1
00:00:00,000 --> 00:00:00,454


2
00:00:00,454 --> 00:00:03,601
"Ukungazi okanye ukunqaba kolwazi kukuba buthathaka."

3
00:00:03,601 --> 00:00:13,593
Abantu abanamandla kuba abayiqondi infektioni, okanye
abayiqondi kakuhle. Kwaye abakwazi ukubona ubuxoki.

4
00:00:13,593 --> 00:00:20,114
"Ingxaki yeyokuba izifo ezosulelayo zinokuba nengeniso
enkulu kakhulu, into leyo uninzi lwabantu lungayiqondiyo."

5
00:00:20,114 --> 00:00:25,820
Ndibamkela ngokufudumeleyo uNjingalwazi Gqr. Bhakdi
noGqr. Köhnlein kudliwanondlebe lwethu lwe-Kla.TV.

6
00:00:25,820 --> 00:00:27,859
Siyavuya ukunamkela kwakhona.

7
00:00:27,859 --> 00:00:33,750
Bobabini babengathethi kwinkomfa echasene
nokucwasa ngemixholo yezonyango ebalulekileyo.

8
00:00:33,750 --> 00:00:39,652
Kwaye nobabini nibe ngabaphambili kwiingcali ezithethileyo
ngexesha lengxaki ye-coronavirus, xa bekungekho namnye

9
00:00:39,652 --> 00:00:43,740
kuthi owayeqonda ngokwenene ukuba kwenzeka ntoni na kuthi.

10
00:00:43,740 --> 00:00:51,679
Emva koko bavela kwi-Kla.TV, ngomhla we-15 nowama-30 Matshi 2020
– kwiinkqubo eziboniswayo , kwalandela ezinye iingxoxo kamva.

11
00:00:51,679 --> 00:00:55,931
Kubabukeli abangakakazi: Gqirha Köhnlein, ungumgqirha
oyingcaphephe kwezonyango lwangaphakathi kunye

12
00:00:55,931 --> 00:01:00,789
nonyango lwezemidlalo kwaye usebenze amashumi
eminyaka njengomgqirha wangaphakathi kwikliniki yakho.

13
00:01:00,789 --> 00:01:05,867
Nk. Profesa Gqr. Bhakdi, uqeqeshe abafundi bezonyango amashumi
eminyaka njengoprofesa nesihlalo

14
00:01:05,867 --> 00:01:11,359
se-Institute of Medical Microbiology and Hygiene
kwiYunivesithi yaseJohannes Gutenberg eMainz.

15
00:01:11,359 --> 00:01:17,514
Wawungumhleli oyintloko wejounali yezonyango iMedical
Microbiology and Immunology kwaye ufumene amabhaso

16
00:01:17,514 --> 00:01:25,600
angenakubalwa ngenxa yophando lwakho, ngaloo ndlela wongeza
kwinqondisiso yethu esisiseko ngenkqubo yokhuselo lomzimba.

17
00:01:25,600 --> 00:01:32,141
Wena nomfazi wakho (Prof. Bhakdi) nipapashe incwadi entsha
kunye noGqr. Reiß enesihloko esithi: "Ukuqonda usulelo –

18
00:01:32,141 --> 00:01:36,132
endaweni yokulusaba. Iintsomi, iinkohliso kunye nenyaniso".

19
00:01:36,132 --> 00:01:40,335
Umbuzo wam wokuqala: Nkqu NguProfesa Bhakdi,
yintoni ekukhuthazileyo ukuba ubhale le ncwadi?

20
00:01:40,335 --> 00:01:45,960
Ewe, ndapapasha incwadi nomfazi
wam kwiminyaka elishumi eyadlulayo.

21
00:01:45,960 --> 00:01:52,789
Ibiziwe ngokuba "Isithunzi sezifo
ezosulelayo. Iintsomi, iinkohliso kunye nenyaniso."

22
00:01:52,789 --> 00:02:01,573
Yaye sayibhala le ncwadi ngelo xesha kuba
ndandithathe umhlalaphantsi, yaze inkosikazi yam yathi kum:

23
00:02:01,573 --> 00:02:07,448
Kufuneka ubhale phantsi iintetho zakho zoluntu jikelele.

