhamphani tsa meriana se
ntseng se se batla le ho se tshepa ka nako e telele haholo:

22:00.824 --> 22:07.145
tsepamiso e ntjha, puo e ntle e ntjha e hlophisitsweng,
dihlahiswa tsa bophelo bo botle tse amehang, ho kenyeletsa,

22:07.145 --> 22:12.257
ehlile, meriana, mefuta eo ho thoeng ke meento le
hape, e leng ntho eo ke e fumanang e tshosa

22:12.257 --> 22:15.360
haholo, diphekolo tse theilweng diseleng le dijining.

22:15.360 --> 22:20.120
Ho latela seo re seng re se utloile ho
tsoa ho mosebetsi-'moho le rona Brody.

22:20.120 --> 22:28.360
Mme mehato ena kaofela jwale e ka ba tlasa ditshisinyo
tsa tshohanyetso. Empa le kantle ho maemo a tshohanyetso,

22:28.360 --> 22:32.540
TETROS, Motsamaisi-Kakaretso, a ka fana ka ditshisinyo.

22:32.540 --> 22:35.900
Tsena ke tse bitswang ditshisinyo tsa ka ho sa feleng.

22:35.900 --> 22:43.342
Hona joale, lipatlisiso le ntshetsopele ya dihlahiswa tse jwalo
di lokela ho phehella ka matla, mme ho hlakile haholo ho

22:43.342 --> 22:51.168
tswa dipolelong tsa WHO hore tsena e tla ba dihlahiswa tse
thehilweng hodima mod-RNA, haholoholo ha ho tluwa mekento.

22:51.168 --> 22:59.662
Patlisiso le ntshetsopele di lokela ho kgothaletswa haholo, mme
ho lokela ho ahuwa ditsi tse ntjha tsa tlhahiso lefatsheng ka

22:59.662 --> 23:08.428
bophara hobane, jwalo ka ha re se re utlwile le Geneva, bothata
ka coronavirus e ne e le hore dinaha tse ntseng di tswela pele ho

23:08.428 --> 23:14.476
bonahala di ne di se na phihlello e lekaneng
ho melemo ena yohle. Molaotheo wa toka, kapa

23:14.476 --> 23:18.273
kabo e lekanang, jwale o sebeletsa morero ona.

23:18.273 --> 23:23.823
Mme bonngwe, tlasa molala wa bonngwe, bo bolela hore dinaha
tse ruileng di lokela ho ntsha tjhelete ho matlo a tsona a

23:23.823 --> 23:27.212
polokelo e le hore tse futsanehileng di ka hlahisa le ho feta.

23:27.212 --> 23:34.615
Mme jwalo ka ha ke boletse pejana, ho se ho ntse ho ena le lenane
lena la tshebediso ya tshohanyetso, e leng se

23:34.615 --> 23:41.984
bolelang hore WHO e se e ntse e leka ho susumetsa ka
matla a maholo baokamedi ba taolo lefatsheng ka bophara.

23:41.984 --> 23:50.327
Mme sena se hlalositswe ho nna ke ditsebi: tlhahiso ya
ente ena e bitswang ModRNA e hlile e kenyelletsa mofuta o

23:50.327 --> 23:55.233
itseng wa diphuputso tsa ho eketsa bokgoni ba kokwanahloko.

23:55.233 --> 24:07.002
Sena se bolela hore likokoana-hloko tsa seoa, tseo hona joale li
batloang ka mafolofolo lefatšeng ka bophara hobane le tsona li na

24:07.002 --> 24:16.871
le phaello e kholo, li fetotsoe ka boqapi laboratoring,
ke hore, phetoho eo e etsoa ka boomo e le hore ente e

24:16.871 --> 24:22.270
ka hlahisoa e shebaneng le phetoho eo ka ho khetheha.

24:22.270 --> 24:25.690
Litsebi ha li lumellane ka hore na sena se kotsi hakae.

24:25.690 --> 24:28.970
Ke utlwa Ngaka Wodarg, ebe ke utlwa Moprofesa Wiesendanger.

24:28.970 --> 24:32.210
Ha ke setsebi lekaleng lena, kahoo nke ke ka ahlola.

24:32.210 --> 24:40.970
Ke bona feela hore kgatello e sebediswang mona e bontsha ka ho
hlaka hore ho na le dithahasello tse totobetseng tse kotsing.

24:40.970 --> 24:44.510
Ho na le mekhatlo e lakatsang ho bona seoa se secha.

24:44.510 --> 24:48.370
Seo ke seo nka se utlwisisang ho tswa ho sena sohle.

24:48.370 --> 24:53.784
Sena se bolela hore re bona tiiso e
eketsehileng ea pono ena e sekameng ka lehlakoreng le le

24:53.784 --> 24:56.630
leng, e shebaneng feela le meriana ea bongaka.

24:56.630 --> 25:00.070
Re na le keketseho ea likotsi tsa tšireletso.

25:00.070 --> 25:10.661
Prof. Kemmerer o bua nnete ha a re ente ena ea
mod-RNA ehlile e fana ka maemo a betere le ho

25:10.661 --> 25:15.100
feta hore mafu a seoa a tšoare 'mele oa motho.

