WEBVTT

00:06.720 --> 00:15.283
Kwintetho elandelayo, igqwetha elinamava liza kuphonononga kwaye
lingqine ngobungqina isihloko esiphazamisayo esithethwe nguGqr

00:15.283 --> 00:19.993
Michael Brunner, ngokweenkcukacha ezingakumbi nezisebenzisekayo.

00:19.993 --> 00:29.115
Ijongene ikakhulu nezisongelo esijongene nazo ngenxa
yeengqeqesho zomthetho ze-WHO, izivumelwano zayo zobhubhane,

00:29.115 --> 00:34.780
kunye ne-IHR, oko kukuthi, iMigaqo yaMazwe ngaMazwe yezeMpilo.

00:34.780 --> 00:41.606
Umbuzo usemile: ingaba sijongene
nesoyikiso solawulo lwezempilo olucinezayo?

00:41.606 --> 00:56.346
Phambi kokuba simemele esi sinye isidwangube kwi-AZK yama-21
ngembono yaso yobuchule eza kusityebisa, masijonge i-CV yaso.

01:01.959 --> 01:11.108
UGqr Beate Sibylle Pfeil, wazalwa ngo-1967, ligqwetha
laseJamani kwaye ungumphandi ozimeleyo ogxile kwimiba

01:11.108 --> 01:16.080
enxulumene neentlanga ezimbalwa kuzwelonke eYurophu.

01:16.080 --> 01:21.780
Oku kusebenza ngokukodwa kumthetho
wesimiso, owamazwe ngamazwe, nowaseYurophu.

01:21.780 --> 01:30.514
Uzenzele igama kwicandelo lakhe ngenxa yentetho-zifundo ezininzi
kunye nempapasho ezisisiseko, kuquka nokuba ngumbhali-mbambiswano

01:30.514 --> 01:36.860
wesanduleli esineevolumu ezininzi malunga namaqela eentlanga.

01:36.860 --> 01:41.013
Wayengumhleli oyintloko ukusukela ngo-2008 ukuya ku-2016.

01:41.013 --> 01:48.399
Ukusukela ngo-2019, ubengomnye wabahleli
be-European Journal of Minority Issues (EJM).

01:48.399 --> 01:56.326
Wafunda umthetho kwiYunivesithi yaseHeidelberg waza
waphumelela uviwavo lwesibini lukarhulumente eFreiburg.

01:56.326 --> 02:03.033
Ngo-2002, waphumelela ngembeko kwisifundo
somthetho kwiYunivesithi yase-Innsbruck.

02:03.033 --> 02:08.962
Wasebenza waza wenza uphando kwiZiko
laseSouth Tyrol leMaqela eZizwe iiminyaka engama-20.

02:08.962 --> 02:15.553
Kwiminyaka eyi-17, ibe ingumsekela-mlawuli wezenzululwazi.

02:15.553 --> 02:22.551
Ukususela ngo-2017 ukuya ku-2023, wayelilungu laseJamani
lekhomithi yezazi yeSatyathile saseYurophu

02:22.551 --> 02:30.380
seLwimi lweNgingqi okanye lweZizwana ezimbalwa,
isivumelwano samazwe ngamazwe seBhunga laseYurophu.

02:30.380 --> 02:39.820
Ukususela ngo-2017 ukuya ku-2022, wayenguSekela-Sihlalo
weZiko laseYurophu leMicimbi yamaQela aNcinci eFlensburg.

02:39.820 --> 02:48.100
Umsebenzi wakhe wangoku ugxile kumanyathelo e-coronavirus,
kuquka nezicwangciso ze-WHO ngokwembono yezomthetho.

02:48.100 --> 02:56.729
Ulilungu leNethiwekhi yabaJaji nabaTshutshisi abaCingayo,
iNgqungquthela yeeGqirha nabaZazi ngezeMpilo, iNkululeko

02:56.729 --> 03:05.510
neDemokhrasi, iiGqwetha eziZimeleyo, iiGqwetha zoKukhanyiselwa,
iManyano yoNyango yeHlabathi yeWorld Health Alliance

03:05.510 --> 03:11.520
kunye noMbutho wabaNgcali bezoNyango weHippocratic Oath.

03:11.520 --> 03:20.673
UGqr Beate Pfeil uthetha namhlanje nge-WHO, isivumelwano
sobhubhane kunye nemigaqo-nkqubo yezempilo yamazwe ngamazwe.

03:20.673 --> 03:25.320
Ingaba sijongene nesoyikiso solawulo lwezempilo olucinezayo?

03:28.180 --> 03:36.000
Wamkelekile, Gqirha Beate Pfeil.
Enkosi ngokwabelana nathi ngobuchule bakho.

03:36.000 --> 03:40.760
Enkosi kakhulu. Yiba yintolo eqaqambisiweyo. Enkosi.

03:42.912 --> 03:50.706
Ndiza kuba yingozi kakhulu
namhlanje, kodwa andiyingozi njenge-WHO.

03:50.706 --> 03:58.980
Kwaye ndingathanda ukuqala ngokuvakalisa umbulelo wam osuka
entliziyweni kumntu endisebenza naye uMnu Brunner ngesihloko sakhe

03:58.980 --> 04:07.833
esihle kakhulu, ingakumbi kuba yile dignithi yomntu ingaphuliwayo
kanye eyandikhuthaza ukuba ndiqalise izifundo zam zomthetho.

04:07.833 --> 04:19.946
Esi sivakalisi sokuqala esivela kuMthetho oSiseko waseJamani
besisoloko singumkhuthazo wam kuyo yonke imfundo yam yezomthetho.

04:19.946 --> 04:33.771
Kwaye xa ndithetha nge-WHO namhlanje, ndicinga ukuba akufuneki
sonke sibe ngamagqwetha. Ukuba sijonga lo mcimbi

04:33.771 --> 04:47.340
ngembono yentlonipho yobuntu size sihlolisise i-WHO
ngale ndlela, ezinye iimpendulo zinokuza ngokwazo.

04:47.340 --> 04:56.113
Okulandelayo, ndingathanda ukugxila ikakhulu
kwizivumelwano ezibini ezibalulekileyo ze-WHO, iMigaqo yezeMpilo

04:56.113 --> 05:01.340
yaMazwe ngaMazwe kunye neSivumelwano seNtsholongwane.

05:01.340 --> 05:08.313
Kodwa kuqala, masicacise oko sele kusebenza kwi-WHO.

05:08.313 --> 05:18.342
Kuba oko sikufumene kule minyaka kuthiwa yi-Corona
ukusukela ngo-2020, kwaye oku akunakugxininiswa ngokwaneleyo,

05:18.342 --> 05:24.133
kunento yokwenza nolawulo, ndingatsho, lwe-WHO olusele lukho.

05:24.133 --> 05:28.460
Kungoko ke ingongoma yokuqala, uhlaziyo lwe-WHO.

05:28.460 --> 05:38.781
Emva koko kukho umbuzo wokuba yintoni esinokujongana nayo ukuba
izilungiso kuMgaqo-nkqubo wezeMpilo waMazwe ngaMazwe, ezamkelwa

05:38.781 --> 05:47.477
phantsi kweemeko ezithandabuzekayo ngomhla woku-1 kuJuni
2024, ziza kusebenza ngokwenene, phantsi komthetho

05:47.477 --> 05:53.546
wamazwe ngamazwe kwaye mhlawumbi naphantsi komthetho wasekhaya.

05:53.546 --> 05:59.762
Emva koko, kwingongoma yesithathu, ndingathanda
ukuthetha ngesivumelwano sobhubhane, esiye

05:59.762 --> 06:03.640
saziswa kulo nyaka kodwa asikawamkelwa ngokupheleleyo.

06:03.640 --> 06:07.833
Ndingathanda ukucacisa ngaloo nto ngokufutshane kamva.

06:07.833 --> 06:13.006
Emva koko, kwingongoma yesi-4, ndiza
kwenza isishwankathelo sam okwangoku.

06:13.006 --> 06:21.566
Ingongoma yesi-5 imalunga nokuhlola iimbono: yintoni
enokwenzeka ngokulandelayo nge-WHO nezicwangciso zayo?

06:21.566 --> 06:32.726
Kwaye ngaphezu kwako konke, kukho umbuzo endicinga ukuba
usichaphazela sonke: singenza ntoni? Thina, abemi ngabanye.

06:32.726 --> 06:41.840
Ewe, ingongoma yokuqala. Ngokuphathelele kwi-WHO kunye neengxaki
zayo ezisisiseko esele zikho, ndiza kuthi oku okwangoku.

06:41.840 --> 06:44.766
Liyimpazamo enkulu yenkqubo.

06:44.766 --> 06:50.906
I-WHO yasekwa ngo-1948 njengombutho wamazwe.