24
00:02:07,448 --> 00:02:14,734
Yonke into abantu kweli lizwe abayifunayo
nabayidingayo ukuyazi malunga nosulelo.

25
00:02:14,734 --> 00:02:22,937
Okukuthi, inyaniso, kwaye ke ndibonise into engeyonyaniso,
okukuthi ziintsomi." Kwaye yiloo nto endiyenzileyo.

26
00:02:22,937 --> 00:02:27,226
Kwaye le ncwadi ibikwimarike iminyaka elishumi.

27
00:02:27,226 --> 00:02:31,125
Ayithengiswanga kakuhle, kodwa kulungile.

28
00:02:31,125 --> 00:02:40,924
Kodwa apho, ndinike isishwankathelo sazo zonke izifo ezosulelayo
ezibalulekileyo kweli lizwe. Nendlela yokuzithintela.

29
00:02:40,924 --> 00:02:46,468
Kutheni ezinye iibhaktheriya
neentsholongwane ziyingozi? Kutheni ezinye zingeyongozi?

30
00:02:46,468 --> 00:02:51,359
Basenza bagula njani? Kwaye singakuthintela njani oku?

31
00:02:51,359 --> 00:02:58,859
Kwaye oku kwakubandakanya ukuthetha ngesihloko sokugonywa.

32
00:02:58,859 --> 00:03:04,914
Ukuze umcimbi wokugonya usonjululwe ngokupheleleyo, kubo bonke.

33
00:03:04,914 --> 00:03:09,337
Kwaza ke i-COVID-19. Ukuze ndishwankathele:

34
00:03:09,337 --> 00:03:20,039
Emva kweminyaka emihlanu ye-COVID-19, ndaqonda ukuba oko
sasikubhalileyo kwincwadi yokuqala kwakufuneka kulungiswe.

35
00:03:20,039 --> 00:03:33,226
Kwaye ngokungxamisekileyo. Kuba ngokucacileyo
andizange ndidlulisele kuloo ndawo ulwazi oluluqilima.

36
00:03:33,226 --> 00:03:40,710
Bendiphazama. Kuba bendingazifundisanga ngokwaneleyo.

37
00:03:40,710 --> 00:03:47,835
Ndifundise esi sifundo iminyaka engaphezu kwamashumi amabini.

38
00:03:47,835 --> 00:03:56,953
Kwaye kulapho ke ndaqonda khona ukuba kukho izinto
ezisisiseko ebendingazange ndiziqonde, izinto ezazingalunganga.

39
00:03:56,953 --> 00:04:03,070
Kwaye uyazi, umama wam wayengutitshala wam wokuqala.

40
00:04:03,070 --> 00:04:09,531
Wayengugqirha. Waza wandixelela
ndisengumntwana – ndaqonda ukuba ndifuna ukuba ngugqirha.

41
00:04:09,531 --> 00:04:18,460
Wathi, "Uza kuba ngugqirha. Khumbula,
ugqirha akufuneki abesabe nto. Akukho nto."

42
00:04:18,460 --> 00:04:22,837
Yinto enye kuphela, kanye ukuba wenza impazamo.

43
00:04:22,837 --> 00:04:28,162
Ukuthetha into engeyiyo ngokunxulumene nonyango.

44
00:04:28,162 --> 00:04:33,156
Kwaye ukuba wenza lonto, kufuneka uqinisekise ukuba uyayilungisa.

45
00:04:33,156 --> 00:04:38,773
Kwaye yiyo loo nto ndaxelela umfazi wam
ukuba kufuneka siphinde sishicilele le ncwadi.

46
00:04:38,773 --> 00:04:47,070
Kwaye kufuneka siphucule ukuze
sinikeze izinga elifanelekileyo lolwazi.

47
00:04:47,070 --> 00:04:56,351
Kwaye ngelo xesha, sasiziintshumayela zakhe,
uKlaus (Gqr. Köhnlein), iintshumayela ezisondeleyo.

48
00:04:56,351 --> 00:05:09,277
Ndathi, kukho umntu apha owabonisa ukuthandabuza kwakhe ngalo
mbandela kwiminyaka engamashumi edlulileyo, kwaye uselapha.