25:15.100 --> 25:22.946
Ka ho hatella sesole sa 'mele sa ho itšireletsa,
liente tsena li potlakisa mafu a sewa le ho feta.

25:22.946 --> 25:27.630
Seo se ka boleloa ka bonnete ho latela tsebo ea hajoale.

25:27.630 --> 25:32.190
Bophelo le bophelo bo botle li kotsing le ho feta.

25:32.190 --> 25:35.090
Jwale ho tla ntlha ya boraro e kotsi haholo.

25:35.090 --> 25:43.666
Hona joale IGV ena e na le seo re se utloileng nako e
telele ho tsoa ho EU, le seo re se utloang le linaheng tsa rona.

25:43.666 --> 25:47.810
Re mona kopanong e kgahlanong le thibelo ya tlhahisoleseding.

25:47.810 --> 25:56.578
Mme e nngwe ya dithulusi tse kotsi ka ho fetisisa tsa kgopolo ke
mohopolo ona o kotsi wa hore ho na le bolaodi

25:56.578 --> 26:04.670
kae kae bo ipolelang bo na le tokelo ya ho
lwantsha tlhahisoleseding e fosahetseng le e thetsang.

26:04.670 --> 26:12.531
Mme monyako ona o le mong wa nnete, eo ke ntseng ke maketse
kamehla hore na ke hobaneng baahlodi ba molaotheo le

26:12.531 --> 26:20.080
ditsebi tse fokolang tsa molao wa molaotheo ba sa o
supe, o kgahlanong le ditokelo tsa motheo ka ho teba.

26:20.080 --> 26:28.407
Tokelo ea motheo ea tokoloho ea ho bua le tokoloho
ea thuto li thehiloe mohopolong oa phapanyetsano e

26:28.407 --> 26:32.970
lokolohileng ea maikutlo lipuisanong tse lokolohileng.

26:32.970 --> 26:40.113
Mme hang ha seo se fokoditswe, ka nako eo
ditokoloho tsena di se di batla di hateletswe.

26:40.113 --> 26:44.490
Jwale sena se boletswe ntle le modumo ofe
kapa ofe o tswang mehloding ya semmuso.

26:44.490 --> 26:49.888
Ntoa khahlanong le tlhahisoleseding e
fosahetseng le e khelosang ho IGV ena e ncha.

26:49.888 --> 26:52.030
Ho tlatselletsa ho sena ke puisano ka kotsi.

26:52.030 --> 26:56.970
Kahoo ho na le motho e mong moo ya tsebang hore na e
sebetsa jwang, le hore na kotsi ena e shebahala jwang.

26:56.970 --> 27:04.410
Mme jwale o laola hore na ke eng se tsebiswang
setjhaba, le hore na ke eng se lokelang ho nkuwa e le kotsi.

27:04.410 --> 27:07.090
Mme tsohle tse ding di patilwe.

27:07.090 --> 27:13.755
Ka mora sena ho na le mohopolo o kotsi haholo. O
bitsoa ho lwantsha mafu a ts'enyo ya tlhahisoleseding.

27:13.755 --> 27:20.026
Mona hape, puo ya phatlalatso ya maikutlo: lerotholi la
tlhahisoleseding, le batlang le le kotsi jwaloka sewa.

27:20.026 --> 27:29.410
Mme ka kgopolo, ho a kgonahala hape hore le
tlhahisoleseding e ngata haholo e ka hlakolwa.

27:29.410 --> 27:31.390
Ke mang ea etsang qeto ea hore na ke ho feteletsa?

27:31.390 --> 27:38.530
Ka hona, rona batho ha re sa kgona ho kgetholla pakeng tsa
tlhahisoleseding eo re e sebedisang le eo re sa e sebediseng.

27:38.530 --> 27:45.586
Ho bonahala eka ho na le ntho e ntseng e etsahala ka nako e telele
mabapi le taolo ea boitšoaro ho WHO, empa eseng moo feela.

27:45.586 --> 27:55.007
Batho ha ba sa kgolwe ho latela ditlhoko tse itseng ka matla a
kgothatso le mosebetsi o motle wa makala a

27:55.007 --> 28:03.930
mmuso – e leng ntho e neng e ka ba ntle haholo –
empa ho ena le hoo, ka ho laolwa maikutlo a bona.

28:03.930 --> 28:11.380
Ka hona, ha re sa hloka bopaki ba saense, e leng ntho e
loketseng ba batlang ho sebelisa matla kapa ho etsa phaello.

28:11.380 --> 28:20.590
Sena se tiisetswa ke taba ya hore WHO e saenetse ditumellano
le indasteri yohle ya thekenoloji e kgolo ya dijithale.

28:20.590 --> 28:27.390
Mme ke mang, ha ho na tumellano, ya ka ba laelang hore
na ke eng se nkoang e le nnete le se nkoang e le leshano.

28:27.390 --> 28:30.413
Aitsane, le bona ha ba bulehile.

28:30.413 --> 28:37.112
Kahoo mona, ha e le hantle, re bona kgatello ya tokoloho,
maikutlo, tlhahisoleseding, le boraditaba,

28:37.112 --> 28:44.640
boraditaba bo lokolohileng, mecha ya phatlalatso e
lokolohileng, e emetseng maikutlo a fapaneng.