06:50.906 --> 07:00.658
Kwaye kancinci kodwa ngokuqinisekileyo, ukususela
phakathi kweminyaka yoo-1980, kwavela ingxaki eyayinxalenye

07:00.658 --> 07:05.440
yento yokuba i-USA yamiswa iminikelo yayo yobulungu.

07:05.440 --> 07:11.773
Yinto eqhelekileyo ukuba imibutho enjalo ixhaswe
ngemali ngeminikelo eqhelekileyo evela kumazwe

07:11.773 --> 07:16.993
angamalungu ayo, engabekelwanga bucala iinjongo ezithile.

07:16.993 --> 07:25.380
Phakathi kweminyaka yoo-1980, ngeqhutywa yi-United
States, amazwe amalungu nawo awamiswa iminikelo yawo yobulungu.

07:25.380 --> 07:31.920
Kwaye ke kwaqala... Emva koko, ngokufihlakeleyo, ngokuzolileyo
nangokuthule, intlekele yaqalisa ukuthatha indlela yayo.

07:31.920 --> 07:39.588
Namhlanje, malunga nama-85 ekhulwini
oluhlahlo-lwabiwo-mali lwe-WHO luxhomekeke kwiminikelo

07:39.588 --> 07:45.526
yokuzithandela, uninzi lwayo olugqunyiweyo iinjongo ezithile.

07:45.526 --> 07:54.557
Aba bamniki-mali, abangena negalelo kwi-WHO ngoku,
baquka amazwe angahlawuleli nje kuphela imirhumo yabo

07:54.557 --> 07:59.900
yobulungu, kodwa enika neminikelo eyahlukileyo kwi-WHO.

07:59.900 --> 08:04.565
Ngelishwa, ndingatsho ukuba iJamani
ingumzekelo omhle kakhulu kulo mba.

08:04.565 --> 08:11.460
Ngoko ke imali yethu yerhafu iye kwi-WHO ngobuninzi.

08:11.460 --> 08:18.336
Kwaye ngoku i-US irhoxile, iJamani
mhlawumbi ngoyena mnikeli mkhulu.

08:18.336 --> 08:23.609
Emva koko kukho nemibutho yorhulumente yamazwe
ngamazwe phakathi kwabanikeli, kwaye ke kuza

08:23.609 --> 08:27.220
umba obuthathaka: abantu abaninzi abazimeleyo.

08:27.220 --> 08:34.429
Ngoku kukho, njengoko ndichazile phantsi
komcibisholo wesithathu, isifundo esitsha esihle kakhulu

08:34.429 --> 08:39.260
esivela e-Itali, hayi, esivela e-Australia, hayi e-Itali.

08:39.260 --> 08:51.298
Bahlolisise iminikelo ebekelwe bucala kwi-WHO – nangona kukho
iinkampani zamachiza ezisibhozo kuphela phakathi kwazo – kodwa

08:51.298 --> 09:01.977
zonke ezinye iziko nemibutho engeyiyo amazwe, ezenza iminikelo
ebekelwe bucala kwi-WHO, zineenjongo eziphantse

09:01.977 --> 09:13.080
zibe ngama-100 ekhulwini ezinxulumene
namachiza, njengoko olu phononongo lutyhila ngobuchule.

09:13.080 --> 09:16.760
Bayibiza ngokuba iyahambelana neefama.

09:16.760 --> 09:22.346
Kwaye ezimbini eziphambili yiGates Foundation
kunye nomanyano lweGavi lwezitofu zokugonya.

09:22.346 --> 09:32.121
Kweli nqaku, ndingathanda ukwenza elinye iingcebiso yokuqala:
ootata abaseki be-WHO babenento engqondweni xa babhala kwiNqaku

09:32.121 --> 09:41.271
37 leMgaqo-siseko ye-WHO ukuba, ekusebenziseni imisebenzi
yabo, uMlawuli-Jikelele nabasebenzi akufuneki bafune okanye

09:41.271 --> 09:46.553
bamkele imiyalelo kulo naliphi na urhulumente okanye igunya.

09:46.553 --> 09:58.272
Kwaye oko kusebenza koorhulumente okanye kwii-arhente
zoluntu kusebenza ngakumbi kwimigaqo ebophelelayo evela

09:58.272 --> 10:04.500
kushishino lwamachiza okanye kwimibutho enxulumene nalo.

10:04.500 --> 10:10.359
Oku kuthetha ukuba i-WHO iyayiphula umgaqo-siseko
wayo ngala minikelo igxile kwinjongo ethile,

10:10.359 --> 10:14.180
kwaye kukho neminye imigaqo-nkqubo eyongezelelweyo.

10:14.180 --> 10:20.280
Emva koko sinengxaki enye kwimvelaphi yala
minikelo ye-WHO, engakwaziyo ukugxininiswa ngokwaneleyo:

10:20.280 --> 10:26.894
Ukuba, umzekelo, iBundestag yaseJamani ingathi, ewe, kufuneka nje
siphinde sonyuse iminikelo yamazwe angamalungu, ngoko besiya kube

10:26.894 --> 10:30.453
siyicombulule lula ingxaki yokuxhomekeka kwishishini lamachiza.

10:30.453 --> 10:41.012
Hayi, Kudala ngoku sidibanise ngokufihlakeleyo nangokuzolileyo
kwaye saziqinise ubudlelwane phakathi kwamazwe nabantu

10:41.012 --> 10:51.931
abazimeleyo ngasemva ngale ndlela ingathembekanga, ndingatsho,
yokwakha intsebenziswano phakathi kukarhulumente nabucala,

10:51.931 --> 11:00.776
engasabuzwayo, apho, umzekelo, kwi-GAVI okanye
kwi-CEPI, i-WHO idityaniswe noorhulumente, ne-Gates

11:00.776 --> 11:06.230
Foundation edumileyo kwaye, qaphela, nabavelisi begonyo.

11:06.230 --> 11:13.220
I-Unicef, iBhanki yeHlabathi kunye
nezinye ii-NGO nazo ziyabandakanyeka kwi-GAVI.

11:13.220 --> 11:21.224
I-European Commission kunye namaziko ophando afanayo
ayaxhasa i-CEPI, enenkqubo yokuphuhlisa izitofu zokugonya ezilwa

11:21.224 --> 11:25.553
nazo zonke iintlobo zeentsholongwane kwiintsuku ezili-100.

11:25.553 --> 11:37.316
Ngokwembono yomthetho, oku akwamkelekanga kwaphela kuba amazwe –
kwaye apha sibuyela kwingcinga esisiseko yokuba amazwe akho ukuze

11:37.316 --> 11:46.998
akhonze abantu – kunye nabantu ngabanye, kubandakanywa
isidima somntu nenkululeko yomntu, kunye neenkampani

11:46.998 --> 11:52.724
zabucala, ezinokuba ngokusesikweni zijolise ekwenzeni inzuzo.

11:52.724 --> 12:02.841
Kodwa xa ezi zinto zimbini zidityaniswayo kwaye
amaziko karhulumente axhomekeka kwiminikelo yabucala

12:02.841 --> 12:10.006
eqhutywa yinzuzo, ke ngoko sisele sijongene nentlekele.

12:18.066 --> 12:28.417
Kwaye lo mcimbi uphela, osele unxulunyaniswe ne-WHO kwaye
ekungekho nasinye isithunywa sePalamente yaseJamani, umzekelo,

12:28.417 --> 12:39.199
esakhe sawucingisisa ukuza kuthi ga ngoku – kufuneka sibabonise
oku – kukungabikho kwenkululeko yokwenza izinto elubala kwi-WHO.

12:39.199 --> 12:46.987
Asikuphela nje ukuba sinentsebenziswano phakathi kukarhulumente
namashishini abucala, apho la macandelo edibeneyo, kodwa

12:46.987 --> 12:52.828
sikwanayo, njengoko oogxa bethu abakrelekrele
bebonisile, nokutshintshiselana okuqhubekayo

12:52.828 --> 12:57.006
kwabasebenzi phakathi kweGAVI, iGates Foundation kunye ne-WHO.

12:57.006 --> 13:05.567
Ngokwenene, iGates Foundation ifaka isandla ngokuthe ngqo
nangokungathanga ngqo, ngokusebenzisa imibutho eyinceda,

13:05.567 --> 13:09.080
malunga nama-20 ekhulwini wohlahlo-lwabiwo-mali lwe-WHO.

13:09.080 --> 13:17.197
Kwaye uMnu Gates, ngakolunye uhlangothi uzibonakalisa
njengomntu onobubele, kanti ngakwelinye uhlangothi wenza

13:17.197 --> 13:21.813
inzuzo kuyo yonke ingxowa evela kule minikelo kuthiwa yeyesisa.

