WEBVTT

00:00.020 --> 00:05.700
"Iirekhodi zezigulana ze-elektroniki azisetyenziswa ngokwaneleyo:
Umbutho ufuna imfundo engakumbi" – izihloko

00:05.700 --> 00:11.540
ezifana nale zivele kumajelo eendaba
aphambili aseJamani ngomhla wama-22 kaJulayi 2025.

00:11.540 --> 00:16.736
Inani labasebenzisi abakhutheleyo beliya
kuba lixhalabisayo, yatshwaya umbutho.

00:16.736 --> 00:20.080
Halala kwizigulana ezikrelekrele,
umntu angatsho nje ngokukhawuleza!

00:20.080 --> 00:26.791
Ngenxa yokuba idatha ebuthathaka efana neziphumo zonyango, uluhlu
lwamayeza kunye nezitofu zokugonya inokugcinwa

00:26.791 --> 00:32.340
kwaye ifikelelwe kwiirekhodi zezigulana
ze-elektroniki, amathuba okusetyenziswa gwenxa aphezulu.

00:32.340 --> 00:40.726
Ukusukela ngo-2014, iirekhodi zezigulana ze-elektroniki
ezingaphezu kwezigidi ezili-130 ziye zaqhekezwa e-USA,

00:40.726 --> 00:49.504
eNorway, eFinland, eFrance, eSingapore naseIreland,
kwaye ezinye zezigulana ziye zanyanzelwa ngedatha yazo!

00:49.504 --> 00:56.503
Ngethuba lobhubhane we-Covid, ukwaziswa kwepasi eliluhlaza labantu
abagonyiweyo kwenza ukuba abantu abangagonywangayo kwa-Israyeli

00:56.503 --> 01:00.224
bangavunyelwa ukungena kwiindawo ezininzi zikawonke-wonke.

01:00.224 --> 01:07.584
Kungoko kunengqiqo ngokupheleleyo ukwala ukusebenzisa la
maxwebhu kagula kagesi kunye namanye amakhadi obuqu edijithali.

01:07.584 --> 01:13.050
Kubalulekile ukuqaphela ukuba ukuba umntu
oqinisekisiweyo akachasi irekhodi lwezigulana

01:13.050 --> 01:17.540
le-elektroniki, oku kuthathwa ngokuzenzekelayo njengemvume.

01:17.540 --> 01:20.460
Kwaye: Usengakwazi ukufaka inkcaso nangoku!

01:20.460 --> 01:25.491
Kufuneka kubekho isilumkiso esiphezulu, njengoko
kulindelekile ukuba kuza kubakho intshukumo

01:25.491 --> 01:28.320
enkulu yephropaganda ngesi sixhobo sokubeka iliso.

01:28.320 --> 01:34.645
Le nkqubo ilandelayo, "Ubuluntu kusondelo oluthe ngqo
lokuvalelwa kwidijithali!", ibonisa ukuba, ngaphaya

01:34.645 --> 01:38.880
kwe-ePA, isazisi sedijithali esipheleleyo sisalungiselelwa.

01:38.880 --> 01:43.831
Ukuba asifuni kulahlekelwa yinkululeko yethu
nokuzimela kwethu, kufuneka sihlale siphaphile, siqhubeke

01:43.831 --> 01:48.000
nokwazisa abantu kwaye sibonise inkcaso eqinisekileyo!

01:50.940 --> 01:57.119
Ngaba ulindele ukuphela kwenkululeko yakho ngenxa
yokwanda kokwenziwa kwedijithali kwamakhadi osazisi obuqu

01:57.119 --> 02:00.608
kunye neemvume zokungena, kuquka nemali yedijithali?

02:00.608 --> 02:04.720
Uvalelwe kulawulo olupheleleyo lwedijithali?

02:04.720 --> 02:11.200
Kwaye kungaphelelanga apho – ukuba awulandeli imigaqo
karhulumente wehlabathi olawulayo, uza kuqeqeshelwa.