28:44.640 --> 28:49.426
Mme, ehlile, mme sena se kotsi haholo, tokoloho ya thuto.

28:49.426 --> 28:55.650
Jwale ntlha e le nngwe ya bohlokwa ya
ho qetela: ke eng hape se ka hara IGV?

28:55.650 --> 29:06.784
Hona joale ba laela linaha hore li thehe bolaodi ba naha ba IHR,
bo tla ikarabella ka ho kgetheha bakeng sa ho phethahatsa

29:06.784 --> 29:17.735
boitlamo ba IHR, mme hape le maemong a tsamaiso a mahareng,
mohlala, Jeremane maemong a mmuso wa kopanelo kapa maemong a

29:17.735 --> 29:25.857
bomasepala, bolaodi ba tsa bophelo bo botle
hohle bo lokela ho lebiswa kapa, ha re re, bo

29:25.857 --> 29:30.592
kgothalletswe ho ikamahanya le boitlamo ba WHO.

29:30.592 --> 29:36.987
Maemong a pelaelo, ha ho sa hlahlobwa hore na
tsena di a utlwahala, mme ka hodima tsohle, hore na

29:36.987 --> 29:40.410
di tsamaellana le molaotheo le ditokelo tsa botho.

29:40.410 --> 29:46.093
Ka hona, sena se tla eketsa kgatello hodima
dinaha tse saenetseng hore di phethahatse tumellano.

29:46.093 --> 29:54.286
Eo e tla ba IGV 2024, e leng seo re ka se lebellang.

29:54.286 --> 30:04.906
Tumellano ea seoa e sa le hole haholo, 'me ka
lehlohonolo le leholo, e kanna ea se ke ea kenngoa tšebetsong.

30:04.906 --> 30:11.290
Sena se boetse se amana le maemo ana a tšohanyetso a seoa.

30:11.290 --> 30:17.330
Leha ho le jwalo, selekane sa sewa ka bosona ha se na
tumello efe kapa efe ya ho phatlalatsa maemo a tshohanyetso.

30:17.330 --> 30:20.426
Ka bomalimabe, re se re ntse re na le IGV bakeng sa seo.

30:20.426 --> 30:25.910
Empa ho bolelwa, ka mohlala, hore konteraka e
sebetsa nakong ya le dipakeng tsa mafu a sewa.

30:25.910 --> 30:30.146
Kahoo pale ea seoa e ntse e phahamisetsoa mona.

30:30.146 --> 30:32.150
Re phela mehleng ea seoa sa mafu.

30:32.150 --> 30:38.130
Tlhaloso e le 'ngoe feela ke zoonosis, eo qetellong e
boetseng e akarelletsa liketso tsa batho. Lentsoe la

30:38.130 --> 30:41.350
bohlokoa: liphuputso tsa ho ntlafatsa tšebetso ea mafu.

30:41.350 --> 30:44.704
Seo se tla patwa kapele haholo.

30:44.704 --> 30:49.030
Ka hona, mona re na le kgatello e
eketsehileng le tiiso ya phahamiseletso ya

30:49.030 --> 30:51.990
dihlahiswa tsena tsa bohlokwa tsa bophelo bo botle.

30:51.990 --> 30:55.570
Sohle seo ke seng ke se boletse mona mabapi le IGV.

30:55.570 --> 31:01.376
Ho feta moo, phetisetso ea theknoloji e lokela
ho etsahala lipakeng tsa barui le mafutsana.

31:01.376 --> 31:05.930
Ebe ho na le Sistimi e tsebahalang ya
Phihlello ya Ditshwaetso le Kabo ya Melemo.

31:05.930 --> 31:12.510
Taba ke hore linaha lefatšeng ka bophara ka tlhaho
li loanela phihlello ea lisebelisoa tsa lefutso.

31:12.510 --> 31:17.470
Empa hodima motheo ona, meriana le liente li ka
hlahisoa, e leng mokhoa o etsang phaello e kholo.

31:17.470 --> 31:22.130
Mme bafumanehi, haholoholo, ka tlhaho
ba batla ho arolelana meputso ya barui.

31:22.130 --> 31:27.530
Seo se ka ba lehlohonolo ho rona, hobane ho na
le likhohlano tsa ka hare mabapi le lichelete.

31:27.530 --> 31:33.130
Mme ke lona hape lebaka leo
tumellano ena ya sewa e eso phethelwe.

31:33.130 --> 31:43.561
Ke ka lebaka leo, ha e ne e amohelwa selemong sena, ho ileng ha
batla ho hlokomolohuwa hore Karolo ya 12(2) e bolela hore

31:43.561 --> 31:54.630
tumellano e ka bulwa feela hore e saenwe hang ha mekgatlo e
dumellane ka sehlomathiso sa mokgwa ona o bitswang 'wa bopapa'.

31:54.630 --> 32:03.388
Sena se bolela hore re na le leselinyana la tšepo ea hore qabang
ea ka hare – moo ho leng teng qabang ea batho ba babeli, ea

32:03.388 --> 32:09.533
boraro a thaba – mohlomong qabang ea
lichelete, e bapala karolo ea bohlokoa haholo mona

32:09.533 --> 32:14.410
'me e tla re pholosa tumellanong ena ea seoa.

