1
00:00:00,000 --> 00:00:06,720


2
00:00:06,720 --> 00:00:15,065
Киләсе презентациядә тәҗрибәле адвокат хәзер доктор
Михаэль Бруннер күтәргән борчу тудыручы теманы тагын да

3
00:00:15,065 --> 00:00:19,993
практик яктан җентекләп өйрәнеп, дәлилләр белән ныгытачак.

4
00:00:19,993 --> 00:00:29,288
Бу нигездә безгә Бөтендөнья сәламәтлек оешмасының (WHO) юридик
маневрлары, аның пандемия килешүләре һәм Халыкара сәламәтлек

5
00:00:29,288 --> 00:00:34,780
кагыйдәләре (IHR) тарафыннан тудырылган куркынычлар белән бәйле.

6
00:00:34,780 --> 00:00:41,606
Сорау шунда кала: без тоталитар
сәламәтлек режимы янавына дучар булабызмы?

7
00:00:41,606 --> 00:00:49,946
Бу башка мәртәбәле шәхесне безне баетып
җибәрәчәк эксперт карашлары белән 21-нче

8
00:00:49,946 --> 00:00:56,346
AZK-ка чакырганчы, аның резюмесына күз салыйк.

9
00:01:01,959 --> 00:01:10,647
Доктор Беате Сибилле Файль, 1967 елда туган,
Германия юристы һәм Европа илләрендә милли

10
00:01:10,647 --> 00:01:16,080
азчылыклар мәсьәләләре буенча бәйсез тикшеренүче.

11
00:01:16,080 --> 00:01:21,780
Бу бигрәк тә конституцион, халыкара һәм Европа хокукына кагыла.

12
00:01:21,780 --> 00:01:30,380
Ул үзенең өлкәсендә күпсанлы лекцияләр һәм фундаменталь
басмалар аша, шул исәптән этник төркемнәр турында күптомлы

13
00:01:30,380 --> 00:01:36,860
кулланманың соавторы буларак, үзенә абруйлы исем яулады.

14
00:01:36,860 --> 00:01:41,013
Ул 2008 елдан 2016 елга кадәр баш мөхәррир булды.

15
00:01:41,013 --> 00:01:48,399
2019 елдан бирле ул «Европа азчылыклар
мәсьәләләре журналы»ның (EJM) бергә мөхәррире булып тора.

16
00:01:48,399 --> 00:01:56,326
Ул Гейдельберг университетында хокук белемнәре
алды һәм Фрайбургда икенче дәүләт имтиханын тапшырды.

17
00:01:56,326 --> 00:02:03,033
2002 елда ул Иннсбрук университетын хокук
белгечлеге буенча мактаулы диплом белән тәмамлады.

18
00:02:03,033 --> 00:02:08,962
Ул 20 ел дәвамында Көньяк-Тироль этник төркемнәр
институтында эшләде һәм фәнни тикшеренүләр үткәрде.

19
00:02:08,962 --> 00:02:15,553
Шуларның 17 елында фәнни директор урынбасары булып эшләгән.

20
00:02:15,553 --> 00:02:24,841
2017 елдан 2023 елга кадәр ул Европа Шурасының
халыкара килешүе – Төбәк яки азчылык телләре өчен Европа

21
00:02:24,841 --> 00:02:30,380
хартиясе эксперт комитетының Германия әгъзасы булды.

22
00:02:30,380 --> 00:02:39,820
2017 елдан 2022 елга кадәр ул Фленсбургтагы Милли
азчылыклар мәсьәләләре буенча Европа үзәгенең урынбасары булды.

23
00:02:39,820 --> 00:02:48,100
Аның хәзерге эше коронавирус чараларына, шул исәптән
Дөнья сәламәтлек оешмасының планнарына хокукый яктан юнәлгән.

24
00:02:48,100 --> 00:02:58,696
Ул Критик судьялар һәм прокурорлар челтәре, Сәламәтлек, ирек һәм
демократия өчен табиблар һәм галимнәр, Бәйсез адвокатлар,

25
00:02:58,696 --> 00:03:11,520
Аң-белем өчен адвокатлар, Дөнья сәламәтлек альянсы гамәл альянсы
һәм Гиппократ анты медицина профессиональ ассоциациясе әгъзасы.

26
00:03:11,520 --> 00:03:17,314
Бүген доктор Беате Файл Бөтендөнья сәламәтлек
саклау оешмасы, пандемия килешүе һәм халыкара

27
00:03:17,314 --> 00:03:20,673
сәламәтлек саклау кагыйдәләре турында сөйләшә.

28
00:03:20,673 --> 00:03:25,320
Без тоталитар сәламәтлек режимы янавына дучар булабызмы?

29
00:03:28,180 --> 00:03:36,000
Хәерле килү, доктор Беате Файль. Безнең
белән тәҗрибәгезне уртаклашканыгыз өчен рәхмәт.

30
00:03:36,000 --> 00:03:40,760
Зур рәхмәт. Үткенләнгән ук бул. Рәхмәт.

31
00:03:42,912 --> 00:03:50,706
Мин бүген бик куркыныч булам, ләкин
Бөтендөнья сәламәтлек оешмасы кебек куркыныч түгел.

32
00:03:50,706 --> 00:04:01,668
Мин сүземне коллегам Бруннер әфәндегә аның искиткеч темасы өчен
ихлас рәхмәтемне белдерүдән башларга телим, бигрәк тә чөнки нәкъ

33
00:04:01,668 --> 00:04:07,833
менә бозылмас кешенең кадере мине хокук белемнәре алырга этәргән.

34
00:04:07,833 --> 00:04:19,946
Германиянең Төп законының бу беренче җөмләсе минем
хокук укуларым дәвамында һәрвакыт илһам чыганагым булды.

35
00:04:19,946 --> 00:04:32,008
Бүген мин Бөтендөнья сәламәтлек оешмасы турында сөйләгәндә,
минемчә, без барыбыз да юрист булырга тиеш түгелбез. Әгәр без бу

36
00:04:32,008 --> 00:04:41,639
мәсьәләне кешенең кадере күзлегеннән карап,
Бөтендөнья сәламәтлек оешмасын шушы күзлектән бәяләсәк,

37
00:04:41,639 --> 00:04:47,340
кайбер җаваплар үзеннән-үзе килеп чыгарга мөмкин.

38
00:04:47,340 --> 00:04:56,115
Алга таба мин нигездә Дөнья сәламәтлек оешмасының
ике мөһим килешүенә – Халыкара сәламәтлек кагыйдәләре

39
00:04:56,115 --> 00:05:01,340
һәм Пандемия килешүе – игътибарны юнәлтергә телим.

40
00:05:01,340 --> 00:05:08,313
Ләкин башта, Дөнья сәламәтлек оешмасында
инде гамәлдә булганнарны билгеләп үтик.

41
00:05:08,313 --> 00:05:16,222
Чөнки 2020 елдан бирле «Корона еллары» дип аталган чорда без
кичергәннәр, һәм моны җитәрлек дәрәҗәдә

42
00:05:16,222 --> 00:05:24,133
ассызыклап булмый, инде бар булган, мин әйтер идем,
Дөнья сәламәтлек оешмасының режимына кагыла.

43
00:05:24,133 --> 00:05:28,460
Шулай итеп, беренче пункт – Дөнья
сәламәтлек саклау оешмасының яңартмасы.

44
00:05:28,460 --> 00:05:39,756
Аннары 2024 елның 1 июнендә шикле шартларда кабул ителгән
Халыкара сәламәтлек саклау кагыйдәләренә кертелгән төзәтмәләр

45
00:05:39,756 --> 00:05:47,729
чыннан да гамәлгә керсә, без нинди хәлгә
очрашырга мөмкинбез дигән сорау туа, бу хәл

46
00:05:47,729 --> 00:05:53,546
халыкара хокукта да, бәлки эчке хокукта да булачак.

47
00:05:53,546 --> 00:05:59,796
Аннары өченче пункт буларак мин пандемия
килешүенә мөрәҗәгать итәргә телим, ул быел гына

48
00:05:59,796 --> 00:06:03,640
тәкъдим ителде, ләкин әле тулысынча кабул ителмәгән.

49
00:06:03,640 --> 00:06:07,833
Мин моны соңрак кыскача аңлатып бирергә телим.

50
00:06:07,833 --> 00:06:13,006
Аннары, 4-нче пунктта, мин әлегә нәтиҗәмне чыгарачакмын.

51
00:06:13,006 --> 00:06:18,587
5-нче пункт перспективаларны өйрәнүгә
багышланган: Бөтендөнья сәламәтлек оешмасы һәм аның

52
00:06:18,587 --> 00:06:21,566
планнары белән киләчәктә нәрсә булырга мөмкин?

53
00:06:21,566 --> 00:06:32,726
Һәм иң мөһиме, минемчә, без барыбызны да борчыган
сорау: без нишли алабыз? Без, шәхси гражданнар.

54
00:06:32,726 --> 00:06:41,840
Әйе, 1-нче пункт. Дөнья сәламәтлек оешмасы һәм аның
хәзерге системалы кимчелекләре турында әлегә менә нәрсә әйтәм.

55
00:06:41,840 --> 00:06:44,766
Бу абсолют система хатасы.