49
00:05:09,277 --> 00:05:14,953
Kwaye ebesoloko enyanisile.
Asinakumcela mhlawumbi ukuba athi qela nathi?

50
00:05:14,953 --> 00:05:18,156
Kwaye yiloo nto eyenzekileyo. Wathi, "Ewe, kunjalo!"

51
00:05:18,156 --> 00:05:25,472
Kwaye ke ngoko ungumbhali wesithathu wale ncwadi
intsha, eyapapashwa izolo elinye elidlulileyo.

52
00:05:25,472 --> 00:05:28,625
Njengogqirha wangaphakathi, andizange ndibe
nto ingako endiyenzayo malunga nokugonya.

53
00:05:28,625 --> 00:05:34,093
Andizange ndiqale ukucinga
ngezitofu zokugonya de sabana abantwana.

54
00:05:34,093 --> 00:05:40,781
Kwaye intombi yam yokuqala yayiza kufumana
isitofu sokugonya i-BCG kwangoko emva kokuzalwa.

55
00:05:40,781 --> 00:05:45,637
Kwaye ke ndathi ngokuziva nje: Asifuni ukwenza loo nto ngoku.

56
00:05:45,637 --> 00:05:50,448
Andiyiboni ngenene ithuberculosis njengoyingozi kwintombi yam.

57
00:05:50,448 --> 00:05:56,327
Ngelo xesha, bendingazi ukuba bekukho uphando malunga nesitofu
sokugonya i-BCG apho eneneni baqhuba ulingo

58
00:05:56,327 --> 00:06:01,954
olulawulwa nge-placebo ukuvavanya isitofu sokugonya
i-BCG, nto leyo enqabileyo kwicandelo lokugonya.

59
00:06:01,954 --> 00:06:06,921
Loo nto yayise-Indiya, apho bagonya khona abantu
abaninzi baza bashiya abanye abaninzi bengagonywanga.

60
00:06:06,921 --> 00:06:15,250
Kwaye isiphumo saba sesokuba abantu abagonyiweyo babenokosulelwa
kakhulu ngumkhuhlane we-BCG kunabantu abangagonywanga.

61
00:06:15,250 --> 00:06:21,304
Oku ke kwapapashwa ngokubanzi kwi-The Lancet phantsi
kwesihloko esithi "Iindaba ezimbi ezivela eIndiya".

62
00:06:21,304 --> 00:06:26,926
Kwaye ndikholelwa ukuba kwathatha eminye iminyaka eli-13
emva koku kupapashwa phambi kokuba oogqirha bezifo zabantwana

63
00:06:26,926 --> 00:06:30,015
baseJamani bakulungele ukuyeka ukunika esi siqhuqhuva.

64
00:06:30,015 --> 00:06:32,304
Kwaye intombi yam yokuqala yayisaza kuba nayo.

65
00:06:32,304 --> 00:06:37,781
Ngethuba lesibini, ndandisele ndingxamele kakhulu,
ngoko ndabuza, kuthekani ngomthamo wokugonya we-BCG?

66
00:06:37,781 --> 00:06:41,867
Kwaphendula ngomsindo: Hayi, kudala singakwenzi oko.

67
00:06:41,867 --> 00:06:45,898
Kulungile kakhulu. Masithathe inyathelo elingasemva.

68
00:06:45,898 --> 00:06:49,875
Kangangeenkulungwane, izifo nosulelo
bezisisoyikiso esingapheliyo kuluntu.

69
00:06:49,875 --> 00:06:56,484
Kwakukho iintlupheko zezifo: iplagi, ikholera
netyhefu yezintso yayizona zizathu ziphambili zokufa.

70
00:06:56,484 --> 00:07:02,109
Emva koko, ekuqaleni kwenkulungwane
yama-20, ezi zifo ngequbuliso zehla kakhulu.

71
00:07:02,109 --> 00:07:11,617
Kwaye namhlanje, ukuqhuba imoto kuyingozi ngakumbi kunokosiba,
umzekelo, isigulana okanye kwanetetanasi eyoyikekayo.

72
00:07:11,617 --> 00:07:16,660
Kodwa uloyiko lwezifo ezosulelayo luhleli lunganciphanga,
njengoko sibonile ngexesha lobhubhane we-coronavirus.

