"Kosalela ba dossiers électroniques ya bakoni ezali moke: Lisanga elingi mateya ebakisama" – mitó ya makambo
ya boye ebimaki na ba médias ya monene ya Allemagne na mokolo ya 22 sanza ya nsambo 2025.
Motango ya basali oyo bazali kosala mpenza elingaki kokamwisa, lisanga elobaki na kritike.
Mbote na bakoni ya mayele, moto akoki koloba na mbalakaka!
Lokola ba données sensibles lokola ba résultats ya monganga, liste ya nkisi mpe ba vaccins ekoki kobombama mpe
kofungolama na ba dossiers électroniques ya bokono ya moto, likama ya kosalela yango mabe ezali monene.
Banda 2014, ba dossiers électroniques ya bakoni koleka milio 130 ebimisamaki na ba hackers na Etats-Unis, Norvège, Finlande,
France, Singapour mpe Irlande, mpe na sima, bakonibɛ́ mosusu bakangamaki na ba données na bango moko mpo na kosɛnga mbongo!
Na tango ya pandemi ya Covid, kobanda kosalela "passe vert" mpo na bato oyo bazwi mangwele elingaki koloba ete
bato oyo bazwaki yango te na Israel baboyelamaki nzela ya kokota na bisika mingi ya bato banso.
Yango wana, ezali na ntina mpenza koboya kosalela ba dossiers médicales électroniques oyo
mpe ba cartes d'identité numériques mosusu.
Ezali na ntina koyeba ete soki moto oyo azwi assurance atɛlɛmi te na dosié ya bokono ya
elektroniki, yango ekomonana lokola ndingisa na ye moko.
Mpe: Okoki kaka kotɛmɛla ata sikoyo!
Esengeli kokeba, mpamba te tokomona propagande ebele mpenza mpo na esaleli oyo ya bokengi.
Programme oyo elandi, "Humanity on a direct path to digital imprisonment!", emonisi ete, longola ePA,
identité numérique mobimba ezali kutu kobongisama.
Soki tolingi te kobungisa bonsomi mpe makoki na biso ya komipona, esengeli tólanda kokeba,
tókoba komiyekola mpe tósala botɛmɛli ya makasi!
Okanisi ete bonsomi na yo ya moto na moto ekosila mpo na bokoli ya kosalela ba ID ya numérike mpe
ndingisa ya kokota, bakisa mpe mbongo ya numérike?
Bakangi yo na bokonzi ya numériki mobimba?
Mpe kaka wana te – soki olandi te malako ya boyangeli ya mokili mobimba, bakotia yo etumbu.
Mpe baoyo bamemaka matomba ya nkita te, balongolamaka na bomoi ya bato ya mboka na pɛtɛɛ.
1. Makanisi ya nsɔmɔ ya bato ya ba théories ya complot ya kobanga to makama ya solo oyo eutaka na bokoli ya numérique?
Tokotalela motuna oyo na émission ya lelo.
Likambo ya solo ezali ete baguvernema bazali kotia ba identite ya numérike mpo na bana mboka na bango – basusu na bolingo na
bango moko, nzokande basusu bazali kolendisa botiyami na yango.
Oyo ezali elembo ya numérike ya identité na yo, lokola passeport na yo.
Ezali na boponi ebele mpo na yango:
Ba codes électroniques, application na smartphone na yo to puce oyo bakotisi na nzoto.
Ba données biométriques oyo eskani na elongi, na maboko to na liso, esalaka mpe lokola elembeteli ya numériki ya identité.
2. Na ndakisa, guvɛnɛmá ya Grande-Bretagne ebimisi publisité moko epai wapi moto nyonso oyo azali kosalela karte ya identité ya
papie amonisami lokola moto ya mabɔkɔ mabe mpe ya eleko eleki.