56
00:06:44,766 --> 00:06:50,906
Дөнья сәламәтлек оешмасы 1948 елда
дәүләтләр ассоциациясе буларак оештырылды.

57
00:06:50,906 --> 00:07:00,466
Һәм әкренләп, әмма ышанычлы рәвештә, 1980 еллар урталарыннан
башлап бер проблема барлыкка килде, ул өлешчә АКШның 1980 еллар

58
00:07:00,466 --> 00:07:05,440
уртасында әгъзалык өлешләрен туңдырып калдыруы белән бәйле иде.

59
00:07:05,440 --> 00:07:12,106
Мондый оешмаларның әгъза дәүләтләре
тарафыннан билгеле бер максатларга юнәлтелмәгән

60
00:07:12,106 --> 00:07:16,993
даими өлешләр белән финанслануы гадәти хәл.

61
00:07:16,993 --> 00:07:25,380
1980нче еллар уртасында АКШ тәэсирендә әгъза
дәүләтләр дә үзләренең әгъзалык өлешләрен туңдырдылар.

62
00:07:25,380 --> 00:07:31,920
Һәм шуннан соң ул башланды... Аннары яшеренчә,
тыныч кына һәм сүзсез һәлакәт үз юлын башлады.

63
00:07:31,920 --> 00:07:40,458
Бүген Бөтендөнья сәламәтлек саклау оешмасының
бюджетының якынча 85 проценты ирекле иганәләргә бәйле,

64
00:07:40,458 --> 00:07:45,526
һәм аларның күбесе билгеле максатларга юнәлтелгән.

65
00:07:45,526 --> 00:07:54,965
Бу донорлар, хәзер Бөтендөнья сәламәтлек оешмасының донорлары
булып торалар, алар үз әгъзалык взносларын гына түләп калмыйча,

66
00:07:54,965 --> 00:07:59,900
Бөтендөнья сәламәтлек оешмасына аерым иганәләр дә бирәләр.

67
00:07:59,900 --> 00:08:04,565
Кызганычка каршы, мин әйтер идем ки, Германия бу яктан бик үрнәк.

68
00:08:04,565 --> 00:08:11,460
Шулай итеп, безнең салым акчаларыбыз
Бөтендөнья сәламәтлек саклау оешмасына күпләп китә.

69
00:08:11,460 --> 00:08:18,336
Һәм хәзер АКШ чыгып киткәч, Германия, мөгаен, иң зур донор.

70
00:08:18,336 --> 00:08:27,220
Аннары донорлар арасында халыкара дәүләт оешмалары да бар, һәм
соңыннан иң сизгер мәсьәләгә килеп җитәбез: шәхси затлар бик күп.

71
00:08:27,220 --> 00:08:39,260
Хәзер, өченче ук астында тасвирлаганымча, Италиядән
түгел, юк, Австралиядән бер искиткеч яңа тикшеренү бар.

72
00:08:39,260 --> 00:08:51,881
Алар Бөтендөнья сәламәтлек оешмасына (WHO) билгеләнгән иганәләрне
тикшерделәр – алар арасында фәкать сигез фармацевтика компаниясе

73
00:08:51,881 --> 00:09:02,074
генә булса да – әмма дәүләт булмаган һәм WHOга билгеләнгән
иганәләр ясаучы башка барлык учреждениеләр һәм

74
00:09:02,074 --> 00:09:13,080
оешмалар, бу тикшеренү күрсәткәнчә, диярлек
100% фармацевтика белән бәйле мәнфәгатьләргә ия.

75
00:09:13,080 --> 00:09:16,760
Аны фарма-яраклы дип атыйлар.

76
00:09:16,760 --> 00:09:22,346
Һәм иң югары ике урынны Гейтс
фонды һәм Gavi вакцина альянсы били.

77
00:09:22,346 --> 00:09:30,190
Бу мәсьәләгә карата мин тагын бер алдан әйтелгән фикер белдерергә
телим: Бөтендөнья сәламәтлек саклау оешмасының нигез салучылары

78
00:09:30,190 --> 00:09:37,121
Бөтендөнья сәламәтлек саклау оешмасы Конституциясенең 37-нче
маддәсенә «вазифаларын үтәгәндә Генераль директор һәм

79
00:09:37,121 --> 00:09:43,019
хезмәткәрләр бернинди дәүләттән яки хакимияттән
күрсәтмәләр сорамаска һәм кабул итмәскә тиеш» дип

80
00:09:43,019 --> 00:09:46,553
язганда, аларның күз алдында берәр нәрсә булган.

81
00:09:46,553 --> 00:09:58,483
Һәм хөкүмәтләргә яки дәүләт органнарына кагылган кагыйдәләр
фармацевтика сәнәгатеннән яки фармацевтика сәнәгате белән бәйле

82
00:09:58,483 --> 00:10:04,500
оешмалардан чыккан мәҗбүри шартларга тагын да ныграк кагыла.

83
00:10:04,500 --> 00:10:14,180
Бу Дөнья сәламәтлек оешмасы билгеләнгән бу иганәләр
белән үз конституциясен боза, һәм өстәмә күрсәтмәләр дә бар.

84
00:10:14,180 --> 00:10:17,610
Аннары бездә бу Бөтендөнья сәламәтлек саклау
оешмасына ясалган иганәләрнең фонында тагын бер

85
00:10:17,610 --> 00:10:20,280
проблема бар, аны җитәрлек дәрәҗәдә ассызыклап булмый:

86
00:10:20,280 --> 00:10:27,104
Әгәр, мәсәлән, Германия Бундестагы «әйе, безгә әгъза дәүләтләрнең
өлешләрен яңадан арттырырга гына кирәк», — дисә, без фармацевтика

87
00:10:27,104 --> 00:10:30,453
сәнәгатенә бәйлелек проблемасын җиңел генә хәл итәр идек.

88
00:10:30,453 --> 00:10:41,710
Юк, Без күптән инде яшерен һәм тыныч кына дәүләтләр белән шәхси
затлар арасындагы мөнәсәбәтләрне бу хыянәтчел, дип әйтер идем,

89
00:10:41,710 --> 00:10:51,180
дәүләт-шәхси партнерлыклар төзелеше аша ныгытып,
институциональләштердек; ул хәзер инде сораулар тудырмый,

90
00:10:51,180 --> 00:11:00,829
мәсәлән, GAVI яки CEPI оешмаларында Бөтендөнья
сәламәтлек саклау оешмасы хөкүмәтләр, мәшһүр Гейтс фонды һәм,

91
00:11:00,829 --> 00:11:06,230
игътибар итегез, вакцина җитештерүчеләр белән бәйләнгән.

92
00:11:06,230 --> 00:11:13,220
ЮНИСЕФ, Бөтендөнья банкы һәм башка
хөкүмәт булмаган оешмалар да GAVIда катнаша.

93
00:11:13,220 --> 00:11:21,011
Европа Комиссиясе һәм башка фәнни-тикшеренү
институтлары CEPI белән бергә, ул 100 көн эчендә барлык

94
00:11:21,011 --> 00:11:25,553
вариантларга каршы вакциналар эшләү программасына ия.

95
00:11:25,553 --> 00:11:37,131
Юридик яктан караганда, бу бөтенләй кабул ителмәс, чөнки
дәүләтләр – һәм монда без дәүләтләрнең халыкка хезмәт итү өчен

96
00:11:37,131 --> 00:11:47,348
булуы дигән төп идеягә кире кайтабыз – шәхси затлар,
шул исәптән кешенең кадере һәм кеше иреге, һәм хәтта

97
00:11:47,348 --> 00:11:52,724
законлы рәвештә табышка юнәлгән шәхси компанияләр дә.

98
00:11:52,724 --> 00:12:03,283
Ләкин икесе бер-берсенә үрелеп, дәүләт
институтлары табышка юнәлтелгән шәхси иганәләргә бәйле

99
00:12:03,283 --> 00:12:10,006
булганда, без инде бәла-каза алдында торабыз.

100
00:12:18,066 --> 00:12:28,783
Һәм бу бөтен мәсьәлә, ул инде Бөтендөнья сәламәтлек оешмасы (WHO)
белән бәйле, һәм, мәсәлән, Германия парламентының бер генә

101
00:12:28,783 --> 00:12:39,199
әгъзасы да моңа әле кадәр игътибар итмәгән – без моны аларга
күрсәтергә тиешбез – ул WHOда ачыклыкның ачыктан-ачык җитмәве.

102
00:12:39,199 --> 00:12:47,346
Бездә шәхси һәм дәүләт секторларын тоташтырган мондый
дәүләт-шәхси партнерлыклар гына түгел, ә, талантлы

103
00:12:47,346 --> 00:12:57,006
хезмәттәшләребез күрсәткәнчә, GAVI, Гейтс фонды һәм Дөнья
сәламәтлек оешмасы арасында кадрларның өзлексез әйләнеше дә бар.

104
00:12:57,006 --> 00:13:05,276
Әйткәндәй, Гейтс фонды турыдан-туры һәм үзе
спонсорлаган башка оешмалар аша Бөтендөнья сәламәтлек

105
00:13:05,276 --> 00:13:09,080
оешмасының бюджетының якынча 20 процентын тәшкил итә.

