Keyingi taqdimotda tajribali yurist Dr Maykl Brunner tomonidan ko'tarilgan bezovta qiluvchi mavzuni
yanada amaliy tafsilotlar bilan o'rganib, asoslaydi.
U asosan JSSTning huquqiy hiylalaridan hamda uning pandemiya shartnomalari va Xalqaro Sog'liqni Saqlash Qoidalari (IHR)
tomonidan bizga solinayotgan tahdidlar bilan shug'ullanadi.
Savol shuki: biz totalitar sog'liqni saqlash rejimi tahdidi bilan yuzma-yuzmizmi?
21-chi AZKga bizni boyitadigan mutaxassislik nuqtai nazarlari bilan bu boshqa yulduzni taklif
qilishdan oldin, uning rezyumesiga nazar solaylik.
Dr Beate Sibylle Pfeil, 1967 yilda tug'ilgan, nemis yuristi va mustaqil tadqiqotchi bo'lib, Yevropadagi
milliy ozchiliklarga oid masalalar bo'yicha ixtisoslashgan.
Bu ayniqsa konstitutsiyaviy, xalqaro va Yevropa huquqiga tegishli.
U o'z sohasida ko'plab ma'ruzalar va asosiy nashrlar, jumladan etnik guruhlarga oid ko'p jildli
qo'llanmaning mualliflaridan biri sifatida o'z nomini qozongan.
U 2008 yildan 2016 yilgacha bosh muharrir bo'lib ishladi.
2019 yildan beri u Yevropa Milliy Ozchilik Masalalari Jurnali (EJM)ning ham muharriri hisoblanadi.
U Heidelberg universitetida huquqshunoslik bo'yicha tahsil oldi va Frayburgda ikkinchi davlat imtihonidan muvaffaqiyatli o'tdi.
2002 yilda u Innsbruk universitetini huquqshunoslik bo'yicha faxriy diplom bilan tamomladi.
U 20 yil davomida Janubiy Tirol Milliy Guruhlar Instituti­da ishladi va tadqiqotlar olib bordi.
Shulardan 17 yilini ilmiy direktor o'rinbosari sifatida o'tkazgan.
2017 yildan 2023 yilgacha u Yevropa Kengashi tomonidan tuzilgan Xalqaro mintaqaviy yoki ozchilik tillarini himoya qilish bo'yicha
Yevropa xartiyasi ekspertlar qo'mitasining nemis a'zosi bo'lgan.
2017 yildan 2022 yilgacha u Flensburgdagi Millatlararo ozchilik masalalari bo'yicha Yevropa
markazining vitse-prezidenti bo'lib ishladi.
Uning hozirgi ishi koronavirusga qarshi chora-tadbirlar, jumladan JSST rejalari yuridik
nuqtai nazardan ko'rib chiqishga qaratilgan.
U Tanqidiy sudya va prokurorlar tarmog'i, Sog'liq, erkinlik va demokratiya uchun shifokorlar va olimlar, Mustaqil yuristlar,
Ma'rifat uchun yuristlar, Jahon Sog'liqni Saqlash Alyansi Harakat Alyansi va Gippokrat
qasami tibbiyot mutaxassislari uyushmasi a'zosi.
Dr Beate Pfeil bugun JSST, pandemiya shartnomasi va xalqaro sog'liqni saqlash qoidalari haqida gapiradi.
Biz totalitar sog'liqni saqlash rejimi tahdidiga duch kelayapmizmi?
Xush kelibsiz, doktor Beate Pfeil. Biz bilan tajribangizni bo'lishganingiz uchun rahmat.
Juda katta rahmat. Tegishli o'q bo'l. Rahmat.
Men bugun juda xavfli bo'laman, lekin JSSTga qaraganda xavfli emasman.
Va men boshlashdan oldin hamkasbim janob Brunnerga ajoyib mavzusi uchun chin dildan minnatdorchilik
bildirmoqchiman, ayniqsa aynan shu buzilmas inson qadr-qimmati meni huquqshunoslikni o'rganishga undagani uchun.
Germaniyaning Asosiy qonunidagi bu birinchi jumla huquqshunoslik bo'yicha o'qishim
davomida har doim menga ilhom bag'ishlab kelgan.
Bugun JSST haqida gapirganda, menimcha, hammamiz advokat bo'lishimiz shart emas. Agar masalaga inson
qadr-qimmati nuqtai nazaridan qarab, JSSTni shu nuqtai nazardan baholasa, ba'zi javoblar o'z-o'zidan kelib chiqadi.
Quyida men asosan Jahon sog'liqni saqlash tashkilotining ikkita muhim shartnomasiga – Xalqaro sog'liqni saqlash
qoidalari va Pandemiya shartnomasiga e'tibor qaratmoqchiman.
Ammo avvalo, JSSTda allaqachon qaysi qoidalar amal qilayotganini ko'rib chiqaylik.
Chunki 2020 yildan beri shunday deyiladigan Korona yillarida boshdan kechirganlarimiz, va buni qancha ta'kidlasak kam,
allaqachon mavjud bo'lgan, deyman-ki, JSST rejimi bilan bog'liq.
Shunday qilib, birinchi nuqta – JSST yangilanishi.
Keyin, 2024-yil 1-iyun kuni shubhali sharoitlarda qabul qilingan Xalqaro sog'liqni saqlash qoidalariga kiritilgan o'zgartirishlar
haqiqatan ham kuchga kirsa, xalqaro huquq va ehtimol mahalliy huquq doirasida ham qanday
oqibatlarga duch kelishimiz mumkinligi masalasi tug'iladi.
Keyin, uchinchi nuqtada, men pandemiya shartnomasiga to'xtalmoqchiman, u shu yilgina
kiritilgan, ammo hali to'liq qabul qilinmagan.
Men bu haqda keyin qisqacha izoh bermoqchiman.
Va keyin, 4-bandda, men hozircha xulosamni chiqaraman.
5-band nuqtai nazarlarni o'rganishga bag'ishlangan: JSST va uning rejalarida keyingi bosqichda nima bo'lishi mumkin?
Va eng muhimi, menimcha, hammamizni qiziqtiradigan savol: biz nima qila olamiz? Biz, yakka shaxs fuqarolar.
Ha, 1-band. JSST va uning mavjud tizimli kamchiliklari bo'yicha hozircha shuni aytaman.
Bu mutlaq tizim xatosidir.
JSST 1948 yilda davlatlar uyushmasi sifatida tashkil etilgan.