73
00:07:16,660 --> 00:07:19,800
Ungakwazi mhlawumbi ukusixelela
okuthile malunga nokuba kutheni kunjalo?

74
00:07:19,800 --> 00:07:26,204
Ke, ingxaki yeyokuba izifo ezosulelayo, into
abantu abaninzi abangayiqondiyo, zinokuba nengeniso

75
00:07:26,204 --> 00:07:29,765
enkulu kakhulu kwaye zivelise inzuzo engummangaliso.

76
00:07:29,765 --> 00:07:35,139
Kwezifo ezosulelayo, kuhlala kubakho
imilinganiselo yee-antibodies, imilinganiselo

77
00:07:35,139 --> 00:07:38,804
yaselebhu, kunye namayeza alwa neentsholongwane.

78
00:07:38,804 --> 00:07:42,226
Kwaye yaba yiyo le ngxaki eyandizisa kulo mcimbi.

79
00:07:42,226 --> 00:07:48,976
Ngelo xesha, yayiyingxaki kaGawulayo eyayibonakala
yingozi kakhulu ngenxa yokunyangwa ngokugqithisileyo.

80
00:07:48,976 --> 00:07:52,359
Enyanisweni, yayiyintlekele nje ye-ACT ngelo xesha.

81
00:07:52,359 --> 00:08:01,445
Yayiyile dawa ilwa neentsholongwane, eyafika kwimarike
ngomlinganiselo ogqithisileyo, kunengxaki kaGawulayo ngokwayo.

82
00:08:01,445 --> 00:08:07,200
Enyanisweni, oko kwakungenxa nje yemijikelo emincinci.

83
00:08:07,200 --> 00:08:12,679
Kodwa umcimbi we-AIDS, njengoko
benditshilo, ubuyintlekele ye-ACT ikakhulu.

84
00:08:12,679 --> 00:08:16,515
Kwaye ngenxa yokuba akusenjalo, izinto ziye zathula.

85
00:08:16,515 --> 00:08:24,226
Kodwa i-CDC, abasemagunyeni bolawulo
lwezifo, zaphelelwa zizifo ngelo xesha.

86
00:08:24,226 --> 00:08:27,161
Kwaye i-AIDS yayisisiseko sokuphila, ukutsho njalo.

87
00:08:27,161 --> 00:08:30,023
Emva kwe-polio nesigonyane, akusekho nto yayiseleyo yokwenziwa.

88
00:08:30,023 --> 00:08:37,179
Kwaza ke kwabakho "i-legionnaires' pneumonia" ,
eyayigqithiswa yaze yaba yisifo esosulelayo ekungesosiso.

89
00:08:37,179 --> 00:08:43,132
Kwakungumhlangano nje wamaLegionnaires amadala, angaphilanga
kakuhle, beza kunye, besenza itheko, besela kwaye becuba kakhulu.

90
00:08:43,132 --> 00:08:45,617
Kwaye emva koko, abambalwa kubo bafumana i-pneumonia.

91
00:08:45,617 --> 00:08:52,637
Kodwa ke, i-CDC yafika yaza yafumana ibhaktheriya eyayingenaziwa
ngaphambili, yayithiya ngokufanelekileyo ngegama elithi

92
00:08:52,637 --> 00:08:58,487
"Legionella pneumophila" yaza yenza ukuba ibe sesona sizathu
sesifo seLegionnaires, nangona isizathu

93
00:08:58,487 --> 00:09:04,187
sokwenene sasisimele nje iinkqubo zokuzikhusela
zomzimba ezibuthathaka zabo bachaphazelekileyo.

94
00:09:04,187 --> 00:09:09,596
Kwaye yiloo nto ke ingxaki ngokubanzi ngezigulo
ezosulelayo: azinakusenzakalisa ngokwenene

95
00:09:09,596 --> 00:09:13,183
logama nje inkqubo yethu yokhuselo isebenza kakuhle.

96
00:09:13,183 --> 00:09:15,906
Kwaye xa ibuthathaka, kunokwenzeka into efana nale.

97
00:09:15,906 --> 00:09:20,452
Emva koko ungafumana usulelo.