106
00:13:09,080 --> 00:13:17,291
Һәм Гейтс әфәнде бер яктан үзен филантроп итеп
күрсәтә, икенче яктан исә бу фараз ителгән

107
00:13:17,291 --> 00:13:21,813
иганәләрдән килгән барлык табышлардан файда күрә.

108
00:13:21,813 --> 00:13:31,222
Хәзер бездә мәнфәгатьләр каршылыклары массакүләм рәвештә бар.
Дөнья сәламәтлек саклау оешмасының (WHO) «эксперт» дип аталган

109
00:13:31,222 --> 00:13:40,252
белгече фармацевтика сәнәгатендә эшләгәннән соң кинәт WHOга кире
кайта яки GAVI өчен эшли башлый икән, без мәнфәгатьләр

110
00:13:40,252 --> 00:13:47,006
каршылыгының иң югары дәрәҗәсенә юлыгабыз. Һәм
менә нәрсә: бу каршылыклар ачыкланмый, һәм

111
00:13:47,006 --> 00:13:51,293
кинәт мәгълүматларны яклау мәсьәләсе алга чыга.

112
00:13:51,293 --> 00:14:00,531
Аннары киләсе пункт: Бөтендөнья сәламәтлек оешмасы донорлары
белән килешүләр, алардан, бәлки, донорларның үз ярдәмнәрен нинди

113
00:14:00,531 --> 00:14:09,695
максатларга бәйләвен күрергә мөмкин, анда болай дип язылырга
мөмкин, «Зинһар, безнең ModRNA вакцинасын кулланыгыз, ул чыннан

114
00:14:09,695 --> 00:14:17,824
да искиткеч, бигрәк тә табыш ягыннан, югыйсә без сезгә берни дә
бирмәячәкбез, шуңа күрә аны тәкъдим итегез», –

115
00:14:17,824 --> 00:14:25,720
дип язылгандыр, һәм нинди очраклылык: бу
килешүләр дә ачыкланмый, гомуми халыкка тәкъдим ителми.

116
00:14:25,720 --> 00:14:32,256
Һәм иң зур дан — 2022 елда Бөтендөнья сәламәтлек
саклау оешмасы тарафыннан кертелгән «Ашыгыч

117
00:14:32,256 --> 00:14:36,312
куллану исемлегенә кертү процедурасы» дип аталган чара.

118
00:14:36,312 --> 00:14:45,147
Фармацевтика компанияләре инде үзләре җитештергән даруларны һәм
вакциналарны бәяләү өчен гариза бирә алалар: башта бер төрле

119
00:14:45,147 --> 00:14:54,124
сынап карау рәвешендә, әлегә нинди куркыныч дип саналган пандемия
вирусы яңадан тарала башлавы төгәл билгеле булмаган вакытта,

120
00:14:54,124 --> 00:15:02,958
ягъни беренче чиратта урын билгеләүче билгеләр белән гомуми
шартларда, ә икенче чиратта, әйтелгән пандемия башлангач, тиешле

121
00:15:02,958 --> 00:15:08,801
конкрет патогеннар белән. Бу дарулар һәм
вакциналар башта алдан тикшерү комиссиясе

122
00:15:08,801 --> 00:15:12,957
тарафыннан, аннары соңрак комиссия тарафыннан бәяләнә.

123
00:15:12,957 --> 00:15:23,904
Әмма хәзер иң зур скандал чыга: Бөтендөнья сәламәтлек саклау
оешмасы эксперт хисаплары нәтиҗәләре белән нишләргә – аларны

124
00:15:23,904 --> 00:15:34,860
кулланыргамы, кулланмаскамы – һәм аларны бастырыргамы,
бастырмаскамы – барысын да үзе генә хәл итү хокукын саклап кала.

125
00:15:34,860 --> 00:15:42,640
Дөнья сәламәтлек саклау оешмасы эксперт
хисаплары нәтиҗәләре өстендә тулы контрольне саклый.

126
00:15:42,640 --> 00:15:52,744
Бу шулай ук мисалсыз скандал, һәм без гаҗәпләнәбез: ни өчен хәзер
шулкадәр күп кеше вакцина зыяныннан — шул исәптән

127
00:15:52,744 --> 00:16:03,760
«коронавирус вакцинасы» дип аталган прививкадан — интегә, ә
кайбер очракларда моның сәбәп булуын әле дә белмиләр.

128
00:16:03,760 --> 00:16:14,221
Шулай итеп, хәзер бездә бу шартларда инде зур системалы
җитешсезлекләрдән интегүче Дөнья сәламәтлек оешмасы бар,

129
00:16:14,221 --> 00:16:24,706
һәм хәзер чыннан да зур проблема барлыкка килә: Дөнья
сәламәтлек оешмасында бер кеше артык зур вәкаләтләргә ия.

130
00:16:24,706 --> 00:16:31,615
Һәм бу, безгә мәгълүм булганча, Генераль директор. Тедрос
әфәнде үзе дә әле дә кеше хокуклары оешмаларының сугыш

131
00:16:31,615 --> 00:16:35,893
җинаятьләре һәм башка шундый гамәлләр өчен игътибар үзәгендә.

132
00:16:35,893 --> 00:16:43,466
Бу Тедрос, демократик легитимлыгы бөтенләй
булмаса да, инде халыкара әһәмиятле дип саналган

133
00:16:43,466 --> 00:16:48,400
сәламәтлек буенча гадәттән тыш хәлләр игълан итә ала.

134
00:16:48,400 --> 00:16:56,044
Һәм шул нигездә ул шулай аталган тәкъдимнәр
чыгара ала, һәм без 2020 елда Тедрос әфәнденең

135
00:16:56,044 --> 00:17:00,960
үзеннән-үзе эш итүче гамәлләренең нәтиҗәсен күрдек.

136
00:17:00,960 --> 00:17:06,974
Барчабызга мәгълүм булганча, бу вакцинация һәм тест таләпләре,
медицина тикшерүләре, дәвалау чаралары,

137
00:17:06,974 --> 00:17:12,332
контактларны эзләү, изоляция, карантин, сәяхәт
һәм сәүдә чикләүләре һ.б.ны үз эченә алды.

138
00:17:12,332 --> 00:17:18,941
Хәзер факт тикшерүче әйтер: «Әйе, ләкин Тедроска
Халыкара сәламәтлек кагыйдәләрендә күрсәтелгән

139
00:17:18,941 --> 00:17:22,306
кайбер факт критерийларын исәпкә алырга кирәк».

140
00:17:22,306 --> 00:17:29,189
Әйе, аннары адвокат куана-куана әйтә: «Әйе, бездә чирләрнең
зур исемлеге бар, һәм алар барлыкка килеп, дөнья буйлап

141
00:17:29,189 --> 00:17:32,780
тиз таралган очракта, ул гадәттән тыш хәл игълан итә ала».

142
00:17:32,780 --> 00:17:40,180
Инглизчә, акыллы итеп PHEIC дип кыскартылган Халыкара әһәмияткә
ия җәмәгать сәламәтлеге буенча гадәттән тыш хәл – нинди ирония.

143
00:17:40,180 --> 00:17:49,787
Һәм ул, мәсәлән, гомуми яки конкрет учреждение өчен вакцинация
таләпләре буенча тәкъдимнәр ясаганда, пропорциональлекне

144
00:17:49,787 --> 00:17:57,133
тикшерергә, бу чара чыннан да бөтендөньяда
йогышлы авыруларны чикләүгә ярдәм итәме-юкмы, ян

145
00:17:57,133 --> 00:18:01,840
тәэсирләре ничек булачак һ.б. – барысын да карарга тиеш.

146
00:18:01,840 --> 00:18:10,052
Әйе, ул кәгазьдә язылган, ләкин – һәм бу да киң билгеле түгел,
әле дә киң билгеле түгел – фәнни дәлилләр һәм

147
00:18:10,052 --> 00:18:17,792
пропорциональлек монда бик мөһим, һәм ул
язылган кәгазь дә аңа язылган кәгазь бәрабәре түгел.

148
00:18:17,792 --> 00:18:24,172
Чөнки Тедросның аңа киңәш бирүче гадәттән тыш хәлләр комитеты
булса да, ул бары тик киңәш кенә бирә һәм бернинди дә

149
00:18:24,172 --> 00:18:30,646
мөстәкыйль түгел. Комитет әгъзаларын Тедрос үзе
билгели һәм кирәк булса, аларны эштән алу мөмкинлеге дә бар.

150
00:18:30,646 --> 00:18:41,940
Хәзерге вакытта без эзләп йөргән, шулай дип аталган
конституцион дәүләттә булмаганча, монда бәйсез күзәтү органы юк.

151
00:18:41,940 --> 00:18:44,700
Бу барысы ни дигән сүз?

152
00:18:44,700 --> 00:18:47,120
Бездә мәнфәгатьләр каршылыклары бихисап.

153
00:18:47,120 --> 00:18:56,140
Без Тэдрос әфәнде тарафыннан теләсә ничеклек, зыянлы гамәлләр һәм
хакимиятне кырыс куллану куркынычы алдында торабыз, чөнки аңа

154
00:18:56,140 --> 00:19:05,820
төрле кешеләр фонда дәлилләр һәм пропорциональлек чикләреннән
күпкә ашкан мәсьәләләр турында пышылдап киңәшләр бирергә мөмкин.