Va sekin-asta, ammo ishonchli tarzda, 1980-yillarning o'rtalaridan boshlab muammo paydo bo'ldi, bu
qisman AQShning o'sha davrda a'zolik hissalari to'lovlarini muzlatib qo'ygani bilan bog'liq edi.
Bunday tashkilotlarning a'zo davlatlaridan muntazam hissa toʻlovlari orqali moliyalashtirilishi odatiy
hisoblanadi, bu hissa toʻlovlari aniq maqsadlarga ajratilmagan.
1980-yillarning o'rtalarida AQShning tashabbusi bilan a'zo davlatlar ham o'z a'zolik hissa to'lovlarini muzlatib qo'ydi.
Va shunda boshlandi... Keyin yashirincha, jimjit va sukut saqlagan holda falokat o'z yo'lini boshladi.
Bugun JSST byudjetining taxminan 85 foizi ixtiyoriy ehsonlarga bog'liq bo'lib,
ularning aksariyati ma'lum maqsadlarga ajratilgan.
Ushbu donorlar, hozirda JSST donorlari bo'lib, nafaqat a'zolik badallarini to'laydigan, balki JSSTga
alohida ehsonlar ham qiladigan davlatlarni o'z ichiga oladi.
Afsuski, men aytardimki, Germaniya bu borada juda namuna bo'ladi.
Demak, soliq pulimiz JSSTga katta miqdorda ketadi.
Va endi AQSh chiqib ketgani bois, Germaniya ehtimol birinchi raqamli donor hisoblanadi.
Keyin donorlar qatorida xalqaro hukumat tashkilotlari ham bor, va keyin nozik nuqta keladi: juda ko'p shaxsiy shaxslar.
Endi, uchinchi o'q ostida ta'riflaganimdek, Italiyadan emas, yo'q, Avstraliyadan ajoyib yangi tadqiqot bor.
Ular JSSTga ajratilgan maqsadli xayriya mablag'larini o'rganishdi – garchi ularning ichida atigi sakkizta farmatsevtika kompaniyasi
bo'lsa-da – lekin davlat bo'lmagan va JSSTga maqsadli xayriya qiladigan boshqa barcha muassasa va tashkilotlar, bu
tadqiqot ajoyib tarzda ko'rsatganidek, deyarli 100 foiz farmatsevtika sohasiga aloqador manfaatlarga ega.
Uni farmaga mos deb atashadi.
Va eng yuqori ikki o'rinni Gates jamg'armasi va Gavi vaksina alyansi egallaydi.
Bu nuqtada men yana bir dastlabki izoh qilmoqchiman: JSSTning asoschilari JSST Ustavi 37-moddasida Bosh direktor va xodimlar
o'z vazifalarini bajarishda hech qanday hukumat yoki hokimiyatdan ko'rsatma so'ramasliklari va qabul qilmasliklari
kerak, deb yozishganda ma'lum narsani nazarda tutishgan.
Va hukumatlarga yoki davlat organlariga nisbatan qo'llaniladigan qoidalar farmatsevtika sanoati yoki farmatsevtika
sanoati bilan bog'liq tashkilotlarning majburiy qoidalariga nisbatan yanada ko'proq amal qiladi.
Bu shuni anglatadiki, JSST o'z konstitutsiyasini ushbu maqsadga yo'naltirilgan xayriya mablag'lari
bilan buzmoqda va qo'shimcha ko'rsatmalar ham mavjud.
Keyin bu JSST xayriyalari ortida yana bir muammo bor, uni yetarlicha ta'kidlab bo'lmaydi:
Agar, masalan, Germaniya Bundestagi "ha, biz a'zo davlatlarning hissa qo'shimchalarini yana oshirishimiz kerak",
desa, unda biz farmatsevtika sanoatiga bo'lgan qaramlik muammosini osongina hal qilgan bo'lardik.
Yo'q, Biz ancha oldin davlatlar va xususiy shaxslar o'rtasidagi munosabatlarni orqa fonda sirli va jimjit ravishda mustahkamlab,
institutsionalashtirganmiz, bu xiyonatkorona, deyishim mumkin bo'lgan davlat-xususiy sheriklik tuzilmasi orqali, endi hech kim
uni savol ostiga olmaydi; masalan, GAVI yoki CEPIda JSST hukumatlar, mashhur Gates jamg'armasi va, e'tibor
bering, vaksina ishlab chiqaruvchilar bilan bog'langan.
UNICEF, Jahon banki va boshqa nodavlat notijorat tashkilotlar ham GAVIda ishtirok etadi.
Yevropa Komissiyasi va boshqa tadqiqot muassasalari CEPI bilan hamkorlik qilmoqda, uning dasturi barcha qoidalarga qarshi
vaksinalarni 100 kun ichida ishlab chiqishni nazarda tutadi.
Huquqiy nuqtai nazardan, bu mutlaqo qabul qilib bo'lmaydi, chunki davlatlar – va bu yerda biz asosiy g'oyaga qaytamiz: davlatlar
xalq xizmatida bo'lish uchun mavjud – shuningdek, inson qadr-qimmati va inson erkinligini o'z ichiga
olgan xususiy shaxslar va hatto qonuniy ravishda foyda ko'zlagan xususiy kompaniyalar ham mavjud.
Ammo ikkisi o'zaro bog'lanib, davlat muassasalari foyda motiviga asoslangan xususiy xayriyalarga
bog'lanib qolsa, biz allaqachon falokatga duch kelmoqdamiz.
Va bu butun masala, u allaqachon JSST bilan bog'langan va, masalan, Germaniya parlamentining birorta ham a'zosi hozirgacha
bunga e'tibor qaratmagan – biz ularga buni ko'rsatishimiz kerak – JSSTda shaffoflikning ochiq-oydin yo'qligidir.
Bizda nafaqat xususiy va davlat sektorlarini bog'lovchi davlat-xususiy sherikliklar mavjud, balki ajoyib
hamkasblarimiz ko'rsatganidek, GAVI, Gates jamg'armasi va JSST o'rtasida xodimlarning uzluksiz aylanishi ham mavjud.
Aytish joizki, Gates jamg'armasi to'g'ridan-to'g'ri va o'z homiylik qiladigan boshqa tashkilotlar orqali
bilvosita Jahon sog'liqni saqlash tashkilotining byudjetining taxminan 20 foiziga hissa qo'shadi.
Va janob Geyts, bir tomondan o'zini xayrli inson sifatida ko'rsatsa, boshqa tomondan esa bu taxmin qilingan
ehsonlardan kelib chiqadigan barcha foydalardan foyda ko'radi.
