1
00:00:00,020 --> 00:00:05,398
"Lirekoto tsa bakuli tsa elektroniki ha li sebelisoe ka botlalo:
Mokhatlo o batla thuto e eketsehileng" – lihlooho

2
00:00:05,398 --> 00:00:11,540
tse kang tsena li ile tsa hlaha mecheng ea
phatlalatso e ka sehloohong ea Jeremane ka la 22 Phupu 2025.

3
00:00:11,540 --> 00:00:16,736
Palo ea basebelisi ba mafolofolo e ne e
tla ba e tšosang, mokhatlo o nyatsitse.

4
00:00:16,736 --> 00:00:20,080
Liteboho ho bakuli ba bohlale, motho a ka rialo feela!

5
00:00:20,080 --> 00:00:28,193
Kaha datha e hlokolosi e kang diphetho tsa bongaka, manane a
meriana le meento e ka bolokwa le ho fihlelleha direkotong tsa

6
00:00:28,193 --> 00:00:32,340
bakudi tsa elektroniki, monyetla wa tshebediso e mpe o moholo.

7
00:00:32,340 --> 00:00:40,543
Ho tloha ka 2014, lirekoto tsa bongaka tsa elektroniki tse fetang
limilione tse 130 li hapiloe ka bokhukhuni United

8
00:00:40,543 --> 00:00:49,504
States, Norway, Finland, France, Singapore le Ireland, 'me
bakuli ba bang ba ile ba qhekelletsoa ka lintlha tsa bona!

9
00:00:49,504 --> 00:00:54,746
Nakong ea seoa sa Covid, ho hlahisoa ha pase e tala bakeng sa
batho ba entetsoeng ho ne ho bolela hore

10
00:00:54,746 --> 00:01:00,224
batho ba sa entoang Iseraele ba ne ba haneloa
phihlello ea lits'ebeletso tse ngata tsa sechaba.

11
00:01:00,224 --> 00:01:04,988
Ka hona, ho utlwahala hantle ho hana ho
sebedisa direkoto tsena tsa bongaka tsa elektroniki le

12
00:01:04,988 --> 00:01:07,584
dikarete tse ding tsa boitsebiso tsa dijithale.

13
00:01:07,584 --> 00:01:13,549
Ho bohlokwa ho hlokomela hore haeba motho ya
sireleditsweng a sa hanyetse rekoto ya mokudi ya

14
00:01:13,549 --> 00:01:17,540
elektroniki, sena se nkuwa e le tumello ka boyona.

15
00:01:17,540 --> 00:01:20,460
Mme: O ntse o ka hlahisa kganyetso le hona jwale!

16
00:01:20,460 --> 00:01:25,673
Ho hlokahala ho ba seli, kaha ho lebelletsoe hore ho
tla ba le leqhubu la 'nete la phatlalatso ea maikutlo

17
00:01:25,673 --> 00:01:28,320
a thetsang bakeng sa sesebelisoa sena sa tlhokomelo.

18
00:01:28,320 --> 00:01:34,847
Lenaneo le latelang, "Botho tseleng e tobileng ea ho
koalloa ka dijithale!", le bontša hore, ka nqane ho ePA,

19
00:01:34,847 --> 00:01:38,880
boitsebiso ba dijithale bo feletseng bo ntse bo lokisoa.

20
00:01:38,880 --> 00:01:43,945
Haeba re sa batle ho lahleheloa ke tokoloho le boipuso ba
rona, re tlameha ho dula re falimehile, re tswele pele ho

21
00:01:43,945 --> 00:01:48,000
phahamisa tlhokomediso le ho bontsha kganyetso e tiileng!

22
00:01:50,940 --> 00:01:55,539
Na o lebelletse ho fela ha tokoloho ya hao ya botho ka lebaka la
keketseho ya ho etsa dinomoro tsa dikarete tsa

23
00:01:55,539 --> 00:02:00,608
boitsebiso ba botho le ditumello tsa phihlello ka mokgwa
wa dijithale, ho kenyeletswa le tjhelete ya dijithale?

24
00:02:00,608 --> 00:02:04,720
O qabeletsoe taolong e feletseng ea dijithale?