02:11.200 --> 02:17.466
Kwaye abo bangazisi zizuzo
kwezoqoqosho bakhutshwa lula kubomi boluntu.

02:17.466 --> 02:21.890
1. Iingcinga ezimnyama zabantu abanesoyikiso
abakholelwa kwiinkqubo zetyala okanye iingozi

02:21.890 --> 02:24.420
eziyingozi ezibangelwa yinkqubela yedijithali?

02:24.420 --> 02:27.700
Siza kuphonononga lo mbuzo kwinkqubo yanamhlanje.

02:27.700 --> 02:33.814
Inyaniso yeyokuba oorhulumente bayazisa iindlela
zokuzazisa zedijithali kubemi babo – abanye besenza oko

02:33.814 --> 02:38.180
ngokuzithandela, ngelixa abanye bekhuthaza ukwamkelwa kwazo.

02:38.180 --> 02:44.826
Olu bungqina lobu nobangela bakho
bedijithali, olufana nepasipoti yakho.

02:44.826 --> 02:47.168
Kukho iindlela ezahlukeneyo zoku:

02:47.168 --> 02:52.032
Iikhowudi ze-elektroniki, i-app
kwiselfowuni yakho okanye itshiphu efakelweyo.

02:52.032 --> 02:59.680
Idatha ye-biometric eskeniweyo evela ebusweni, ezandleni
okanye kwi-iris ikwasebenza njengobungqina bedijithali besazisi.

02:59.680 --> 03:04.296
2. Urhulumente waseBritane, umzekelo, ukhuphe isibhengezo
sentengiso apho nabani na osebenzisa ikhadi

03:04.296 --> 03:09.740
lokuzazisa eliphathekayo uboniswa njengomntu
ongenakuziphatha kakuhle kwaye oseluphelelwe lixesha.

03:09.740 --> 03:16.583
3. Kwinqaku leendwendwe kwi-Daily Mail,
owayesakuba yiNkulumbuso yaseBritane uTony Blair uncoma

03:16.583 --> 03:20.640
isazisi sedijithali njengomuthi wazo zonke iingxaki:

03:20.640 --> 03:25.671
Ukususela ekunciphiseni uluhlu lwabantu abalindileyo lwe-NHS
ukuya ekubambeni abangena elizweni ngokungekho

03:25.671 --> 03:32.446
mthethweni, ukunqanda ubuqhophololo bezibonelelo zentlalo kunye
nokusombulula ingxaki yezemali karhulumente waseBritane.

03:32.446 --> 03:40.152
"Yona (isazisi sedijithali) iguqula uphando lwezamayeza ngoluhlu
olupheleleyo lweendlela ezintsha zonyango ezisinika ithuba

03:40.152 --> 03:47.840
lokutshintsha ngokupheleleyo inkqubo yethu yezempilo,
isijolise ekuthinteleni izifo kunokuba ijolise ekuphiliseni."

03:47.840 --> 03:53.470
Ukuba besinokusebenzisa amandla okwazi ubuso,
idatha kunye neDNA, besinokunciphisa amazinga

03:53.470 --> 03:57.680
olwaphulo-mthetho hayi kancinci nje, kodwa ngokupheleleyo.

03:57.680 --> 04:02.080
(…) Sidinga iziseko ezifanelekileyo
zedijithali ukuze sikwazi ukufikelela koku konke.

04:02.080 --> 04:07.946
Kwaye i-ID yedijithali iyinxalenye ebalulekileyo yaloo nto.

04:07.946 --> 04:15.974
Ukusukela oko iNkulumbuso yaseBritane uKeir Starmer wathatha
isikhundla, kusungulwe iofisi entsha yezazisi zedijithali

04:15.974 --> 04:21.040
enomsebenzi wokongamela imakethi yezazisi zedijithali zelizwe.