155
00:19:05,820 --> 00:19:13,500
Шуңа күрә «тышкы контроль куркынычы» дигән
сүз монда да телгә алына, кем генә әйтсә дә.

156
00:19:13,500 --> 00:19:23,927
Һәм бу чылбырның ахырында иң яман нәрсә ята: күптән инде
чынбарлыкка әйләнгән, төп хокукларның массакүләм

157
00:19:23,927 --> 00:19:34,506
бозылу куркынычы, шул исәптән яшәү хокукы, физик
бөтенлек һәм, әлбәттә, кеше сәламәтлеге хокукы.

158
00:19:34,506 --> 00:19:39,333
Шулай итеп, һәм моны җитәрлек еш әйтеп
булмый, бүгенге Дөнья сәламәтлек оешмасы шундый.

159
00:19:39,333 --> 00:19:49,517
Киләчәктә без нәрсә көтә алабыз, бу халыкара сәламәтлек саклау
кагыйдәләре хәзер кабул ителүгә шактый якын – мин әйткәнчә, узган

160
00:19:49,517 --> 00:19:56,041
ел алар кабул ителергә тиеш иде, һәм хәзер
инде диярлек барлык илләрдә дә каршылык

161
00:19:56,041 --> 00:19:59,950
белдерү вакыты тәмамланды; ул 19 июльдә булды.

162
00:19:59,950 --> 00:20:07,528
Дәүләтләргә 2024 елдан башлап бу халыкара
сәламәтлек кагыйдәләренең гамәлгә керүенә Бөтендөнья

163
00:20:07,528 --> 00:20:11,720
сәламәтлек оешмасына каршы чыгу мөмкинлеге бирелде.

164
00:20:11,720 --> 00:20:19,140
Аннары иске ДСӨ элеккеге версияне кулланган булыр иде.

165
00:20:19,140 --> 00:20:27,100
Кызганычка каршы, бик аз илләр бу 19 июль срогыннан
файдаланды. Бу хакта соңрак тулырак сөйләшәчәкбез.

166
00:20:27,100 --> 00:20:39,973
Калганнар, әгәр инде моны эшләмәгән булсалар, хәзер
халыкара хокук нигезендә бу IGVны гамәлгә кертүгә мәҗбүр, һәм

167
00:20:39,973 --> 00:20:46,780
ул 19 сентябрьдә халыкара хокук нигезендә көченә керәчәк.

168
00:20:46,780 --> 00:20:48,213
Ул нәрсә ди?

169
00:20:48,213 --> 00:20:58,567
Без инде хәзерге Халыкара сәламәтлек кагыйдәләрендә (IHR) PHEICны
көчәйтелгән форма буларак формалаштырдык – хәзер аңа пандемия

170
00:20:58,567 --> 00:21:07,127
гадәттән тыш хәле дә өстәлә – һәм без, юристлар буларак, моны
шунда ук күрәбез – монда тагын да көчәйтүче

171
00:21:07,127 --> 00:21:15,387
факторлар бар – ул тагын да куркынычрак булырга
тиеш, вирус күп илләрдә тагын да тизрәк таралачак.

172
00:21:15,387 --> 00:21:19,605
Бу сәламәтлек саклау системасының куәтеннән артып китү турында.

173
00:21:19,605 --> 00:21:28,620
Мәсәлә шунда ки, бу вирус, аны шундый куркыныч итеп
сурәтләгәндә, социаль һәм икътисади бозылуларга китерергә

174
00:21:28,620 --> 00:21:33,900
мөмкин, һәм аннары ул югары куркынычның үзе җитә дип әйтә.

175
00:21:33,900 --> 00:21:41,798
Бу да үзеннән-үзе мисалсыз скандал; Германия
Федератив Конституция суды кебек эшләп торучы конституция

176
00:21:41,798 --> 00:21:47,300
суды мондый эшне баштан ук җимереп ташларга тиеш иде.

177
00:21:47,300 --> 00:21:53,953
Аннары 2-нче пункт: яңа IGV чынлап та ачык рәвештә нәрсә ди?

178
00:21:53,953 --> 00:22:03,253
Фармацевтика лоббисе, мөгаен, бик озак вакыттан бирле теләгән һәм
өметләнгән нәрсә: яңа игътибар юнәлеше, матур ньюспик, тиешле

179
00:22:03,253 --> 00:22:10,795
сәламәтлек продуктлары, шул исәптән, әлбәттә, дарулар,
шулай аталган вакциналар һәм, минемчә, бик борчу

180
00:22:10,795 --> 00:22:15,360
тудыра торган күзәнәккә һәм геннарга нигезләнгән терапияләр.

181
00:22:15,360 --> 00:22:20,120
Хәзерге вакытта без коллегабыз Бродидан ишеткәннәребез буенча.

182
00:22:20,120 --> 00:22:28,429
Һәм бу барлык чаралар хәзер гадәттән тыш хәлләр буенча
тәкъдимнәрнең объекты була ала. Ләкин гадәттән тыш хәлләр булмаган

183
00:22:28,429 --> 00:22:32,540
вакытта да генераль директор ТЕТРОС тәкъдимнәр чыгара ала.

184
00:22:32,540 --> 00:22:35,900
Бу шулай аталган даими тәкъдимнәр.

185
00:22:35,900 --> 00:22:43,556
Хәзер мондый продуктларны тикшерү һәм үстерүгә актив рәвештә
керешергә кирәк, һәм Дөнья сәламәтлек оешмасының белдерүләреннән

186
00:22:43,556 --> 00:22:51,168
ачык күренгәнчә, алар модификацияләнгән РНК нигезендәге
продуктлар булырга тиеш, бигрәк тә вакцинация мәсьәләсендә.

187
00:22:51,168 --> 00:23:01,108
Фәнни-тикшеренү һәм үсешне киң күләмдә алга этәрергә, дөнья
буйлап яңа өстәмә җитештерү корылмалары төзергә кирәк, чөнки, без

188
00:23:01,108 --> 00:23:09,775
хәзер Женевада да ишеткәнчә, COVID-19 белән бәйле проблема шунда
иде: үсеп килүче илләрдә, күрәсең, бу барлык

189
00:23:09,775 --> 00:23:18,273
мөмкинлекләргә җитәрлек керү юк иде. Менә шушында
гаделлек, ягъни тигез бүлү принцибы гамәлгә керә.

190
00:23:18,273 --> 00:23:23,876
Һәм бердәмлек, бердәмлек байрагы астында, дигән сүз –
бай илләр кесәләренә кул сузып, ярлы илләргә тагын

191
00:23:23,876 --> 00:23:27,212
да күбрәк җитештерергә мөмкинлек бирү дигәнне аңлата.

192
00:23:27,212 --> 00:23:36,951
Һәм мин моны алдан әйткәнемчә, инде бу ашыгыч куллану
исемлеге бар, бу Дөнья сәламәтлек оешмасының дөнья буйлап

193
00:23:36,951 --> 00:23:41,984
регулятор органнарга зур йогынты ясарга тырышуын аңлата.

194
00:23:41,984 --> 00:23:50,072
Һәм миңа моны белгечләр аңлатты: шушы аталган
ModRNA вакцинасын җитештерү мәҗбүри рәвештә

195
00:23:50,072 --> 00:23:55,233
функцияне арттыру тикшеренүе формасын үз эченә ала.

196
00:23:55,233 --> 00:24:07,570
Бу димәк, хәзер бөтендөнья буенча актив рәвештә эзләнә торган,
чөнки алар бик табышлы булган пандемия патогеннары лабораториядә

197
00:24:07,570 --> 00:24:16,896
ясалма рәвештә үзгәртелә, ягъни мутация махсус
рәвештә тудырыла, шуның нәтиҗәсендә нәкъ менә шул

198
00:24:16,896 --> 00:24:22,270
мутациягә каршы вакцина эшләп чыгару мөмкин була.

199
00:24:22,270 --> 00:24:25,690
Белгечләр моның никадәр куркыныч булуы турында килешмиләр.

200
00:24:25,690 --> 00:24:28,970
Мин доктор Водаргны ишетәм,
аннары профессор Визендангерны ишетәм.

201
00:24:28,970 --> 00:24:32,210
Мин бу өлкәдә белгеч түгел, шуңа күрә бәяли алмыйм.

202
00:24:32,210 --> 00:24:40,970
Мин монда гына күрә алам: ясалган
басым ачык кызыксынуларның булуын күрсәтә.

203
00:24:40,970 --> 00:24:44,510
Яңа пандемияне күрергә теләгән даирәләр бар.

204
00:24:44,510 --> 00:24:48,370
Мин моның барысыннан шуны гына аңлый алам.

205
00:24:48,370 --> 00:24:56,630
Бу безнең берьяклы, тулысынча фармацевтик юнәлешле
медицина карашының тагын да ныгытылуын күрүебезне аңлата.

206
00:24:56,630 --> 00:25:00,070
Бездә куркынычсызлык куркынычлары арта.

