WEBVTT

00:00.454 --> 00:03.601
"Inyorans oswa mank konesans se san pouvwa."

00:03.601 --> 00:13.593
Moun yo san pouvwa paske yo pa konprann enfeksyon yo, oswa
yo pa konprann yo ase byen. Epi yo pa ka wè atravè manti yo.

00:13.593 --> 00:20.114
"Pwoblèm nan se ke maladi enfektye yo ka
rapòte anpil lajan, sa pifò moun pa reyalize."

00:20.114 --> 00:25.820
Mwen swete Prof. Dr. Bhakdi ak Dr. Köhnlein
byenveni ak chalè nan entèvyou Kla.TV nou an.

00:25.820 --> 00:27.859
Nou kontan anpil pou nou akeyi w ankò.

00:27.859 --> 00:33.750
Yo toulede te oratè nan konferans
kont sansi sou sijè medikal enpòtan.

00:33.750 --> 00:39.739
Epi nou de a te premye ekspè ki te pale tou
pandan kriz kowonaviris la, lè pèsonn nan nou pa t

00:39.739 --> 00:43.740
ka vrèman konprann sa k t ap pase bò kote nou.

00:43.740 --> 00:48.629
Apre sa, yo te parèt sou Kla.TV, nan dat 15
ak 30 Mas 2020 – nan pwogram yo te pase yo

00:48.629 --> 00:51.679
, epi te gen lòt entèvyou ki te fèt apre sa.

00:51.679 --> 00:57.361
Pou telespektatè ki poko konnen ou: Doktè Köhnlein, ou se
yon espesyalis nan medsin entèn ak medsin espò e ou te travay

00:57.361 --> 01:00.789
pandan plizyè dizèn ane kòm yon entènis nan pwòp pratik ou.

01:00.789 --> 01:07.385
Pwofesè Doktè Bhakdi, ou te fòme etidyan medikal pandan
plizyè dizèn ane kòm pwofesè ak chèf Enstiti Mikwobyoloji

01:07.385 --> 01:11.359
Medikal ak Ijyèn nan Inivèsite Johannes Gutenberg nan Mainz.

01:11.359 --> 01:20.150
Ou te redaktè an chèf jounal medikal Medical Microbiology and
Immunology e ou te resevwa anpil prim pou rechèch ou, konsa ou

01:20.150 --> 01:25.600
te anrichi konpreyansyon fondamantal nou sou sistèm iminitè a.

01:25.600 --> 01:31.837
Ou menm ak madanm ou (Pwofesè Bhakdi), Doktè Reiß,
toulede pibliye yon nouvo liv ki rele: "Konprann

01:31.837 --> 01:36.132
enfeksyon – olye pou nou pè li. Mit, ilizyon ak reyalite".

01:36.132 --> 01:40.335
Premye kesyon mwen: Pwofesè Bhakdi,
kisa ki te motive ou pou ekri liv sa a?

01:40.335 --> 01:45.960
Byen, mwen te pibliye yon liv ak madanm mwen dis ane de sa.

01:45.960 --> 01:52.789
Yo te rele l "Espèk enfeksyon yo. Mit, ilizyon ak reyalite."

01:52.789 --> 02:01.573
Epi nou te ekri liv la nan epòk sa a paske
mwen te pran retrèt, e madanm mwen te di m:

02:01.573 --> 02:07.448
Ou ta dwe ekri leson ou yo pou piblik la.

02:07.448 --> 02:14.734
Tout sa moun nan peyi sa a vle ak bezwen konnen sou enfeksyon yo.

02:14.734 --> 02:22.937
Sètadi reyalite, epi montre sa ki pa
reyalite, sètadi mit. E se sa mwen te fè.

02:22.937 --> 02:27.226
Epi liv sa a te sou mache a pandan dis ane.

02:27.226 --> 02:31.125
Li pa t vann twò byen, men sa pa gen pwoblèm.

02:31.125 --> 02:40.924
Men ladan l, mwen bay yon apèsi sou tout maladi
enfektye ki enpòtan nan peyi sa a. Kijan pou anpeche yo.

02:40.924 --> 02:46.468
Poukisa kèk bakteri ak viris danjere? Poukisa lòt yo pa danjere?

02:46.468 --> 02:51.359
Kijan yo fè nou malad? E kijan nou ka anpeche sa?

02:51.359 --> 02:58.859
E sa te nesesèman enkli abòde sijè vaksen an.

02:58.859 --> 03:04.914
Pou kesyon vaksen an te konplètman rezoud pou tout moun.

03:04.914 --> 03:09.337
Apre sa, COVID-19 te vini. E pou fè yon istwa long kout:

03:09.337 --> 03:20.039
Apre senk ane COVID-19, mwen reyalize sa nou
te ekri nan premye liv la te bezwen revize.

03:20.039 --> 03:33.226
Epi ijan. Paske mwen klèman pa t
transmèt okenn konesans ki vrèman solid la.

03:33.226 --> 03:40.710
Mwen te fè yon erè. Paske mwen pa t edike tèt mwen ase.

03:40.710 --> 03:47.835
Mwen te anseye sijè sa a pandan plis pase 20 ane.

03:47.835 --> 03:56.953
E se lè sa a mwen reyalize te gen bagay
fondamantal mwen pa t reyalize, bagay ki pa t kòrèk.

03:56.953 --> 04:03.070
Epi ou konnen, manman m te premye pwofesè m.

04:03.070 --> 04:09.531
Li te yon doktè. Epi li te di m lè m te piti
– mwen te konnen mwen te vle vin yon doktè.

04:09.531 --> 04:18.460
Li te di, "Ou pral vin yon doktè.
Sonje, yon doktè pa dwe pè anyen. Anyen."

04:18.460 --> 04:22.837
Sèlman yon sèl bagay, sètadi ke li fè yon erè.

04:22.837 --> 04:28.162
Di yon bagay ki pa kòrèk an rapò ak tretman medikal.

04:28.162 --> 04:33.156
E si ou fè sa, ou dwe asire w ou korije l.

04:33.156 --> 04:38.773
E se poutèt sa mwen te di madanm
mwen nou te dwe repibliye liv sa a.

04:38.773 --> 04:47.070
Epi nou bezwen fè amelyorasyon pou
li bay nivo konesans ki apwopriye a.

04:47.070 --> 04:56.351
Epi nan epòk sa a, nou te zanmi avè l,
Klaus (Doktè Köhnlein), zanmi pwòch.

04:56.351 --> 05:09.277
Epi mwen te di, gen yon moun isit la ki te eksprime dout li
sou sijè sa a plizyè dizèn ane de sa, e se li menm ki la.

05:09.277 --> 05:14.953
Epi li toujou gen rezon. Èske nou pa
ta dwe mande l si li vle vin avèk nou?

05:14.953 --> 05:18.156
E se sa k te pase. Epi li te di, "Wi, natirèlman!"

05:18.156 --> 05:25.472
Kidonk li se twazyèm otè nouvo liv la, ki te pibliye yè de jou.

05:25.472 --> 05:28.625
Kòm yon entenis, mwen pa t gen anpil pou m fè ak vaksen yo.

05:28.625 --> 05:34.093
Mwen pa t vrèman kòmanse panse sou
vaksen jiskaske nou te gen timoun.

05:34.093 --> 05:40.781
E premye pitit fi mwen te dwe resevwa
yon vaksen BCG imedyatman apre nesans li.

05:40.781 --> 05:45.637
Epi mwen te di entuitivman: Nou pa vle fè sa kounye a.

05:45.637 --> 05:50.448
Mwen pa vrèman wè tibèkiloz kòm yon menas pou pitit fi mwen.

05:50.448 --> 05:58.078
Nan epòk sa a, mwen pa t konnen ke te gen yon etid sou
vaksen BCG kote yo te fè yon esè kontwole ak plasebo

05:58.078 --> 06:01.954
pou teste vaksen BCG a, sa ki ra nan domèn vaksen yo.

06:01.954 --> 06:06.921
Sa te nan peyi Lend, kote yo te vaksinen yon gwo
popilasyon epi yo te kite yon gwo popilasyon san vaksen.

06:06.921 --> 06:15.250
Epi rezilta a te vrèman ke popilasyon ki te vaksinen an te gen
plis enfeksyon tibèkiloz BCG pase popilasyon ki pa t vaksinen an.

06:15.250 --> 06:21.304
Sa te pibliye lajman nan The Lancet anba
tit "Move nouvèl ki soti nan peyi Lend".

06:21.304 --> 06:30.015
E mwen kwè sa te pran ankò 13 ane apre piblikasyon sa a anvan
pedyat Alman yo te pare pou sispann administre vaksen sa a.

06:30.015 --> 06:32.304
E premye pitit fi mwen an te toujou pou l genyen li.

06:32.304 --> 06:37.781
Pandan dezyèm lan, mwen te vin pi
kritik, kidonk mwen mande, e vaksin BCG a?

06:37.781 --> 06:41.867
Li reponn ak anpil indignasyon: Non, nou pa fè sa depi lontan.