32:14.410 --> 32:17.750
Mme hoo ho ka ba hotle haholo.

32:34.070 --> 32:38.170
Ehlile, e ntse e le taba ea ho
matlafatsa litsamaiso tsa tumello ea tšohanyetso.

32:38.170 --> 32:44.879
Seo pele se neng se le pampiring ena e
eketsehileng – ha re re ke Lenane la Tšebeliso ea

32:44.879 --> 32:49.250
Tšohanyetso – joale se hlahisoa ka botlalo haholoanyane.

32:49.250 --> 32:57.470
Kahoo qetellong, taba ke ho theha mokhatlo o kopaneng oa
lefats'e oa bongaka le liindasteri, ha se letho le leng.

32:57.470 --> 33:04.770
Ha se taba ea bophelo bo botle. Ke taba e
fapaneng le bophelo bo botle. Batho ba tla phela mona.

33:04.770 --> 33:17.106
Bophelo ba batho le botšepehi ba 'mele li
behiloe kotsing molemong oa phaello le matla.

33:17.106 --> 33:25.950
Mme jwale re na le ntlha ya boraro: mohopolo wa
infodemic selekaneng sa sewa o tshwenya haholo.

33:25.950 --> 33:29.130
IGV e kenyeletsa ntwa kgahlanong le
tlhahisoleseding e fosahetseng le e thetsang.

33:29.130 --> 33:32.070
Joale ho tla phetho e 'ngoe e makatsang.

33:32.070 --> 33:38.870
E mabapi le ho matlafatsa tsebo ea
sechaba ea saense, bophelo bo botle le seoa.

33:38.870 --> 33:47.085
Kahoo mona re bona ka ho hlaka 'nete eo Mokgatlo wa Lefatshe wa
Bophelo (WHO) o ipolelang hore o na le taolo ya yona e le nngwe:

33:47.085 --> 33:54.787
hore setjhaba se hlatsoe dikelello mabapi le ditlokotsi tsa
mafu a phatlaletseng, bophelo bo botle ba setjhaba le saense

33:54.787 --> 33:59.700
– e le kannete feela jwalo ka ha WHO e utlwisisa mantswe ana.

33:59.700 --> 34:03.713
E, hobane, jwalo ka ha ke boletse, ha re na matla a taolo.

34:03.713 --> 34:12.781
Moemedi wa maemo a hodimo wa Machaba a Kopaneng o se a boletse ka
ho hlaka, ntle le kgelo efe kapa efe e tswang ho Machaba a

34:12.781 --> 34:21.570
Kopaneng, hore WHO, jwalo ka ha re tseba, ke lekala la Machaba
a Kopaneng, le hore Machaba a Kopaneng ke mong wa saense.

34:21.570 --> 34:26.766
Saense e amana le thepa joang, ka kopo?

34:26.766 --> 34:31.370
Tlhaloso e le 'ngoe feela e lula e le matla le phaello.

34:31.370 --> 34:39.125
Mme batho ba lokela ho tsebisoa ka
bokgabane le polokeho ya dihlahiswa tsa bongaka.

34:39.125 --> 34:45.888
Ka hona, sena se nkeloa e le ntho e tiileng, 'me
tataiso ea boitšoaro e tla tsoela pele ho khothaletsoa.

34:45.888 --> 34:55.351
Ebe re ba le diphetoho tse ding hape, mokgwa o matlafaditsweng wa
ho beha leihlo le kenyelletso ya molaotheo o seng o le teng wa

34:55.351 --> 35:04.296
Bophelo bo le Bong (One Health), o kopanyang bophelo bo botle ba
diphoofolo le bophelo bo botle ba tikoloho le bophelo bo

35:04.296 --> 35:13.090
botle ba batho, o fang WHO matla a mangata a sa
lekanyetsweng mme, ehlile, o tshehetsa kgopolo ena ya zoonosis.

35:13.090 --> 35:19.638
Ke hore, mafu a sewa a sa bakwe ke batho le ka mohla, empa a
bakwa feela ke diphoofolo tse ileng tsa kula

35:19.638 --> 35:24.730
ka tshohanyetso ka tsela e kotsi, ka lebaka
lefe kapa lefe, mme a ntan'o tshelanela batho.

35:24.730 --> 35:32.226
Phetisetso ea mafu ho tloha liphoofolong ho
ea bathong, ehlile, e se e kenyelelitsoe.

35:32.226 --> 35:38.133
E, mme ha re ka sheba taba ena kaofela hape,
mohopolo wa hore seriti sa motho ha se na ho

35:38.133 --> 35:42.926
tlolwa, mohopolo wa ditokelo tsa botho, wa tokoloho.

35:42.926 --> 35:48.976
Mme jwale, ha re sheba ditumellano tsena,
ntho ya sehlooho ke hore re na le tshoso e

35:48.976 --> 35:52.710
ntseng e eketseha ka nnete hodima boipuso ba naha.