25
00:02:04,720 --> 00:02:11,200
Mme e seng hoo feela – ha o sa latele ditaelo
tsa mmuso o busang wa lefatshe, o tla fuwa kotlo.

26
00:02:11,200 --> 00:02:17,466
Mme ba sa tliseng melemo ya moruo ba
qhelelwa ka thoko habonolo bophelong ba setjhaba.

27
00:02:17,466 --> 00:02:21,895
1. Mehopolo e lefifi ea batho ba tšabang ba nang
le maikutlo a morero oa sekhukhu kapa likotsi tse

28
00:02:21,895 --> 00:02:24,420
tebileng tse bakoang ke nts'etsopele ea dijithale?

29
00:02:24,420 --> 00:02:27,700
Re tla hlahloba potso ena lenaneong la kajeno.

30
00:02:27,700 --> 00:02:33,725
Nnete ke hore mebuso e kenya tshebetsong boitsebiso ba
dijithale bakeng sa baahi ba yona – e meng ka

31
00:02:33,725 --> 00:02:38,180
boithaopo, ha e meng e kgothalletsa ho bo kenya tshebetsong.

32
00:02:38,180 --> 00:02:44,826
Ena ke bopaki ba boitsebiso ba hau ba
dijithale, bo tshwanang le pasepoto ya hao.

33
00:02:44,826 --> 00:02:47,168
Ho na le dikgetho tse fapaneng bakeng sa sena:

34
00:02:47,168 --> 00:02:52,032
Likhouto tsa elektroniki, app fonong ea
hau e bohlale kapa chip e kentsoeng ka hare.

35
00:02:52,032 --> 00:02:56,291
Lintlha tsa biometric tse sekenniloeng tsa
sefahleho, matsoho kapa iris li boetse li

36
00:02:56,291 --> 00:02:59,680
sebetsa e le bopaki ba boitsebiso ba dijithale.

37
00:02:59,680 --> 00:03:04,409
2. Mmuso wa Borithane, ka mohlala, o lokolotse papatso eo ho yona
mang kapa mang ya sebedisang karete ya

38
00:03:04,409 --> 00:03:09,740
boitsebiso ya pampiri a bontshwang e le motho ya sa
tsebeng ho itsamaela le wa mehleng ya kgale.

39
00:03:09,740 --> 00:03:16,642
3. Sengolweng sa moeti bakeng sa Daily Mail,
Tonakgolo ya mehleng ya Borithane, Tony Blair, o babatsa

40
00:03:16,642 --> 00:03:20,640
boitsebiso ba dijithale e le tharollo ya mathata ohle:

41
00:03:20,640 --> 00:03:26,158
Ho tloha ho fokotseng manane a batho ba letetseng a NHS , ho
fihlela ho fumana bajaki ba seng molaong, ho

42
00:03:26,158 --> 00:03:32,446
thibela bomenemene ba dithuso tsa mmuso le ho
rarolla bothata ba ditjhelete ba mmuso wa Borithane.

43
00:03:32,446 --> 00:03:39,602
"Eona (boitsebiso ba dijithale) e fetola dipatlisiso tsa meriana
ka mefuta e mengata ya diphekolo tse ntjha tse re fang

44
00:03:39,602 --> 00:03:47,840
monyetla wa ho fetola tsamaiso ya rona ya bophelo bo botle ka ho
feletseng, hore e shebane le thibelo ya mafu ho ena le phekolo."

45
00:03:47,840 --> 00:03:54,027
Haeba re ka sebelisa matla a ho tseba lifahleho,
data le DNA, re ka fokotsa sekhahla sa botlokotsebe

46
00:03:54,027 --> 00:03:57,680
eseng hanyenyane feela, empa ka tsela e tebileng.

47
00:03:57,680 --> 00:04:02,080
(…) Re hloka meralo ea motheo e nepahetseng ea
dijithale hore re tle re khone ho fihlella sena sohle.

48
00:04:02,080 --> 00:04:07,946
Mme boitsebiso ba dijithale ke karolo ya bohlokwa ya seo.

49
00:04:07,946 --> 00:04:13,947
Ho tloha ha Tonakgolo ya Borithane Keir Starmer a kena
mosebetsing, ho thehilwe ofisi e ntjha ya

50
00:04:13,947 --> 00:04:21,040
boitsebiso ba dijithale e nang le mosebetsi wa ho
okamela mmaraka wa boitsebiso ba dijithale naheng.