3. Na lisolo moko mpo na zulunalo Daily Mail, Ministre ya liboso ya Grande-Bretagne ya kala, Tony Blair,
akumisi identité numérique lokola nkisi ya biloko nyonso:
Kobanda na kokitisa liste ya bato bazali kozela na NHS , kino na koluka bapaya oyo bakoti na ndenge ya mibeko te,
kokitisa bokosi na makambo ya lisungi ya leta mpe kobongisa krize ya mosolo ya guvɛnɛmá ya Grande-Bretagne.
"Yango (identité numérique) ezali kobongola bolukiluki na makambo ya nkisi na mitindo ebele ya nkisi ya sika oyo epesi biso
libaku ya kobongola mobimba système na biso ya bokolongono, mpo na kotia yango mingi na kopekisa bokono na esika ya kobikisa."
Soki tosalelaki makasi ya koyeba bato na elongi, ba données mpe ADN, tokokaki kokitisa motango ya
mbeba te kaka moke, kasi mpenza kino na misisa.
(…) Tozali na mposa ya infrastructure numérique ya malamu mpo na kozwa makambo oyo nyonso.
Mpe ID ya numérike ezali eteni ya ntina mingi ya yango.
Banda Ministre ya liboso ya Grande-Bretagne Keir Starmer azwi bokonzi, biro ya sika mpo na ba identités numériques esalemaki
na mokumba ya kokamba zando ya ba ID numériques ya mboka.
1. Zulunalo The Daily Mail, The Times of London, Financial Times mpe Sky News ebimisaki masolo ebele, makanisi mpe batalisi na
ntina na biloko ya kokamwa oyo identité numérique ekoki komema.
Bongo, elingi koloba ete identité numérique ya bato ezali kaka bokoli ya tekiniki ya Leta ya mikolo oyo?
2. Na Grèce, guvɛnɛmá ezali komeka kondimisa bato na Sakosi ya Identité Numérique ya Union Européenne na ndenge esali
ete ezala obligatoire mpo na kokɔta na ba stades ya masano.
3. Na Kenya, ebongiseli ya ID ya numérike ya biométrique oyo balingi kosala esungami na Fondation Bill & Melinda Gates.
4. Na Bangladesh, leta, elongo na ebongiseli ID2020 mpe lisanga GAVI ya mangwele, epesaka bana mike mpe bana ya mike ID
ya numérike ntango bakomisami na mbotama to batiami mangwele.
Australie ebimisi mobeko oyo esengi makasi kotala mbula mpo na kokota na ba réseaux
sociaux. Emonani ete bakosálela ID ya numérike.
"Lisanga ya Mpoto (UE) ezali na mokano ya kotia ba systèmes ya identité numérique biométrique na bisika ya koleka
bandelo ya bikolo-bandimi tii na mobu 2026," elobi Komisere ya UE Apostolos Tzitzikostas na Davos.
6. Mibeko mpo na kobanda kosalela identité numérique ya Eropa ebandaki kosala na mokolo ya 6 sanza ya misato 2025.
Bafungoli nzela mpo ete bana mboka nyonso ya Lisanga ya Mpoto (UE) bákoka kosalela
portemonnaie numérique ya Mpoto kobanda na mobu 2026.
Yango ekopesama na lolenge ya application ya téléphone, oyo ekozala disponible na mboka nyonso ya Lisanga.
Ekopesa bato nzela ya komimonisa na internet na libateli ya mobimba mpe na boye, ya kokota na misala ya
internet ya leta mpe ya bato bango moko na Eropa mobimba.
7. Na Thaïlande, Commission Nationale ya Radiodiffusion mpe ya Télécommunications (NBTC) ezuaki mokano ya kobanda
kosalela système ya kokomisa ba carte SIM oyo ekosalela bilembo ya biometrike ya moto na moto mpo na koyeba ye.
8. Oyo ezali kaka mwa bandakisa ya bokoli mpe bokotisi ya ba identités numériques na mokili mobimba mpo na bato.
Ya solo, bakoki kotánga ebele koleka.