04:21.040 --> 04:27.029
1. I-Daily Mail, i-Times yaseLondon, i-Financial Times kunye
ne-Sky News zipapashe amanqaku amaninzi,

04:27.029 --> 04:32.660
izimvo kunye namaphephandaba olwazi malunga
nemimangaliso enokubakho yesazisi sedijithali.

04:32.660 --> 04:41.020
Ngoko ke, ingaba oku kuthetha ukuba iindlela zokuzazisa zabantu
zedijithali ziyinkqubela nje yobuchwepheshe belizwe lanamhlanje?

04:41.020 --> 04:48.157
2. EGreyce, urhulumente uzama ukwenza i-EU
Digital Identity Wallet yamkeleke eluntwini ngokuyenza

04:48.157 --> 04:51.400
ibe yimfuneko ukuze kungene kwiibala zemidlalo.

04:51.400 --> 04:59.264
3. EKenya, inkqubo ye-ID yedijithali ye-biometric
ecetywayo ixhaswa yiBill & Melinda Gates Foundation.

04:59.264 --> 05:06.910
4. EBangladesh, urhulumente, ekunye nombutho i-ID2020
kunye nemanyano yegonyo i-GAVI, unika iintsana nabantwana

05:06.910 --> 05:11.904
isazisi sedijithali xa bebhaliswa ekuzalweni okanye begonywa.

05:11.904 --> 05:17.605
I-Australia ipasise umthetho owenza kube nyanzelekile ukuba
kuqinisekiswe iminyaka yomntu ukuze afikelele

05:17.605 --> 05:24.753
kumakhasi onxibelelwano. Kucatshangelwa ukuba oku
kuza kwenziwa kusetyenziswa isazisi sedijithali.

05:24.753 --> 05:33.485
"I-EU ifuna ukwazisa iinkqubo ze-ID zedijithali ze-biometric
kwiindawo zokuwela imida yamazwe angamalungu ngonyaka ka-2026,"

05:33.485 --> 05:38.340
utshilo uMkomishinala we-EU u-Apostolos Tzitzikostas eDavos.

05:38.340 --> 05:47.373
6. Imigaqo-nkqubo yokwaziswa kobuni bedijithali
baseYurophu ingene esebenzayo ngomhla we-6 Matshi 2025.

05:47.373 --> 05:52.363
Zivulela indlela kubo bonke abemi be-EU ukuba
bakwazi ukusebenzisa isipaji sedijithali

05:52.363 --> 05:56.186
saseYurophu ukususela ngo-2026 ukuqhubela phambili.

05:56.186 --> 06:02.780
Oku kuza kunikezelwa ngohlobo lwe-app
yeselula, eya kufumaneka kuwo onke amazwe angamalungu.

06:02.780 --> 06:08.342
Iza kwenza abantu bakwazi ukuzazisa kwi-intanethi bekhuselekile
ngokupheleleyo, baze ngaloo ndlela bakwazi ukufikelela kwiinkonzo

06:08.342 --> 06:11.680
ze-intanethi zoluntu nezabucala kulo lonke elaseYurophu.

06:11.680 --> 06:20.716
7. EThailand, iKomishoni yeSizwe yoSasazo nezoNxibelelwano
(i-NBTC) igqibe kwelokuba yazise inkqubo yobhaliso lwamakhadi

06:20.716 --> 06:27.060
e-SIM esebenzisa iimpawu zomzimba zomntu ngenjongo yokuchonga.

06:27.060 --> 06:33.113
8. Ezi zizibonelo nje ezimbalwa zophuhliso
lwehlabathi jikelele nokwaziswa kwezazisi zedijithali zabantu.

06:33.113 --> 06:36.726
Enyanisweni, baninzi abangakhankanywa.