Endi bizda manfaatlar to'qnashuvi ommaviy ravishda yuzaga keldi. Tibbiyot sohasidagi xalqaro tashkilot (WHO) mutaxassisi deb
ataladigan kishi farmatsevtika sanoatida ishlaganidan so'ng to'satdan WHOga qaytib kelishi yoki GAVIda ishlashga qaytishi
holatida biz manfaatlar to'qnashuvi eng yuqori darajaga yetishini ko'ramiz. Va masala shundaki, bu
to'qnashuvlar oshkor qilinmaydi, va to'satdan ma'lumotlarni himoya qilish masalasi oldinga chiqadi.
Keyingi nuqta: JSST donorlari bilan tuzilgan shartnomalar, ulardan donorlar o'z ehsonlari bilan qaysi maqsadlarni
bog'lashlarini ko'rish mumkin bo'ladi, deyish mumkin, "Iltimos, bizning ModRNA vaksinasimizni ishlating, u juda zo'r, kamida
foyda nuqtai nazaridan; aks holda biz sizga hech narsa hadya qilmaymiz, shuning uchun iltimos, uni tavsiya
qiling," va, qanday tasodif, bu shartnomalar ham oshkor qilinmaydi, keng jamoatchilikka taqdim etilmaydi.
Va eng oliy shon-shuhrat esa 2022 yilda JSST tomonidan joriy etilgan Favqulodda foydalanish
ro'yxatiga kiritish tartibi deb ataladigan protseduradir.
Farmatsevtika kompaniyalari allaqachon o'z dori-darmonlari va vaksinalarini baholash uchun murojaat qilishlari mumkin: avvalo,
taxminan xavfli pandemiya virusi yana qaysi biri ekanligi aniq bo'lmasdan oldin, bir turdagi sinov bosqichida, ya'ni birinchi
navbatda o'rinbosarlar bilan abstrakt shaklda, keyin ikkinchi bosqichda, shunday deyiladigan pandemiya yuz berganda, tegishli
maxsus patogenlar bilan. Ushbu dorilar va vaksinalar avvalo dastlabki qo'mita tomonidan,
so'ngra keyingi qo'mita tomonidan baholanadi.
Ammo endi eng yirik skandal yuzaga keladi: JSST o'z huquqini saqlab qoladi – bu ekspert hisobotlari natijalari bilan nima
qilishni yoki nima qilmaslikni yolg'iz o'zi hal qilish hamda ularni e'lon qilish yoki
qilmaslik to'g'risida qaror qabul qilish huquqini.
JSST ekspert hisobotlari natijalarini to'liq nazorat qilishni saqlab qoladi.
Bu ham mislsiz mojaro bo'lib, shunda biz nega hozir juda ko'p odamlar, shu jumladan koronavirus vaksinasidan, ya'ni shunday deb
ataladigan vaksina tufayli jabrlanayotganini va ba'zi hollarda buning sababi aynan shu ekanini
hanuz bilmasliklarini hayronlik bilan kuzatamiz.
Shunday qilib, hozir bizda shu fon sharoitida allaqachon ommaviy tizimli nosozliklardan aziyat chekayotgan JSST mavjud, va endi
JSST ichida bitta shaxsning haddan tashqari vakolatlarga ega bo'lishi bilan bog'liq haqiqatan ham katta muammo yuzaga keladi.
Va bu, biz bilganimizdek, Bosh direktor. Janob Tedros ham urush jinoyatlari va hokazo sababli inson
huquqlari tashkilotlarining diqqat markazida qolmoqda.
Bu Tedros, umuman hech qanday demokratik legallikka ega emas, allaqachon xalqaro ahamiyatga ega deb ataladigan
sog'liqni saqlash favqulodda holatlarini e'lon qilishi mumkin.
Va shu asosda u shunday deyiladigan tavsiyalar berishi mumkin, va biz 2020 yilda janob Tedrosning
haddan tashqari vakolatli harakatlari natijasini ko'rdik.
Barchamizga ma'lumki, bu emlash va test topshirish talablari, tibbiy ko'riklar, davolash, aloqalarni
aniqlash, izolyatsiya, karantin, sayohat va savdo cheklovlari va hokazolarni o'z ichiga oladi.
Endi faktlarni tekshiruvchi shunday deya oladi: ha, lekin Tedros Xalqaro sog'liqni saqlash qoidalarida
ko'rsatilgan ma'lum faktik mezonlarni hisobga olishi kerak.
Ha, va keyin advokat xursand bo'lib, "Ha, bizda kasalliklarning ulkan ro'yxati bor, va agar ular paydo
bo'lib, butun dunyo bo'ylab tezda tarqalsa, u favqulodda holat e'lon qilishi mumkin", deydi.
Inglizcha, oqilona qisqartirilib PHEIC – Xalqaro ahamiyatga ega jamoat salomatligi favqulodda holati – qanday ironiya.
Va u tavsiyalar berganida, masalan, umumiy yoki muassasa xususiyatlariga oid emlash talablari bo'yicha, u
proporsionallikni tekshirishi, bu haqiqatan ham butun dunyo bo'ylab yuqumli kasalliklarni nazorat qilishga yordam
beradimi, yon ta'sirlari qanday va hokazolarni ham ko'rib chiqishi, ya'ni hamma narsani amalga oshirishi kerak.
Ha, bu qog'ozda yozilgan, lekin – va bu ham keng tarqalgan emas, hanuzgacha keng tarqalgan emas – ilmiy
dalillar va mutanosiblik bu yerda juda muhim, va ular yozilgan qog'oz ham o'z og'irligiga arzimaydi.
Chunki Tedrosda unga maslahat beradigan favqulodda qo'mita mavjud bo'lsa-da, u faqat maslahat beradi va umuman mustaqil
emas. Qo'mita a'zolari Tedrosning o'zi tomonidan tayinlanadi va zarur bo'lsa, ularni lavozimidan ozod qilish mumkin.
Hozirgi kunda izlayotgan, shunday deyiladigan konstitutsiyaviy davlatdan farqli o'laroq, mustaqil nazorat organi mavjud emas.
Bularning barchasi nima degani?
Bizda manfaat to'qnashuvlari juda ko'p.
Biz janob Tedros tomonidan ixtiyoriylik, suiiste'mol va hokimiyatni suiiste'mol qilish bo'yicha ulkan xavfga duch
kelyapmiz; fon ortida turli odamlar unga dalillar va mutanosiblikdan ancha oshib
ketadigan masalalar bo'yicha pichirlashlari mumkin.
Shu sababli bu yerda kim tomonidan bo'lmasin, "tashqi nazorat xavfi" so'zi ham tilga olingan.