Ngámbo mosusu ya likambo mpe makama Bobateli ya bomoi ya sekele
1. Bobateli ya ba données ezali kolendisa mingi, kasi na bosolo, bantina ya kobatela bomoi ya moto na moto ezali na nguya mingi te
ntango bato mingi bakolo basalelaka ba smartphones na ba applications oyo ekoki kolanda biloko nyonso,
banda na motango ya matambe oyo batambolaka kino na langi ya ba chaussettes oyo basombaka.
2. Bobateli ya ba données
Kasi, mokakatano moko ya monene na ID ya numérike ezali bokengi ya ba données, elingi koloba, makama oyo
eutaka na bokoti na makasi na ba systèmes (hacking) mpe bitumba na internet (cyberattaques).
Bato ya mayele ya IT bandimi ete libateli ya 100% ya ba données ezali lokuta!
Norvège na Suède bazali konyokwama na épidémie ya moyibi ya identité mpe ya cybercriminalité, atako
babimisaki ba systèmes ya identité numérique bambula eleki.
Na Suède, bafundi mingi ya internet etali système ya ndingisa ya numérike ya ba banki,
oyo pene na bakolo nyonso ya Suède basalelaka.
1. Inde ezali na système na yango ya biometrike ya ID numérique oyo eleki monene na mokili mobimba, Aadhaar.
Yango ememaki mikakatano ya minene ya bokengi.
Ebandaki na moyibi ya identité kino na bopanzani ya ba données ebele.
Na kati na yango, ezalaki na makambo mibale epai wapi ba données ya pene na bato miliare moko esalelamaki mabe.
Eteni monene ya yango etekamaki na internet.
Ba données oyo ezalaki na bilembo ya biometrike lokola skane ya liso mpe ya misapi.
Soki ba données oyo ebɔtɔli, nzela ya kobongisa mabe yango ezali te.
Ata soki mot de passe to carte de crédit ekoki kokitanisama na pɛtɛɛ, bilembo ya biometriki lokola liso
mpe elembo ya mosapi etikalaka oyo ebongwanaka te.
Bopekisi
1. Ba systèmes ya identité biométrique numérique bafungolaka to bakangaka mokili ya numérique mpo na moto.
Na ndakisa, ekuke mpo na mbongo ya banki monene ya numérike (CBDC).
Kozanga identité numérique oyo leta epesi, système moko ya CBDC ekoki kosala te, ndenge Stefan Ingves alimbolaki.
Whitney Webb, mopanzi-sango ya ankɛ́tɛ oyo ayebani mingi, akebisi na kobima ya sistɛ́mɛ ya sika ya mosolo ya mokili mobimba.
Soki moto azali na kati ya système oyo te, akozala na identité ya mibeko te mpe akokoka te kosala misala ya nkita.
Na bosolo, leta to bakompanyi ya bato bango moko bamonaka yo te.
Kayvan Soufi-Siavash amonisi yango boye:
Na sima ya ID2020, na ndakisa, ezali na mwango ya mabe ya kobundisa moto nyonso na bamposa na ye nyonso.
Bato oyo bazali na statut ya sika ya mangwele te, oyo baleki ndelo ya empreinte carbone oyo etiami na likanisi mpamba, oyo
balandaka lisolo oyo esengeli na bisika ya bato nyonso te, bakozwa etumbu ya kolongolama mbongo numérique se
moko oyo endimami, to mpe bakolongolama na makoki na bango nyonso ya bomoto na ndenge ya mpamba.
Bokonzi mobimba
1. Botiyi ya identité numérique ya makasi mpo na ekolo nyonso na mokili mobimba emonani lokola ekomi mokano ya liboso.
Oyo eleki bobele bokonzi ya mobimba likolo ya bato.
Nani alingi ete ozala lisusu na likoki ya kosomba to koteka eloko moko te na internet
soki okoti na identité na yo ya numérique te?