06:41.867 --> 06:45.898
Trè bon. Ann pran yon ti rekile.

06:45.898 --> 06:49.875
Pandan plizyè syèk, maladi ak
enfeksyon te yon fantom pou limanite.

06:49.875 --> 06:56.484
Te gen epidemi: laplèg, kolera ak
tibèkiloz te koz prensipal lanmò yo.

06:56.484 --> 07:02.109
Apre sa, nan kòmansman 20yèm syèk
la, maladi sa yo toudenkou bese anpil.

07:02.109 --> 07:11.617
E jodi a, kondwi yon machin pi danjere pase, pa
egzanp, pran maleng oswa menm tetanos la ki fè moun pè.

07:11.617 --> 07:16.660
Men, laperèz pou maladi kontajye yo rete san
diminye, jan nou te wè sa pandan pandemi kowonaviris la.

07:16.660 --> 07:19.800
Èske ou ka petèt di nou kèk bagay sou rezon ki fè sa konsa?

07:19.800 --> 07:29.765
Byen, pwoblèm nan se ke maladi enfektye, ke pifò moun pa
reyalize, ka vin ekstrèmman pwofitab epi jenere pwofi fou.

07:29.765 --> 07:38.804
Avèk maladi enfektye, toujou gen mezi antikò,
mezi laboratwa, epi jodi a gen medikaman antiviral.

07:38.804 --> 07:42.226
E se sijè sa a ki, an reyalite, te fè m parèt sou sèn nan.

07:42.226 --> 07:48.976
Nan epòk sa a, se te pwoblèm SIDA a ki te
parèt tèlman danjere akoz twòp tretman.

07:48.976 --> 07:52.359
An reyalite, se te senpleman yon dezas ACT nan epòk sa a.

07:52.359 --> 08:01.445
Se te medikaman antiviral sa a ki te parèt sou
mache a an twòp dòz, olye de pwoblèm SIDA a li menm.

08:01.445 --> 08:07.200
Sa te aktyèlman sèlman akòz ti sèk.

08:07.200 --> 08:12.679
Men pwoblèm SIDA a, jan mwen te di, te sitou yon dezas ACT.

08:12.679 --> 08:16.515
E depi sa pa vre ankò, bagay yo vin pi kalm.

08:16.515 --> 08:24.226
Men CDC a, otorite kontwòl maladi yo,
te fini ak maladi yo nan epòk sa a.

08:24.226 --> 08:27.161
Epi SIDA te yon liy lavi, pou nou di konsa.

08:27.161 --> 08:30.023
Apre polyo ak variòl, pa t gen anyen ankò pou fè.

08:30.023 --> 08:37.179
Apre sa te gen "pneumoni lejyonè" , ki te egzajere
pou l vin tounen yon epidemi ki pa t egziste nonplis.

08:37.179 --> 08:43.132
Se te jis yon bann ansyen lejyonè ki te byen aje e ki pa t
twò an sante, ki t ap rasanble, fè fèt, bwè epi fimen anpil.

08:43.132 --> 08:45.617
Epi apre sa, kèk nan yo te gen pneumoni.

08:45.617 --> 08:54.672
Men apre sa CDC a te parèt epi li dekouvri yon bakteri ki te
enkoni anvan, li te rele l lojikman "Legionella pneumophila" epi

08:54.672 --> 09:00.540
li te fè l tounen ajan ki lakòz maladi
Legionè a, menm si vrè kòz la te senpleman

09:00.540 --> 09:04.187
sistèm iminitè moun ki te afekte yo ki te febli.

09:04.187 --> 09:13.183
E se jeneralman pwoblèm lan ak maladi enfektye: yo pa ka
vrèman fè nou mal toutotan sistèm iminitè nou ap fonksyone byen.

09:13.183 --> 09:15.906
E lè li febli, yon bagay konsa ka rive.

09:15.906 --> 09:20.452
Apre sa, ou ka pran enfeksyon.

09:20.452 --> 09:29.265
Epi nan ka SIDA an patikilye, si w abize anpil ak
dwòg, ou ka pran sa yo rele enfeksyon opòtinis.

09:29.265 --> 09:33.984
Sa yo se maladi ou jwenn sèlman lè sistèm
iminitè ou a rive nan nivo ki pi ba li.

09:33.984 --> 09:37.203
Wi, mwen ta renmen ajoute yon bagay sou sa.

09:37.203 --> 09:53.960
Pwoblèm nan se ke gwo epidemi yo te koze
pa patojèn ki te kapab gaye trè fasil.

09:53.960 --> 09:58.945
An prensip, te gen sèlman de fason
pou fè sa: swa ak dlo oswa ak lè.

09:58.945 --> 10:05.140
Sa vle di ke nan ka transmisyon nan lè a, li
transmèt de moun an moun atravè tous ak estènen.

10:05.140 --> 10:14.690
Lè laplèg te la, moun ki te genyen li te tousen sou lòt
moun, epi bakteri yo te gaye nan lè a pou ale jwenn yo.

10:14.690 --> 10:23.437
Kounye a, yo konnen mekanis ak chemen pifò
nan maladi enfektye ki vrèman enpòtan yo.

10:23.437 --> 10:31.625
Yo konnen dlo a dwe trete, e se poutèt sa
pa gen kolera ankò. Pa gen kolera ankò.

10:31.625 --> 10:43.062
Yo konnen ke si yon moun ap touse epi li gen
laplèg, moun ki pran touse a dwe resevwa antibyotik.

10:43.062 --> 10:51.352
De tout fason, pa gen plis lagrèl ditou, paske
nou konnen kijan lagrèl la transmèt, sètadi

10:51.352 --> 10:55.835
pa rat ak pu, e kote pa gen rat, pa gen lagrèl.

10:55.835 --> 11:00.429
Kote ki gen laplèg ak antibyotik, laplèg pa ka transmèt.

11:00.429 --> 11:06.093
Sepandan, sa vle di ke paske yo konnen metòd
yo, yon moun konnen kijan pou anpeche yon bagay.

11:06.093 --> 11:12.835
Epi prevansyon sa a pa toujou enplike
vaksen, men sèlman nan ka ki ra anpil.

11:12.835 --> 11:17.382
Mwen ta renmen fè yon bagay klè:

11:17.382 --> 11:27.085
Se pa paske tetanos vin tèlman ra
isit la, pa egzanp, ke li pa danjere.

11:27.085 --> 11:31.765
Tetanis la danjere menm jan jodi a tankou li te ye 100 ane de sa.

11:31.765 --> 11:35.851
Menm jan danjere. E lè sa rive, moun yo an danje.

11:35.851 --> 11:44.031
Kidonk, kounye a mwen rive sou yon sijè ki vrèman enpòtan,
sètadi vaksinasyon. Poukisa nou te oblije revize tèlman anpil?

11:44.031 --> 11:52.727
Paske mwen menm mwen te reyalize ke twa poto sou ki
yon rekòmandasyon vaksinasyon dwe baze – anvan yo fè

11:52.727 --> 11:59.367
yon rekòmandasyon vaksinasyon – se: Premyeman, nesesite.

11:59.367 --> 12:05.140
Ki lè vaksinasyon vrèman nesesè?
Lè yon maladi vrèman menase lavi.

12:05.140 --> 12:12.171
Si yon maladi pa menase lavi, pa gen okenn bezwen
pou vaksinen. Epi ou ta dwe kite l pou kont li.

12:12.171 --> 12:17.457
Youn nan poto yo pa dwe manke. Dezyèm poto a se efikasite.

12:17.457 --> 12:27.554
Efikasite vle di ke kantite moun ki gravman
malad ak moun ki mouri yo dwe redwi siyifikativman.

12:27.554 --> 12:32.859
Kounye a, imajine nou gen yon enfeksyon ki pa lakòz okenn lanmò.

12:32.859 --> 12:37.523
Oswa tèlman piti ke pa gen okenn rediksyon ki ka fèt ditou.

12:37.523 --> 12:46.992
Pa egzanp – sarampyon se yon trè bon egzanp, anplis
– moun ki te mouri ak sarampyon nan tan lontan te

12:46.992 --> 12:52.062
mouri pou menm rezon moun ki te gen grip te mouri.

12:52.062 --> 12:59.953
Yo te enfekte ak bakteri. Se te
sipèenfeksyon bakteri a ki te touye moun yo.

12:59.953 --> 13:04.146
Men, sipèenfeksyon bakteri sa a ka trete trè efikasman jodi a.

13:04.146 --> 13:09.704
E se poutèt sa, an prensip, pa gen moun ki
mouri ak malarya nan moun ki gen bon swen medikal

13:09.704 --> 13:13.054
ak moun ki an sante ki gen sistèm iminitè nòmal.

13:13.054 --> 13:16.642
Se poutèt sa li enposib pou mezire benefis yo.

13:16.642 --> 13:20.521
E kote pa gen okenn benefis, gen sèlman risk.

13:20.521 --> 13:24.440
Epi toujou gen yon risk lè w pran vaksen. Toujou.