Va bu zanjirning oxirida turgan narsa barchasidan ham yomoni: uzoq vaqtdan beri haqiqatga aylangan, hayot
huquqi, jismoniy yaxlitlik va, albatta, inson salomatligi kabi asosiy huquqlarning ommaviy buzilishi xavfi.
Bu, va bu so'zni qancha ko'p aytsak kam, bugungi kunda JSST shunday.
Kelajakda nima kutishimiz mumkin, agar bu xalqaro sog'liqni saqlash qoidalari hozirda qabul qilinishga nisbatan yaqin bo'lsa
– men aytganimdek, o'tgan yili, va hozir deyarli barcha mamlakatlarda qarshi
chiqish muddati tugadi; bu 19 iyul kuni bo'ldi.
Davlatlarga 2024 yildan boshlab ushbu xalqaro sog'liqni saqlash qoidalarining kuchga kirishi
bo'yicha JSSTga e'tiroz bildirish imkoniyati berildi.
Keyin eski JSST avvalgi versiyasini qo'llagan bo'lardi.
Afsuski, juda kam davlatlar 19 iyul muddatidan foydalandi. Bu haqda keyinroq batafsil.
Boshqalar esa, agar ular buni allaqachon bajarmagan bo'lsalar, xalqaro huquqqa muvofiq ushbu IGVni amalga
oshirishga majbur bo'ladilar va u 19 sentyabrda xalqaro huquq doirasida kuchga kiradi.
U nima deydi?
Biz hozirgi IHRda PHEICni kuchaytirilgan shakl sifatida allaqachon belgilab qo'ydik – endi pandemiya favqulodda holati
qo'shilmoqda – va biz, yuristlar sifatida, buni darhol ko'ramiz – qo'shimcha kuchaytiruvchi omillar mavjud –
bu yanada xavfli bo'lishi kerak, virus ko'plab mamlakatlarda yanada tezroq tarqalmoqda.
Bu sog'liqni saqlash tizimining quvvatidan oshib ketish haqida.
Muammo shundaki, bu virus, uni shunchalik dahshatli tusda ko'rsatishayotgani bois, ijtimoiy va
iqtisodiy buzilishlarga olib kelishi mumkin, va undan keyin yuqori xavf kifoya qiladi, deyiladi.
Demak, bu ham mislsiz mojaro; Germaniyaning Federal Konstitutsiyaviy Sudi kabi faoliyat
yuritayotgan konstitutsiyaviy sud aslida bunday ishni boshidan yakunigacha butunlay inkor etishi kerak.
Keyin 2-band: yangi IGV aslida aniq nima deydi?
Farmatsevtika lobbisi ehtimol uzoq vaqtdan beri xohlagan va umid qilgan narsa: yangi e'tibor, chiroyli newspeak, tegishli
sog'liqni saqlash mahsulotlari, jumladan, albatta, dorilar, shunday deyiladigan vaksinalar va, menimcha, juda
xavotirli bo'lgan hujayra va gen asosidagi terapiyalar.
Hozirda hamkasbimiz Brodydan eshitganlarimizga ko'ra.
Va bu barcha chora-tadbirlar endi favqulodda tavsiyalar mavzusi bo'lishi mumkin. Ammo favqulodda vaziyatlardan
tashqarida ham Bosh direktor TETROS tavsiyalar berishi mumkin.
Bular shunday deb ataladigan doimiy tavsiyalardir.
Endi bunday mahsulotlarni tadqiqot va rivojlantirish faol ravishda olib borilishi lozim, va JSST
bayonotlaridan aniqki, ayniqsa emlashlarga kelganda, bu mod-RNA asosidagi mahsulotlar bo'lishi kerak.
Tadqiqot va rivojlanishni keng ko'lamda rag'batlantirish va yangi qo'shimcha ishlab chiqarish quvvatlarini butun dunyo bo'ylab
qurish zarur, chunki, Jenevada ham eshitganimizdek, COVID-19 muammosi shundaki, rivojlanayotgan mamlakatlar bu barcha
ne'matlarga yetarli darajada ega bo'lmagan. Mana shu yerda adolat, ya'ni teng taqsimlash tamoyili rol o'ynaydi.
Va birlik, birlik bayrog'i ostida, boy mamlakatlar cho'ntagini bo'shatib, kambag'al mamlakatlar
yanada ko'proq ishlab chiqarishi kerakligini anglatadi.
Va avval aytganimdek, allaqachon favqulodda foydalanish ro'yxati mavjud, bu esa Jahon sog'liqni saqlash tashkiloti
(JSST) dunyo bo'ylab tartibga soluvchi organlarga katta ta'sir o'tkazishga urinayotganini anglatadi.
Va mutaxassislar menga shuni tushuntirishdi: shu nom bilan ataladigan ModRNA vaksinasini ishlab
chiqarish muqarrar ravishda funksiyani oshirishga qaratilgan tadqiqot shaklini o'z ichiga oladi.
Bu shuni anglatadiki, pandemiya patogenlari, hozirda ularning juda foydali bo'lishi sababli butun dunyo bo'ylab faol
qidirilayotgan, laboratoriyada sun'iy ravishda o'zgartiriladi, ya'ni mutatsiya maxsus ushbu mutatsiyaga
qarshi vaksina ishlab chiqish maqsadida sun'iy yaratiladi.
Mutaxassislar buning qanchalik xavfli ekanligi borasida fikrlariga kelisha olmayapti.
Avval Dr Vodyargni eshitaman, keyin Prof. Viesendangerni eshitaman.
Men bu sohada mutaxassis emasman, shuning uchun baho bera olmayman.
Men faqat shuni ko'rishim mumkinki, bu yerda o'tkazilayotgan bosim aniq manfaatlar borligini ko'rsatadi.
Yangi pandemiyani ko'rishni istaydigan doiralar bor.
Bularning barchasidan shuncha narsani anglay olaman.
Bu shuni anglatadiki, biz tibbiyotga bo'lgan bu bir tomonlama, faqat farmatsevtik yo'nalishdagi
qarashning yanada mustahkamlanayotganini ko'ryapmiz.
Bizda xavfsizlik xatarlarining ortishi kuzatilmoqda.
Prof. Kemmerer to'g'ri aytadiki, bu mod-RNA in'ektsiyasi aslida pandemiyalarning inson tanasida
ildiz otishi uchun yanada qulay sharoit yaratadi.
Immunitet tizimini bostirish orqali bu inyeksiyalar pandemiyalarni yanada tezlashtiradi.