35:52.710 --> 35:59.921
Ke toboketsa "ha e le hantle" hobane le ka
selemo sa 2020, ha ho naha e neng e qobelleha

35:59.921 --> 36:03.993
ho kenya tšebetsong litlhahiso tsa WHO feela.

36:03.993 --> 36:06.613
Empa ba e entse.

36:06.613 --> 36:09.730
Ba e entse, mme seo se ile sa ntshosa haholo.

36:09.730 --> 36:18.192
Mme Monghadi Brunner o hlalositse ka bokgabane bo boholo
moo mefokolo e leng teng ditsamaisong tsa rona tsa molao.

36:18.192 --> 36:30.986
Seo ho nna se haellang ke moea o etsang hore le tsamaiso e
ntle ka ho fetisisa ea molao e se ke ea phela ntle le oona,

36:30.986 --> 36:37.950
hape e leng o ka lokisang tsamaiso ea molao e nang le mefokolo.

36:37.950 --> 36:45.933
Re kile ra ba le dinako, mohlala naheng ya Jeremane, mme ruri le
dibakeng tse ding hape, ha Lekgotla la Molaotheo la Federale le

36:45.933 --> 36:51.732
ne le sebetsa ka katleho, le nka tokoloho le
seriti sa motho ka mong e le motheo le sepheo sa

36:51.732 --> 36:55.513
lona se ka sehloohong, mme le a beha pele ho tsohle.

36:55.513 --> 36:57.906
Mme tsohle tseo di lahlehile.

36:57.906 --> 37:03.917
Ke hopola kamoo ke ileng ka makala kateng ha ke bala ka lekgetlo
la pele bukeng ya molao wa motheo hore molao

37:03.917 --> 37:09.470
o mong le o mong wa motheo o itshetlehile
maemong ao o sa kgoneng ho a theha ka boyona.

37:09.470 --> 37:13.253
Mme esale ke nahana hore, e, haeba
ho ngotswe pampiring, ho tla latelwa.

37:13.253 --> 37:18.420
Ke kamoo o leng leqele kateng joaloka moithuti oa molao.

37:18.420 --> 37:24.830
Ke sa tsoa rutoa thuto, empa e le ea
boleng bo phahameng ka ho fetisisa.

37:24.830 --> 37:33.981
Ka ntoa ena ea kelello, ka leano lena la lerata la
tlhahisoleseding, ka Molao ona oa Litšebeletso tsa Dijithale oa

37:33.981 --> 37:43.534
EU, ka bokuli bona bo hlanyang ba bahlahlobi ba lintlha, re
qetella re fetotsoe ka ho feletseng ho tloha ho ba baahi ba

37:43.534 --> 37:48.430
nahanang ka bo bona ho ba batho ba mamelang litaelo feela.

37:48.430 --> 37:55.879
Sena se sebetsa makaleng 'ohle, ho kenyeletsa
boipuso, boahloli, le lekgotla la ketsamolao, jwalo-jwalo.

37:55.879 --> 38:06.990
Mme ntle le moea ona wa seriti sa botho le
tokoloho, le tsamaiso ya molao e ke ke ya hlola e sebetsa.

38:06.990 --> 38:14.124
Monghadi Brunner o e hlalositse ka bokgabane, mme mohlomong mona
ho ka ba bohlokwa ho bolela hore moqolo wa pele wa Molao wa

38:14.124 --> 38:21.290
Motheo wa Jeremane qalong o ne o na le polelo e reng: mmuso
o teng ka lebaka la batho, eseng batho ka lebaka la mmuso.

38:21.290 --> 38:30.380
Mme tsohle tseo jwale, jwalo ka ha a
boletse ka bokgabane ka tsela e nngwe, di ile.

38:30.380 --> 38:40.075
Kahoo boipuso bo ntse bo tsoela pele ho sokeloa haholo ke
WHO, mme re na le ho hloleha ka ho feletseng ha taolo ea

38:40.075 --> 38:45.930
molao oa motheo, ho kenyeletsoa le makhotla a molao oa motheo.

38:45.930 --> 38:53.690
Ke bona sena ka letsoalo le leholo, haholoholo Jeremane, le
hape le ka tlhekefetso ena ea lipolotiki e etsahalang naheng

38:53.690 --> 38:57.840
ea rona – nka be ke sa nahana le ka mohla hore e ka etsahala.

38:57.840 --> 39:05.023
Mme he, ehlile, ho na le kotsi e eketsehileng ya dithibelo tse
kgolo tsa tokoloho, diphatlalatso tse sa

39:05.023 --> 39:11.812
reroang tsa boemo ba tsietsi, le mohlomong
dikeletso tsa ka ho sa feleng tse thibelang tokoloho.

39:11.812 --> 39:17.388
Mme ka lebaka la ho ba siyo ha mekgatlo ya
tlhokomelo maemong a WHO, dinaha di

39:17.388 --> 39:21.366
iphapanyetsa feela mekgatlo ya tsona ya tlhokomelo.

39:21.366 --> 39:27.729
Ebe re na le ntlha e 'ngoe ea bohlokoa, eo basebetsi-'moho le
rona Silvia Behrendt le Amrei Müller ba e totobalitseng khafetsa:

39:27.729 --> 39:32.639
re bona ho kenngoa butle-butle ha maikutlo a sesole
leanofats'ebetsong ea bophelo bo botle, e leng

39:32.639 --> 39:35.420
ntho e lumellanang le boemo bo akaretsang ba lefatše.