Nani azali na mposa ya kosala ete moto moko te akoka kokende na kelasi, kozwa mosala to kofungola
konti na banki soki azangi karte ya identité numérique?
2. Makasi oyo etindaka
Okokuta bilembo ya mayele na eyano ya motuna "Cui bono?"
Nani azwi litomba na certificat ya identité numérique ya mokili mobimba mpo na moto nyonso?
Nani akoki kozwa bokonzi oyo ezangi ndelo mpe matomba ebele na nsima na yango?
Uta bambula ebele, bato mingi ya mayele mpe batalisi ya makambo ya bomoko bazali kolakisa makasi oyo ezali
kotinda botiyi na mosala ya mokano ya ID2020 na mokili mobimba.
1. Na ndakisa, économiste mpe analyste géostratégique Peter König, atangi Fondation Bill & Melinda Gates, Lisanga ya mokili
mobimba mpo na mangwele mpe immunisation (GAVI), Organisation Mondiale ya Santé (OMS), Banque Mondiale, ba agences misusu
ya ONU mpe, solo mpenza, industrie pharmaceutique mpe ba ONG.
2. Na mobu 2018, OMS ekomaki: "ID4D mpe Lisanga ID2020 bamipesi mpo na kosangisa baguvernema, société civile, ba organisations
internationales mpe secteur privé mpo na kosalela na ndenge ya malamu mpe na monene ba technologies ya identité numérique."
3. ID4D ezali mwango ya Groupe ya Banque Mondiale.
Mwango oyo esungaka bikolo oyo ezali kotia na mosala ba systèmes ya identification numérique.
Mokano na yango ezali ya kotia na esika ya mibale bokomisi ya mbotama na nzela ya numérike mpe kopesa
moto nyonso identité ya mibeko kino na mobu 2030.
Fondation Bill & Melinda Gates ezali lisusu partenaire principal mpe mosungi monene ya misolo ya ID4D.
Mpo na koyeba makambo mingi koleka etali Bill Gates, tala émission "Bill Gates:
Mokonzi-mobomi ya mokili mobimba na bizaleli ya moto mabe".
4. Numérisation esalelaka libosoliboso matomba ya bato ya mosolo ya minene koleka, lokola Groupe Rothschild, libota ya
Rockefeller, J.P. Morgan Chase, kompani ya placement BlackRock, bakompani ya minene ya nkisi mpe ya tekinoloji, mpe bongo na
bongo, oyo balingaka kozala bankolo mpe kokonza mokili mobimba.
5. Na programɛ "Welt im Netz der Freimaurer" (Mokili na kati ya réseau ya Ba-Franc-maçons) , Ivo Sasek amonisaki misala mpe
mibeko ya bato ya bokonzi na kati ya réseau oyo esalaka na mokili mobimba mpe alobelaki na mokuse makambo oyo Kla.TV
ekangaki na video na bankóto ya ba programɛ na bankama ya bankóto ya ba sources ya kotyela motema.
Ba technologies ya mayele ya mabe lokola ba ID ya biometrike ya numérike mpe ba systèmes ya bokengi ekoki kaka
kotiyama mpe kozala soki endimami mpe eyambami na baoyo bayebi naino te, bakosami mpe batɛkama.
Tango ekoki mpenza ya kolamuka!
Tɛlɛmá ngwi mpe bóbetɛla ebandeli ya boombo ya numérike!
Na ndakisa, na kofutaka na mbongo ya maboko mpe kotika biloko ya pete ya numériki oyo balakisaka.
Bongo lolenge ya kokeba, oyo bazali kosɛka sikoyo, ekokoma mode ya sika!
1. Salá boyokani na bato oyo balamuki mpe balingaka bonsomi na esika ofandi, ntango ozali naino na likoki.
Bátela bonsomi na yo!
Kla.TV ezali na esengo ya kosunga bato ya esika moko oyo balingaka solo bákangama na nzela ya
formulaire ya contact na www.kla.tv/vernetzung.