Joriy bilimlarga asoslanib, shuni aniq aytish mumkin.
Hayot va sog'liq yanada xavf ostida.
Endi uchinchi nihoyatda xavfli nuqta keladi.
Bu IGV endi biz uzoq vaqtdan beri Yevropa Ittifoqidan eshitib kelayotgan narsalarni va o'z
mamlakatlarimizda ham eshitayotgan narsalarni o'z ichiga oladi.
Biz bu yerda senzuraga qarshi konferensiyadamiz.
Va eng xavfli ideologik vositalardan biri – bu yovuz g'oya: qayerdadir bir hokimiyat noto'g'ri ma'lumot va dezinformatsiyaga
qarshi kurashish huquqiga ega, deb da'vo qiladi.
Va bu haqiqat ustidan monopoliya, men har doim hayron bo'lamanki, hech bir konstitutsiyaviy sudya va deyarli hech
bir konstitutsiya huquqi mutaxassisi bunga e'tibor qaratmaydi, asosiy huquqlarga tubdan zid.
Ifoda erkinligi va akademik erkinlik bo'yicha asosiy huquq erkin munozarada fikrlarning erkin almashinuvi g'oyasiga asoslanadi.
Va bir marta bu cheklanganidan keyin, bu erkinliklar aslida allaqachon bostirilgan bo'ladi.
Endi bu rasmiy manbalardan hech qanday norozilik bildirmasdan aytilmoqda.
Ushbu yangi IGVda noto'g'ri ma'lumot va dezinformatsiyaga qarshi kurash
Bunga qo'shimcha ravishda xavfni kommunikatsiya qilish ham qo'shiladi.
Demak, u yerda qanday ishlashini va bu xavf qanday ko'rinishini biladigan yana bir kishi o'tiribdi.
Va u endi aholiga nima yetkazilishini, nima xavf deb hisoblanishini belgilaydi.
Va boshqa hamma narsa yashiringan.
Buning ortida juda xavfli bir tushuncha yotadi. U infodemiyalarga qarshi kurash deb ataladi.
Mana yana propagandaviy til: infodemic, pandemiya kabi deyarli xavfli.
Va nazariy jihatdan, hatto ortiqcha ma'lumot ham bekor qilinishi mumkin.
Qaysi biri haddan tashqari ekanini kim hal qiladi?
Shunday qilib, biz insonlar iste'mol qiladigan va qilmaydigan ma'lumotlarni endi ajrata olmaymiz.
Demak, JSSTda xulq-atvorni nazorat qilish bo'yicha uzoq vaqtdan beri nimadir sodir bo'lib kelmoqda, lekin faqat u yerda emas.
Insonlar endi hukumat idoralarining ishontiruvchi kuchi va yaxshi ishlari orqali – bu ajoyib bo'lardi – ma'lum talablarga
rioya qilishga ishontirilmaydi, balki ularning xatti-harakatlari psixologik manipulyatsiya yordamida boshqariladi.
Shunda bizga ilmiy dalillarga ehtiyoj qolmaydi, bu esa hokimiyatni qo'llashni yoki foyda olishni istaganlar uchun qulay bo'ladi.
Buni JSSTning butun raqamli yirik texnologiya sanoati bilan kelishuvlar imzolagani mustahkamlaydi.
Va shubha paydo bo'lganda, ularga nima rost, nima yolg'on ekanini ham belgilab berishi mumkin.
Hayron qolasan, hayron qolasan, ular ham ochiqchasiga emas.
Demak, aslida bu erkinlikka, fikrga, axborotga va shuningdek, qarshi fikrlarni ifoda etuvchi mustaqil matbuotga, erkin
ommaviy axborot vositalariga qarshi qattiq chora-tadbirlar.
Va, albatta, bu esa juda halokatli – akademik erkinlik.
So'nggi muhim nuqta: IGVda yana nimalar bor?
Ular hozir mamlakatlarga Milliy IHR organini tashkil etishni buyurmoqda, bu organ, albatta, IHR majburiyatlarini amalga
oshirish bo'yicha yagona mas'ul bo'ladi, shuningdek, ma'muriy darajada – masalan, Germaniyada federal shtat yoki mahalliy
darajada – sog'liqni saqlash organlari hammasi JSST majburiyatlariga moslashishga yo'naltirilishi yoki, deyishim
mumkinki, JSST majburiyatlariga rioya qilishga qiziqishi lozim.
Shubha paydo bo'lganda, ularning ma'qul yoki ma'qul emasligi va, eng muhimi, konstitutsiya hamda inson
huquqlariga mos kelishi-kelmasligi tekshirilmaydi.
Shuning uchun bu kelishuvni amalga oshirish bo'yicha shartnoma tuzgan davlatlarga bo'lgan bosimni oshiradi.
Bu IGV 2024 bo'ladi, va aynan shuni kutishimiz mumkin.
Pandemiya shartnomasi hali ham ancha uzoqda va omad kulib boqsa, u amalga oshmasligi mumkin.
Bu ham ushbu pandemiya favqulodda holatlari bilan bog'liq.
Biroq, pandemiya shartnomasining o'zi favqulodda holat e'lon qilish vakolatini bermaydi.
Afsuski, buning uchun bizda allaqachon IGV mavjud.
Ammo, masalan, unda shartnoma pandemiyalar davomida va pandemiyalar orasida ham amal qilishi qayd etilgan.
Demak, bu yerda pandemiya haqidagi hikoya targ'ib qilinmoqda.
Biz pandemiyalar asrida yashaymiz.
Yagona izoh zoonozis bo'lib, oxir-oqibat fonida inson faoliyati ham ishtirok etadi. Kalit
so'z: funktsiyani oshirish bo'yicha tadqiqotlar.
Bu juda tezda yashirin bo'ladi.
Keyin bu yerda biz ushbu tegishli sog'liqni saqlash mahsulotlarini targ'ib qilishni
yanada aniqlashtirish va mustahkamlashni ko'ramiz.
IGVga oid bu yerda allaqachon aytib o'tgan barcha narsalarim.
Bundan tashqari, texnologiya o'tkazish boylar va kambag'allar o'rtasida amalga oshirilishi kerak.
Keyin mashhur Patogenlarga Kirish va Foyda Taqsimlash Tizimi mavjud.
Muammo shundaki, dunyo bo'ylab davlatlar tabiiy ravishda genetik materialga kirish huquqi uchun kurashyapti.
Ammo shu asosda dori-darmonlar va vaksinalar ishlab chiqilishi mumkin, bu esa juda foydali model hisoblanadi.