06:36.726 --> 06:44.378
Elinye icala lembadada kunye neengozi Ukhuseleko lobumfihlo

06:44.378 --> 06:50.597
1. Ukukhuselwa kwedatha kuyakhuthazwa kakhulu, kodwa eneneni,
iingxoxo zokukhusela ubumfihlo azinamandla kangako xa uninzi

06:50.597 --> 06:56.357
lwabantu abadala lusebenzisa ii-smartphone ezinee-apps
ezinokulandelela yonke into ukusukela kwinani lamanyathelo

06:56.357 --> 07:00.360
abawathathayo ukuya kubume lwemibala yezisokisi abazithengayo.

07:00.360 --> 07:04.896
2. Ukhuseleko lwedatha

07:04.896 --> 07:09.809
Nangona kunjalo, ingxaki enye enzima nge-ID yedijithali
kukhuseleko lwedatha, oko kukuthi, iingozi ezibangelwa

07:09.809 --> 07:13.106
kukungqongqoqwa kweenkcukacha nokuhlaselwa kwi-intanethi.

07:13.106 --> 07:18.313
Iingcali ze-IT zikholelwa ukuba
ukhuseleko lwedatha olupheleleyo luyinkohliso!

07:18.313 --> 07:24.913
INorway neSweden zibandezeleka ngenxa yobhubhane
wobusela besazisi nolwaphulo-mthetho lwe-intanethi, nangona

07:24.913 --> 07:28.940
zazisa iinkqubo zesazisi sedijithali kwiminyaka eyadlulayo.

07:28.940 --> 07:35.003
E-Sweden, ulwaphulo-mthetho oluninzi lwe-intanethi
lunxulumene nenkqubo yamabhange yokugunyazisa yedijithali,

07:35.003 --> 07:40.206
esetyenziswa phantse ngabo bonke abantu abadala baseSweden.

07:40.206 --> 07:46.820
1. I-Indiya likhaya lenkqubo ye-ID yedijithali
ye-biometric enkulu kunawo wonke ehlabathini, i-Aadhaar.

07:46.820 --> 07:50.380
Oku kubangele iingxaki ezinkulu kakhulu zokhuseleko.

07:50.380 --> 07:55.553
Zisusela ekubeni buthwa kwesazisi ukuya
kutsho ekuqhekezweni kwedatha okungenakubalwa.

07:55.553 --> 08:01.540
Phakathi kwazo bekukho iimeko ezimbini apho idatha
yabantu abamalunga nesigidi esinye isetyenziswe gwenxa.

08:01.540 --> 08:05.433
Uninzi lwayo lwaluthengiswa kwi-intanethi.

08:05.433 --> 08:12.099
Le datha ibandakanya izinto zokuchonga umntu
ezifana nokuskenwa kwe-iris kunye neminwe.

08:12.099 --> 08:17.153
Ukuba le datha iqhekezwe, akukho ndlela yokulungisa umonakalo.

08:17.153 --> 08:22.186
Nangona iphaswedi okanye ikhadi letyala
zinokutshintshwa ngokulula, iimpawu zebhayometri ezifana

08:22.186 --> 08:25.788
ne-iris kunye nomnqwazi weminwe azinakutshintshwa.

08:25.788 --> 08:29.933
Ukukhutshwa

08:29.933 --> 08:36.980
1. Iinkqubo zobuqu zobu-biometric zedijithali
zivulela okanye zivalela umntu kwihlabathi ledijithali.

08:36.980 --> 08:41.580
Umzekelo, isango elisingisa
kwixabiso-mali ledijithali lebhanki engundoqo i-CBDC.

08:41.580 --> 08:52.080
Ngaphandle kobuni bedijithali obuxhaswe ngurhulumente, akukho
nkqubo ye-CBDC enokusebenza, watsho ecacisa uStefan Ingves .

08:52.080 --> 08:59.306
U-Whitney Webb, intatheli yophando eyaziwayo, ulumkisa
ngokuvela kwenkqubo entsha yezemali yamazwe ngamazwe.