13:24.440 --> 13:31.427
Paske, jan Klaus te di, vaksen sa yo pa yon sèl
sibstans, men toujou yon koktèl plizyè sibstans, e

13:31.427 --> 13:35.445
koktèl sa a toujou genyen sibstans ki ka danjere.

13:35.445 --> 13:42.919
E nenpòt moun ki demanti sa ta dwe,
an prensip, imedyatman de-lejitimize .

13:42.919 --> 13:47.138
Li pa gen dwa bay konsèy oswa fè rekòmandasyon sou vaksen.

13:47.138 --> 13:58.156
Paske si pa gen okenn benefis, e m ap di si benefis la se zewo,
ak kowonaviris la, jan nou konnen jodi a e jan

13:58.156 --> 14:08.320
sa te etabli, risk pou moun ki gen mwens pase
65 an mouri a se pratikman zewo. Pratikman zewo.

14:08.320 --> 14:15.720
Si benefis la se zewo, lè sa a chak risk, kit
se youn sou yon milyon oswa youn sou yon

14:15.720 --> 14:19.110
trilyon, lè yo divize l pa zewo, li vin enfini.

14:19.110 --> 14:22.679
Mwen se Thai. Wi, mwen te aprann sa nan lekòl.

14:22.679 --> 14:25.773
Nenpòt bagay ki divize pa zewo se enfini.

14:25.773 --> 14:32.593
Lè sa a, rapò risk-benefis la vin enfini. E sa pa akseptab.

14:32.593 --> 14:43.850
Kidonk. Efikasite a dwe demontre, e jan Klaus te di e jan nou
menm te eksplike nan liv la, efikasite a ka sèlman demontre si

14:43.850 --> 14:50.398
ou gen chif pou kantite moun ki mouri ak vaksen ak san vaksen.

14:50.398 --> 14:56.817
Epi chif sa yo pa egziste pou
okenn vaksen nan mond lan – pou okenn.

14:56.817 --> 15:05.546
Kounye a, ann retounen sou kesyon pwopòsyonalite a.

15:05.546 --> 15:14.085
Pa gen tetanos isit la. Men mwen ka di ou ke nan
Twazyèm Mond lan, nan Lafrik, nan Taylann, gen tetanos.

15:14.085 --> 15:22.648
Epi mwen te nan Thailand nan yon klinik tetanos, e
mwen te wè moun k ap mouri nan soufrans akòz tetanos.

15:22.648 --> 15:31.015
Dezyèm maladi ki ka benefisye de vaksen se rabies.

15:31.015 --> 15:38.439
Epi mwen di sa paske li ta dwe klè ke li menm, mwen
menm, ak madanm mwen, pa isit la kòm opozan vaksen.

15:38.439 --> 15:47.768
Nou pa anti-vaksinasyon, men nou di vaksinasyon vrèman gen sans
lè gen bezwen pou li, paske to letalite ak

15:47.768 --> 15:56.769
mòtalite yo ekstrèmman wo – tétanos plis pase 50
pousan, chak dezyèm moun ki gen tétanos ap mouri.

15:56.769 --> 16:03.955
Rabis prèske 100 pousan fatal jodi a. Sa vle di ke
nenpòt moun ki gen rabis ap mouri si pa gen anyen

16:03.955 --> 16:07.660
ki fèt pou sa, e pa gen okenn tretman ki disponib.

16:07.660 --> 16:13.400
Vaksen an vrèman disponib isit la
pou toulede. Epi vaksen sa a efikas.

16:13.400 --> 16:19.604
E se sa nou rakonte epi eksplike nan liv nou an.

16:19.604 --> 16:24.520
Kidonk, pou tout moun konnen klèman
kilè li rekòmande pou pran vaksen – wi.

16:24.520 --> 16:31.684
Epi se pa sèlman wi, men nou rekòmande l ak tout kè
nou, paske li ka sove lavi – e, an pasan, li dwe.

16:31.684 --> 16:39.567
Si yon doktè pa konnen ke yo ka pran vaksen kont
tétanos – e, pi enpòtan toujou, kijan pou l fè vaksen an.

16:39.567 --> 16:46.876
Epi isit la, jan sa esplike nan liv la, se
pa sèlman vaksinasyon an jan yo fè l isit

16:46.876 --> 16:51.325
la, ak vaksen ki ankouraje fòmasyon antikò yo.

16:51.325 --> 17:00.155
Genyen tou sa yo rele vaksen pasif. Sa enplike administrasyon
antikò ki deja fèt nan kò moun ki te resevwa vaksen.

17:00.155 --> 17:07.921
Epi antikò sa yo disponib pou tétanos ak
rabies. Epi yo mache, yo vrèman mache!

17:07.921 --> 17:15.304
Epi sa yo aktyèlman pa gen efè segondè grav paske yo pi.

17:15.304 --> 17:19.171
Yo se antibò pi, pa gen aditif.

17:19.171 --> 17:35.137
Kidonk, mwen te vle fè l konplètman klè ke mwen pa opoze ak
vaksinasyon, men mwen di ke rapò risk-benefis la dwe kòrèk.

17:35.137 --> 17:40.430
Ou dedye sèt chapit nan liv ou a sou sijè
vaksen yo, ki an jeneral konsidere kòm pi gwo

17:40.430 --> 17:43.436
reyalizasyon ak zam ki pi pwisan kont enfeksyon.

17:43.436 --> 17:52.811
Ou te deja touche sou sa. E moun ki an favè
vaksen yo ap di ke tout maladi enfektye ap diminye.

17:52.811 --> 17:56.609
Èske sa pa pwèv ke vaksen an efikas?

17:56.609 --> 18:01.793
Wi, se yon pwen enpòtan ke mwen te vle abòde tou.

18:01.793 --> 18:08.144
Apre m te fin etidye sijè vaksinasyon an, mwen
te tonbe sou liv Mesye Buchwald la, ki gen

18:08.144 --> 18:11.834
tit senp ak memorab "Vaksinasyon – Biznis Pè a".

18:11.834 --> 18:18.056
Epi Buchwald fè yon travay ki senp
anpil e ki memorab anpil isit la.

18:18.056 --> 18:23.695
Li te trase tout done estatistik ki disponib
nan Biwo Estatistik Federal sou maladi enfektye

18:23.695 --> 18:27.033
epi li te toujou make dat vaksinasyon an anlè yo.

18:27.033 --> 18:34.435
Epi li te vin trè klè pou chak maladi
enfektye ke gwo bès nan maladi enfektye yo te

18:34.435 --> 18:39.248
toujou rive byen anvan entwodiksyon vaksen an mas.

18:39.248 --> 18:50.309
Sa a sijere fò ke bès maladi enfektye yo pa
soti nan efè vaksen yo, men pito nan lòt mezi.

18:50.309 --> 18:56.684
Epi se senpleman pi bon stil lavi
nou genyen nan peryòd apre lagè a.

18:56.684 --> 19:02.120
Ou ka wè tou trè klè kijan tibèkiloz la
te monte ak desann pandan ane lagè yo.

19:02.120 --> 19:11.510
Kidonk, sa gen rapò ak lefèt ke moun yo t ap
mouri grangou, yo t ap frèt epi yo t ap viv nan move

19:11.510 --> 19:16.263
kondisyon, sa ki te pèmèt maladi enfektye gaye.

19:16.263 --> 19:19.220
Kondisyon lavi yo te desizif, kondisyon lavi yo.

19:19.220 --> 19:20.308
Wi.

19:20.308 --> 19:26.653
Epi endistri famasetik la di opoze a. Li di nou
gen sitiyasyon favorab sa a paske nou fè vaksen.

19:26.653 --> 19:34.132
Men done estatistik yo klèman demanti sa, e kidonk agiman sa a,
ke lòt bò a toujou itilize pou di ke moun ki

19:34.132 --> 19:42.290
kont vaksen oswa kritik vaksen yo se moun antisyal k
ap pwofite san kontribye, pa gen okenn fondman.

19:42.290 --> 19:49.028
Anvan tout bagay, kounye a nou wè avèk vaksen kowonaviris la
ke pa t gen okenn pwoteksyon pou lòt moun ditou, kidonk

19:49.028 --> 19:53.321
slogan sa a yo te toujou ap repete a pa gen okenn fondman ditou.

19:53.321 --> 19:56.108
Objektif vaksen an se pou pwodwi antikò.

19:56.108 --> 19:59.099
Sa sipoze se prèv ke vaksen an te mache.

19:59.099 --> 20:00.944
Se sa moun di.

20:00.944 --> 20:03.848
Wi, èske sa menm se pwen ki pi
enpòtan lè li rive nan defans iminitè?

20:03.848 --> 20:12.663
Non, natirèlman li twò senp pou di ke tout bagay baze sou antikò.

20:12.663 --> 20:17.913
Ki sa antikò yo ye? Kijan yo fonksyone? E
kijan sistèm iminitè a fonksyone an jeneral?

20:17.913 --> 20:24.889
Pèsonn pa konnen, paske yo prèske pa janm anseye li nan medsin.

20:24.889 --> 20:32.186
Doktè vin doktè san yo pa akeri konesans debaz sou iminoloji.