207
00:25:00,070 --> 00:25:09,419
Проф. Кеммерер хаклы рәвештә әйтә: бу мод-РНК
инъекциясе чынлап та кеше организмында

208
00:25:09,419 --> 00:25:15,100
пандемияләрнең ныгынуы өчен тагын да яхшырак шартлар тудыра.

209
00:25:15,100 --> 00:25:22,946
Иммун системасын басып тоту белән бу
инъекцияләр пандемияләрне тагын да тизләтә.

210
00:25:22,946 --> 00:25:27,630
Хәзерге белемнәргә нигезләнеп, моны төгәл әйтеп була.

211
00:25:27,630 --> 00:25:32,190
Тормыш һәм сәламәтлек хәзер тагын да зуррак куркыныч астында.

212
00:25:32,190 --> 00:25:35,090
Хәзер өченче бик куркыныч нокта килеп җитә.

213
00:25:35,090 --> 00:25:40,792
Бу IGV хәзер без озак вакыттан бирле
Европа Берлегеннән ишеткәннәребезне һәм үз

214
00:25:40,792 --> 00:25:43,666
илләребездә дә ишеткәннәребезне үз эченә ала.

215
00:25:43,666 --> 00:25:47,810
Без монда цензурага каршы конференциядә.

216
00:25:47,810 --> 00:25:58,221
Һәм иң куркыныч идеологик коралларның берсе — ялган һәм
дезинформациягә каршы көрәшү хокукын үз өстенә алган

217
00:25:58,221 --> 00:26:04,670
кайдадыр бер вәкаләтле орган бар дигән яшеренчә куркыныч фикер.

218
00:26:04,670 --> 00:26:14,648
Һәм бу хакыйкатькә монополия, конституцион судьяларның берсе
дә, конституцион хокук белгечләренең дә сирәк кенә игътибар

219
00:26:14,648 --> 00:26:20,080
итмәвенә мин һәрвакыт гаҗәпләнәм, ул төп хокукларга каршы килә.

220
00:26:20,080 --> 00:26:32,970
Фикер белдерү иреге һәм академик ирекнең төп хокуклары ирекле
фикер алышуда фикерләрне ирекле алмашу идеясенә нигезләнә.

221
00:26:32,970 --> 00:26:40,113
Һәм бер тапкыр ул чикләнгәч, бу ирекләр асылда инде бастырыла.

222
00:26:40,113 --> 00:26:44,490
Хәзер бу рәсми чыганаклардан
бернинди дә шау-шу күтәрелмичә әйтелә.

223
00:26:44,490 --> 00:26:49,888
Бу яңа IGVдә ялгыш мәгълүмат һәм дезинформациягә каршы көрәш.

224
00:26:49,888 --> 00:26:52,030
Бу өстенә куркынычлар турында аралашу да өстәлә.

225
00:26:52,030 --> 00:26:56,970
Шунда тагын берәү утыра, ул ничек
эшләвен һәм бу куркынычның нинди икәнен белә.

226
00:26:56,970 --> 00:27:04,410
Һәм хәзер ул халыкка нәрсә җиткереләчәген,
нәрсәне куркыныч дип санарга кирәклеген билгели.

227
00:27:04,410 --> 00:27:07,090
Һәм калган бөтен нәрсә яшерелгән.

228
00:27:07,090 --> 00:27:13,755
Буның артында бик хәйләкәр төшенчә ята.
Аны инфодемияләргә каршы көрәшү дип атыйлар.

229
00:27:13,755 --> 00:27:20,026
Монда тагын пропаганда теле:
инфодемия, пандемия кебек үк куркыныч.

230
00:27:20,026 --> 00:27:29,410
Һәм теориядә хәтта артык күп мәгълүмат та кире кагылырга мөмкин.

231
00:27:29,410 --> 00:27:31,390
Кем хәл итә, нәрсә артык икәнен?

232
00:27:31,390 --> 00:27:38,530
Шулай итеп, без кешеләр хәзер куллана торган
мәгълүмат белән кулланмый торган мәгълүматны аера алмыйбыз.

233
00:27:38,530 --> 00:27:42,824
Шулай итеп, Дөнья сәламәтлек оешмасында
тәртипне контрольдә тоту мәсьәләсе озак вакыттан

234
00:27:42,824 --> 00:27:45,586
бирле бара, ләкин ул бары тик шунда гына түгел.

235
00:27:45,586 --> 00:27:55,304
Хәзер кешеләрне кайбер таләпләрне үтәргә хөкүмәт органнарының
ышандыру көче һәм яхшы эше аша түгел – ул

236
00:27:55,304 --> 00:28:03,930
бик яхшы булыр иде – ә аларның тәртибен
психологик манипуляцияләү юлы белән мәҗбүр итәләр.

237
00:28:03,930 --> 00:28:11,380
Шуннан соң безгә фәнни дәлилләр кирәкми, бу
хакимиятне кулланырга яки табыш алырга теләүчеләр өчен уңайлы.

238
00:28:11,380 --> 00:28:16,161
Бу Дөнья сәламәтлек саклау оешмасының
бөтен цифрлы эре технологияләр индустриясе

239
00:28:16,161 --> 00:28:20,590
белән килешүләр төзүе белән тагын да ныгытыла.

240
00:28:20,590 --> 00:28:27,390
Һәм шик тудыгында аларга нәрсәне дөрес дип, нәрсәне
ялган дип санарга кирәклеген дә билгеләп бирә ала.

241
00:28:27,390 --> 00:28:30,413
Гаҗәп, гаҗәп, алар да ачыктан-ачык түгел.

242
00:28:30,413 --> 00:28:39,263
Шулай итеп, бездә асылда иреккә, фикергә, мәгълүматка һәм
шулай ук каршы фикерләрне чагылдырган ирекле матбугатка,

243
00:28:39,263 --> 00:28:44,640
ирекле массакүләм мәгълүмат чараларына кысым ясау бара.

244
00:28:44,640 --> 00:28:49,426
Һәм, әлбәттә, һәм бу шактый фаҗигале, академик ирек.

245
00:28:49,426 --> 00:28:55,650
Аннары соңгы мөһим бер нокта: IGVда тагын нәрсә бар?

246
00:28:55,650 --> 00:29:07,636
Хәзер алар илләргә Милли IHR органын булдыруны кушалар, ул,
әлбәттә, IHR бурычларын үтәү өчен тулы җаваплылык алачак, һәм

247
00:29:07,636 --> 00:29:18,632
шулай ук Германиядә федератив штат яки муниципаль дәрәҗәдәге
идарәче баскычларда сәламәтлек саклау органнары да

248
00:29:18,632 --> 00:29:30,592
Бөтендөнья сәламәтлек оешмасының бурычларына туры килүгә
юнәлтелергә, яисә, мин әйтер идем, аларга кызыксынырга тиеш.

249
00:29:30,592 --> 00:29:40,410
Шик тудырганда, аларның нигезле булуы һәм, иң мөһиме,
конституциягә һәм кеше хокукларына туры килүе тикшерелми.

250
00:29:40,410 --> 00:29:46,093
Шуңа күрә бу килешүне гамәлгә ашыру өчен
контракт төзегән дәүләтләргә басымны арттырачак.

251
00:29:46,093 --> 00:29:54,286
Бу IGV 2024 булыр, без шуны көтә алабыз.

252
00:29:54,286 --> 00:30:04,906
Пандемия килешүе әле шактый еракта, һәм
бәхет елмайса, ул гамәлгә ашырылмаска да мөмкин.

253
00:30:04,906 --> 00:30:11,290
Бу шулай ук бу пандемия гадәттән тыш хәлләре белән дә бәйле.

254
00:30:11,290 --> 00:30:17,330
Ләкин үзе пандемия килешүе гадәттән тыш
хәлләр игълан итү өчен бернинди вәкаләт тә бирми.

255
00:30:17,330 --> 00:30:20,426
Кызганычка каршы, бездә моның өчен инде IGV бар.

256
00:30:20,426 --> 00:30:25,910
Ләкин, мәсәлән, анда килешүнең пандемияләр
вакытында һәм алар арасында да гамәлдә булуы әйтелә.

257
00:30:25,910 --> 00:30:30,146
Димәк, монда пандемия турындагы сюжетны алга сөрәләр.

258
00:30:30,146 --> 00:30:32,150
Без пандемияләр чорында яшибез.

259
00:30:32,150 --> 00:30:38,266
Бердәнбер аңлатма – зооноз, ул ахыр чиктә
фонда кешенең эшчәнлеген дә үз эченә ала. Ачкыч

260
00:30:38,266 --> 00:30:41,350
сүз: функцияне арттыру буенча тикшеренүләр.

261
00:30:41,350 --> 00:30:44,704
Ул бик тиз яшереләчәк.

262
00:30:44,704 --> 00:30:51,990
Аннары бездә монда әлеге мөһим сәламәтлек продуктларын
алга этәрүне тагын да конкретлаштыру һәм ныгыту бар.

263
00:30:51,990 --> 00:30:55,570
Мин монда IGVга кагылышлы инде әйткән барлык әйберләр.

264
00:30:55,570 --> 00:31:01,376
Моннан тыш, технологияләрне күчерү
байлар белән ярлылар арасында булырга тиеш.