08:59.306 --> 09:04.275
Ngaphandle kokuthatha inxaxheba kule
nkqubo, umntu akayi kuba nesazisi esisemthethweni

09:04.275 --> 09:06.912
okanye ufikelelo kwimisebenzi yezoqoqosho.

09:06.912 --> 09:11.540
Ngokwenyani, umntu akabikho kurhulumente nakwicandelo labucala.

09:11.540 --> 09:15.488
UKayvan Soufi-Siavash uqikelela ngolu hlobo:

09:15.488 --> 09:22.460
 Emva kwe-ID2020, umzekelo, kukho icebo elikhohlakeleyo
lokukwazi ukuxhaphaza wonke umntu kuzo zonke iimfuno zakhe.

09:22.460 --> 09:28.383
Abo bangenayo imeko yokugonya yangoku, abagqitha umkhondo
wekhabhoni omiselweyo ngokungekho mthethweni, abangalandeli ibali

09:28.383 --> 09:33.342
elifanelekileyo kwiindawo zikawonke-wonke, baya kuqalekiswa
ngokurhoxiswa kwaye emva koko kuphela imali

09:33.342 --> 09:38.573
yedijithali esebenzayo, okanye baya kuhluthwa
ngokungekho mthethweni onke amalungelo obumi.

09:38.573 --> 09:43.026
Ulawulo olupheleleyo

09:43.026 --> 09:49.028
1. Ukwaziswa kobuqu obunyanzelekileyo
bedijithali kuzo zonke izizwe kwihlabathi jikelele

09:49.028 --> 09:53.280
kubonakala ngathi kuye kwaba yinjongo ephambili.

09:53.280 --> 09:57.940
Oku kungaphezulu nje kulawulo olupheleleyo lwabemi.

09:57.940 --> 10:02.637
Ngubani ofuna ungaphinde ukwazi ukuthenga
okanye ukuthengisa nantoni na kwi-intanethi

10:02.637 --> 10:06.253
ngaphandle kokungena ngesazisi sakho sedijithali?

10:06.253 --> 10:11.449
Ngubani onomdla wokuqinisekisa ukuba akukho mntu
unokuya esikolweni, afumane umsebenzi okanye avule

10:11.449 --> 10:16.140
i-akhawunti yasebhankini ngaphandle kwekhadi lobuqu ledijithali?

10:16.140 --> 10:19.486
2. Amandla aqhuba

10:19.486 --> 10:24.720
Uza kufumana imikhondo enengqiqo
kwimpendulo yombuzo othi "Cui bono?"

10:24.720 --> 10:30.073
Ngubani oxhamlayo kwisatifikethi sobuqu
sedijithali sehlabathi jikelele somntu ngamnye?

10:30.073 --> 10:35.166
Ngubani oza kuzuza amandla
angenasiphelo kunye nenzuzo ngenxa yoko?

10:35.166 --> 10:41.420
Kangangeminyaka, iingcali ezininzi ezizimeleyo kunye
nabahlalutyi bebesoloko bekhomba kwimikhosi eqhuba

10:41.420 --> 10:45.726
ukuphunyezwa kwe-ajenda ye-ID2020 kwihlabathi jikelele.

10:45.726 --> 10:54.596
1. Umntu wezoqoqosho nomhlalutyi wezopolitiko zehlabathi uPeter
König, umzekelo, ukhankanya iBill & Melinda Gates Foundation,

10:54.596 --> 11:02.260
iGlobal Alliance for Vaccines and Immunisation (GAVI),
iWorld Health Organisation (WHO), iWorld Bank, amanye

11:02.260 --> 11:06.566
amaziko e-UN kwaye, ewe, ishishini lamachiza kunye nee-NGOs.