Va kambag'allar, albatta, boylarning foydasidan ulush olishni xohlashadi.
Bu biz uchun omadli bo'lishi mumkin, chunki moliyaviy masalalar bo'yicha ichki tortishuvlar bor.
Va shu sababli ham bu pandemiya bo'yicha kelishuv hali yakunlanmagan.
Shu sababli, bu yil qabul qilinganda, 12-moddaning 2-bandida kelishuv faqat tomonlar shu "papal tizim" deb ataladigan
tizimga ilova bo'yicha kelishib olgachgina imzolash uchun ochilishi mumkinligi deyarli e'tibordan chetda qoldi.
Bu shuni anglatadiki, bizda ichki mojaro – ikki kishi tortishganda, uchinchi quvonadi – ehtimol pul bo'yicha
mojaro, bu yerda juda muhim rol o'ynashi va bizni ushbu pandemiya kelishuvidan qutqarishi mumkinligiga umid nuri bor.
Va bu ajoyib bo'lardi.
Albatta, bu favqulodda ruxsat berish tizimlarini mustahkamlash masalasi bo'lib qolmoqda.
Oldin ushbu qo'shimcha varaqada – uni Favqulodda Ishlatish Ro'yxati deb ataylik – keltirilgan
ma'lumotlar endi yanada batafsil bayon etilmoqda.
Oxir-oqibat, bu faqat global tibbiy-sanoat kompleksini barpo etish haqida, boshqa hech narsa emas.
Bu sog'liq haqida emas. Bu sog'liqning teskarisi haqida. Bu yerda odamlar yashaydi.
Inson salomatligi va jismoniy yaxlitligi foyda va hokimiyat manfaatlari uchun xavf ostiga qo'yilmoqda.
Va keyin uchinchi nuqta: pandemiya shartnomasidagi infodemiya tushunchasi juda xavotirli.
IGV noto'g'ri ma'lumot va dezinformatsiyaga qarshi kurashni o'z ichiga oladi.
Endi yana bir bomba yangilik kelmoqda.
Bu aholining ilm-fan, sog'liqni saqlash va pandemiya savodxonligini mustahkamlash haqida.
Shu yerda biz JSST da'vo qilayotgan haqiqat ustidan monopoliyani aniq ko'ramiz: aholi pandemiyalar, jamoat
salomatligi va fan sohalarida miyasi yuvilishi kerak – albatta, JSST bu atamalarni o'zicha tushunganidek.
Ha, chunki, aytganimdek, bizda nazorat organi yo'q.
Yuqori martabali BMT vakili allaqachon aniq aytib o'tdi, BMTdan hech qanday norozilik bo'lmasdan, Jahon sog'liqni
saqlash tashkiloti (JSST), biz bilganimizdek, BMTning sho'ba korxonasi ekanini va BMT ilm-fanga egalik qilishini.
Iltimos, fan mulk bilan qanday aloqasi bor?
Yagona izoh har doim hokimiyat va foyda.
Va keyin odamlar tibbiy mahsulotlarning samaradorligi va xavfsizligi haqida xabardor qilinishi kerak.
Shuning uchun bu o'z-o'zidan tushuniladi va xulq-atvor bo'yicha yo'riqnoma targ'ib qilinishda davom etadi.
Keyin bizda qo'shimcha islohotlar, kuchaytirilgan monitoring mexanizmi va mavjud "One Health" tamoyilini joriy etish bo'ladi,
bu tamoyil hayvonlar salomatligini atrof-muhit salomatligi va inson salomatligi bilan bog'lab, JSSTga yana-da
o'lchab bo'lmaydigan vakolatlar beradi va, albatta, bu zoonoz nazariyasini mustahkamlashga xizmat qiladi.
Ya'ni, pandemiyalar hech qachon insonlar tomonidan yuzaga kelmaydi, balki hayvonlarning nima uchundir
birdaniga xavfli darajada kasallanishi va keyin bu kasallik odamlarga tarqalishi natijasida yuzaga keladi.
Zoonotik yuquv, albatta, allaqachon kiritilgan.
Ha, va agar biz hozir butun masalaga yana nazar tashlasak, inson qadr-qimmati buzilmasligi, inson huquqlari va erkinlik g'oyasi.
Va keyin, bu shartnomalarga nazar tashlasak, birinchi navbatda davlat suverenitetiga de-fakto tahdid kuchayganini ko'ramiz.
Men "aslida" so'zini alohida ta'kidlayman, chunki hatto 2020 yilda ham hech bir davlat JSST
tavsiyalarini shunchaki bajarishga majbur emas edi.
Ammo ular buni qildilar.
Ular buni qildilar va bu meni chuqur hayratga soldi.
Va janob Brunner huquqiy tizimimizdagi kamchiliklar qayerda ekanligini nihoyatda ravon tushuntirdi.
Mening nazarimda, eng go'zal huquqiy tizim ham undan mahrum bo'lsa omon qololmaydigan, shuningdek nuqsonli
huquqiy tizimni ham to'ldira oladigan ruh yetishmayapti.
Masalan, Germaniyada va albatta boshqa joylarda ham bizda Federal Konstitutsiya sudi samarali faoliyat yuritgan davrlar bo'lgan, u
shaxsning erkinligi va qadr-qimmatini boshlang'ich nuqta va oxirgi maqsad sifatida qabul qilib, ularni birinchi o'ringa qo'ygan.
Va bularning barchasi yo'qolib ketdi.
Men konstitutsion huquq qo'llanmasida birinchi marta o'qiganimda har bir konstitutsiya o'zi yaratolmaydigan sharoitlarga bog'liq
ekanligini bilib qanchalik hayratga tushganimni eslayman.
Va men har doim o'ylardim: ha, agar bu qog'ozga yozib qo'yilgan bo'lsa, unga rioya qilinadi.
Huquqshunoslik talabasi sifatida sen shunchalik sodda ekansan.
Menga hozirgina saboq berildi, lekin u eng yuqori sifatli edi.
Ushbu kognitiv urush, ushbu infodemiya siyosati, ushbu Yevropa Ittifoqi Raqamli Xizmatlar to'g'risidagi qonuni, faktlarni
tekshiruvchilarning bu aql bovar qilmas kasalligi bilan biz mustaqil fikr yurituvchi fuqarolarni itoatkor
mavjudotlarga to'liq qayta tarbiyalashga olib kelamiz.
Bu barcha sohalarga, jumladan davlat hokimiyati, sud hokimiyati, qonunchilik hokimiyati va hokazolarga tegishli.