13:21.813 --> 13:32.285
Ngoko ke ngoku sinokungquzulana kwezinto eziluncedo okukhulu. Xa
ingcali ekuthiwa yeye-WHO isebenze kwishishini lamachiza ize

13:32.285 --> 13:40.914
ngequbuliso ibuyele kwi-WHO okanye ibuyele ukusebenzela i-GAVI,
siba nokungquzulana kwezinto eziluncedo

13:40.914 --> 13:51.293
okugqithisileyo. Kwaye nantsi into: oku kungquzulana akuchazwa,
kwaye ngequbuliso kuvela umba wokukhuselwa kwedatha.

13:51.293 --> 14:01.945
Emva koko, ingongoma elandelayo: izivumelwano nabaxhasi be-WHO,
apho umntu anokubona ngeenjongo abanxulumanisa nezipho zabo,

14:01.945 --> 14:11.910
kunokuthiwa, "Nceda sebenzisa isitofu sethu seModRNA, sikuhle
ngokwenene, ubuncinci xa kuziwa kwingeniso, kungenjalo

14:11.910 --> 14:19.900
asizukunikela nanto kuwe, ngoko ke nceda
siyicebise," kwaye, hayi indlela ekwenzeka ngayo, la

14:19.900 --> 14:25.720
makontrakthi nawo akachazwa, akafumaneki kuluntu jikelele.

14:25.720 --> 14:36.312
Kwaye eyona nto ibalaseleyo yinkqubo ebizwa ngokuba
yi-Emergency Use Listing Procedure, eyaziswa yi-WHO ngo-2022.

14:36.312 --> 14:44.345
Iinkampani zamachiza sele zinokwenza isicelo apho ukuze amayeza
kunye nezitofu zokugonya azivelisayo zivavanywe, kuqala kulingo

14:44.345 --> 14:52.504
olungekho sesikweni, phambi kokuba kwaziwe ngokuchanekileyo ukuba
leliphi intsholongwane yobhubhane ekuthiwa iyingozi ngoku eqala

14:52.504 --> 15:00.347
kwakhona, oko kukuthi, kuqala ngokubhekiselela nje kwiintlobo
ezifanelekileyo, emva koko, kwinyathelo lesibini, xa kuvela le

15:00.347 --> 15:06.735
ntsholongwane kuthiwa yeyobhubhane, kusetyenziswa iintsholongwane
ezithile ezifanelekileyo. La mayeza

15:06.735 --> 15:12.957
neentsholongwane zovallo ziyavavanywa, kuqala
yikomiti yokuqala emva koko yikomiti elandelayo.

15:12.957 --> 15:24.754
Kodwa ngoku kuza isikolo esikhulu kunazo zonke: i-WHO izigcinela
ilungelo lokuzigqibelela ukuba iza kwenza ntoni

15:24.754 --> 15:34.860
na ngeziphumo zezi ngxelo zeengcali, kwaye
ikwagcinela ilungelo lokugqiba enoba izipapashe na.

15:34.860 --> 15:42.640
I-WHO igcina ulawulo olupheleleyo
phezu kweziphumo zeengxelo zeengcali.

15:42.640 --> 15:52.952
Le ikwaskandali engazange ibonwe, size ke sizibuze ukuba kutheni
abantu abaninzi kangaka ngoku bexakekile ngenxa yomonakalo

15:52.952 --> 16:03.760
wesitofu sokugonya, isitofu esithi seso-coronavirus, kwaye
kwezinye iimeko basengazi ukuba isenokuba sesona sizathu.

16:03.760 --> 16:14.561
Ngoko ke ngoku sinayo i-WHO esele isokola ngenxa yokusilela
okukhulu kwenkqubo yayo, kwaye ngoku kuvela ingxaki

16:14.561 --> 16:24.706
enkulu ngokwenene enxulumene nenyaniso yokuba umntu
omnye unamagunya agqithisileyo ngaphakathi kwi-WHO.

16:24.706 --> 16:31.861
Kwaye nguye uMlawuli-Jikelele, njengoko sisazi. UMnu.
Tedros ngokwakhe usaphantsi kweliso elibukhali lemibutho

16:31.861 --> 16:35.893
yamalungelo oluntu ngenxa yezono zemfazwe njalo njalo.

16:35.893 --> 16:43.566
Lo uTedros, ongenabo kwaphela ubunini bokwamkeleka
ngokwentando yabantu, sele enako ukubhengeza ezithi ziimeko

16:43.566 --> 16:48.400
ezingxamisekileyo zempilo ezixhalabisayo kwihlabathi jikelele.

16:48.400 --> 16:56.165
Kwaye ngesiseko esinjalo, unako ukukhupha ezi
zinto kuthiwa ziingcebiso, kwaye sabona isiphumo

16:56.165 --> 17:00.960
sezenzo zikaMnu. Tedros zokuziphakamisela ngo-2020.

17:00.960 --> 17:06.480
Njengoko sonke sisazi, oku kubandakanye iimfuno zokugonywa
novavanyo, uhlolo lwezonyango, unyango,

17:06.480 --> 17:12.332
ukulandelela abantu abadibeneyo, ukwahlulwa,
ikwarantini, izithintelo zokuhamba norhwebo, njalo njalo.

17:12.332 --> 17:17.725
Ngoku, umqinisekisi weenyaniso usenokuthi, ewe, kodwa uTedros
kufuneka athathele ingqalelo imigqaliselo

17:17.725 --> 17:22.306
ethile esekelwe kwinyaniso, njengoko
kuchaziwe kwimiMiselo yezeMpilo yaMazwe ngaMazwe.

17:22.306 --> 17:29.288
Ewe, kwaye ke igqwetha liyavuya lithi, ewe, sinoluhlu olude
lwezifo, kwaye ukuba zikho kwaye zisasazeka ngokukhawuleza

17:29.288 --> 17:32.780
kwihlabathi jikelele, ngoko unokubhengeza imeko kaxakeka.

17:32.780 --> 17:40.180
IsiNgesi, esifinyezwe ngobulumko sibe yi-PHEIC, iMeko kaXakeka
yezeMpilo yoLuntu eXhalabisayo kuMazwe ngaMazwe – hayi ke impoxo!

17:40.180 --> 17:48.047
Kwaye xa enika iingcebiso, umzekelo, ngeemfuno zokugonywa
ngokubanzi okanye ezizezesakhiwo esithile, kufuneka ajonge

17:48.047 --> 17:54.762
ukulingana kwazo, kufuneka ajonge ukuba ngaba ziyanceda
ngokwenene na ekunqandeni izifo ezosulelayo

17:54.762 --> 18:01.840
kwihlabathi jikelele, kuthekani ngeziphumo
ebezingalindelekanga njalo njalo, kufuneka enze yonke into.

18:01.840 --> 18:09.236
Ewe, ikwiphepha, kodwa – kwaye le nto nayo ayisaziwa kakhulu,
isayingaziwa kakhulu – ubungqina besayensi

18:09.236 --> 18:17.792
nokulingana ngokwemilinganiselo kubaluleke kakhulu apha,
kwaye elo phepha ibhalwe kulo alixabisekanga kwaphela.

18:17.792 --> 18:25.939
Kuba nangona uTedros enekomiti yongxamiseko emcebisayo,
iyamcebisa yona kuphela kwaye ayizimele kwaphela. Amalungu ayo

18:25.939 --> 18:30.646
abekwa nguTedros ngokwakhe kwaye anokugxothwa xa kuyimfuneko.

18:30.646 --> 18:41.940
Ngokungafaniyo nelo kuthiwa lilizwe elisebenza ngomgaqo-siseko
esilifunayo ngoku, akukho gunya lizimeleyo lokongamela.

18:41.940 --> 18:44.700
Konke oku kuthetha ntoni?

18:44.700 --> 18:47.120
Sinengxabano yezinto ezininzi eziphikisanayo.

18:47.120 --> 18:56.423
Sijongene nomngcipheko omkhulu wokwenziwa kwezinto ngokungekho
mthethweni, ukuxhatshazwa, nokusetyenziswa kwamandla

18:56.423 --> 19:05.820
nguMnu. Tedros, onokuba uthethwa ngasese ngabantu
abohlukeneyo ngezinto ezingaphaya kobungqina nokulingana.

19:05.820 --> 19:13.500
Yiyo loo nto igama elithi "ingozi yolawulo
lwangaphandle" likwakhankanywe apha, ngubani na.

19:13.500 --> 19:23.851
Kwaye into elele ekupheleni kwale nxalenye yeyona nto imbi kunazo
zonke: ingozi, edala yaba yinyani, yokunyhashwa

19:23.851 --> 19:34.506
ngobuninzi kwamalungelo asisiseko, kuquka ilungelo
lobomi, ukuphelela komzimba kwaye, ewe, impilo yomntu.

19:34.506 --> 19:39.333
Loo nto, kwaye ayinakuthethwa rhoqo
ngokwaneleyo, yile nto i-WHO eyiyo namhlanje.