51
00:04:21,040 --> 00:04:26,983
1. The Daily Mail, The Times of London, the Financial Times le
Sky News li phatlalalitse lingoloa tse ngata,

52
00:04:26,983 --> 00:04:32,660
litlhaloso le lingoloa tsa bohlophisi mabapi le
mehlolo e ka bang teng ea boitsebiso ba dijithale.

53
00:04:32,660 --> 00:04:41,020
Kahoo na sena se bolela hore boitsebiso ba batho ba dijithale
ke ntshetsopele feela ya thekenoloji ya mmuso wa sejwalejwale?

54
00:04:41,020 --> 00:04:48,073
2. Naheng ea Greece, mmuso o leka ho etsa hore Sepache sa
Boitsebiso ba Dijithale sa EU se amohelehe sechabeng ka

55
00:04:48,073 --> 00:04:51,400
ho se etsa tlamo bakeng sa ho kena libakeng tsa lipapali.

56
00:04:51,400 --> 00:04:59,264
3. Kenya, tsamaiso e reriloeng ea boitsebiso ba dijithale ba
biometric e tšehelitsoe ke Motheo oa Bill & Melinda Gates.

57
00:04:59,264 --> 00:05:07,136
4. Bangladesh, mmuso, mmoho le mokgatlo wa ID2020 le
kopano ya ente ya GAVI, o fa masea le bana boitsebiso ba

58
00:05:07,136 --> 00:05:11,904
dijithale ha ba ngodiswa matswalong kapa ha ba entilwe.

59
00:05:11,904 --> 00:05:18,868
Australia e fetisitse molao o etsang hore ho be tlamo ho
netefatsa dilemo hore o kgone ho kena mecheng ya

60
00:05:18,868 --> 00:05:24,753
setjhaba. Ho bonahala e tla sebedisa boitsebiso ba dijithale.

61
00:05:24,753 --> 00:05:31,748
"EU e ikemiselitse ho kenya tshebetsong ditsamaiso tsa boitsebiso
ba dijithale ba biometric meeling ya dinaha

62
00:05:31,748 --> 00:05:38,340
tseo e leng ditho ka 2026," ho boletse
Mokomishinara wa EU Apostolos Tzitzikostas a le Davos.

63
00:05:38,340 --> 00:05:47,373
6. Melaoana ea kenyelletso ea boitsebiso ba dijithale
ba Europe e qalile ho sebetsa ka la 6 Hlakubele 2025.

64
00:05:47,373 --> 00:05:56,186
Ba bula tsela hore baahi bohle ba EU ba tle ba khone ho sebelisa
sepache sa dijithale sa Europe ho tloha ka 2026 ho ya pele.

65
00:05:56,186 --> 00:06:02,780
Sena se tla fanoa ka sebopeho sa app ea mohala, e
tla fumaneha naheng e 'ngoe le e 'ngoe e leng Setho.

66
00:06:02,780 --> 00:06:08,038
E tla nolofalletsa batho ho itlhaola inthaneteng ka tšireletso
e phethahetseng, 'me ka hona ba fumane litšebeletso tsa

67
00:06:08,038 --> 00:06:11,680
inthanete tsa sechaba le tsa lekunutu ho pholletsa le Europe.

68
00:06:11,680 --> 00:06:18,570
7. Naheng ea Thailand, Khomishene ea Naha ea Phatlalatso le
Likhokahanyo tsa Thelefono (NBTC) e nkile qeto ea ho hlahisa

69
00:06:18,570 --> 00:06:27,060
tsamaiso ea ngoliso ea likarete tsa SIM e sebelisang litšobotsi
tsa motho tsa biometric bakeng sa merero ea boitsebiso.

70
00:06:27,060 --> 00:06:30,659
8. Tsena ke mehlala e seng mekae feela ea
nts'etsopele ea lefats'e ka bophara le

71
00:06:30,659 --> 00:06:33,113
kenyelletso ea boitsebiso ba dijithale bakeng sa batho.

72
00:06:33,113 --> 00:06:36,726
Ha e le hantle, ho ka qotswa tse ding tse ngata.