39:35.420 --> 39:42.796
Leha sena se sa bolelwa ditumellanong, ho na le thuto ya
tshireletso ya bophelo bo botle ya lefatshe ka bophara:

39:42.796 --> 39:49.250
dikokwanahloko di nkuwa e le sera sa sesole, kotsi ya
tshireletso, mme ka hona ho tlameha ho ba le

39:49.250 --> 39:56.610
karabelo e itlelang, ke hore, ho thehwa mokgwa o itlelang
mme, ehlile, mekento ke yona thibelo e totobetseng.

39:56.610 --> 40:00.073
Ha ho sa na motho ea belaellang hore na
liente li senya bophelo bo botle ba batho.

40:00.073 --> 40:08.086
Mme hape re na le, leha e le sebakeng se le seng feela, e le
kannete, matlafatso ea tlhokomelo e akaretsang ea dijithale ea

40:08.086 --> 40:15.442
batho, ka lebaka la hore litifikeiti tsa ente tsa dijithale
joale li se li hlahisitsoe, leha e se ka ho khetheha, empa hape

40:15.442 --> 40:19.870
e le taba ea bohlokoa haholo ha ho tluoa taolong ea bohatelli.

40:19.870 --> 40:25.733
Ebe, ehlile, ho na le mekgwa e matlafaladitsweng ya bophelo bo
botle e kenywang tshebetsong ke mokgatlo ona o

40:25.733 --> 40:31.270
kopaneng wa tsa bongaka le meriana, kgopolo ya
infodemic, eo ke seng ke e hlalositse ka botlalo.

40:31.270 --> 40:36.586
Mme he, ka nnete, ho na le tokiso e
tsamaeang butle ya mehopolo ditumellanong tsena.

40:36.586 --> 40:42.986
E mabapi le ho sutumelletsa batho butle-butle empa ka
tieo, ho ba tlosa mohopolong oa hore nna ke motho ka

40:42.986 --> 40:46.453
mong, le hore tokoloho ea ka ke eona qaleho le pheletso.

40:46.453 --> 40:49.610
Che, ha o letho, setjhaba ke sohle.

40:49.610 --> 40:52.480
Na sena se utlwahala se tlwaelehile ho wena?

40:52.480 --> 40:55.646
Seriti sa botho, ha e sa le taba.

40:55.646 --> 41:00.346
Re bona mokhoa o sekametseng ho mamela ka kopanelo.

41:00.346 --> 41:05.024
Sena se kenyeletsa, mohlala,
mokgwa o bitswang wa setjhaba kaofela.

41:05.024 --> 41:13.130
Sena se bolela hore ha ho hlaha sewa se kotsi, bohle sechabeng
ba tlameha ho dula ba le mmoho le ho sebetsa ka kopanelo.

41:13.130 --> 41:15.008
Hoo ho bolela'ng, ka kelello?

41:15.008 --> 41:20.230
Ka kelello, ho bolela hore mang kapa mang ea sa fallelang lebōpong
la leoatle o salletse morao; bohle re se re kile ra ba moo.

41:20.230 --> 41:24.020
O tlameha ho ithuta ka ditokelo tsa
hao tsa motheo, ho seng jwalo o a tswa.

41:24.020 --> 41:30.652
Ntho efe kapa efe e fapaneng le maikutlo a atileng e
hlaselwa ka matla ka tsela e itseng, mme jwale ho na le

41:30.652 --> 41:34.500
ditokelo tsena tsa bohata tsa motheo tsa tekatekano le bonngwe.

41:34.500 --> 41:40.766
Mme tsena di nkuwa di lekana le ditokelo tsa nnete tsa botho.

41:40.766 --> 41:45.040
E, hoo ruri ho araba potso.

41:45.040 --> 41:50.533
Ha ke botsa, na re sokeloa ke puso
ea bophelo bo botle e hatellang?

41:50.533 --> 41:56.084
Ha se feela hore re na le puso ea bophelo bo botle e laolang ka
botlalo, e leng taba e ntseng e tšohloa hajoale, empa hape ho na

41:56.084 --> 42:01.201
le mokhoa oa lefats'e ka bophara o sekametseng pusong ea
bohatelli le e laolang ka botlalo libakeng tseo sena e ntseng

42:01.201 --> 42:04.010
e se na teng kapa moo ho neng ho se joalo nakong e fetileng.

42:04.010 --> 42:06.130
Ke moo ho lokelang ho etsahala teng.

42:06.130 --> 42:13.065
Re bona kgatello e kgolo hodima puso ya molao, hodima ditokelo
tsa motheo, le hodima tokelo ya ho fana ka tumello ya boithaopo

42:13.065 --> 42:18.238
bakeng sa diteko tsa bongaka, e tiisitsweng
Karolong ya 7 ya Selekane sa Ditokelo tsa Botho sa

42:18.238 --> 42:21.070
Machaba a Kopaneng, jwalo ka ha ho se ho boletswe.