19:39.333 --> 19:49.061
Yintoni esinokulindela kwixesha elizayo xa la migaqo yezempilo
yamazwe ngamazwe, esele ikufuphi nokwamkelwa – njengoko

19:49.061 --> 19:55.985
benditshilo, kunyaka ophelileyo, kwaye
ngoku ixesha lokuchasa liphelile phantse kuwo

19:55.985 --> 19:59.950
onke amazwe; oko kwakungomhla we-19 kaJulayi.

19:59.950 --> 20:11.720
Amazwe ebene thuba lokuchasa i-WHO malunga nokungena koku sebenza
kwale mithetho yezempilo yamazwe ngamazwe, ukususela ngo-2024.

20:11.720 --> 20:19.140
Ngoko ke i-WHO endala ngabe isebenzise inguqulelo yangaphambili.

20:19.140 --> 20:23.940
Ngelishwa, zimbalwa kakhulu iindawo
ezisebenzise lo mhla wokuvalela womhla we-19

20:23.940 --> 20:27.100
kaJulayi. Siza kuxoxa ngakumbi ngale nto kamva.

20:27.100 --> 20:37.327
Abanye ngoku banyanzelekile phantsi komthetho wamazwe ngamazwe
ukuba baphumeze le IGV ukuba abakayenzanga

20:37.327 --> 20:46.780
oko, kwaye iya kungena esebenzayo phantsi
komthetho wamazwe ngamazwe ngomhla we-19 kuSeptemba.

20:46.780 --> 20:48.213
Ithi ntoni?

20:48.213 --> 20:58.435
Sele siyifomule i-PHEIC kwi-IHR ekhoyo njengohlobo oluqinisiweyo
– ngoku kongezwa ingxakeko yobhubhane – kwaye siyakholelwa –

20:58.435 --> 21:07.348
njengamagqwetha, siyibona le nto kwangoko – ukuba zikho izinto
ezongezelelweyo eziqinisa imeko – kufuneka ibe

21:07.348 --> 21:15.387
yingozi ngakumbi, intsholongwane kufuneka
isasazeke ngokukhawuleza nangakumbi kumazwe amaninzi.

21:15.387 --> 21:19.605
Kumalunga nokugqitha umthamo wenkqubo yezempilo.

21:19.605 --> 21:28.921
Ingongoma yeyokuba le ntsholongwane, njengoko iboniswa
ngolu hlobo lubi kangaka, inokubangela ukuphazamiseka eluntwini

21:28.921 --> 21:33.900
nakwezoqoqosho, ize ke ithi umngcipheko ophezulu uyanela.

21:33.900 --> 21:39.672
Ngoko ke le nayo yihlazo elingazange libonwe; inkundla
yomgaqo-siseko esebenzayo, efana neNkundla

21:39.672 --> 21:47.300
yoMgaqo-siseko yeFederal yaseJamani, kufanele ngokwenene
iyichithele phantsi ityala elinje kwasekuqaleni.

21:47.300 --> 21:53.953
Ke ngoko, ingqongqo yesi-2: yintoni kanye
kanye ethethwa yi-IGV entsha ngokucacileyo?

21:53.953 --> 22:01.658
Into iqela lezazisi zamachiza ebelinokuba beliyifuna kwaye
beliyithemba ixesha elide kakhulu: ugxininiso olutsha, ulwimi

22:01.658 --> 22:08.593
olutsha oluhle, iimveliso zempilo ezifanelekileyo, kuquka, ewe,
amayeza, izitofu zokugonya ekuthiwa zinjalo,

22:08.593 --> 22:15.360
kwaye kananjalo, into endiyifumana ikhathaza kakhulu,
iindlela zonyango ezisekelwe kwiiseli nakwimfuza.

22:15.360 --> 22:20.120
Ngokwenkcazelo esisandul' ukuyiva kumntu esisebenza naye, uBrody.

22:20.120 --> 22:28.721
Kwaye zonke ezi nyathelo ngoku zinokuba yimiba yeengcebiso
ezingxamisekileyo. Kodwa nokuba akukho meko ingxamisekileyo,

22:28.721 --> 22:32.540
uTETROS, uMlawuli-Jikelele, unokukhupha iingcebiso.

22:32.540 --> 22:35.900
Ezi ziingcebiso ekuthiwa zisisigxina.

22:35.900 --> 22:43.421
Ngoku, uphando nophuhliso lweemveliso ezinjalo lufuneka
lulandelwe ngenkuthalo, kwaye kucace gca kwiingxelo

22:43.421 --> 22:51.168
ze-WHO ukuba ezi ziya kuba ziimveliso ezisekelwe
kwi-mod-RNA, ingakumbi xa kuziwa kwizitofu zokugonya.

22:51.168 --> 23:00.715
Uphando nophuhliso kufuneka lukhuthazwe kakhulu, kwaye kwakhiwe
amatsha amaziko emveliso kwihlabathi jikelele kuba, njengoko

23:00.715 --> 23:09.414
ngoku sisivile naseGeneva, ingxaki nge-COVID-19 ibikukuba amazwe
asaphuhlayo ngokubonakalayo ebengenawo ufikelelo

23:09.414 --> 23:18.273
olwaneleyo kuyo yonke le mivuzo. Kulapho ke kungena
khona umgaqo wokulingana, okanye ulwabiwo olulinganayo.

23:18.273 --> 23:23.727
Kwaye ubumbano, phantsi kwesibane sobumbano, luthetha
ukuba amazwe atyebileyo kufuneka avule iipokotho zawo

23:23.727 --> 23:27.212
ukuze lawo mabuhlwempuzekileyo akwazi ukuvelisa nangakumbi.

23:27.212 --> 23:34.899
Kwaye njengoko benditshilo ngaphambili, sele ikho le nxaxheba
yokusetyenziswa kwexeshana likaxakeka, nto leyo

23:34.899 --> 23:41.984
ethetha ukuba i-WHO sele izama ukuphembelela
kakhulu kwii-arhente ezilawulayo kwihlabathi jikelele.

23:41.984 --> 23:50.763
Kwaye ndikucaciselwe oku ziingcali: imveliso yesi
sitofu sogonyo esibizwa ngokuba yiModRNA ngokungenakuphepheka

23:50.763 --> 23:55.233
iquka uhlobo lophando lokwandisa ukusebenza kwayo.

23:55.233 --> 24:07.011
Oku kuthetha ukuba iintsholongwane ezibangela ubhubhane, ngoku
ezifunwa ngenkuthalo kwihlabathi jikelele kuba nazo zenza inzuzo

24:07.011 --> 24:16.193
enkulu, zitshintshwa ngobuchwepheshe elebhu, oko
kukuthi, utshintsho lwemfuza lwenziwa ngabom ukuze

24:16.193 --> 24:22.270
kwenziwe isitofu sokugonya esijoliswe kanye kolu tshintsho.

24:22.270 --> 24:25.690
Iingcali azivumelani ngokuba kubi kangakanani oku.

24:25.690 --> 24:28.970
Ndivakalelwa nguGqr. Wodarg, emva koko
ndivakalelwa nguNjing. Wiesendanger.

24:28.970 --> 24:32.210
Andingengcali kule nkalo, ngoko andinakugweba.

24:32.210 --> 24:37.176
Ndibona kuphela ukuba uxinzelelo
oluveliswayo apha lubonisa ngokucacileyo ukuba

24:37.176 --> 24:40.970
kukho iimfuno ezicacileyo ezibethandabuzekayo.

24:40.970 --> 24:44.510
Kukho amaqela angathanda ukubona ubhubhane omtsha.

24:44.510 --> 24:48.370
Okungako ndiyakuqonda kuko konke oku.

24:48.370 --> 24:56.630
Oku kuthetha ukuba sibona ukuqiniswa okungakumbi kwale mbono
yonyango ethambekele kwicala elinye, nejikeleze kuphela iipilisi.

24:56.630 --> 25:00.070
Sikunyuke iingozi zokhuseleko.

25:00.070 --> 25:09.874
UProfesa Kemmerer uthetha inyani xa esithi olu
fakiwo lwe-mod-RNA lwenza iimeko ezingcono

25:09.874 --> 25:15.100
ngakumbi zokuba ubhubhane unyamezeleke emzimbeni womntu.

25:15.100 --> 25:22.946
Ngokucinezela inkqubo yokhuselo lomzimba,
ezi zitofu zikhawulezisa ngakumbi iintlanga.

25:22.946 --> 25:27.630
Oko kunokutshiwo ngokuqinisekileyo ngokusekelwe kulwazi lwangoku.

25:27.630 --> 25:32.190
Ubomi nempilo kusengozini ngakumbi.

25:32.190 --> 25:35.090
Ngoku kuza ingongoma yesithathu eyingozi kakhulu.

25:35.090 --> 25:43.666
Le IGV ngoku iqulathe oko besikuvile ixesha
elide kwi-EU, noko sikuvayo nakumazwe ethu.

25:43.666 --> 25:47.810
Silapha kwinkomfa yokuchasa ukuvalwa komxholo.