73
00:06:36,726 --> 00:06:44,378
Lehlakore le leng la taba le likotsi Tšireletso ea boinotšing

74
00:06:44,378 --> 00:06:50,446
Tšireletso ea data e khothaletsoa haholo, empa ha e le hantle,
mabaka a ho sireletsa boinotšing ha a na matla a maholo ha batho

75
00:06:50,446 --> 00:06:56,705
ba baholo ba bangata ba sebelisa li-smartphone tse nang le li-app
tse ka latelang ntho e 'ngoe le e 'ngoe ho tloha palong ea mehato

76
00:06:56,705 --> 00:07:00,360
eo ba e nkang ho isa ho 'mala oa likausi tseo ba li rekang.

77
00:07:00,360 --> 00:07:04,896
2. Tšireletso ea data

78
00:07:04,896 --> 00:07:09,608
Leha ho le jwalo, bothata bo le bong bo tebileng ka
boitsebiso ba dijithale ke tshireletso ya data, ke hore,

79
00:07:09,608 --> 00:07:13,106
dikotsi tse bakwang ke ho hekeha le ditlhaselo tsa marang-rang.

80
00:07:13,106 --> 00:07:18,313
Litsebi tsa IT li lumela hore
tšireletso ea 100% ea data ke thetso!

81
00:07:18,313 --> 00:07:23,774
Norway le Sweden li ntse li tšoeroe ke seoa sa bosholu ba
boitsebiso le botlokotsebe ba marang-rang,

82
00:07:23,774 --> 00:07:28,940
leha li kentse tšebetsong litsamaiso tsa
boitsebiso ba dijithale lilemong tse fetileng.

83
00:07:28,940 --> 00:07:35,120
Naheng ea Sweden, litlōlo tse ngata tsa molao tsa marang-rang
li amana le sistimi ea tumello ea dijithale ea libanka, e

84
00:07:35,120 --> 00:07:40,206
sebelisoang ke hoo e ka bang batho bohle ba baholo ba Sweden.

85
00:07:40,206 --> 00:07:46,820
1. India ke lehae la tsamaiso e kholo ka ho fetisisa
lefatšeng ea boitsebiso ba dijithale ba biometric, Aadhaar.

86
00:07:46,820 --> 00:07:50,380
Sena se bakile mathata a maholo-holo a tšireletso.

87
00:07:50,380 --> 00:07:55,553
Li ne li tloha ho bosholu ba boitsebiso ho isa ho
litlolo tsa ts'ireletso ea lintlha tse se nang palo.

88
00:07:55,553 --> 00:08:01,540
Har'a tsona ho ne ho e-na le linyeoe tse peli moo lintlha tsa
batho ba ka bang bilione e le 'ngoe li ileng tsa sebelisoa hampe.

89
00:08:01,540 --> 00:08:05,433
Boholo ba yona bo ne bo rekiswa inthaneteng.

90
00:08:05,433 --> 00:08:12,099
Datha ena e ne e kenyeletsa dintlha tsa
boitsebiso ba mmele jwalo ka ho sekena mahlo le menoana.

91
00:08:12,099 --> 00:08:17,153
Haeba datha ena e ka hlekefetswa, ha
ho na mokgwa wa ho lokisa tshenyo.

92
00:08:17,153 --> 00:08:21,991
Le ha phasewete kapa karete ya mokitlane di ka
nkelwa sebaka habonolo, ditshobotsi tsa

93
00:08:21,991 --> 00:08:25,788
biometric tse kang iris le monwana ha di fetoheng.

94
00:08:25,788 --> 00:08:29,933
Kganelo

95
00:08:29,933 --> 00:08:36,980
1. Litsamaiso tsa boitsebiso ba biometric tsa
dijithale li bula kapa li koala lefatše la dijithale ho motho.

96
00:08:36,980 --> 00:08:41,580
Ka mohlala, hekhe e kenang cheleteng ea
banka e bohareng ea dijithale (CBDC).

97
00:08:41,580 --> 00:08:52,080
Ntle le boitsebiso ba dijithale bo tsheheditsweng ke mmuso, ha ho
tsamaiso ya CBDC e ka sebetsang, ho hlalositse Stefan Ingves .