20:32.186 --> 20:39.452
Depi mwen te anseye sijè sa a depi A rive Z pandan plis pase
20 ane, elèv yo nan Mainz te vrèman dwe konnen yon pakèt

20:39.452 --> 20:44.524
bagay, sinon yo pa t ap pase egzamen an. Yo te konnen sa tou.

20:44.524 --> 20:51.060
Non, gen diferan branch ak poto nan
sistèm iminitè a, e nou eksplike yo tout.

20:51.060 --> 20:53.654
Pa gen anpil, men ou bezwen konnen yo.

20:53.654 --> 20:57.700
Se antikò yo, epi se selil yo, limfosit .

20:57.700 --> 21:08.328
E an jeneral, antikò yo ka sèlman efikas kont
toksin paske toksin yo piti e antikò yo piti tou,

21:08.328 --> 21:14.285
e antikò yo ka entèsepte toksin yo lè yo prezan.

21:14.285 --> 21:19.800
Sètadi, toksin ki nan san an, paske antikò yo sitou nan san an.

21:19.800 --> 21:24.810
Kidonk, li sèlman mache si yon toksin transpòte atravè san an.

21:24.810 --> 21:30.083
Pa egzanp, toksin ki pwodui pa bakteri tetanos la.

21:30.083 --> 21:36.067
E se la antikò yo ka kenbe epi kanpe,
sa vle di yo ka rete epi pa ale pi lwen.

21:36.067 --> 21:44.935
Sinon, viris yo ka sèlman kanpe pa antikò si yo nan san an.

21:44.935 --> 21:51.895
Sepandan, pifò viris antre nan kò a atravè
nen an, respirasyon an oswa entesten yo.

21:51.895 --> 22:02.047
E se poutèt sa pa gen okenn fason pou vrèman
pwoteje manbràn ki kouvri poumon yo, bronchi yo, poumon

22:02.047 --> 22:07.872
yo menm, oswa menm aparèy dijestif la atravè vaksen.

22:07.872 --> 22:16.473
Se poutèt sa, jan mwen te di senk ane de sa, zanmi, li totalman
initil pou eseye vaksinen kont yon patojèn respiratwa lè antikò

22:16.473 --> 22:20.950
yo pwodui nan san an paske yo sou bò ki pa kòrèk nan miray la.

22:20.950 --> 22:24.348
Ou pa ka anpeche l, e kounye a nou konnen se konsa.

22:24.348 --> 22:29.411
Ke vaksen sa a pa t ap janm ka anpeche enfeksyon.

22:29.411 --> 22:35.851
Wi. Vaksinasyon kont malarya ke Jens
Spahn te entwodui ap diskite ankò kounye a.

22:35.851 --> 22:42.145
La tou, li sanble ke antikò yo pa
kontribye siyifikativman nan defans la.

22:42.145 --> 22:50.263
Wi, nou te mansyone sa tou nan liv la. Sa konnen depi 50 ane.

22:50.263 --> 22:55.177
Gen moun ki pa ka pwodui okenn
antikò ditou. Sa a se yon defo jenetik.

22:55.177 --> 23:05.482
Epi li te konnen ke moun sa yo pran maleng
nòmalman e toujou refè nòmalman tankou tout lòt moun.

23:05.482 --> 23:09.982
Yo pa mouri. Yo pa vin pi grav malad non plis. Pa ditou.

23:09.982 --> 23:24.960
Epi se prèv la, endikasyon klè ke se limfosit yo,
globil blan yo, ki responsab pou elimine enfeksyon viral yo.

23:24.960 --> 23:33.685
Wi, e selil blan san sa yo pa mezire.
Èske ou konprann? Se poutèt vaksen an.

23:33.685 --> 23:44.341
Paske li twò difisil, epi anplis, sa pa ta fè okenn
byen, paske yo toujou la. Se lòt bagay nou di yo.

23:44.341 --> 23:51.021
Konsènan viris yo, selil blan sa yo pa
responsab pou okenn viris an patikilye, men pito yo

23:51.021 --> 23:55.357
rekonèt yon tip viris ak tout fanmi li an menm tan.

23:55.357 --> 24:06.345
E se poutèt sa nou pwoteje. Plis nou ekspoze a
diferan viris pandan anfans, se pi laj pwoteksyon nou.

24:06.345 --> 24:14.099
Se poutèt sa tout betiz sa yo sou
prevansyon maladi viral lakay timoun yo dwe sispann.

24:14.099 --> 24:19.506
E poukisa ou panse yo te entwodui vaksen
obligatwa sa a espesyalman kont malarya?

24:19.506 --> 24:28.475
Mwen pa konnen. Mwen sispèk se te yon tès pou wè
kijan popilasyon an ta reyaji ak vaksen obligatwa.

24:28.475 --> 24:33.506
Paske yo te diskite tou sou vaksen
obligatwa kont kowonaviris la pita.

24:33.506 --> 24:35.112
Sa te deja planifye.

24:35.112 --> 24:41.327
Sa te pwobableman deja planifye. Se te yon kalite "esè" ak
kondisyon pou vaksen kont sarampiyon – ki pa t ditou nesesè.

24:41.327 --> 24:48.341
Kidonk, jan mwen te di, jan Sucharit te deja di, pa t
gen okenn lanmò akòz maladi siren an nan epòk sa a.

24:48.341 --> 24:50.803
To enfeksyon yo te tou ba san okenn rezon.

24:50.803 --> 24:56.372
Kidonk, poukisa maladi sur, pami tout bagay,
ta vin tounen obligatwa toudenkou, yo pa t

24:56.372 --> 25:00.560
vrèman esplike ditou. E sa pa t fè okenn sans.

25:00.560 --> 25:07.185
Wi, nan sans sa a, lwa sa a se vrèman yon gòl kont pwòp pòt, paske
finalman se ekspè ki pa konpetan k ap fè tout kalite bagay...

25:07.185 --> 25:11.145
Eskize m, kisa ekspè enkonpetan yo ye?

25:11.145 --> 25:13.444
Ki rele tèt yo ekspè.

25:13.444 --> 25:22.419
Non, non, non. Yo pa bay tèt yo tit,
yo rele yo epi nonmen yo kòm ekspè, wi.

25:22.419 --> 25:28.388
Gen yon ajanda dèyè tout sa. E ajanda sa a vrèman planifye.

25:28.388 --> 25:35.669
Planifikatè yo pa nan peyi sa a; yo
nan yon kote ki byen lwen nan lwès.

25:35.669 --> 25:46.677
Men planifikasyon sa a gen 10 an, 25 an depi y ap
fè l, planifikasyon pou epidemi kowonaviris sa a.

25:46.677 --> 25:53.723
Liv Paul Schreyer ta dwe vrèman yon lekti
obligatwa. Pou tout jounalis. Pou tout moun.

25:53.723 --> 26:02.138
Epi tou pou politisyen aspirant yo. Tout bagay te planifye.

26:02.138 --> 26:13.138
Epi li klè kou dlo kòk ke an 2019, kriz
kowonaviris sa a te deja prèske konplètman planifye.

26:13.138 --> 26:26.929
Te gen jwèt similasyon an nan mwa
Oktòb 2019. Epi, byensir, viris la te la.

26:26.929 --> 26:29.263
Paske viris la sòti nan laboratwa a, jan nou konnen kounye a .

26:29.263 --> 26:39.872
Nenpòt moun ki pa konnen sa ta dwe definitivman
fèmen nan yon bibliyotèk epi resevwa lekti obligatwa.

26:39.872 --> 26:50.193
Paske tout bagay te planifye. Moderna te deja
gen 100,000 dòz vaksen ki disponib an 2019.

26:50.193 --> 27:03.279
Epi yo te di, moun, n ap gen yon
milya dòz ane pwochèn. Nou ka fè l.

27:04.779 --> 27:11.108
Mesaj la te ke yo te lage yon viris kont
ki limanite pa t gen okenn sistèm iminitè.

27:11.108 --> 27:17.990
Wi. Men sa se betiz, pa vre? Se pa
tankou nou konplètman nan men yon patojèn.

27:17.990 --> 27:21.968
Wi, se poutèt sa nou mete mask epi nou kenbe distans nou.

27:21.968 --> 27:27.857
Se sèl bagay sa yo ki te kapab
pwoteje nou – sa te yon konplè nonsans.

27:27.857 --> 27:32.560
Nou te wè ke te gen yon ekselan iminite debaz.

27:32.560 --> 27:44.301
Yo pa t konnen ke iminite kont kowonaviris
yo toujou laj. Paske kowonaviris yo toupatou.

27:44.301 --> 27:52.099
Epi lè timoun nan kòmanse nan gardri, li
malad chak kèk mwa pandan premye ane a.

27:52.099 --> 28:02.724
Sa yo se sitou kowonaviris. E sistèm iminitè a aprann
san rete ak chak enfeksyon epi li vin pi fò ak pi fò.

28:02.724 --> 28:06.918
Mwen te fè eksperyans pandemi kowonaviris la nan pratik mwen.