25:47.810 --> 25:59.015
Kwaye esinye sezixhobo zeengcinga eziyingozi kakhulu yile ngcinga
ikhohlakeleyo yokuba kukho igunya ndaweni ithile elibanga

25:59.015 --> 26:04.670
ilungelo lokulwa iinkcazelo ezingeyonyani nezokulahlekisa.

26:04.670 --> 26:12.320
Kwaye le monyopolo yenyani, endisoloko ndimangaliswa kukuba
akukho mjaji womgaqo-siseko na phantse

26:12.320 --> 26:20.080
nawuphi na ingcali yomthetho womgaqo-siseko
oyiqaphelayo, ichasene kakhulu namalungelo asisiseko.

26:20.080 --> 26:28.802
Ilungelo elisisiseko lenkululeko yokuthetha kunye
nenkululeko yezifundo lisekelwe kwingcinga yotshintshiselwano

26:28.802 --> 26:32.970
olukhululekileyo lwezimvo kwingxoxo ekhululekileyo.

26:32.970 --> 26:40.113
Kwaye xa oko sekuncitshiswe, ke ezi
nkululeko ngokwenene sele zityhafisiwe.

26:40.113 --> 26:44.490
Ngoku oku kuthethwe ngaphandle kwaso nasiphi
na isikhalo esivela kwimithombo esemthethweni.

26:44.490 --> 26:49.888
Idabi lokulwa iingcaciso ezingeyonyani
kunye nokuxhatshazwa kolwazi kule IGV intsha.

26:49.888 --> 26:52.030
Okongezwe koku yindlela yokunxibelelana ngeengozi.

26:52.030 --> 26:56.970
Ngoko ke kukho omnye umntu ohleli apho owaziyo indlela
esebenza ngayo, nendlela le mngcipheko ekhangeleka ngayo.

26:56.970 --> 27:04.410
Kwaye ngoku nguye othetha ukuba yintoni exelwa
eluntwini, nokuba yintoni ekufanele ibe yingozi.

27:04.410 --> 27:07.090
Yaye yonke enye into ifihliwe.

27:07.090 --> 27:13.755
Emva koku kukho ingqikelelo enobuqili
obukhulu. Ibizwa ngokuba kukulwa i-infodemics.

27:13.755 --> 27:20.026
Nanku kwakhona ulwimi lwepropaganda:
i-infodemic, ephantse ibe yingozi njengesi sifo sogcawu.

27:20.026 --> 27:29.410
Kwaye ngokwentelekelelo, kunokwenzeka kananjalo
ukuba nokuba yinkcazelo eninzi kakhulu inokurhoxiswa.

27:29.410 --> 27:31.390
Ngubani othathetha ukuba yintoni kakhulu?

27:31.390 --> 27:38.530
Kungoko ke thina bantu singasakwazi kuwahlula
phakathi kolwazi esilufumanayo nolo singalufumaniyo.

27:38.530 --> 27:45.586
Ngoko ke, kubonakala kukho into ebeqhubeka ixesha elide
malunga nolawulo lokuziphatha kwi-WHO, kodwa hayi apho kuphela.

27:45.586 --> 27:53.745
Abantu abasahoywa ukuba bavume ukuthobela iimfuno ezithile
ngamandla okhuthazo kunye nomsebenzi olungileyo wamaziko

27:53.745 --> 28:00.201
karhulumente – nto leyo ibiya kuba yinto entle
kakhulu – kodwa endaweni yoko, kusetyenziswa

28:00.201 --> 28:03.930
ukulawulwa kwengqondo kwindlela abaziphethe ngayo.

28:03.930 --> 28:11.380
Ngoko ke asisayidingi ubungqina besayensi, nto leyo eluncedo
kwabo bafuna ukusebenzisa amandla okanye ukwenza inzuzo.

28:11.380 --> 28:20.590
Oku kuqiniswa yinyaniso yokuba i-WHO isayine izivumelwano
nalo lonke ishishini lezobuchwepheshe ledijithali elikhulu.

28:20.590 --> 28:27.390
Kwaye ngubani, xa kukho urhano, onokuthi
abaxelele ukuba yintoni eyinyani nentoni engeyonyani.

28:27.390 --> 28:30.413
Okumangalisayo, akukho esidlangalaleni nako.

28:30.413 --> 28:39.520
Ngoko ke apha, esiswini sayo, sinokucinezelwa kwezulu,
kwezimvo, kulwazi, nakwabezindaba, abezindaba abakhululekileyo,

28:39.520 --> 28:44.640
imidiya ekhululekileyo, emele izimvo eziphikisanayo.

28:44.640 --> 28:49.426
Kwaye, ewe, kwaye oku kuyabulala, inkululeko yezemfundo.

28:49.426 --> 28:55.650
Ke, ingongoma yokugqibela ebalulekileyo: yintoni enye ekwi-IGV?

28:55.650 --> 29:07.430
Ngoku bayalela amazwe ukuba aseke igunya lesizwe le-IHR, eliya
kuba noxanduva kuphela lokuphumeza izibophelelo ze-IHR, kwaye

29:07.430 --> 29:18.925
nakwinqanaba lolawulo oluphakathi, umzekelo eJamani kwelinqanaba
likarhulumente omkhulu okanye kwelinqanaba likamasipala,

29:18.925 --> 29:30.592
amagunya ezempilo kuyo yonke indawo kufuneka ajoliswe okanye,
ndingatsho, anomdla wokuzihambanisa nezibophelelo ze-WHO.

29:30.592 --> 29:37.034
Kwiimeko zokuthandabuza, akusahlolwa ukuba ezi
zinto zivakalisa na kwaye, ngaphezu kwako konke, ukuba

29:37.034 --> 29:40.410
ziyahambelana na nomgaqo-siseko namalungelo oluntu.

29:40.410 --> 29:46.093
Oku ke ngoko kuya kwandisa uxinzelelo kumazwe
asayinileyo ukuba ayisebenzise le ntwanano.

29:46.093 --> 29:54.286
Oko iya kuba yi-IGV 2024, nto leyo esinokuyilindela.

29:54.286 --> 30:04.906
Isivumelwano sobhubhane sisekude kakhulu, kwaye
ngethamsanqa elikhulu, sisenokungaphakanyiswa.

30:04.906 --> 30:11.290
Oku kukwanaso nokwenza unxulumano
nezi meko zongxamiseko zobhubhane.

30:11.290 --> 30:17.330
Nangona kunjalo, isivumelwano sobhubhane
ngokwaso asinagunya lokubhengeza iimeko zongxamiseko.

30:17.330 --> 30:20.426
Ngelishwa, sele sinayo i-IGV yaloo nto.

30:20.426 --> 30:25.910
Kodwa ithi, umzekelo, ukuba isivumelwano
sisebenza ngexesha leentlanganisela zezifo kunye nawo.

30:25.910 --> 30:30.146
Ngoko ke, kuxhasywa ibali lobhubhane apha.

30:30.146 --> 30:32.150
Siphila kwixesha lobhubhane.

30:32.150 --> 30:36.593
Ingcaciso ekuphela kwayo yisifo esosulelayo esisuka kwizilwanyana
sisiye ebantwini (i-zoonosis), nto leyo

30:36.593 --> 30:41.350
ekugqibeleni ikwabandakanya izenzo zabantu. Igama
elingundoqo: uphando lokwandisa ukusebenza kwentsholongwane.

30:41.350 --> 30:44.704
Oko kuza kufihlwa ngokukhawuleza kakhulu.

30:44.704 --> 30:51.990
Ngoko ke, sinokuphatheka ngakumbi nokuqiniswa
kokukhuthazwa kwezi mveliso zempilo zifanelekileyo.

30:51.990 --> 30:55.570
Yonke into endisele ndiyikhankanyile apha ngokunxulumene ne-IGV.

30:55.570 --> 31:01.376
Ukongeza, ukudluliselwa kobuchwepheshe kufuneka
kwenzeke phakathi kwabazizityebi nabangamahlwempu.

31:01.376 --> 31:05.930
Kukho ke neNkqubo edumileyo yoFikelelo
lweeNtsholongwane nokuAbanelwa kweeNzuzo.

31:05.930 --> 31:12.510
Ingxaki yeyokuba amazwe kwihlabathi jikelele
ngokwendalo alwa ngenxa yokufikelela kwizinto zefuzo.

31:12.510 --> 31:17.470
Kodwa ngesiseko esinjalo, kunokuphuhliswa amayeza nezitofu
zokugonya, nto leyo eluhlobo lweshishini oluvelisa inzuzo enkulu.

31:17.470 --> 31:22.130
Kwaye amahlwempu, ewe, afuna ukwabelana ngenzuzo yabazizityebi.

31:22.130 --> 31:27.530
Oko kusenokuba lithamsanqa kuthi, kuba
kukho iingxabano zangaphakathi malunga nemali.