98
00:08:52,080 --> 00:08:59,306
Whitney Webb, moqolotsi oa litaba oa lipatlisiso ea tsebahalang,
o lemosa ka ho hlaha ha tsamaiso e ncha ea lichelete ea machaba.

99
00:08:59,306 --> 00:09:06,912
Ntle le ho nka karolo tsamaisong ena, motho a ke ke a ba
le boitsebiso ba molao kapa phihlello mesebetsing ea moruo.

100
00:09:06,912 --> 00:09:11,540
Ha e le hantle, ha o bohlokoa ho
mmuso kapa lekaleng la poraefete.

101
00:09:11,540 --> 00:09:15,488
Kayvan Soufi-Siavash o bolela esale pele ka tsela e latelang:

102
00:09:15,488 --> 00:09:22,460
 Ka morao ho ID2020, mohlala, ho na le morero o kotsi oa ho khona
ho hlorisa motho e mong le e mong litlhokong tsohle tsa hae.

103
00:09:22,460 --> 00:09:28,851
Ba se nang boemo ba morao-rao ba ente, ba fetang tekanyo e
behiloeng feela ea tšebeliso ea khabone, le ba sa lateleng pale e

104
00:09:28,851 --> 00:09:34,418
amohelehang libakeng tsa sechaba, ba tla otloa ka ho
amohuoa chelete ea bona ea dijithale e le 'ngoe feela e

105
00:09:34,418 --> 00:09:38,573
molaong, kapa ba tla amohuoa litokelo tsohle tsa botho ka leeme.

106
00:09:38,573 --> 00:09:43,026
Taolo e feletseng

107
00:09:43,026 --> 00:09:49,226
1. Keno ea boitsebiso ba dijithale bo tlamang
bakeng sa sechaba se seng le se seng lefatšeng ka

108
00:09:49,226 --> 00:09:53,280
bophara e bonahala e fetohile sepheo se seholo.

109
00:09:53,280 --> 00:09:57,940
Taba ena e feta feela taolo e feletseng holim'a sechaba.

110
00:09:57,940 --> 00:10:02,710
Ke mang ea batlang hore o se hlole o khona ho
reka kapa ho rekisa letho inthaneteng ntle le ho

111
00:10:02,710 --> 00:10:06,253
kena ka netefatso ea boitsebiso ba hau ba dijithale?

112
00:10:06,253 --> 00:10:11,928
Ke mang ea nang le thahasello ea ho etsa bonnete ba hore ha
ho motho ea ka eang sekolong, a fumana mosebetsi kapa a bula

113
00:10:11,928 --> 00:10:16,140
ak'haonte ea banka ntle le karete ea boitsebiso ea dijithale?

114
00:10:16,140 --> 00:10:19,486
2. Matla a susumetsang

115
00:10:19,486 --> 00:10:24,720
U tla fumana lintlha tsa bohlokoa karabong ea potso "Cui bono?"

116
00:10:24,720 --> 00:10:30,073
Ke mang ea ruang molemo ka setifikeiti sa boitsebiso sa
dijithale sa lefats'e bakeng sa motho e mong le e mong?

117
00:10:30,073 --> 00:10:35,166
Ke mang ea tla fumana matla a batlang a se na
moeli le phaello e kholo ka lebaka la sena?

118
00:10:35,166 --> 00:10:41,503
Ka lilemo tse ngata, litsebi le bahlahlobisisi ba
bangata ba ikemetseng ba ntse ba supa matla a susumetsang

119
00:10:41,503 --> 00:10:45,726
tšebetsong ea lefats'e ka bophara ea lenaneo la ID2020.

120
00:10:45,726 --> 00:10:53,529
1. Setsebi sa moruo le mohlahlobi oa maano a lefatše Peter König,
mohlala, o bolela Bill & Melinda Gates Foundation, Global

121
00:10:53,529 --> 00:10:59,999
Alliance for Vaccines and Immunisation (GAVI), Mokhatlo oa
Lefatše oa Bophelo (WHO), Banka ea Lefatše,

122
00:10:59,999 --> 00:11:06,566
mekhatlo e meng ea Machaba a Kopaneng le, ehlile,
indasteri ea meriana le mekhatlo e ikemetseng (NGOs).