265
00:31:01,376 --> 00:31:05,930
Аннан соң данлыклы Патогеннарга
керү һәм файда бүлешү системасы бар.

266
00:31:05,930 --> 00:31:12,510
Мәсәлә шунда ки, бөтен дөнья илләре табигый
рәвештә генетик материалга керү мөмкинлеге өчен көрәшә.

267
00:31:12,510 --> 00:31:17,470
Ләкин шушы нигездә дарулар һәм вакциналар
эшләп чыгарырга мөмкин, бу бик табышлы модель.

268
00:31:17,470 --> 00:31:22,130
Һәм ярлылар, әлбәттә, байларның табышын бүлешергә тели.

269
00:31:22,130 --> 00:31:27,530
Бу безнең өчен бәхетле булырга мөмкин, чөнки
финанс мәсьәләләре буенча эчке бәхәсләр бар.

270
00:31:27,530 --> 00:31:33,130
Һәм шул ук сәбәп аркасында бу
пандемия килешүе әлегә кадәр төгәлләнмәгән.

271
00:31:33,130 --> 00:31:43,644
Шуңа күрә быел ул кабул ителгәндә, 12-нче маддәнең 2-нче
пунктында әйтелгәнчә, килешүне имзалау өчен бары тик яклар

272
00:31:43,644 --> 00:31:54,630
әлеге «папаль система» дип аталган өстәмәгә килешкәч кенә
ачарга мөмкин дигән шарт диярлек игътибардан читтә калды.

273
00:31:54,630 --> 00:32:06,580
Бу бездә өмет чаткысы бар дигән сүз: эчке бәхәс – ике кеше
бәхәсләшкәндә өченчесе шатлана – бәлки акча бәхәсе, монда бик

274
00:32:06,580 --> 00:32:14,410
мөһим роль уйный һәм безне бу пандемия килешүеннән коткарачак.

275
00:32:14,410 --> 00:32:17,750
Һәм бу искиткеч булыр иде.

276
00:32:34,070 --> 00:32:38,170
Әлбәттә, әле дә гадәттән тыш рөхсәт бирү
системаларын ныгыту мәсьәләсе булып кала.

277
00:32:38,170 --> 00:32:49,250
Элек бу өстәмә биттә – аны «Ашыгыч куллану исемлеге» дип
атыйк – урнаштырылган мәгълүмат хәзер җентекләп билгеләнә.

278
00:32:49,250 --> 00:32:57,470
Ниһаять, бу бары тик дөньякүләм
медицина-сәнәгать комплексы булдыру гына, бүтән берни дә түгел.

279
00:32:57,470 --> 00:33:04,770
Бу сәламәтлек турында түгел. Бу
сәламәтлекнең киресе турында. Монда кешеләр яшәр.

280
00:33:04,770 --> 00:33:17,106
Кеше сәламәтлеге һәм физик бөтенлеге табыш һәм
хакимлек мәнфәгатьләре өчен куркыныч астында кала.

281
00:33:17,106 --> 00:33:25,950
Аннары өченче пункт: пандемия
килешүендәге инфодемия төшенчәсе бик борчу тудыра.

282
00:33:25,950 --> 00:33:29,130
IGV ялган мәгълүмат һәм
дезинформациягә каршы көрәшне үз эченә ала.

283
00:33:29,130 --> 00:33:32,070
Менә тагын бер бомба.

284
00:33:32,070 --> 00:33:38,870
Бу халыкның фән, сәламәтлек һәм
пандемия буенча белемнәрен ныгыту турында.

285
00:33:38,870 --> 00:33:48,630
Монда без Дөнья сәламәтлек оешмасы (WHO) дәгъва иткән хакыйкать
монополиясен ачык күрәбез: халыкны пандемияләр,

286
00:33:48,630 --> 00:33:59,700
җәмәгать сәламәтлеге һәм фән өлкәләрендә миен юарга тиешләр –
әлбәттә, бу терминнарны WHO ничек аңласа, шулай гына.

287
00:33:59,700 --> 00:34:03,713
Әйе, чөнки мин әйткәнчә, бездә контроль орган юк.

288
00:34:03,713 --> 00:34:12,809
БМОның югары дәрәҗәле вәкиле инде БМОдан бернинди шау-шу
куптырмастан бик ачык әйтте: безгә мәгълүм

289
00:34:12,809 --> 00:34:21,570
булганча, Дөнья сәламәтлек оешмасы БМОның филиалы
булып тора, һәм БМО фәнне үз милке дип саный.

290
00:34:21,570 --> 00:34:26,766
Зинһар, фәннең милек белән нинди бәйләнеше бар?

291
00:34:26,766 --> 00:34:31,370
Бердәнбер аңлатма һәрвакыт көч һәм табыш.

292
00:34:31,370 --> 00:34:39,125
Аннары кешеләргә медицина продуктларының
нәтиҗәлелеге һәм куркынычсызлыгы турында хәбәр итәргә кирәк.

293
00:34:39,125 --> 00:34:45,888
Шуңа күрә бу гадәти хәл дип кабул ителә,
һәм тәртип буенча киңәшләр бирү дәвам итәчәк.

294
00:34:45,888 --> 00:34:56,282
Аннары бездә тагын да реформалар, ныгытылган күзәтү механизмы һәм
хайваннар сәламәтлеген әйләнә-тирә мохит сәламәтлеге һәм кеше

295
00:34:56,282 --> 00:35:04,793
сәламәтлеге белән бәйләп торучы «Бер сәламәтлек» принцибының
кертелүе бар, бу Дөнья сәламәтлек оешмасына

296
00:35:04,793 --> 00:35:13,090
үлчәп бетергесез өстәмә вәкаләтләр бирә һәм,
әлбәттә, бу зооноз теориясен ныгытуга хезмәт итә.

297
00:35:13,090 --> 00:35:19,072
Ягъни, пандемияләр чынлыкта беркайчан да кешеләр аркасында
барлыкка килми, ә бары тик хайваннарның нинди дә булса

298
00:35:19,072 --> 00:35:24,730
сәбәп белән кинәт куркыныч дәрәҗәдә авырып китүе һәм шуннан
соң бу авыруның кешеләргә таралуы нәтиҗәсендә барлыкка килә.

299
00:35:24,730 --> 00:35:32,226
Зоонозлы таралу, әлбәттә, инде кертелгән.

300
00:35:32,226 --> 00:35:42,926
Әйе, һәм хәзер без бөтен нәрсәне яңадан карасак, кешенең кадере
бозылмас, кеше хокуклары һәм ирек идеяләре күз алдына килә.

301
00:35:42,926 --> 00:35:52,710
Аннары бу килешүләргә карасак, беренче
чиратта дәүләт суверенитетына фактик янау көчәя.

302
00:35:52,710 --> 00:35:59,641
Мин «чынлыкта» сүзен ассызыклыйм, чөнки хәтта 2020
елда да бер ил дә Бөтендөнья сәламәтлек оешмасының

303
00:35:59,641 --> 00:36:03,993
тәкъдимнәрен гади генә тормышка ашырырга мәҗбүр ителмәгән.

304
00:36:03,993 --> 00:36:06,613
Ләкин алар моны эшләделәр.

305
00:36:06,613 --> 00:36:09,730
Алар моны эшләделәр, һәм бу мине тирән шаккатырды.

306
00:36:09,730 --> 00:36:18,192
Һәм Бруннер әфәнде безнең хокук системаларыбыздагы
кимчелекләрнең кайда икәнен бик оста итеп аңлатты.

307
00:36:18,192 --> 00:36:37,950
Минемчә, иң матур хокук системасы да яши алмый торган,
хаталы хокук системасын да каплап бирә алырлык рух җитми.

308
00:36:37,950 --> 00:36:46,933
Бездә, мәсәлән, Германиядә һәм, әлбәттә, башка җирләрдә дә,
Федератив конституцион суд нәтиҗәле эшләгән чаклар

309
00:36:46,933 --> 00:36:55,513
булды: ул шәхеснең иреген һәм кадерен чыганак һәм
ахыргы максат итеп алып, иң беренче урынга куйды.

310
00:36:55,513 --> 00:36:57,906
Һәм боларның барысы да югалды.

311
00:36:57,906 --> 00:37:04,625
Мин конституцион хокук дәреслегендә беренче тапкыр
укыганда һәр конституция үзе тудыра алмаган

312
00:37:04,625 --> 00:37:09,470
шартларга бәйле булуын укып ничек шаккатканымны хәтерлим.

313
00:37:09,470 --> 00:37:13,253
Һәм мин һәрвакыт уйлый идем: әгәр ул
кәгазьгә язылган булса, аңа буйсынырлар.

314
00:37:13,253 --> 00:37:18,420
Син хокук студенты буларак шундый наив.

315
00:37:18,420 --> 00:37:24,830
Миңа әле генә дәрес бирделәр, ләкин ул иң югары сыйфатлы иде.

316
00:37:24,830 --> 00:37:36,640
Бу когнитив сугыш, бу инфодемия сәясәте, бу Европа Берлегенең
санлы хезмәтләр турындагы законы, факт-тикшерүчеләрнең бу

317
00:37:36,640 --> 00:37:48,430
акылдан язган авыруы белән без мөстәкыйль фикер йөртүче
гражданнарны буйсынган колларга тулысынча яңадан тәрбиялибез.