28:06.918 --> 28:12.864
Mwen te vle fè eksperyans sa tou, e li te vini ak tès la.

28:12.864 --> 28:17.654
Le tès la vin disponib, panik te pete.

28:17.654 --> 28:22.841
Moun yo te antre nan biwo doktè a ap soufle pou
pran souf – men pa t gen anyen ki mal avè yo.

28:22.841 --> 28:26.725
Yo te teste pozitif pou kowonaviris
epi yo te santi yo pa t ka respire.

28:26.725 --> 28:31.577
Mwen te jis bezwen pale avèk yo pou yon ti tan epi fè
yo konprann klèman ke yo gen ase espas pou respire.

28:31.577 --> 28:35.130
Yo jis te respire rapid. Epi li te diminye ankò.

28:35.130 --> 28:40.638
Te genyen pasyan tou ki te teste pozitif
pou kowonaviris la. Men tès la te kache sa.

28:40.638 --> 28:46.150
Epi mwen pran libète pou m gade pi fon pou m wè sa ki
te vrèman mal avèk yo. Byen, yo te vrèman gen souf kout.

28:46.150 --> 28:50.147
Youn te gen pneumoni chlamidyal ,
lòt la te gen yon emboli pulmonè.

28:50.147 --> 28:59.985
Twazyèm nan te gen maladi peroke sa a ki te bezwen kòtizon.

28:59.985 --> 29:10.322
Te genyen kòz ki te trè diferan. Men, yo tout te mete
sou menm liy anba tès kowonaviris la, pou nou di konsa.

29:10.322 --> 29:11.548
Mal dyagnostike.

29:11.548 --> 29:20.174
Wi, mal dyagnostike. Moun ki gen pneumoni
klamidyal la pa t ap sètènman kontan ak kòtizon.

29:20.174 --> 29:24.736
Nan ka alveolitis alèjik egzòjen ,
kòtisòn te tretman ki te kòrèk la.

29:24.736 --> 29:28.306
Men dyagnostik diferansyèl la konplètman neglije.

29:28.306 --> 29:38.010
Wi, li te vrèman bèl wè nan yon entèvyou ak yon pulmonològ
ki te dekri pwogrè li, ki pita li menm li te vin genyen li.

29:38.010 --> 29:43.060
Epi Madam Maischberger te di nou: "Ou te sakrifye
anpil epi apre sa ou menm ou te jwenn li. Pale nou de sa."

29:43.060 --> 29:50.643
Epi li te dekri pwogresyon klasik nemoni pnemokòk
la epi li te konkli ke sa li te fè eksperyans lan

29:50.643 --> 29:54.816
se te yon ka nemoni kowonaviris ki te trè atipik.

29:54.816 --> 30:02.934
Yo te tèlman avèg nan moman an, yo te sèlman konsantre sou
tès kowonaviris sa a epi yo te di ke li t ap deside tout bagay.

30:02.934 --> 30:06.129
Grip la disparèt pandan menm peryòd la.

30:06.129 --> 30:11.559
An reyalite, yo prèske elimine li
paske pèsonn pa teste pou grip ankò.

30:11.559 --> 30:17.065
Mwen te rele doktè laboratwa mwen an epi m te mande
l, "Di m, èske gen moun ki toujou fè tès pou grip?"

30:17.065 --> 30:23.020
Li di, "Non, se sèlman ou pafwa." Kidonk
sa se yon patipri nan tès ki trè klè .

30:23.020 --> 30:27.965
San tès sa a, nou pa t ap remake
maladi a. Mwen te mande tou plizyè kolèg:

30:27.965 --> 30:32.860
Di m, èske ou panse nou t ap remake anyen si nou pa t fè tès la?

30:32.860 --> 30:38.769
Pwofesè Allersberger ki soti nan Otrich te di e li
te dakò avè m: "Non, nou pa t ap remake anyen ditou."

30:38.769 --> 30:42.649
Men kòlèg mwen yo te di, "Wi, ou te wè tout moun ki mouri yo."

30:42.649 --> 30:47.289
Epi mwen te santi m konplètman dezòdone.
"Èske ou te gen anpil lanmò nan pratik ou?"

30:47.289 --> 30:51.605
Non, pa nan pratik mwen, men èske
ou te wè foto yo soti nan Bergamo?

30:51.605 --> 30:54.824
Tout bagay te rezime nan imaj yo ki soti Bergamo.

30:54.824 --> 31:02.092
Sa a gaye laperèz epi fè moun yo obeyisan.

31:02.092 --> 31:08.160
Men kounye a, Tom Lausen, pa egzanp, te ale la epi konte
moun ki mouri yo, paske moun ki mouri yo te vrèman la.

31:08.160 --> 31:10.879
Ki sa ou panse ki koz la? Poukisa moun yo mouri?

31:10.879 --> 31:16.680
Wi, mwen te fè sa – pwoblèm SIDA yo ak twòp tretman
an te reveye m, e mwen natirèlman imedyatman mande

31:16.680 --> 31:20.035
tèt mwen – kijan yo te trete pasyan kowonaviris yo?

31:20.035 --> 31:26.780
Epi mwen imedyatman jwenn sa m t ap chèche a. Nan Lachin, yo te
trete pasyan yo ak kortizon, esteroyid ak medikaman antiviral.

31:26.780 --> 31:29.707
Li pa t pwouve tèt li, li te di sa jis anlè li.

31:29.707 --> 31:36.404
Lè m tande ke yon bagay poko pwouve tèt li, mwen
leve zòrèy mwen. Sa anjeneral vle di li te koze domaj.

31:36.404 --> 31:44.319
Epi mwen te pwofite okazyon sa a pou m ekri yon lèt bay
editè jounal medikal Alman nou an an repons a yon atik

31:44.319 --> 31:49.300
ki gen tit: "Pa gen tretman pou kowonaviris la toujou."

31:49.300 --> 31:57.904
Epi mwen te ekri: Nan limyè deklarasyon sa a, mwen mande ki kalite
dwòg yo sanble ap itilize pou tretman san okenn tès ditou.

31:57.904 --> 32:03.646
Epi sa yo te tout preparasyon ki te
plis oswa mwens fò nan imunosupresyon .

32:03.646 --> 32:12.981
E nan ka yon tablo klinik ki sanble ak grip, oswa ki te an
pati grip, mwen pwobableman pa ta vle okenn nan sibstans

32:12.981 --> 32:17.796
sa yo, paske yo sètènman pa ankouraje pwosesis gerizon an.

32:17.796 --> 32:24.020
Epi yo te pibliye lèt la toutbon.
Men, tèks la te kontinye kanmenm.

32:24.020 --> 32:34.693
Epi etid OMS yo ki te parèt 1ye avril, ki te
aktyèlman montre yon ogmantasyon siyifikatif nan mòtalite.

32:34.693 --> 32:42.508
E sa te akòz yon sibstans li te genyen ladan l, idroksiklorokin,
ki sètènman trè bon nan ti dòz epi ki ka tou

32:42.508 --> 32:49.606
trè efikas pou trete enfeksyon viral paske
li soulaje yon ti kras doulè nan manm kò yo.

32:49.606 --> 32:55.389
Men li gen yon ranje terapetik ki trè etwat, e yo te
rekòmande li la nan dòz ki te absoliman letal – ki

32:55.389 --> 32:59.091
te lakòz aritmi kadyak, menm fibrilasyon ventrikilè.

32:59.091 --> 33:08.104
Sa te remake byen vit, natirèlman, epi yo te sispann li
imedyatman, konsa te gen sèlman yon pik – an lòt mo,

33:08.104 --> 33:12.083
koub la te monte vètikal 14 jou apre kòmansman etid sa yo.

33:12.083 --> 33:20.327
Kidonk ou ta ka voye pwokirè yo la epi mande yo
pou yo mande dosye pasyan yo ki te trete 1ye avril.

33:20.327 --> 33:25.005
Yo ta sètènman jwenn sa yo t ap chèche
kèlkeswa kote mortalite siplemantè sa a t ap fèt.

33:25.005 --> 33:32.068
Sa yo te Lond, Pari, gwo vil yo, gwo kapital yo
kote gwo lopital inivèsitè yo te ye, ak Madrid.

33:32.068 --> 33:35.435
Epi wi, Nouyòk tou, men sa pa t anfòm ak Ewòp.

33:35.435 --> 33:42.296
Men sa, natirèlman, te deja fèt la a nan etid OMS
yo, e sètènman tou nan Nouvèl Zelann ak Ostrali.

33:42.296 --> 33:46.193
Men, mòtalite sipèflan sa a natirèlman gaye laperèz.

33:46.193 --> 33:53.483
Pèsonn pa kwè ke pasyan yo mouri akoz tretman an;
natirèlman, yo kwè ke yo mouri akoz maladi grav sa a.

33:53.483 --> 33:59.677
E se poutèt sa kowonaviris la toudenkou te vin gen yon
repitasyon kòm yon maladi ki dis fwa pi danjere pase grip la.