123
00:11:06,566 --> 00:11:16,360
2. Ka 2018, WHO e ile ea ngola: "ID4D le Mokhatlo oa ID2020 li
ikemiselitse ho kopanya mebuso, mekhatlo ea sechaba, mekhatlo

124
00:11:16,360 --> 00:11:28,453
ea machaba le lekala la poraefete ho kenya tšebetsong ka katleho
theknoloji ea boitsebiso ba dijithale ka sekhahla se seholo."

125
00:11:28,453 --> 00:11:32,646
3. ID4D ke morero oa Sehlopha sa Banka ea Lefatše.

126
00:11:32,646 --> 00:11:38,450
Morero ona o tšehetsa linaha tse kenyang
tšebetsong litsamaiso tsa boitsebiso ba dijithale.

127
00:11:38,450 --> 00:11:45,120
E ikemiselitse ho theha ngoliso ea tsoalo ea dijithale
le boitsebiso ba molao bakeng sa bohle ka selemo sa 2030.

128
00:11:45,120 --> 00:11:50,750
Motheo oa Bill & Melinda Gates hape ke
molekane e moholo le motšehetsi oa lichelete oa ID4D.

129
00:11:50,750 --> 00:11:55,783
Bakeng sa tlhahisoleseding e eketsehileng ka
Bill Gates, shebella lenaneo "Bill Gates: Molaoli

130
00:11:55,783 --> 00:11:58,752
oa Lefatše ea nang le Boitšoaro ba Senokoane".

131
00:11:58,752 --> 00:12:05,164
4. Dijithalaiso e sebeletsa haholo-holo lithahasello tsa
batšehetsi ba baholo ka ho fetisisa ba lichelete, joalo ka

132
00:12:05,164 --> 00:12:10,964
Sehlopha sa Rothschild, lelapa la ha Rockefeller, J.P. Morgan
Chase, k'hamphani ea matsete ea BlackRock,

133
00:12:10,964 --> 00:12:16,746
lik'hamphani tse kholo tsa meriana le tsa theknoloji,
jj., ba batlang ho ba le le ho laola lefatše lohle.

134
00:12:16,746 --> 00:12:23,885
5. Lenaneong "Welt im Netz der Freimaurer" (Lefatshe Letlowa la
Freemasons) , Ivo Sasek o totobaditse diketso le merero ya ba

135
00:12:23,885 --> 00:12:29,881
busang ka hara letlowa lena le sebetsang lefatsheng ka
bophara mme a akaretsa seo Kla.TV e se tlalehileng

136
00:12:29,881 --> 00:12:34,816
mananeong a dikete ka mehlodi e makgolo a dikete e tshepahalang.

137
00:12:34,816 --> 00:12:41,786
Theknoloji e kotsi e kang li-ID tsa biometric tsa dijithale le
litsamaiso tsa tlhokomelo li ka kenngoa le ho ba

138
00:12:41,786 --> 00:12:49,344
teng feela haeba li amoheloa le ho ananeloa ke ba ntseng
ba sa tsebe, ba thetsitsoeng le ba hlekefelitsoeng.

139
00:12:49,344 --> 00:12:52,192
Ke nako ea ho tsoha!

140
00:12:52,192 --> 00:12:57,913
Ema o hanane le ho qaleha ha bokgoba ba dijithale!

141
00:12:57,913 --> 00:13:03,766
Ka mohlala, ka ho lefa ka chelete le ho tlohela
mekhoa e phatlalalitsoeng ea boiketlo ba dijithale.

142
00:13:03,766 --> 00:13:08,326
Ebe mokhoa o boleng, o somoheloang hona
joale, o tla fetoha mokhoa o mocha o ratoang!

143
00:13:08,326 --> 00:13:14,973
1. Iketsetse marang-rang le batho ba tsohileng ba ratang
tokoloho sebakeng sa heno ha o ntse o sa na le monyetla.

144
00:13:14,973 --> 00:13:17,854
Sireletsa tokoloho ea hau!

145
00:13:17,854 --> 00:13:25,692
Kla.TV e thabetse ho tshehetsa kgokahano ya
lehae ya batho ba ratang nnete ka thuso ya foromo ya

146
00:13:25,692 --> 00:13:29,693
kgokahano e fumanehang ho www.kla.tv/vernetzung.