31:27.530 --> 31:33.130
Kwaye seso nesizathu sokuba esi
sivumelwano sobhubhane singekagqitywa.

31:33.130 --> 31:43.295
Yiyo loo nto, xa yayamkelwa kulo nyaka, kwaphantse kwangxanyelwa
ukuba iSigaba 12(2) sithi isivumelwano

31:43.295 --> 31:54.630
singavulelwa ukutyikitywa kuphela xa la maqela evumelene
ngesihlomelo sesi sibizwa ngokuba 'yinkqubo yepapal'.

31:54.630 --> 32:02.607
Oku kuthetha ukuba sinethemba elincinane lokuba ungquzulwano
lwangaphakathi – apho xa abantu ababini bexabana, umntu

32:02.607 --> 32:09.140
wesithathu evuya – mhlawumbi ungquzulwano malunga
nemali, ludlala indima ebaluleke kakhulu apha

32:09.140 --> 32:14.410
kwaye luza kusikhusela kwesi sivumelwano sobhubhane.

32:14.410 --> 32:17.750
Kwaye oko kungaba kuhle kakhulu.

32:34.070 --> 32:38.170
Kakade ke, kusengumcimbi
wokomeleza iinkqubo zemvume yongxamiseko.

32:38.170 --> 32:44.200
Oko kwakukhe kwakho kweli phepha longezelelweyo
– masithi luluhlu lokuNgeniswa

32:44.200 --> 32:49.250
okuNgxamisekileyo – ngoku kuchazwa ngokweenkcukacha ezingakumbi.

32:49.250 --> 32:57.470
Ngoko ke ekugqibeleni, umba ukuseka iqela elikhulu
lezoshishino nezonyango lehlabathi jikelele, akukho nto yimbi.

32:57.470 --> 33:04.770
Ayikho malunga nempilo. Imalunga noko
kuchasene nempilo. Abantu baya kuphila apha.

33:04.770 --> 33:17.106
Impilo yabantu nokuphelela komzimba
bafakwa esichengeni ngenxa yenzuzo namandla.

33:17.106 --> 33:25.950
Kwaye ke sinayo ingongoma yesithathu: ingqikelelo
ye-infodemic kwisivumelwano sobhubhane iyinkxalabo kakhulu.

33:25.950 --> 33:29.130
I-IGV iquka ukulwa inkohliso neendaba ezingeyonyani.

33:29.130 --> 33:32.070
Kaloku ke, nantsi enye into emangalisayo.

33:32.070 --> 33:38.870
Imalunga nokomeleza ulwazi lwesayensi,
lwezempilo kunye nolwe-pandemic lwabemi.

33:38.870 --> 33:48.076
Ngoko ke apha siyibona ngokucacileyo inyaniso ethi i-WHO
iyiphumelele yodwa: uluntu lufanele luhlantswe iingqondo

33:48.076 --> 33:59.700
kwiinkalo zeentlanganeko zezifo, impilo yoluntu kunye nesayensi –
ngokwendalo, kuphela ngendlela i-WHO eziqonda ngayo ezi ngongoma.

33:59.700 --> 34:03.713
Ewe, kuba, njengoko benditshilo, asinalo igunya lokubeka iliso.

34:03.713 --> 34:11.945
Ummi-meli weZizwe eziManyeneyo okumgangatho ophezulu sele etshilo
ngokucacileyo, ngaphandle kwesikhalo esivela kwiZizwe

34:11.945 --> 34:18.102
eziManyeneyo, ukuba i-WHO, njengoko sisazi,
yinkampani engaphantsi kweZizwe eziManyeneyo,

34:18.102 --> 34:21.570
kwaye iZizwe eziManyeneyo ziyingumnini wesayensi.

34:21.570 --> 34:26.766
Inkolelo-ze inento yayo nempahla, nceda?

34:26.766 --> 34:31.370
Ingcaciso ekuphela kwayo isoloko ilamandla nengeniso.

34:31.370 --> 34:39.125
Kwaye ke abantu kufuneka baziwe malunga
nokusebenza kakuhle nokukhuseleka kweemveliso zonyango.

34:39.125 --> 34:45.888
Ngoko ke oku kuthathwa njengento eqinisekileyo kwaye
isikhokelo sokuziphatha siya kuqhubeka ukukhuthazwa.

34:45.888 --> 34:55.552
Emva koko, kukho olunye uhlaziyo, inkqubo yokubeka iliso
eyomeleziweyo kunye nokwaziswa komgaqo okhoyo we-One Health,

34:55.552 --> 35:04.473
odibanisa impilo yezilwanyana nempilo yokusingqongileyo kunye
nempilo yabantu, nto leyo enika i-WHO amagunya

35:04.473 --> 35:13.090
angaphezulu angenakulinganiswa kwaye, ewe kona,
isetyenziselwa ukuxhasa le ngcamango ye-zoonosis.

35:13.090 --> 35:19.255
Okuthethwayo kukuba, izifo ezibhubhanayo azinakuze zibangelwe
ngabantu, kodwa zibangelwa kuphela zizilwanyana ezithi

35:19.255 --> 35:24.730
ngequbuliso zigule kakhulu ngendlela eyingozi, kungakhathaliseki
isizathu, ze ke eso sifo sonke sisasazeke kubantu.

35:24.730 --> 35:32.226
Ukusasazeka kwezifo ezisuka
kwizilwanyana ukuya ebantwini, ewe, sele kufakiwe.

35:32.226 --> 35:37.762
Ewe, kwaye ukuba ngoku sijonga kwakhona yonke le
nto, ingcinga yokuba isidima somntu

35:37.762 --> 35:42.926
asinakunyhashwa, ingcinga yamalungelo oluntu, yenkululeko.

35:42.926 --> 35:49.433
Kwaye ke, xa sijonga la mvisiswano,
okokuqala nokuphambili sinosongelo olongezelelekileyo

35:49.433 --> 35:52.710
olusebenzayo kulawulo-zizwe lukarhulumente.

35:52.710 --> 36:03.993
Ndigxininisa "enyanisweni" kuba kwanango-2020, akukho
lizwe linyanzelekanga ukuba lenze nje iingcebiso ze-WHO.

36:03.993 --> 36:06.613
Kodwa bayenzile.

36:06.613 --> 36:09.730
Bawenzile, kwaye kwandothusa kakhulu.

36:09.730 --> 36:18.192
Kwaye uMnu. Brunner ucacisile ngobuciko
obukhulu apho iingxaki zikwiinkqubo zethu zomthetho.

36:18.192 --> 36:28.367
Into engekhoyo, ngokoluvo lwam, yimo engaphakathi engenakho
ukusinda ngaphandle kwayo nesona simiso

36:28.367 --> 36:37.950
somthetho sihle, imo engaphakathi ekwaziyo
nokulungisa isimo simiso somthetho esinamaphutha.

36:37.950 --> 36:45.080
Kukho amaxesha, umzekelo eJamani, kwaye ngokuqinisekileyo
nakwezinye iindawo, apho iNkundla yoMgaqo-siseko yeFederal

36:45.080 --> 36:51.658
yayisebenza ngempumelelo, ithatha inkululeko
nobuqaqawuli bomntu ngamnye njengendawo yayo yokuqala nenjongo

36:51.658 --> 36:55.513
yayo yokugqibela, kwaye ibeka oko phambili kuko konke.

36:55.513 --> 36:57.906
Kwaye konke oko kulahlekile.

36:57.906 --> 37:04.961
Ndikhumbula indlela endothuka ngayo xa ndafunda
okokuqala kwincwadana yomthetho wesimiso ukuba sonke

37:04.961 --> 37:09.470
isimiso sixhomekeke kwiimeko esingenakuzidalela zona.

37:09.470 --> 37:13.253
Kwaye bendisoloko ndicinga ukuba, ewe,
ukuba kubhaliwe ephepheni, kuya kuthotyelwa.

37:13.253 --> 37:18.420
Yindlela oqingqayo ngayo njengomfundi wezomthetho.

37:18.420 --> 37:24.830
Ndisandul' ukufundiswa isifundo,
kodwa sesona simgangatho uphezulu.

37:24.830 --> 37:35.788
Ngale mfazwe yokucinga, ngalo mgaqo-nkqubo we-infodemic, ngalo
Mthetho weeNkonzo zeDijithali we-EU, ngesi sifo sokuphambana

37:35.788 --> 37:43.985
sabavavanyi beqiniso, siphelela ekuguqulweni
ngokupheleleyo kwabantu ukusuka ekubeni ngabemi

37:43.985 --> 37:48.430
abacinga ngokwabo ukuya ekubeni ngabathobelayo.

37:48.430 --> 37:55.879
Oku kusebenza kuzo zonke iinkalo, kuquka ubuzwe,
amagunya omthetho, indlu yowiso-mthetho, njalo njalo.