11:06.566 --> 11:15.343
2. Ngo-2018, i-WHO yabhala yathi: "I-ID4D kunye ne-ID2020
Alliance bazibophelele ekudibaniseni oorhulumente, uluntu,

11:15.343 --> 11:21.850
imibutho yamazwe ngamazwe kunye necandelo
labucala ukuze kuphunyezwe ngokufanelekileyo

11:21.850 --> 11:28.453
iitekhnoloji zesazisi sedijithali kumlinganiselo omkhulu."

11:28.453 --> 11:32.646
3. I-ID4D linyathelo leQumrhu leBhanki yeHlabathi.

11:32.646 --> 11:38.450
Eli phulo lixhasa amazwe afaka iinkqubo zokuchonga zedijithali.

11:38.450 --> 11:45.120
Ijolise ekusekeni ubhaliso lokuzalwa lwedijithali kunye
nesazisi esisemthethweni sabo bonke ngonyaka ka-2030.

11:45.120 --> 11:50.750
I-Bill & Melinda Gates Foundation iphinde yaba
liqabane eliphambili nomxhasi wezemali we-ID4D.

11:50.750 --> 11:55.248
Ukufumana iinkcukacha ezithe vetshe ngoBill
Gates, bukela inkqubo ethi "UBill Gates:

11:55.248 --> 11:58.752
U-Diktatsha weHlabathi oneProfayili yoLwaphuli-mthetho".

11:58.752 --> 12:05.722
4. Ukwenziwa kwento kube yidijithali ikakhulu kukhonza iimfuno
zabona batyali-mali bakhulu, abanjengoRothschild Group, usapho

12:05.722 --> 12:11.410
lakwaRockefeller, uJ.P. Morgan Chase, inkampani yotyalo-mali
iBlackRock, iinkampani ezinkulu zamachiza

12:11.410 --> 12:16.746
kunye neenkampani ezinkulu zeteknoloji, njl.,
abafuna ukuba ngabanini nokulawula ihlabathi lonke.

12:16.746 --> 12:22.982
5. Kwinkqubo ethi "Welt im Netz der Freimaurer" (Ihlabathi
kuNxibelelwano lwamaFreemason) , u-Ivo Sasek ugxininisile waza

12:22.982 --> 12:28.290
wazibhalulela izenzo nezicwangciso zabo basegunyeni ngaphakathi
kolu nxibelelwano lusebenza kwihlabathi

12:28.290 --> 12:34.816
jikelele, nto leyo i-Kla.TV eyirekhodile kumakhulu
enkqubo ngamakhulu amawaka emithombo ethembekileyo.

12:34.816 --> 12:42.062
Iitekhnoloji eziyingozi ezifana nee-ID zebhayometri yedijithali
kunye neenkqubo zokucupha zinokufakwa kwaye

12:42.062 --> 12:49.344
zibe khona kuphela xa zamkelwe kwaye zithandwa
ngabo abangekazi, abaxhatshazwe nabangcatshiweyo.

12:49.344 --> 12:52.192
Lixesha lokuvuka!

12:52.192 --> 12:57.913
Yima ngokuqinileyo kwaye uchase ukuqala kobukhoboka bedijithali!

12:57.913 --> 13:03.766
Umzekelo, ngokuhlawula ngemali engxoweni
nokungasebenzisi iinkonzo zedijithali ezibhengeziweyo.

13:03.766 --> 13:08.326
Emva koko indlela yokulumka,
ehlekwayo ngoku, iya kuba yifashoni entsha!

13:08.326 --> 13:14.973
1. Yenza unxibelelwano nabantu abavukileyo abathanda
inkululeko kwingingqi yakho ngelixa kusenokwenzeka.

13:14.973 --> 13:17.854
Khusela inkululeko yakho!

13:17.854 --> 13:25.146
I-Kla.TV iyavuya ukuxhasa ukunxibelelana
kwabantu balapha abathanda inyaniso ngoncedo

13:25.146 --> 13:29.693
lwefomu yoqhagamshelwano ekwi-www.kla.tv/vernetzung.