42:21.070 --> 42:27.370
Re beha kgatello pusong e ikemetseng ya Dinaha tseo e
leng Ditho, mme qetellong sena se baka kotsi e kgolo haholo.

42:27.370 --> 42:32.128
Kahoo ruri ke tsohle kapa lefeela.

42:32.128 --> 42:37.150
Ke ka lebaka leo re nang le karolo ea 5. Ka
bokhutšoanyane, ho etsahala'ng ka mor'a moo?

42:37.150 --> 42:43.478
Ka lehlohonolo, motho a ka ba le maikutlo ao
a a ratang mabapi le dinaha tsena, empa ho

42:43.478 --> 42:47.210
ikgula ha USA e bile sesupo sa bohlokwa haholo.

42:47.210 --> 42:49.350
Argentina e ile ya etsa jwalo.

42:49.350 --> 42:56.160
Mebuso ena ha e sa tla tshehetsa IGV ka mofuta ofe kapa ofe.

42:56.160 --> 43:06.272
Li-IGV tsena tsa 2024 le tsona li ke ke tsa tšehetsoa
ke Iseraele le Italy, e leng ntho e thabisang haholo.

43:06.272 --> 43:13.876
Le Austria e ile ea hlahisa khanyetso, empa feela hobane,
'me sena ke se bua ka matšoaonyana, ba ile ba hlokomela morao

43:13.876 --> 43:17.830
haholo hore Paramente e ne e e-s'o fane ka tumello ea eona.

43:17.830 --> 43:22.000
Leha ho le jwalo, ho ya ka molaotheo, sena se ka be se
ile sa tlameha ho ananelwa; esita le IGV ya pele-pele.

43:22.000 --> 43:28.666
Seo se bolela hore ba ntse ba tla batla ho
fumana tumello ea Palamente – empa bonyane ke qalo.

43:28.666 --> 43:35.410
Ha e le tumellano ea seoa, joalokaha ke se ke
hlalositse, ho tšepuoa hore e ke ke ea phethahala.

43:35.410 --> 43:43.249
Mme ntho e le nngwe ya bohlokwa ke ena – mme ke hlokometse sena
mohlaleng wa Austria – mebuso e sa kgethwang ka

43:43.249 --> 43:50.586
kotloloho ka demokrasi e dumelletswe ho buisana
le ho saena ditumellano tlasa molao wa matjhaba.

43:50.586 --> 43:53.790
Leha ho le jwalo, ka mokgwa o tlwaelehileng,
dipalamente di tlameha ho fana ka tumello ya tsona.

43:53.790 --> 44:02.880
Re ile ra kgona ho qala sena motsotsong wa ho qetela le naheng
ya Austria, hobane ka mokgwa o makatsang ho ne ho sa elwa hloko.

44:02.880 --> 44:08.503
Ka hona, ho bohlokoa ho hlokomela hore ntlha e 'ngoe ke
boemeli tlas'a molao oa machaba, 'me e 'ngoe ke ho ba

44:08.503 --> 44:11.970
molaong ha liqeto tsena tsa mmuso ho latela demokrasi.

44:11.970 --> 44:14.630
Ka tloaelo, lipalamente lia kenya letsoho.

44:14.630 --> 44:22.019
Sena se bolela hore babuelli ba molao lefatšeng ka
bophara le bona ba koptjoa ho hlahloba hape hore

44:22.019 --> 44:25.790
na ehlile ba lumelletse paramente ho ba le lentsoe.

44:25.790 --> 44:29.590
Haeba ho se jwalo, ka kopo sheba sena mme o e kope.

44:29.590 --> 44:35.110
Ho seng jwalo, di-IGV tsena le tsona di
ke ke tsa qobelloa feela dinaheng tsena.

44:35.110 --> 44:44.520
Naheng ea Jeremane, ba hlokolosi haholoanyane 'me joale
ba fetisitse molao oa tumellano ka 'muso oa kopanelo.

44:44.520 --> 44:53.376
Leha ho le jwalo, Jeremane e ne e se e tlohetse nako ya
kganyetso e fele, e leng se ka nngwe se lekanang le tiisetso.

44:53.376 --> 45:00.273
Joale ak'u nahane hore Bundestag le
Bundesrat ha li fetise molao ona oa tumellano.

45:00.273 --> 45:02.586
Jwale mmuso o tla ba bothateng.

45:02.586 --> 45:07.078
Ka lehlakoreng le leng, e na le boikarabello tlas'a molao
oa machaba, empa ka lehlakoreng le leng, ha ea lokela ho

45:07.078 --> 45:09.610
hatakela thato e hlahisitsoeng ka demokrasi ea Paramente.

45:09.610 --> 45:11.810
Ho tshwenyeha hore ba tla dumellana.

45:11.810 --> 45:16.170
Leha ho le jwalo, ke fumana se etsahalang teng se thabisa haholo.

45:16.170 --> 45:22.515
Mme ke hore, ka lebaka la semelo sa rona sa ditokelo tsa botho,
re boetse re na le monyetla o mong le o mong wa

45:22.515 --> 45:28.366
ho sebedisa monyetla ofe kapa ofe o hlahang
naheng ya Austria ho hlahelletsa ditaba tse jwalo.