33:59.677 --> 34:07.644
Wi. Wi, nou gen yon pwogram ki vrèman enteresan sou Kla.TV sou sa
kote ou ka wè moun sa yo ki, pa egzanp, te trete ann

34:07.644 --> 34:15.596
Itali, te resevwa terapi totalman mal, te mouri an
pakèt, e prèske pèsonn pa t sòti vivan nan lopital la .

34:15.596 --> 34:22.168
Wi, epi te gen pwoblèm rekòmandasyon ijyèn pou epidemi
an ki te di ke pasyan yo ta dwe prefere entubasyon .

34:22.168 --> 34:24.486
Epi remdesivir.

34:24.486 --> 34:38.819
Epi remdesivir, medikaman antiviral ki trè toksik, ki sanble
pwodui anba lisans nan Bergamo – jan Tom Lausen te dekouvri.

34:38.819 --> 34:42.584
Kidonk te gen distans kout ant manifakti a ak kay swen enfimyè a.

34:42.584 --> 34:48.226
Kidonk, pwobableman tout pasyan yo te byen resevwa remdesivir la.

34:48.226 --> 34:49.629
Pa di touye...

34:49.629 --> 34:54.625
Nan nenpòt ka, sa pa t ede rekiperasyon an.

34:54.625 --> 35:03.479
Apa de SARS-CoV-2, ki deja te diskite anpil e
ke anpil nan telespektatè nou yo abitye avè l.

35:03.479 --> 35:08.652
Sepandan, gen lòt maladi kote dyagnostik la pa twò klè.

35:08.652 --> 35:14.981
Ou ekri... Nan liv ou a, ou gen yon bon seksyon
sou epatit C. Èske ou ka di yon ti kras plis sou sa?

35:14.981 --> 35:20.449
Wi, epatit C te, pou di konsa, monte sou HIV.

35:20.449 --> 35:24.590
Mwen dwe eksplike kout eksperyans sou bèt ki te fèt la.

35:24.590 --> 35:34.494
Te gen epatit non-A/non-B, ki te yon epatit apre transfizyon san,
ki pa t vrèman kontajye, men ki te rive apre transfizyon san.

35:34.494 --> 35:41.640
Kidonk, sa a te ka tou yon efè iminolojik, se
poutèt sa pasyan yo te vin jòn pou yon ti tan.

35:41.640 --> 35:46.412
Men virolojis yo t ap travay e yo te panse
li te ka tou yon viris ki poko dekouvri.

35:46.412 --> 35:54.968
Apre sa, yo te chèche l lè yo te bay makak
san pasyan ki gen epatit non-A/non-B, epi yo

35:54.968 --> 36:00.050
te kenbe yon bèt kontwòl nan yon chanm apa.

36:00.050 --> 36:05.850
Se te aranjman eksperimantal la. Kidonk, an reyalite, yo te dwe
enfize yon kantite makak ki egal ak kantite

36:05.850 --> 36:10.940
makak ki te resevwa san yon moun ki an
sante, pou yo te ka eskli efè iminolojik sa yo.

36:10.940 --> 36:14.865
Ebyen, makak sa yo ki te resevwa transfizyon pa t vin malad.

36:14.865 --> 36:18.480
Yo te genyen pou yon ti tan anzim fwa yo
yon ti jan wo epi apre sa yo te abat yo.

36:18.480 --> 36:22.116
E fwa a te anfòm tou, yo pa t jwenn anyen.

36:22.116 --> 36:30.774
Men apre sa, metòd PCR rezolisyon wo sa yo te parèt sou mache a,
e avèk yo yo te jwenn kèk fragman ki pa t

36:30.774 --> 36:38.062
sanble fè pati kòd jenetik bèt tès la, epi yo
te konkli ke sa ta ka viris bèt yo t ap kenbe.

36:38.062 --> 36:44.390
Epi apre sa, yo devlope yon antikò kont li, yon antikò HCV.

36:44.390 --> 36:54.225
Epi li vin mache. Sa te rive ke anperè Chinwa a te gen
epatit, konsa yo te fè pwomosyon pou li epi vann li.

36:54.225 --> 37:10.388
Yo te fè antijèn nan. Kidonk yo te pran fragman jèn sa
yo kòm modèl pou pwoteyin nan, kòm plan pou antijèn nan.

37:10.388 --> 37:19.920
Epi yo te itilize antijèn nan pou pwovoke antikò nan lòt bèt.

37:19.920 --> 37:30.197
Epi yo devlope yon tès pou detekte antikò sa
yo nan moun. Se tès deteksyon antikò sa a.

37:30.197 --> 37:42.628
Sepandan, deteksyon antikò a vize blòk
konstriksyon ki te konstwi dapre yon plan ipotetik.

37:42.628 --> 37:50.310
Epi yo te fè tès sa a mache epi egzamine
moun pou wè kiyès ki te gen antikò kont li.

37:50.310 --> 37:55.024
E nenpòt moun ki gen sa gen
epatit C. Se te definisyon an, pa vre?

37:55.024 --> 37:58.209
Menm si yo pa montre okenn sentòm klinik, tankou ja?

37:58.209 --> 38:05.020
Wi, nou te deja gen peryòd enkubasyon sa a ak SIDA, kote nou
te gen pasyan ki an sante ki te teste pozitif pou antikò a.

38:05.020 --> 38:12.715
Yo te di yo ke w t ap mouri apre yon ane – apre sa peryòd
enkubasyon an vin yon ti kras pi long, li vin dis ane –

38:12.715 --> 38:20.388
ak epatit C, yo pa t mouri ditou, apre sa li vin 30 ane –
apre sa w t ap devlope kansè nan fwa oswa siròz nan fwa.

38:20.388 --> 38:28.043
Epi pou asire w pa pran li, ou ta dwe kòmanse pran terapi
antiviral nou an kounye a, ki koute 10,000 ero pa pake.

38:28.043 --> 38:37.046
E se konsa li mache. Yo pa malad, e yo pap vin malad ankò kòm
rezilta tretman an, paske dòz la pa osi wo tankou li te ye anvan.

38:37.046 --> 38:42.532
Yo te konn trete epatit C ak entèferon ak gwo dòz ribavirine.

38:42.532 --> 38:50.363
Moun yo te konplètman fatige e malad pandan yon ane, yo te devlope
yon anemi grav, epi yo te oblije refè, konsa li te vin klè

38:50.363 --> 38:54.998
ke yon bagay te dwe chanje, omwen pou fè terapi a mwens toksik.

38:54.998 --> 39:01.880
Men an reyalite, li toujou te yon bon rezon
pou pa trete pwoblèm fwa ak medikaman,

39:01.880 --> 39:06.361
paske sa toujou toksik pou fwa a nan yon fason.

39:06.361 --> 39:12.151
Epi jodi a, moun ap mande – mwen te fèk nan yon lòt senpozyòm sou
fwa – poukisa kantite kansè selil fwa pa

39:12.151 --> 39:18.653
diminye malgre yon rediksyon efikas nan chay viral.
An reyalite, li sanble gen yon ti ogmantasyon.

39:18.653 --> 39:22.524
Repons senp lan se paske youn pa gen anyen pou wè ak lòt la.

39:22.524 --> 39:28.565
Tout moun ki dwoge yo pozitif pou
epatit C, men yo gen yon rezon diferan.

39:28.565 --> 39:34.815
Yo gen pwoblèm toksisite nan fwa
ak dwòg yo. Menm jan ak alkòlik yo.

39:34.815 --> 39:38.673
Si ou di sa nan yon konferans sou fwa, sa
vle di alkòl se yon ko-faktè ki vrèman

39:38.673 --> 39:41.591
enpòtan. Kidonk li pa mache san alkòl non plis.

39:41.591 --> 39:49.560
Kidonk, an reyalite, pasyan ki pozitif pou HCV ki gen pwoblèm
yo, kòm règ jeneral, yo jwenn aksidantèlman ke yo se alkòlik.

39:49.560 --> 39:56.785
Wi. Konsa, li ankò atribiye yon
benefis nan terapi a ki pa ka pwouve ditou.

39:56.785 --> 39:58.078
E li pa wè domaj la.

39:58.078 --> 40:04.850
E li pa wè domaj la, wi. Liv ou a trete
anpil sou risk ki santi yo ak risk reyèl yo.

40:04.850 --> 40:10.414
Kidonk, ou souvan fè konparezon
la; ou te mansyone twa poto sa yo.

40:10.414 --> 40:16.079
An jeneral, se chwa nan stil lavi. Ou te mansyone alkòlik,
men lòt bagay ki pi lajman gaye, tankou obezite ak fimen,

40:16.079 --> 40:19.208
estatistikman pi enpòtan pase nenpòt maladi enfektye kounye a.

40:19.208 --> 40:25.171
Yo ekri yon lis la, e maladi enfektye yo
parèt sèlman nan nimewo 5 pami koz lanmò yo.

40:25.171 --> 40:37.628
Poukisa enstitisyon tankou Enstiti Robert Koch pa esplike ke
moun benefisye pi plis lè yo rete an sante epi ankouraje sa?