Va inson qadr-qimmati hamda erkinlik ruhiyati bo'lmasa, hatto huquqiy tizim ham ishlamay qoladi.
Janob Brunner buni juda chiroyli ifodaladi, va ehtimol ayni paytda nemis Asosiy qonuni birinchi loyihasida
dastlab quyidagi jumla bo'lganini aytish o'rinli: davlat xalq uchun mavjud, xalq davlat uchun emas.
Va bularning barchasi hozir, u boshqa bir tarzda shunchalik go'zal ifodalagandek, bir zumda yo'q bo'lib ketdi.
Shunday qilib, suverenitetimiz Jahon sog'liqni saqlash tashkiloti tomonidan keng ko'lamda tahdid ostida
qolmoqda va konstitutsiyaviy nazorat, jumladan konstitutsiyaviy sudlar, butunlay ishdan chiqdi.
Men buni dahshat bilan ko'ryapman, ayniqsa Germaniyada, shuningdek mamlakatimizda sodir bo'layotgan siyosiy
ta'qibni ham – men buni hech qachon tasavvur ham qilmagan edim.
Va albatta, erkinlikni keng ko'lamda cheklash, favqulodda holatni ixtiroiy e'lon qilish va ehtimol doimiy
ravishda erkinlikni cheklovchi tavsiyalar berish xavfi ortadi.
JSST darajasida nazorat organlari yo'qligi fonida mamlakatlar o'z nazorat organlarini oddiygina e'tiborsiz qoldiradilar.
Keyin yana bir muhim nuqta bor, uni hamkasblarimiz Silvia Behrendt va Amrei Müller takror-takror ta'kidlashgan: biz
sog'liqni saqlash siyosatining asta-sekin ideologik militarizatsiyasini ko'ryapmiz,
bu esa umumiy global manzaraga mos keladi.
Garchi bu bitimlarda qayd etilmagan bo'lsa-da, global sog'liqni saqlash xavfsizligi doktrinasi mavjud: patogenlar harbiy dushman
va xavfsizlik tahdidi deb qaraladi, shundan so'ng avtomatik javob chaqirilishi kerak, ya'ni avtomatik mexanizm ishga tushadi
va, albatta, ularga qarshi kurashishda emlashlar qo'llaniladi.
Endi hech kim emlashlar odamlarning sog'lig'iga zarar yetkazayotganiga shubha qilmaydi.
Va bizda, albatta, faqat bitta joyda bo'lsa-da, insoniyatning umumiy raqamli kuzatuvini kuchaytirish ham mavjud, chunki endi
raqamli emlash sertifikatlari joriy etildi, garchi bu faqat shu bilan cheklangan bo'lmasa-da,
totalitar nazorat nuqtai nazaridan juda muhim masaladir.
Keyin, albatta, bu tibbiy-farmatsevtika kompleksi tomonidan joriy etilgan mustahkamlangan sog'liqni saqlash
choralari va men allaqachon batafsil tasvirlab o'tgan infodemiya tushunchasi ham mavjud.
Va keyin, albatta, bu shartnomalarda asta-sekin yuz berayotgan mafkuraviy qayta tuzilish.
Bu odamlarni asta-sekin, lekin ishonchli ravishda "men yagona shaxsman, mening erkinligim boshlanish va
yakun nuqtasi" degan g'oyadan uzoqlashtirish haqida.
Yo'q, sen hech narsasan, hamjamiyat esa hamma narsa.
Bu sizga tanish tuyuladimi?
Inson qadr-qimmati endi muammo emas.
Biz jamoaviy itoatkorlikka intilish tendentsiyasini ko'ryapmiz.
Bu, masalan, shunday deyiladigan butun jamiyat yondashuvini o'z ichiga oladi.
Bu shuni anglatadiki, xavfli pandemiya yuz berganda, jamiyatdagi har bir kishi birlashib, bir yo'nalishda harakat qilishi kerak.
Bu mantiqan nima degani?
Mantiqan olganda, plyajga ko'chib o'tmasa, har kim chetda qoladi; biz hammamiz buni boshdan kechirganmiz.
Siz o'z asosiy huquqlaringizni o'rganishingiz kerak, aks holda chiqarib yuborilasiz.
Hozirgi hukmron fikrdan farq qiladigan har qanday narsa turli shakllarda kuchli hujumlarga uchraydi, va keyin adolat
hamda birdamlikning soxta fundamental huquqlari paydo bo'ladi.
Va ular keyin haqiqiy inson huquqlari bilan tenglashtiriladi.
Ha, bu aslida savolga javob beradi.
Men so'rasam, biz totalitar sog'liqni saqlash rejimi tomonidan tahdid ostidamizmi?
Bizda hozir muhokama qilinayotgan totalitar sog'liqni saqlash rejimi bor, shuningdek, hali bunday rejim mavjud
bo'lmagan yoki o'tmishda bunday bo'lmagan joylarda ham avtoritarizm va totalitarizmga global tendensiya kuzatilmoqda.
Mana shu yerda sodir bo'lishi kerak.
Biz qonun ustuvorligiga, asosiy huquqlarga va shuningdek, avval aytib o'tilganidek, BMT Inson Huquqlari Paktining 7-moddasida
mustahkamlangan tibbiy tajribalarga ixtiyoriy rozilik berish huquqiga katta bosim o'tkazilayotganini ko'ryapmiz.
Biz a'zo davlatlarning suverenitetiga bosim o'tkazyapmiz va oxir-oqibat bu juda katta xavf tug'diradi.
Demak, bu haqiqatan ham hammasi yoki hech narsa.
Shuning uchun bizda 5-bo'lim bor. Qisqasi, keyin nima bo'ladi?
Shukurki, bu davlatlar haqida kimningdir xohlagan fikrini bildirishi mumkin, lekin AQShning
chiqib ketishi nihoyatda muhim signal bo'ldi.
Argentina ham shunday qildi.
Ushbu shtatlar IGVning hech qanday versiyasini qo'llab-quvvatlamaydi.
Ushbu IGV 2024 ham Isroil va Italiya tomonidan qo'llab-quvvatlanmaydi, bu esa juda hayajonli.
Avstriya ham e'tiroz bildirdi, lekin faqat shuning uchun, va men buni ikki nuqtali qavs ichida aytayapman, ular
juda kech angladiki, Parlament hali rozilik bermagan edi.
Biroq, konstitutsiyaga ko'ra, bu ma'qullanishi kerak bo'lardi; hatto birinchi IGV ham.
Bu shuni anglatadiki, ular hanuzgacha parlament roziligini olishni xohlashadi – lekin hech bo'lmaganda bu boshlanish.