37:55.879 --> 38:06.990
Kwaye ngaphandle kwale mfundiso yentlonipho nobulungisa
bomntu, nkqu nenkqubo yomthetho ayisakwazi ukusebenza.

38:06.990 --> 38:13.090
Umntu endisebenza naye uMnu Brunner ukubeke kakuhle kakhulu,
kwaye mhlawumbi ngeli xesha kufanelekile ukukhankanya ukuba

38:13.090 --> 38:18.174
ingxelo yokuqala yoMthetho oSisiseko waseJamani
ekuqaleni ibiqulethe isivakalisi esithi: urhulumente

38:18.174 --> 38:21.290
ukho ngenxa yabantu, hayi abantu ngenxa karhulumente.

38:21.290 --> 38:30.380
Kwaye konke oko ngoku, njengoko watshoyo ngobuhle
obukhulu ngenye indlela, konke oko kuphelile okwangoku.

38:30.380 --> 38:40.206
Ngoko ke, ubuzwe buqhubeka busongelwa kakhulu
yi-WHO, kwaye sinokusilela okupheleleyo kolawulo

38:40.206 --> 38:45.930
lomgaqo-siseko, kuquka neenkundla zomgaqo-siseko.

38:45.930 --> 38:53.317
Ndiyibona le nto ndoyika kakhulu, ingakumbi
eJamani, kunye nolu ngcungcutheko lwezopolitiko

38:53.317 --> 38:57.840
olwenzekayo kwilizwe lethu – bendingasoze ndiyicinge.

38:57.840 --> 39:05.192
Kwaye ke, ngokuqinisekileyo, kukho umngcipheko owongeziweyo
wemiqathango emikhulu kwinkululeko, izibhengezo

39:05.192 --> 39:11.812
ezingenangqondo zemo kaxakeka, kwaye mhlawumbi
neengcebiso ezisisigxina ezithintela inkululeko.

39:11.812 --> 39:21.366
Kwaye ngenxa yokungabikho kwamagunya okuqwalasela kwinqanaba
le-WHO, amazwe ayawatyeshela nje amagunya awo okuqwalasela.

39:21.366 --> 39:28.109
Emva koko sinalo elinye ingongoma ebalulekileyo, esele ichazwe
ngokuphindaphindiweyo ngoogxa bethu uSilvia Behrendt no-Amrei

39:28.109 --> 39:32.894
Müller: sibona ukufakwa kancinci kancinci
kweengcinga zomkhosi kumgaqo-nkqubo wezempilo,

39:32.894 --> 39:35.420
nto leyo engqamana nemeko iyonke yehlabathi.

39:35.420 --> 39:41.824
Nangona oku kungakhange kuchazwe kwizivumelwano, kukho
umgaqo-nkqubo wokhuseleko lwezempilo lwehlabathi jikelele:

39:41.824 --> 39:48.965
iintsholongwane ziphathwa njengentshaba yomkhosi, umngcipheko
wokhuseleko, kwaye ke kufuneka kuqaliswe impendulo ezenzekelayo,

39:48.965 --> 39:53.840
oko kukuthi, kubekwa indlela yokusebenza
ezenzekelayo kwaye, ewe kona, kuyasetyenziswa

39:53.840 --> 39:56.610
ukugonya ukulwa nazo, njengento eqhelekileyo.

39:56.610 --> 40:00.073
Akusekho mntu ubuza ukuba ingaba izitofu
zokugonya ziyayitshisa impilo yabantu na.

40:00.073 --> 40:08.460
Kwaye sikwabonile, nangona kunjalo kwindawo enye kuphela,
ukomelezwa kolawulo lwedijithali ngokubanzi lwabantu, ngenxa

40:08.460 --> 40:15.012
yokuba ngoku sele zingenisiwe izatifikethi zokugonya
zedijithali, nangona kungekuphela nje, kodwa le

40:15.012 --> 40:19.870
ikwayingumba obaluleke kakhulu xa kuziwa kulawulo olupheleleyo.

40:19.870 --> 40:27.324
Emva koko, ewe, kukho iinkqubo zempilo ezomeleziweyo
ezisetyenziswa yeli qela lezonyango namachiza, ingqikelelo

40:27.324 --> 40:31.270
ye-infodemic, endisele ndiyichazile ngokweenkcukacha.

40:31.270 --> 40:36.586
Kwaye ke, ngokwenene, kukho ukuhlengahlengiswa
kweengcingo okunyonyobayo kwezi zivumelwano.

40:36.586 --> 40:42.769
Kumalunga nokususa abantu kancinci kancinci kodwa
ngokuqinisekileyo kwingcinga yokuba mna ndimntu,

40:42.769 --> 40:46.453
nokuba inkululeko yam yeyona nto iqala kwaye iphele kuyo.

40:46.453 --> 40:49.610
Hayi, awuyonto, uluntu yiyo yonke into.

40:49.610 --> 40:52.480
Ingaba oku kuvakala kuqhelile kuwe?

40:52.480 --> 40:55.646
Isidima somntu, asisengomba.

40:55.646 --> 41:00.346
Sibona umkhwa wokuthobela ngokubambisana.

41:00.346 --> 41:05.024
Oku kubandakanya, umzekelo, le ndlela kuthiwa yeyoluntu lonke.

41:05.024 --> 41:13.130
Oku kuthetha ukuba xa kuvela ubhubhane oyingozi, wonke
umntu eluntwini kufuneka abambane aze asebenzele injongo enye.

41:13.130 --> 41:15.008
Loo nto ithetha ntoni, ngokwengqiqo?

41:15.008 --> 41:20.230
Ngokwengqiqo, kuthetha ukuba nabani na ongayi
elunxwemeni uyaphuma; sonke sesikhe sadibana nale meko.

41:20.230 --> 41:24.020
Kufuneka ufunde amalungelo akho
asisiseko, kungenjalo awuphumeleli.

41:24.020 --> 41:30.805
Nantoni na eyahlukileyo kwimbono eqhelekileyo
ihlaselwa kakhulu ngandlela ithile, kwaye ke kukho la

41:30.805 --> 41:34.500
malungelo obuxoki asisiseko obungakhethi buso nobunye.

41:34.500 --> 41:40.766
Kwaye ke ezi zibekwa kwinqanaba
elilinganayo namalungelo oluntu okwenene.

41:40.766 --> 41:45.040
Ewe, oko kuyiphendula ngokwenene loo mbuzo.

41:45.040 --> 41:50.533
Xa ndibuza, ingaba sisongelwa lulawulo lwezempilo olucinezayo?

41:50.533 --> 41:57.465
Asikuphela nje sinolawulo lwezempilo oluzidlayo, olusaxoxwa ngalo
ngoku, kodwa kukwakho nomkhwa wehlabathi wonke wokujikela

41:57.465 --> 42:04.010
kulawulo olungqongqo noluzidlayo kwiindawo apho oku
kungekabikho okanye kungazange kubekho kwixesha elidlulileyo.

42:04.010 --> 42:06.130
Kulapho kufanele kwenzeke khona.

42:06.130 --> 42:13.355
Sibona uxinzelelo olukhulu kumthetho, kumalungelo asisiseko,
nakwalungelo lokuvuma ngokuzithandela kwiimvavanyo

42:13.355 --> 42:21.070
zonyango, olufakwe kwiSihlomelo 7 seSivumelwano seZizwe
eziManyeneyo ngamaLungelo oLuntu, njengoko sele kukhankanyiwe.

42:21.070 --> 42:27.370
Sibeka uxinzelelo kubuzwe bamaZwe angamaLungu,
kwaye ekugqibeleni oku kubeka ingozi enkulu kakhulu.

42:27.370 --> 42:32.128
Ngoko ke, yinto enye kuphela: yonke okanye akukho nto.

42:32.128 --> 42:37.150
Yiyo loo nto sinecandelo lesi-5.
Ngamafutshane, kwenzeka ntoni emva koko?

42:37.150 --> 42:47.210
Ngethamsanqa, umntu unokuba noluvo aluthandayo malunga nezi
zizwe, kodwa ukurhoxa kwe-USA ibe luphawu olubaluleke kakhulu.

42:47.210 --> 42:49.350
I-Argentina nayo yalandela.

42:49.350 --> 42:56.160
La mazwe aza kuphinda axhase i-IGV kuyo nayiphi na inguqulelo.

42:56.160 --> 43:06.272
Le IGV 2024 nayo ayizukuxhaswa nguSirayeli
nase-Itali, nto leyo echulumancisayo kakhulu.

43:06.272 --> 43:13.830
I-Austria nayo ifake inkcaso, kodwa kungenxa yokuba,
kwaye ndiyitsho le nto ngaphakathi kwezicatshulwa, baqaphele

43:13.830 --> 43:17.830
kade kakhulu ukuba iPalamente ibingakayiniki imvume yayo.

43:17.830 --> 43:22.000
Noko ke, ngokomgaqo-siseko, oku bekufanele
kuvunywe; kwanayo neyokuqala kakhulu i-IGV.