40:37.628 --> 40:46.335
Epi pito, y ap pouse pou tout kalite tès ak
vaksen ki nan pi ba nan analiz risk-benefis la.

40:46.335 --> 40:58.228
Èske kounye a mwen ka prezante tèsis
mwen sou klas dominan an ak sèvitid?

40:58.228 --> 41:09.100
Tout sosyete nou an bati sou kapitalis...
Wi, se yon sosyete ki bati sou kapitalis.

41:09.100 --> 41:15.153
Epi mwen te li yon bagay Rainer Mausfeld
te ekri ki te vrèman emouvan pou mwen.

41:15.153 --> 41:21.812
Rainer Mausfeld, gran istoryen nou an (an
reyalite: sikològ) ki soti Kiel, te ekri:

41:21.812 --> 41:28.754
Kapitalis ak demokrasi pa konpatib youn ak lòt.

41:28.754 --> 41:36.821
Paske kapitalis mennen moun pran bagay nan men lòt moun.

41:36.821 --> 41:42.680
Yo vle satisfè pwòp avidite yo, an prensip.

41:42.680 --> 41:52.463
Epi avidite, yon karakteristik imen ki difisil pou
kontwole, fè moun rich yo vle vin pi rich toujou.

41:52.463 --> 41:56.456
E pou fè sa, yo dwe pran plis an plis nan men moun pòv yo.

41:56.456 --> 42:02.562
Epi nou rive nan yon pwen kote yo kounye a
dwe pran tout bagay nan men lemonn antye pou

42:02.562 --> 42:06.621
yo ka kenbe pozisyon yo kòm dirijan mondyal.

42:06.621 --> 42:20.779
E sa yo fè se retire imanite nou, kapasite nou
kòm moun, epi fè nou peye pou pwòp resous nou yo.

42:20.779 --> 42:32.229
Nan ka sa a, vaksen yo, medikaman yo ki
detèmine pwòp lanmò nou. Sa se yon panse tèlman fou.

42:32.229 --> 42:41.618
Mwen dwe lage sa sou kè m kounye a, paske mwen
te wè sa e mwen rive nan reyalizasyon sa a

42:41.618 --> 42:48.180
atravè etid plizyè liv sou istwa, politik ak ekonomi.

42:48.180 --> 43:03.138
Epi tout moun mwen te pale avèk yo nan domèn sa a pandan plizyè
ane, li sanble trè, trè posib ke pouvwa ki dirije yo – e yo pa

43:03.138 --> 43:17.383
nan Almay, yo nan yon kote nan Lwès la – dekouvri domèn mwen
an, domèn mwen an, maladi enfektye, kòm yon enstriman inik,

43:17.383 --> 43:25.760
nouvo, pwisan, pi pwisan nan mond lan pou konsolide règ yo.

43:25.760 --> 43:38.315
Paske ak sa yo, yo gen syantis yo, ekspè yo, e
kounye a yo gen OMS la. Tout bagay la nan yon sèl kote.

43:38.315 --> 43:54.772
Epi OMS la kounye a ap resevwa pouvwa nan men pèp Almay ak
Ewòp, pouvwa pou fè tout sa yo vle. E se sa y ap fè kounye a.

43:54.772 --> 44:08.000
Yo ka deklare yon pandemi jan yo vle, e avèk sa
yo ka – jan yo vle – bay lòd pou mezi ki dwe swiv.

44:08.000 --> 44:14.960
Se yon krim dapre lalwa si ou pa
fè sa, pinisyon, pi move pinisyon.

44:14.960 --> 44:33.288
Epi enstriman an eksplwate inyorans moun, paske konesans se
pouvwa, pandan inyorans oswa mank konesans se san pouvwa.

44:33.288 --> 44:43.826
Moun yo san pouvwa paske yo pa konprann enfeksyon yo, oswa
yo pa konprann yo ase byen. Epi yo pa ka wè atravè manti yo.

44:43.826 --> 44:55.868
Epi yo pa wè tou ke nan manti sa yo, yo tise pi gwo
manti nan tout tan, ki se manti sou vaksen ki baze sou jèn.

44:55.868 --> 45:07.104
Wi, mwen pap di anpil plis, men m ap di ke youn nan objektif
prensipal entèvyou sa a se atire atansyon tout chè frè ak sè m yo

45:07.104 --> 45:16.735
sou lefèt ke nou vrèman trete sijè sa a nan liv la nan yon fason
pou tout sijè yo abòde nan yon fason nenpòt

45:16.735 --> 45:25.440
moun ki gen yon IQ nòmal ta dwe kapab konprann.
Tout bagay ekri nan yon fason ki tèlman senp.

45:25.440 --> 45:27.333
Yo te fè yon travay briyan.

45:27.333 --> 45:42.817
E nou te di tèt nou, si yon sèl chapit nan liv sa a ta dwe lekti
obligatwa pou tout jounalis, pou tout doktè, pou tout avoka – m

45:42.817 --> 45:55.640
ap kite politisyen deyò pou kounye a, sa pwobableman
pa gen sans – se chapit sa a, jis uit paj, sou vaksen

45:55.640 --> 46:02.949
ki baze sou jèn – pi gwo danje pou limanite tout tan.

46:02.949 --> 46:15.304
Epi mwen te pale ak Mesye Kopp, e li imedyatman di "wi", chapit
sa a sou "vaksinasyon ki baze sou jèn" ta ka

46:15.304 --> 46:25.484
ofri apa sou sit wèb la pou telechaje gratis
pou nenpòt moun nan mond lan ki ka li Alman.

46:25.484 --> 46:33.862
E se sa k te pase. Kidonk, depi de jou kounye a, ou te
gen opòtinite pou li chapit sa a gratis. Ou pa peye yon

46:33.862 --> 46:38.392
santim; sèl bagay ou gen pou envesti se yon èdtan pou li.

46:38.392 --> 46:42.933
Epi ou pap bezwen plis pase yon
èdtan pou uit paj yo. Se tèlman senp.

46:42.933 --> 46:54.815
Sa a ba ou petèt yon opòtinite inik pou
kanpe epi pwoteje tèt ou ak moun ou renmen yo.

46:54.815 --> 47:04.042
Paske tout sa ou gen pou w fè se di "non" ak yon sèl
vwa epi entèdi politisyen yo bay OMS otorite sa a!

47:04.042 --> 47:10.304
E si yo fè sa, di "non" kanmenm epi di nou pap fè l.

47:10.304 --> 47:17.802
Gade kijan w ap pini milyon nan
nou. Paske yo pa ka fè sa non plis.

47:17.802 --> 47:25.799
Epi konsa mwen te konprann sans tout liv sa a, ki se pou
transfòme moun yo te rann enkapab pou pran pwòp desizyon yo an

47:25.799 --> 47:33.057
sitwayen responsab, pou yo konprann, omwen an gwo, kisa
maladi enfektye yo ye, kisa kontmezi yo ye, kijan yo

47:33.057 --> 47:36.980
ta dwe evalye yo, ak kijan pou retabli yon bon relasyon.

47:36.980 --> 47:39.972
Mwen te panse sa te trè byen fèt nan liv li a.

47:39.972 --> 47:44.520
Pou di tou la ke syans se yon èd pou pran desizyon.

47:44.520 --> 47:50.519
Se pa nouvo Bondye a. Se pa yon relijyon
ranplasman, pou ki li te kreye an pati.

47:50.519 --> 47:59.854
Ke sa yo rele ekspè a ka anonse sa moun ta dwe fè ak sa yo
pa ta dwe fè pou yo pa mouri. Epi ou ka wè ke sa pa vre.

47:59.854 --> 48:03.609
Men mwen dwe repete sa ou te mansyone.

48:03.609 --> 48:08.487
Se vre nou mouri akòz maladi kadyovaskilè ak kansè.

48:08.487 --> 48:14.451
Epi maladi enfektye pa vrèman jwe
yon wòl nan estatistik mòtalite.

48:14.451 --> 48:20.015
Yo toujou ap pwopaje opinyon opoze a, tankou
si maladi enfektye yo te pi gwo menas nou.

48:20.015 --> 48:23.388
Kounye a, sa mete an evidans sitou akoz kowonaviris la.

48:23.388 --> 48:34.052
Men chak ane, yo mete aksan ankò sou lanmò grip la
ki iminan – 30,000 lanmò grip toujou pou nou plenn.

48:34.052 --> 48:36.922
Si ou gade pi pre, anyen ladan yo pa vre ditou.

48:36.922 --> 48:44.399
Olye de sa, 30,000 oswa 40,000 sa yo se
senpleman mòtalite ete mwens mòtalite ivè.

48:44.399 --> 48:48.683
Pou nenpòt rezon, plis moun mouri nan sezon fredi.

48:48.683 --> 48:59.512
E kèlkeswa sa ki rete apre dediksyon sa a, yo senpleman
atribiye l kòm lanmò grip pou ankouraje vaksen kont grip ankò.