318
00:37:48,430 --> 00:37:55,879
Бу барлык өлкәләргә кагыла, шул исәптән дәүләтчелеккә,
суд хакимиятенә, закон чыгару органнарына һәм башкаларга.

319
00:37:55,879 --> 00:38:06,990
Һәм кешенең кадере һәм ирегенә булган бу рух
булмаса, хәтта хокук системасы да эшләп булмый.

320
00:38:06,990 --> 00:38:14,156
Бруннер әфәнде моны бик матур әйтте, һәм, бәлки, шушы урында
Германия Төп законының беренче проектында

321
00:38:14,156 --> 00:38:21,290
башта болай дип язылганын әйтеп үтәргә кирәктер:
дәүләт халык өчен бар, халык дәүләт өчен түгел.

322
00:38:21,290 --> 00:38:30,380
Һәм боларның барысы да хәзер, ул моны башкача
бик матур итеп әйткәнчә, шул мизгелдә юкка чыкты.

323
00:38:30,380 --> 00:38:38,504
Шулай итеп, суверенитет Бөтендөнья сәламәтлек саклау оешмасы
тарафыннан зур куркыныч астында кала, һәм

324
00:38:38,504 --> 00:38:45,930
бездә, шул исәптән конституцион судлар да,
конституцион контроль тулысынча җимерелгән.

325
00:38:45,930 --> 00:38:53,729
Мин моны курку белән күрәм, бигрәк тә Германиядә, һәм
безнең илдә бара торган бу сәяси эзәрлекләүне дә – мин

326
00:38:53,729 --> 00:38:57,840
моны беркайчан да күз алдыма да китермәгән булыр идем.

327
00:38:57,840 --> 00:39:06,569
Һәм, әлбәттә, иреккә зур чикләүләр кертү,
гадәттән тыш хәлне ихтыярча игълан итү һәм, бәлки,

328
00:39:06,569 --> 00:39:11,812
ирекне чикләүче даими тәкъдимнәр кертү куркынычы арта.

329
00:39:11,812 --> 00:39:17,961
Һәм Дөнья сәламәтлек оешмасы дәрәҗәсендә
күзәтү органнары булмау фонында илләр үз күзәтү

330
00:39:17,961 --> 00:39:21,366
органнарын гади генә игътибарсыз калдыралар.

331
00:39:21,366 --> 00:39:28,011
Аннары бездә тагын бер мөһим мәсьәлә бар, аны безнең
хезмәттәшләребез Сильвия Бэрэндт һәм Амрей Мюллер берничә тапкыр

332
00:39:28,011 --> 00:39:32,612
билгеләп үттеләр: без сәламәтлек саклау
сәясәтенең акрынлап идеологик хәрбиләшүен

333
00:39:32,612 --> 00:39:35,420
күрәбез, ул гомуми глобаль картинага туры килә.

334
00:39:35,420 --> 00:39:43,876
Килешүләрдә бу турыда язылмаган булса да, глобаль сәламәтлек
куркынычсызлыгы доктринасы бар: патогеннарны хәрби дошман һәм

335
00:39:43,876 --> 00:39:52,263
куркынычсызлык рискы дип карыйлар, һәм шуннан соң автоматик
җавап чарасы эшкә җибәрелә, ягъни автоматик механизм кертелә,

336
00:39:52,263 --> 00:39:56,610
һәм, әлбәттә, аларга каршы көрәшү өчен вакцинация кулланыла.

337
00:39:56,610 --> 00:40:00,073
Беркем дә хәзер вакцинацияләр кешеләрнең
сәламәтлегенә зыян китерәме-юкмы дип сорамый.

338
00:40:00,073 --> 00:40:09,721
Һәм бездә, әлбәттә, бары тик бер генә урында булса да, кешелеккә
карата гомуми санлы күзәтүнең көчәюе күзәтелә, чөнки хәзер санлы

339
00:40:09,721 --> 00:40:15,785
вакцинация таныклыклары кертелде; бу бары тик
шуның белән генә чикләнми, әмма тоталитар

340
00:40:15,785 --> 00:40:19,870
контроль ягыннан караганда да бик мөһим мәсьәлә.

341
00:40:19,870 --> 00:40:27,102
Аннары, әлбәттә, бу медицина-фармацевтика комплексы
гамәлгә керткән ныгытылган сәламәтлек саклау чаралары һәм

342
00:40:27,102 --> 00:40:31,270
мин инде җентекләп тасвирлаган инфодемия концепциясе бар.

343
00:40:31,270 --> 00:40:36,586
Һәм чыннан да, бу килешүләрдә
идеологик яңадан корылыш әкренләп бара.

344
00:40:36,586 --> 00:40:42,908
Бу кешеләрне акрынлап, ләкин ышанычлы рәвештә
«мин – шәхес, минем ирегем – башлангыч һәм

345
00:40:42,908 --> 00:40:46,453
ахыргы нокта» дигән фикердән читләштерү турында.

346
00:40:46,453 --> 00:40:49,610
Юк, син берни дә түгел, җәмгыять – барысы да.

347
00:40:49,610 --> 00:40:52,480
Бу сезгә таныш яңгырыймы?

348
00:40:52,480 --> 00:40:55,646
Кешенең кадере хәзер инде мәсьәлә түгел.

349
00:40:55,646 --> 00:41:00,346
Без коллектив буйсынуга таба тенденцияне күрәбез.

350
00:41:00,346 --> 00:41:05,024
Бу, мәсәлән, шулай аталган бөтен
җәмгыятькә юнәлгән якын килүне үз эченә ала.

351
00:41:05,024 --> 00:41:13,130
Бу куркыныч пандемия килеп чыкканда, җәмгыятьтәге һәркем
бергә торып, бер үк юнәлештә эшләргә тиеш дигәнне аңлата.

352
00:41:13,130 --> 00:41:15,008
Логик яктан бу нәрсә ни дигән сүз?

353
00:41:15,008 --> 00:41:20,230
Логик яктан, диңгез ярына күченмәгән һәркем
читтә кала; без барыбыз да моны инде кичергәнбез.

354
00:41:20,230 --> 00:41:24,020
Син үз төп хокукларыңны өйрәнергә
тиешсең, югыйсә син читтә каласың.

355
00:41:24,020 --> 00:41:30,981
Хөкем сөрүче фикердән аермалы һәрнәрсә нинди дә
булса зур һөҗүмнәргә дучар ителә, ә аннары тигезлек

356
00:41:30,981 --> 00:41:34,500
һәм бердәмлек дип аталган псевдо-төп хокуклар бар.

357
00:41:34,500 --> 00:41:40,766
Һәм алар аннары чын кеше хокуклары белән бер дәрәҗәгә куела.

358
00:41:40,766 --> 00:41:45,040
Әйе, бу чыннан да сорауга җавап бирә.

359
00:41:45,040 --> 00:41:50,533
Мин сораганда, безне тоталитар сәламәтлек режимы янамы?

360
00:41:50,533 --> 00:41:59,315
Бездә хәзерге вакытта каралучы тоталитар сәламәтлек режимы
гына түгел, ә әле ул булмаган яки элек булмаган урыннарда да

361
00:41:59,315 --> 00:42:04,010
авторитаризмга һәм тоталитаризмга таба глобаль тенденция бар.

362
00:42:04,010 --> 00:42:06,130
Шунда булырга тиеш.

363
00:42:06,130 --> 00:42:13,881
Без канун өстенлегенә, төп хокукларга һәм инде әйтелгәнчә БМО
Кеше хокуклары пактының 7-нче маддәсендә

364
00:42:13,881 --> 00:42:21,070
гарантияләнгән медицина тәҗрибәләренә ихтыяри
ризалык бирү хокукына зур басым ясалуын күрәбез.

365
00:42:21,070 --> 00:42:27,370
Без әгъза дәүләтләрнең суверенитетына басым
ясыйбыз, һәм ахыр чиктә бу бик зур куркыныч тудыра.

366
00:42:27,370 --> 00:42:32,128
Димәк, чыннан да барысы да яки берни дә түгел.

367
00:42:32,128 --> 00:42:37,150
Шуңа күрә бездә 5-нче бүлек бар. Кыскасы, аннан соң нәрсә була?

368
00:42:37,150 --> 00:42:47,210
Бәхеткә күрә, бу дәүләтләр турында теләсә нинди фикер йөртергә
була, ләкин АКШның чыгуы бик зур әһәмиятле сигнал булды.

369
00:42:47,210 --> 00:42:49,350
Аргентина да шулай эшләде.

370
00:42:49,350 --> 00:42:56,160
Бу штатлар IGVның бернинди версиясен дә ярдәм итмәячәк.

371
00:42:56,160 --> 00:43:06,272
Бу IGV 2024-не дә Израиль һәм
Италия хупламаячак, бу бик мавыктыргыч.

372
00:43:06,272 --> 00:43:13,795
Австрия дә каршылык белдерде, ләкин бары тик шуңа
гына, һәм мин моны кавычкалар эчендә әйтәм, алар

373
00:43:13,795 --> 00:43:17,830
бик соң гына Парламент әле расламаганын аңладылар.