Pandemiya kelishuvi masalasiga kelsak, men allaqachon ta'riflaganimdek, uning amalga oshmasligiga umid qilamiz.
Va yana bir muhim jihat shuki – men buni Avstriya misolida payqadim – to'g'ridan-to'g'ri demokratik saylovlar orqali
saylanmagan hukumatlarga xalqaro huquqqa muvofiq shartnomalar bo'yicha muzokara olib
borish va ularni imzolashga ruxsat beriladi.
Ammo odatda parlamentlar o'z roziligini berishi kerak.
Biz buni Avstriyada ham oxirgi daqiqada boshlashga muvaffaq bo'ldik, chunki u qandaydir qilib
e'tibordan chetda qolgan edi, g'alati tarzda.
Shuning uchun bir jihat xalqaro huquq doirasida vakillik masalasi, ikkinchisi esa bu hukumat qarorlarining
demokratik qonuniyligi ekanligini ta'kidlash muhimdir.
Odatiy qoida bo'yicha parlamentlar jalb etiladi.
Bu shuni anglatadiki, butun dunyo bo'ylab yuristlardan ham parlamentga hech bo'lmaganda so'z berish imkonini
bergan-yo'qligini yana bir bor tekshirish so'ralmoqda.
Agar yo'q bo'lsa, iltimos, bunga murojaat qiling va uni so'rang.
Aks holda, bu IGVlarni ham ushbu mamlakatlarda oddiygina joriy etib bo'lmaydi.
Germaniyada ular biroz puxtaroq yondashadi va hozirda federal hukumat orqali rozilik to'g'risidagi qonunni qabul qilishdi.
Biroq, Germaniya allaqachon e'tiroz bildirish muddatini o'tkazib yuborgan edi, bu esa asosan ratifikatsiya bilan tengdir.
Endi tasavvur qilingki, Bundestag va Bundesrat bu rozilik qonunini qabul qilmaydi.
Shunda hukumat qiyin ahvolga tushadi.
Bir tomondan, u xalqaro huquq bo'yicha majburiyatga ega, boshqa tomondan esa parlamentning demokratik
tarzda ifodalangan irodasini bekor qilib bo'lmaydi.
Qorqish kerakki, ular rozilik bildirishadi.
Shunga qaramay, u yerda sodir bo'layotgan voqealarni juda hayajonli deb bilaman.
Va aslida, inson huquqlari sohasidan kelib chiqqanimiz bois, Avstriyada yuzaga keladigan har qanday
imkoniyatdan foydalanib, bunday masalalarga e'tibor qaratish uchun barcha imkoniyatlarga egamiz.
Shuningdek, Germaniyadagi bu qonun allaqachon IGVga rozilik jismoniy yaxlitlik, shaxsiy erkinlik, xat almashinuvi
maxfiyligi, pochta va telekommunikatsiya sirri hamda harakat erkinligi kabi asosiy huquqlarni cheklashini belgilaydi.
Shunday qilib, ular bu avtomatik ravishda sodir bo'lishini taxmin qilishyapti, garchi nemis hokimiyatlari aslida
JSSTning huquqiy aktlarini amalga oshirishga majbur bo'lsa ham.
Ha. Va janob Brunner bilan men buni oldindan muhokama qilmagan edik.
Ammo men uchun, nima qila olishimiz haqida gap ketganda, har doim inson qadr-qimmati g'oyasiga qaytish muhimdir.
Inson qadr-qimmati g'oyasi, shuningdek Asosiy qonunning etosi sifatida, odam Xudoning obrazida yaratilgan degan
g'oyadan kelib chiqadi va shuning uchun xristian ilhomiga ega ekanligi go'zal tarzda tasvirlangan.
Bu insonlarning o'z-o'zidan qadriyatini yuzaga keltiradi.
Va Ma'rifatparvarlik gʻoyasidan, u insonning oʻziga oʻzi yuklagan voyaga yetmaganlik holatidan chiqishini anglatadi.
Ushbu ruhsiz huquqiy tizimimizda hech narsa ishlamaydi, va ehtimol hayotimizda ham deyarli hech narsa ishlamaydi.
Shuning uchun bu haqiqatan ham barcha imkoniyatlarni ishga solish masalasi.
Janob Sasek buni juda chiroyli aytdi: har doim yordam so'rang, siyosiy faoliyat, namoyishlar, varaqalar,
ma'ruzalar yoki nima bo'lsa ham atrofimizdagilarga, jamiyatdagi boshqalarga ta'lim bering.
Erkin ommaviy axborot vositalari orqali, korporativ ommaviy axborot vositalariga yaqinlashish.
Agar harakat qilishda davom etsangiz, bir-ikki kishi qabul qiluvchi bo'lishi mumkin.
Va eng muhimi, siyosatchilarni tarbiyalash orqali, chunki ular hali ham oddiygina sodda bo'lishi mumkin bo'lgan insonlardir.
Men taxmin qilamanki, aybsiz bo'lmaganlar ko'p.
Ammo ehtimol xabardor bo'lmagan orqa o'rindiqdagilar.
Iltimos, iltimos, ularga tushuntiring va vijdonlariga tayangan holda qaror qabul qilishga rag'batlantiring.
Va oxir-oqibat, imkon qadar ko'proq sudga borishga harakat qiling va bu yerda asosiy inson huquqlari buzilayotganini ta'kidlang.
Va har bir harakat, hatto har bir fikr ham bu yerda hisobga olinadi, deb to'liq
ishona man, va biz bunday dunyoni xohlamaymiz.
Biz inson qadr-qimmati va erkinligi bilan yaxshiroq dunyo haqidagi tasavvurga qarab harakat qilmoqdamiz.
Buni yodda tutgan holda, sizga katta rahmat.
Katta rahmat, Beate Pfeil. Mening kamonim yana bir bor o'tkirlandi. Bu hali tugamadi. Koronadan keyingi bu
nafas chiqarish tugadi. Bu rost emas. Siz eshitdingiz.
Men faqat siz aytgan hamma narsani takrorlay olaman. Ta'limga to'liq gaz bering. Qila oladiganimizcha, hali imkonimiz bor ekan.
Keyin nima bo'lishini ko'ramiz. Biz bilan birga bo'lganingiz uchun rahmat. Birga. Bizni
bog'lab turing. O'zingizni ham bog'lab turing.
Imkon qadar ko'p advokatlar, sudyalar va turli xil odamlar kelib, bu frontni mustahkamlasinlar.
Mutaxassisligingiz uchun rahmat. Bizga bu kerak. Rahmat.