48:59.512 --> 49:05.381
E si ou gade Enstiti Robert Koch pou wè konbyen moun ki vrèman
mouri ak grip – e grip se yon maladi ki dwe

49:05.381 --> 49:12.860
rapòte, kidonk chif yo relativman fyab – ou jwenn yon
chif twa chif. Kidonk prèske pèsonn pa mouri ak grip.

49:15.147 --> 49:21.395
Kidonk, yo fè anons la, yo ap repete l chak fwa: pran
vaksen grip ou, paske sinon 30,000 moun pral mouri.

49:21.395 --> 49:30.032
Nou di se mòtalite nòmal ak mòtalite pwòp ke yo ka
vrèman atribiye a grip la, ki se 300, 400, yon bagay konsa?

49:30.032 --> 49:34.121
100 a 200 – pa sezon. Wi.

49:34.121 --> 49:45.186
Men, fòk nou reyalize tou ke vaksen grip sa a, ke yo
detèmine efikasite li pa mezire antikò, pa gen okenn sans ditou.

49:45.186 --> 49:54.204
Sèl paramèt pòv sa a prèske pa diminye.

49:54.204 --> 50:03.693
Wi, mwen vle di, efikasite a sipoze anviwon 50 pousan, li
varye ant 40 ak 60 pousan. bliye sa, zanmi. sa pa anyen.

50:03.693 --> 50:12.729
Ou pa ka vaksinen dè milyon moun ak yon vaksen
ki potansyèlman danjere pou reyalize yon

50:12.729 --> 50:19.370
rediksyon 50 pousan nan repons antikò yo. Èske ou fou?

50:19.370 --> 50:23.104
Mwen souvan wè pasyan ki pran grip la
apre yo fin resevwa vaksen kont grip la.

50:23.104 --> 50:24.586
Natirèlman.

50:24.586 --> 50:28.116
Men se konsa sa parèt lè mwen di li, "Ou gen grip la."

50:28.116 --> 50:34.335
Non, Doktè, sa pa posib. Mwen deja
pran vaksen. Se dwe yon lòt bagay.

50:34.335 --> 50:36.740
Wi. Kidonk, nou ka senpleman rezime.

50:36.740 --> 50:41.499
Nan liv ou a, ou ekri ke enfeksyon yo ka
danjere. Men, èske yo pa komen jodi a?

50:41.499 --> 50:42.399
Pa souvan.

50:42.399 --> 50:47.782
Pa souvan. Se jis yon pwopagann entansyonèl
pou fè moun pè pa politisyen ak medya yo.

50:47.782 --> 50:51.501
Yo di se pou rezon kapitalis, men petèt gen lòt rezon.

50:51.501 --> 50:54.292
Syans se aktyèlman yon gid.

50:54.292 --> 50:58.181
Ou ap remete sa devan, ke nou ta dwe
fouye pi fon pou n rive nan kòz bagay yo.

50:58.181 --> 51:00.725
Sa a di sa ki enpòtan ak sa ki pa enpòtan.

51:00.725 --> 51:04.197
Yon moun pa ta dwe jis fè gwo pale
sou kèk reyalite epi bliye lòt yo.

51:04.197 --> 51:08.012
Ou pa ta dwe fè yon mòn ak yon ti mòn, e vis vèsa.

51:08.012 --> 51:11.940
Epi moun ta dwe yon lòt fwa ankò kapab pran
pwòp desizyon yo ki baze sou bon enfòmasyon.

51:11.940 --> 51:18.167
Nan fen chak chapit sou vaksen, yo toujou
ankouraje tout moun pou yo enfòme tèt yo epi pran pwòp

51:18.167 --> 51:21.488
desizyon yo, epi yo di yo pa dwe janm itilize fòse.

51:21.488 --> 51:27.640
Paske, jan ou di, se yon zouti pou moun ki gen pouvwa.

51:27.640 --> 51:31.809
Èske gen anyen lòt ou ta renmen
di telespektatè yo anvan nou fini?

51:31.809 --> 51:34.006
Eksepte, natirèlman, rekòmandasyon pou achte liv ou a.

51:34.006 --> 51:38.754
Sa a trè byen ekri, li vrèman fasil pou konprann.

51:38.754 --> 51:42.643
Mwen te kapab konprann li trè byen nan
kèk jou sèlman. Se te yon plezi pou li.

51:42.643 --> 51:48.841
Men mwen dwe di onètman, mwen pa vle
sa tounen yon emisyon pou vann liv, wi.

51:48.841 --> 51:53.962
Nou pa t ekri liv la pou pi plis moun posib ta achte li.

51:53.962 --> 51:57.417
Nou te ekri li pou ke otan moun ke posib ta li liv la.

51:57.417 --> 52:04.614
Kijan ou jwenn liv la se pou ou deside. Ou pa oblije achte li.

52:04.614 --> 52:11.132
Men ou dwe mande, nan bibliyotèk
pou egzanp, si ou vle prete liv la.

52:11.132 --> 52:21.896
E sa nou vrèman espere se ke liv la ap atire tou kèk pwofesyon,
tankou pwofesè yo – pwofesè yo tèlman enpòtan nan peyi sa

52:21.896 --> 52:27.643
a, yo bezwen konnen plis sou enfeksyon, yo vrèman bezwen sa.

52:27.643 --> 52:37.909
Paske sa y ap fè kounye a nan lekòl yo, oswa sa yo te fè deja,
se yon bagay ki iresponsab anvè pitit nou yo. Sa pa akseptab.

52:37.909 --> 52:47.826
E senpleman kwè tout sa ki soti nan kèk
depatman oswa otorite gouvènman pa chemen pou yon

52:47.826 --> 52:53.623
avni ki gen espwa. Sa se yon avni san espwa.

52:53.623 --> 53:03.826
Nou te vle bay espwa. Epi ak liv sa a, nou te
vle ba ou konesans, pou mete pouvwa nan men ou.

53:03.826 --> 53:08.701
Kijan pou w pran pouvwa – ou jis bezwen li liv la, se tout.

53:08.701 --> 53:15.490
Epi tanpri omwen li chapit ki pa koute anyen an.

53:15.490 --> 53:25.396
An pasan, petèt yon dènye mo. Nou
nan yon asosyasyon ki rele MWGFD.

53:25.396 --> 53:36.044
Epi asosyasyon sa a se yon rasanbleman, yon
asosyasyon pwofesyonèl medikal ak syantis, ki tout pale Alman.

53:36.044 --> 53:43.570
E nou angaje tèt nou – tout bagay fèt
volontè, pèsonn nan nou pa touche yon santim pou sa.

53:43.570 --> 53:48.638
Epi yo se doktè ak syantis ki vrèman, vrèman eksepsyonèl.

53:48.638 --> 53:53.917
Li (Doktè Köhnlein) te enplike tou depi plizyè ane.

53:53.917 --> 54:04.900
Nou te etabli epi mete sou pye Enstiti Patolojik Arne
Burckhardt. Li te tou yon manm nan òganizasyon nou an.

54:04.900 --> 54:08.697
Epi ou konnen li te fè travay pyonye.

54:08.697 --> 54:15.479
Travay ki kounye a toudenkou ap parèt
entènasyonalman. Tout bagay sa yo soti nan Almay.

54:15.479 --> 54:19.999
Lè Arne Burckhardt mouri, nou te nan kriz.

54:19.999 --> 54:23.505
Nou pa t kapab fè okenn lòt egzamen patolojik.

54:23.505 --> 54:29.966
Men nou mete sou pye yon lòt laboratwa pou rezon
sa a, ki rele "Enstiti pou Dyagnostik Molekilè".

54:29.966 --> 54:35.138
Epi li jere tou pa manm asosyasyon nou an.

54:35.138 --> 54:41.423
Kidonk, asosyasyon nou an te yon òganizasyon san
bi likratif okòmansman, men yon ane apre, an

54:41.423 --> 54:46.052
2021, yo te revoke estati san bi likratif nou an.

54:46.052 --> 54:51.897
Sa vle di nou pa ka bay resi pou
don. Asosyasyon sa a depann de don.

54:51.897 --> 55:00.429
Nou t ap kontan anpil si ou ta konsidere fè
yon don bay asosyasyon an ak Enstiti Inmodia a .

55:00.429 --> 55:06.263
Se sa ki t ap fè m vrèman kontan.

55:06.263 --> 55:10.075
Mèsi anpil pou travay ou sou gwo liv sa a!

55:10.075 --> 55:12.796
Wi, mèsi anpil ankò pou entèvyou sa a.

55:12.796 --> 55:16.088
Mwen espere li gaye lajman!

55:16.088 --> 55:16.637
Orevwa.

55:16.637 --> 55:19.674
Wi, mèsi! Adye.

55:19.674 --> 55:25.041
Kla.TV bezwen èd ou! Sèvi ak fonksyon pataje ki anba pwogram nan.

55:25.041 --> 55:32.220
Modèl imel fini an ede w rive jwenn sèk
prive reseptè ou yo. San okenn blokaj spam.

55:32.220 --> 55:36.502
Kontribisyon mwen pou chanje mond lan ak
yon sèl klik. Li pa t janm tèlman fasil.