374
00:43:17,830 --> 00:43:22,000
Ләкин конституция буенча моны расларга
тиеш булыр иде; хәтта беренче IGVны да.

375
00:43:22,000 --> 00:43:28,666
Бу алар әле дә Парламентның ризалыгын алырга
теләячәкләр дигән сүз – ләкин бу ким дигәндә башлангыч.

376
00:43:28,666 --> 00:43:35,410
Пандемия килешүе турында әйткәндә, мин инде
тасвирлаганча, ул тормышка ашмас дип өметләнәбез.

377
00:43:35,410 --> 00:43:43,105
Һәм бер мөһим нәрсә бар – мин моны Австрия мисалында күрдем –
турыдан-туры демократик сайланмаган хөкүмәтләргә

378
00:43:43,105 --> 00:43:50,586
халыкара хокук буенча килешүләр турында сөйләшүләр
алып барырга һәм аларга кул куярга рөхсәт ителә.

379
00:43:50,586 --> 00:43:53,790
Гадәттә, әмма парламентлар үз ризалыгын бирергә тиеш.

380
00:43:53,790 --> 00:44:02,880
Без моны Австриядә дә соңгы минутта башлап җибәрә алдык,
чөнки ул ничектер игътибардан читтә калган иде, гаҗәеп рәвештә.

381
00:44:02,880 --> 00:44:08,191
Шуңа күрә бер яктан халыкара хокук кысаларында
вәкиллек мәсьәләсе, икенче яктан исә бу

382
00:44:08,191 --> 00:44:11,970
хөкүмәт карарларының демократик легитимлыгы мөһим.

383
00:44:11,970 --> 00:44:14,630
Гадәттә, парламентлар катнаша.

384
00:44:14,630 --> 00:44:21,633
Бу дөнья буйлап юристлардан да парламентка
чынлап та сүз әйтергә рөхсәт иткәннәрме-юкмы

385
00:44:21,633 --> 00:44:25,790
икәнен тагын бер кат тикшерергә сораулары дигән сүз.

386
00:44:25,790 --> 00:44:29,590
Әгәр юк икән, зинһар, моңа мөрәҗәгать итеп сорагыз.

387
00:44:29,590 --> 00:44:35,110
Югыйсә, бу IGVларны да әлеге илләрдә гади генә кертеп булмый.

388
00:44:35,110 --> 00:44:44,520
Германиядә алар бераз җентеклерәк эшлиләр һәм хәзер
федераль хөкүмәт аша ризалык турындагы законны кабул иттеләр.

389
00:44:44,520 --> 00:44:53,376
Ләкин Германия инде каршылык белдерү вакытын
уздырган иде, бу нигездә ратификациягә тиң.

390
00:44:53,376 --> 00:45:00,273
Хәзер күз алдына китерегез, Бундестаг һәм
Бундесрат бу ризалык турындагы законны кабул итмәсәләр.

391
00:45:00,273 --> 00:45:02,586
Шуннан соң хөкүмәт кыен хәлдә калачак.

392
00:45:02,586 --> 00:45:09,610
Бер яктан, ул халыкара хокук буенча бурычлы, ә икенче яктан, ул
Парламентның демократик рәвештә белдерелгән ихтыярын боза алмый.

393
00:45:09,610 --> 00:45:11,810
Куркыныч бар: алар ризалашырлар.

394
00:45:11,810 --> 00:45:16,170
Шулай да, анда булган вакыйгалар миңа бик мавыктыргыч тоела.

395
00:45:16,170 --> 00:45:23,821
Һәм кеше хокуклары өлкәсеннән килүебез сәбәпле, бездә
Австриядә барлыкка килгән һәр мөмкинлектән файдаланып, мондый

396
00:45:23,821 --> 00:45:28,366
мәсьәләләргә игътибар юнәлтү өчен барлык мөмкинлекләр дә бар.

397
00:45:28,366 --> 00:45:37,008
Шулай ук Германиядәге бу канун инде IGVга ризалык бирү физик
бөтенлеккә кагылышлы төп хокукны, шәхси ирекне,

398
00:45:37,008 --> 00:45:45,410
хат алышу серлелеген, почта һәм телекоммуникация
серлелеген, хәрәкәт иреге хокукын чикли дип билгели.

399
00:45:45,410 --> 00:45:52,164
Шулай итеп, алар моның автоматик рәвештә булачагын фаразлыйлар,
хәтта Германия хакимиятләренә чынлыкта

400
00:45:52,164 --> 00:45:58,490
Бөтендөнья сәламәтлек оешмасының хокукый
актларын гамәлгә кертү мәҗбүри булуга карамастан.

401
00:45:58,490 --> 00:46:04,000
Әйе. Һәм г-н Бруннер белән мин моны алдан тикшермәдек.

402
00:46:04,000 --> 00:46:12,030
Ләкин минем өчен без нәрсә эшли алабыз
дигәндә, һәрвакыт кешенең кадеренә кире кайту мөһим.

403
00:46:12,030 --> 00:46:22,435
Кешенең кадере төшенчәсе, Төп канун этикасы буларак та,
кеше Аллаһының сурәтендә яратылган дигән идеядән килеп чыга

404
00:46:22,435 --> 00:46:27,720
һәм шуңа күрә христиан рухлы дип матур итеп тасвирланган.

405
00:46:27,720 --> 00:46:31,450
Бу кешенең үзе үк кыйммәткә ия булуына китерә.

406
00:46:31,450 --> 00:46:41,376
Һәм Просвещение идеясеннән, ул кешенең
үзе куйган өлгермәүдән чыгуы турында ди.

407
00:46:41,376 --> 00:46:49,650
Бу рух булмаса, безнең хокук системасында берни дә
эшләми, һәм, бәлки, тормышыбызда да берни дә эшләми.

408
00:46:49,650 --> 00:46:54,410
Шуңа күрә чыннан да бар көчне дә куярга кирәк.

409
00:46:54,410 --> 00:47:03,478
Г-н Сасек моны бик матур әйтте: һәрвакыт ярдәм сорагыз, сәяси
эшчәнлек, демонстрацияләр, листовкалар, лекцияләр

410
00:47:03,478 --> 00:47:11,980
яки башка барлык чаралар аша җәмгыятьтәге башка
кешеләрне, безнең тирә-юньдәгеләрне мәгарифләндерегез.

411
00:47:11,980 --> 00:47:17,890
Ирекле матбугат аша корпоратив матбугатка якынлашып.

412
00:47:17,890 --> 00:47:22,830
Әгәр дә син тырышуны дәвам итсәң,
бер-ике кеше аңлаучы табылырга мөмкин.

413
00:47:22,830 --> 00:47:33,430
Һәм бар нәрсәдән дә бигрәк сәясәтчеләрне бетерү, чөнки
алар әле дә гади кешеләр, гади генә наив булырга мөмкин.

414
00:47:33,430 --> 00:47:37,593
Мин уйлыйм, гаепсез булмаганнар күп.

415
00:47:37,593 --> 00:47:41,830
Ләкин бәлки хәбәрдар булмаган арткы рәт депутатлары.

416
00:47:41,830 --> 00:47:47,930
Зинһар, зинһар, аңлатып, аларны үз
намусларына таянып карар кабул итәргә өндәгез.

417
00:47:47,930 --> 00:48:00,190
Һәм ахыр чиктә мөмкин кадәр ешрак судка барырга тырышыгыз
һәм монда төп кеше хокуклары бозылуын күрсәтеп торыгыз.

418
00:48:00,190 --> 00:48:12,490
Һәм һәрбер гамәл, хәтта һәрбер уй да әһәмиятле,
дип мин ышанам, һәм без мондый дөньяны теләмибез.

419
00:48:12,490 --> 00:48:17,590
Без кешенең кадерен һәм иреген саклаган
яхшырак дөнья күренешенә таба хәрәкәт итәбез.

420
00:48:17,590 --> 00:48:21,790
Моны истә тотып, бик зур рәхмәт.

421
00:48:32,512 --> 00:48:41,260
Зур рәхмәт, Биате Файль. Укым тагын бер кат
үткенләнде. Бу әле тәмамланмады. Коронадан соңгы бу сулыш

422
00:48:41,260 --> 00:48:46,944
алу тәмамланды. Бу дөрес түгел. Син моны ишеттең.

423
00:48:46,944 --> 00:48:51,827
Мин син әйткән һәр сүзне генә кабатлый алдым.
Белем алуга бөтен көчеңне бир. Без әле мөмкин

424
00:48:51,827 --> 00:48:54,790
булганча, мөмкинлек бар чакта күбрәк белем алыйк.

425
00:48:54,790 --> 00:48:58,686
Аннары ни булачагын күрербез. Безнең белән
булганыгыз өчен рәхмәт. Бергә. Безне

426
00:48:58,686 --> 00:49:01,410
тоташтырып торыгыз. Үзегезне дә тоташтырып торыгыз.

427
00:49:01,410 --> 00:49:06,850
Күп кенә адвокатлар, судьялар һәм төрле
кешеләр килеп, бу фронтны ныгытсыннар.

428
00:49:06,850 --> 00:49:11,006
Сезнең осталыгыгыз өчен рәхмәт. Безгә ул кирәк. Рәхмәт.