45:28.366 --> 45:36.534
Hape hoa thahasellisa ho hlokomela hore molao ona Jeremane o se o
bolela hore tumello ho IGV e fokotsa tokelo ea motheo ea

45:36.534 --> 45:45.410
botšepehi ba 'mele, tokoloho ea botho, lekunutu la mangolo, poso
le likhokahano tsa mehala, le tokelo ea tokoloho ea ho tsamaea.

45:45.410 --> 45:53.839
Kahoo ba nahana hore sena se tla etsahala ka bo
sona, leha ha e le hantle balaodi ba Jeremane

45:53.839 --> 45:58.490
ba tlamehile ho kenya tshebetsong melao ya WHO.

45:58.490 --> 46:04.000
E. Mme nna le Monghadi Brunner ha
re a ka ra buisana ka sena pele.

46:04.000 --> 46:12.030
Empa ho 'na, ha ho tluoa tabeng ea seo re ka se etsang, ho
lula ho le bohlokoa ho khutlela mohopolong oa seriti sa botho.

46:12.030 --> 46:20.251
Ho hlalositswe ka bokgabane hore mohopolo wa seriti sa botho,
hape jwalo ka moetlo wa Molao wa Motheo, o tswa

46:20.251 --> 46:27.720
mohopolong wa hore motho o bopilwe ka setshwantsho
sa Modimo, mme ka hona o susumetswe ke Bokreste.

46:27.720 --> 46:31.450
Sena se hlahisa boleng ba batho ka bo bona.

46:31.450 --> 46:41.376
Mme ho tloha mohopolong wa Lesedi, o reng o mabapi le
ho tswa ha motho bocheng boo a ikemiseditseng bona.

46:41.376 --> 46:49.650
Ntle le moea ona, ha ho letho le sebetsang tsamaisong ea
rona ea molao, 'me mohlomong le bophelong ba rona ka kakaretso.

46:49.650 --> 46:54.410
Ka hona, ehlile taba ke ho etsa sohle se matleng a rona.

46:54.410 --> 47:03.954
Monghadi Sasek o e beile hantle haholo: kopa thuso kamehla, ruta
ba bang sechabeng, batho ba re potileng ka

47:03.954 --> 47:11.980
mesebetsi ya dipolotiki, boipelaetso,
dipampitshana, dipuo, le eng kapa eng e hlokehang.

47:11.980 --> 47:17.890
Ka mecha ea phatlalatso e ikemetseng, ka ho
atamela mecha ea phatlalatso ea likhoebo.

47:17.890 --> 47:22.830
Ha o ntse o leka, ho ka ba le a le
mong kapa ba babedi ba ka amohelang.

47:22.830 --> 47:33.430
Mme ka hodima tsohle ka ho ruta boradipolotiki, kaha leha ho
le jwalo e ntse e le batho ba ka nnang ba le bohlaswa feela.

47:33.430 --> 47:37.593
Ke nahana hore ho na le ba bangata ba sa hlokang molato.

47:37.593 --> 47:41.830
Empa mohlomong ba ka morao ba sa belaelleng ba ba nang le tsebo.

47:41.830 --> 47:47.930
Ka kopo, ka kopo hlalosetsa le ho ba kgothatsa hore
ba etse qeto e itshetlehileng ka letsoalo la bona.

47:47.930 --> 47:55.741
Mme qetellong, le tswele pele ho leka kamehla kamoo
ho ka kgonehang ho ya lekgotleng la ditsheko le ho supa

47:55.741 --> 48:00.190
hore ditokelo tsa motheo tsa botho di a tlolwa mona.

48:00.190 --> 48:08.082
Mme ketso e nngwe le e nngwe, ke bile ke
kgodisehile hore monahano o mong le o mong o bohlokwa mona ho

48:08.082 --> 48:12.490
tswa ho TSEBENG, mme ha re batle lefatshe le jwalo.

48:12.490 --> 48:17.590
Re hatela pele ho pono ea lefatše le
betere le nang le seriti sa botho le tokoloho.

48:17.590 --> 48:21.790
Ka sena kelellong, kea leboha haholo.

48:32.512 --> 48:40.919
Kea leboha haholo, Beate Pfeil. Motšehare oa ka o bohale
hape. Ha e e-s'o fele. Phefumoloho ena ea ho imolla

48:40.919 --> 48:46.944
kamorao ho Corona e felile. Seo ha se 'nete. Le se utloile.

48:46.944 --> 48:54.790
Nka pheta feela tsohle tseo u li buileng. Tsoela pele ka matla
ka thuto. Kamoo re ka khonang kateng, ha re ntse re sa khone.

48:54.790 --> 49:01.410
Jwale re tla bona se tla latela. Re a leboha ka ho ba le rona.
Mmoho. Le tswelle ka ho re hokahanya. Le tswelle ka ho hokahana.

49:01.410 --> 49:06.850
A babuelli ba molao, baahlodi, le batho ba
mefuta yohle ba tle ho matlafatsa mola wa ona.

49:06.850 --> 49:11.006
Kea leboha ka boitsebelo ba lona. Re bo hloka. Kea leboha.