43:22.000 --> 43:28.666
Oko kuthetha ukuba basaza kufuna
ukufumana imvume yePalamente – kodwa ke sisiqalo.

43:28.666 --> 43:35.410
Ngokuphathelele isivumelwano sobhubhane, njengoko
senditshilo ngaphambili, kuyathenjwa ukuba asiyi kuphumelela.

43:35.410 --> 43:42.817
Kwaye into enye ebalulekileyo yile – kwaye ndiyiqaphele le nto
kumzekelo we-Austria – oorhulumente abanganyulwanga ngqo

43:42.817 --> 43:50.586
ngokodemokhrasi bayavunyelwa ukuba bathethathethane baze
batyikitye izivumelwano phantsi komthetho wamazwe ngamazwe.

43:50.586 --> 43:53.790
Nangona kunjalo, ngokomthetho,
iipalamente kufuneka zinike imvume yazo.

43:53.790 --> 43:57.595
Sikwazile ukuqalisa oku kwemizuzu
yokugqibela nase-Austria, kuba ngandlel' ithile

43:57.595 --> 44:02.880
kwakukho impazamo yokungayihoyi, ngokumangalisayo.

44:02.880 --> 44:08.294
Kungoko kubalulekile ukuqaphela ukuba elinye icandelo
kukumelwa phantsi komthetho wamazwe ngamazwe, kwaye elinye

44:08.294 --> 44:11.970
kukusemthethweni ngokodemokhrasi kwezi zigqibo zikarhulumente.

44:11.970 --> 44:14.630
Ngokomthetho, iipalamente ziyabandakanyeka.

44:14.630 --> 44:21.849
Oku kuthetha ukuba amagqwetha kwihlabathi jikelele
nawo ayacelwa ukuba aphinde ahlole ukuba ingaba

44:21.849 --> 44:25.790
ayivumele na ipalamente ukuba ibe nelizwi konke konke.

44:25.790 --> 44:29.590
Ukuba akunjalo, nceda ubhekisele koku uze ukucele.

44:29.590 --> 44:35.110
Kungenjalo, ezi IGVs azinakunyanzeliswa lula nakwala mazwe.

44:35.110 --> 44:39.556
EGermany, benza izinto ngocoselelo ngakumbi
kwaye ngoku bayipasisile imithetho

44:39.556 --> 44:44.520
yokuvumelana ngokuxhaswa ngurhulumente womanyano.

44:44.520 --> 44:53.376
Noko ke, iJamani yayisele ivumele ixesha lokuchasa
liphelelwe, nto leyo ngokwenene elingana nokuqinisekiswa.

44:53.376 --> 45:00.273
Ngoku khawucinge ukuba iBundestag
neBundesrat aziyipasisiyo le mthetho yokuvumelana.

45:00.273 --> 45:02.586
Kulapho ke urhulumente eza kuba sesichengeni.

45:02.586 --> 45:06.880
Kwelinye icala, inoxanduva phantsi komthetho wamazwe
ngamazwe, kodwa kwelinye icala, akufuneki igqithe

45:06.880 --> 45:09.610
kwintando yePalamente ebonakaliswe ngendlela yedemokhrasi.

45:09.610 --> 45:11.810
Koyikeka ukuba bazakuvumelana.

45:11.810 --> 45:16.170
Nangona kunjalo, ndiyayifumana into
eyenzekayo phaya inomdla kakhulu.

45:16.170 --> 45:23.682
Kwaye yinto nje yokuba, ngenxa yemvelaphi yethu
yamalungelo oluntu, sinazo zonke iindlela zokuxhamla nayiphi na

45:23.682 --> 45:28.366
ithuba elivelayo e-Austria ukuze sikhanyise ngemicimbi enjalo.

45:28.366 --> 45:36.578
Kuyathakazelisa kananjalo ukuqaphela ukuba lo mthetho waseJamani
sele uchaza ukuba imvume kwi-IGV iyayinqanda ilungelo elisisiseko

45:36.578 --> 45:41.632
lokuphelela komzimba, inkululeko yomntu,
imfihlo yengxoxo-mbhalo, imfihlo yeposi

45:41.632 --> 45:45.410
nonxibelelwano, kunye nelungelo lenkululeko yokuhamba.

45:45.410 --> 45:53.679
Ngoko ke bathatha ngokuba oku kuza kwenzeka
ngokuzenzekelayo, nangona iigunya zaseJamani

45:53.679 --> 45:58.490
kufuneka ngokwenene ziphumeze imithetho ye-WHO.

45:58.490 --> 46:04.000
Ewe. Kwaye mna noMnu Brunner
asizange sixoxe ngale nto ngaphambili.

46:04.000 --> 46:12.030
Kodwa kum, xa kuziwa koko sinokukwenza, kusoloko
kubalulekile ukubuyela kumxholo wesidima somntu.

46:12.030 --> 46:20.040
Kuchazwe kakuhle ukuba ingcinga yentlonipho yomntu, ekwayindlela
yokucinga yoMthetho oSiseko, ivela

46:20.040 --> 46:27.720
kwingcinga yokuba umntu wenziwe ngemifanekiso
kaThixo, kwaye ke ngoko iphefumlelwe ngobuKrestu.

46:27.720 --> 46:31.450
Oku kuvusa ixabiso labantu ngokwalo.

46:31.450 --> 46:41.376
Kwaye kwingcinga yoKukhanyiselwa, ethi imalunga
nokuphuma komntu kubudenge abuziphathele bona.

46:41.376 --> 46:46.429
Ngaphandle kwale migaqo-siseko, akukho nto
isebenzayo kwinkqubo yethu yezomthetho, kwaye

46:46.429 --> 46:49.650
mhlawumbi phantse akukho nto isebenzayo kubomi bethu.

46:49.650 --> 46:54.410
Ngoko ke, ngokwenene kuyimfuneko
ukuba senze konke okusemandleni ethu.

46:54.410 --> 47:03.963
UMnu Sasek ukubeke kakuhle kakhulu: hlala ucela uncedo, fundisa
abanye eluntwini, abantu abasijikelezileyo

47:03.963 --> 47:11.980
ngemisebenzi yezopolitiko, iibhikisho,
amaphephancwadi, iintetho, nantoni na efunekayo.

47:11.980 --> 47:17.890
Ngamajelo eendaba asimahla,
ngokunxibelelana namajelo eendaba amakhulu.

47:17.890 --> 47:22.830
Ukuba uyaqhubeka uzama, kusenokubakho
omnye okanye ababini abanokwamkela.

47:22.830 --> 47:33.430
Kwaye ngaphezu kwako konke ngokufundisa oosopolitiki, ngokuba
basengabantu abanamkelwa ukuba bangabantu nje abangenamava.

47:33.430 --> 47:37.593
Ndicinga ukuba baninzi abangamsulwa.

47:37.593 --> 47:41.830
Kodwa mhlawumbi abangathathi nankathalo ngabantu abaziingcali.

47:41.830 --> 47:47.930
Nceda, nceda, bacacisele kwaye ubakhuthaze
ukuba benze isigqibo esisekelwe kwisazela sabo.

47:47.930 --> 47:55.717
Kwaye ekugqibeleni, qhubeka uzama kangangoko
kunokwenzeka ukuya enkundleni uze ubonise ukuba

47:55.717 --> 48:00.190
amalungelo oluntu asisiseko ayanyhashwa apha.

48:00.190 --> 48:12.490
Kwaye kwisenzo ngasinye, ndikholelwa nokuba ingcinga
nganye ibalulekile apha, kwaye asifuni lihlabathi elinje.

48:12.490 --> 48:17.590
Siya phambili ngokujonga umbono
wehlabathi elingcono elinentsikelelo nobulungisa.

48:17.590 --> 48:21.790
Ngenxa yoko, enkosi kakhulu.

48:32.512 --> 48:41.205
Enkosi kakhulu, Beate Pfeil. Umcibisholo wam uphinde
wacolekwa. Ayikapheli okwangoku. Oku kuphefumlela kamnandi

48:41.205 --> 48:46.944
emva kweCorona kuphelile. Ayiyonyani loo nto. Niyivile.

48:46.944 --> 48:54.790
Ndingaphinda nje yonke into oyithethileyo. Hamba ngamandla
onke kwimfundo. Ngako konke esinako, ngelixa sisakwazi.

48:54.790 --> 49:01.410
Emva koko siza kubona ukuba kwenzeka ntoni. Enkosi ngokuba
nathi. Sikunye. Qhubekani nisidibanisa. Qhubekani nizidibanisa.

49:01.410 --> 49:06.850
Mabekho abameli abaninzi, iijaji, kunye nawo onke
iintlobo zabantu, beze kwaye bazomeleze eli phambili.

49:06.850 --> 49:11.006
Enkosi ngobuchule bakho. Siyabudinga. Enkosi.