98
00:09:20,452 --> 00:09:26,333
Kwaye ingakumbi kwimeko ye-AIDS, ukuba
iziyobisi ziyasetyenziswa gwenxa, ungafumana oko

99
00:09:26,333 --> 00:09:29,265
kubizwa ngokuba zosulelo oluxhamla ithuba.

100
00:09:29,265 --> 00:09:33,984
Ezi ziintlobo zezifo ozifumana kuphela xa amandla
akho omzimba okuzikhusela ezifweni esezantsi kakhulu.

101
00:09:33,984 --> 00:09:37,203
Ewe, ndingathanda ukongeza into kuloo nto.

102
00:09:37,203 --> 00:09:53,960
Ingxaki yeyokuba oonophalo abakhulu babangelwe
zizinto ezibangela izifo ezazikwazi ukosulela lula kakhulu.

103
00:09:53,960 --> 00:09:58,945
Ngokomgaqo, bekukho iindlela ezimbini kuphela
zokwenza oku: nokuba ngamanzi okanye ngomoya.

104
00:09:58,945 --> 00:10:05,140
Oku kuthetha ukuba kwimeko yokosulelwa ngomoya, kusasazwa
ukusuka komntu ukuya komnye ngokukhohlela nangokuthimla.

105
00:10:05,140 --> 00:10:14,690
Ngethuba lentsholongwane, abantu ababenayo bebesemka
kwabanye, kwaye iintsholongwane zazisasazeka kubo ngomoya.

106
00:10:14,690 --> 00:10:23,437
Iindlela nemigudu yezifo ezininzi
ezosulelayo nezibaluleke ngokwenene ngoku ziyaziwa.

107
00:10:23,437 --> 00:10:31,625
Kuyaziwa ukuba amanzi kufuneka acocwe, kwaye
yiyo loo nto kungasekho kholera. Akusekho kholera.

108
00:10:31,625 --> 00:10:43,062
Kuyaziwa ukuba xa umntu ekhohlela kwaye eneplagi,
umntu ekhohlelweyo kufuneka anikwe i-antibiotics.

109
00:10:43,062 --> 00:10:50,646
Akusekho ntlekele ke, kuba siyazi ukuba
intlekele isasazwa njani, kanye ziimpuku

110
00:10:50,646 --> 00:10:55,835
neentsiba, kwaye apho kungekho mpuku, akukho ntlekele.

111
00:10:55,835 --> 00:11:00,429
Apho kukho isifo sebhubhane namachiza
abulala iintsholongwane, isifo asinakosuleleka.

112
00:11:00,429 --> 00:11:06,093
Noko ke, oku kuthetha ukuba ngenxa yokuba iindlela
zaziwa, umntu uyazi ukuba angathintela njani into ethile.

113
00:11:06,093 --> 00:11:12,835
Kwaye olu thintelo alusoloko lubandakanya
ukugonywa, kodwa kuphela kwiimeko ezinqabileyo kakhulu.

114
00:11:12,835 --> 00:11:17,382
Ndingathanda ukucacisa into enye:

115
00:11:17,382 --> 00:11:27,085
Akunjalo ukuba, ngenxa yokuba i-tetanus sele
ingaxhaphakanga kangako apha, umzekelo, ayiyingozi.

116
00:11:27,085 --> 00:11:31,765
I-tetanus isengingozi kanye njengoko
yayinjalo kwiminyaka eyi-100 eyadlulayo.

117
00:11:31,765 --> 00:11:35,851
Kuyingozi ngokufanayo. Kwaye xa
kusenzeka, abantu basemngciphekweni.

118
00:11:35,851 --> 00:11:44,031
Ngoko ke, ngoku ndifika kumxholo obaluleke kakhulu, owona
kukugonya. Kutheni bekufuneka siphinde siqwalasele kangaka?

119
00:11:44,031 --> 00:11:52,787
Kuba ndiye ndaqonda ndokuba iintsika ezintathu
ekufuneka isindululo sokugonya sisekelwe kuzo – phambi kokuba

120
00:11:52,787 --> 00:11:59,367
isindululo sokugonya senziwe – zezi: Okokuqala, imfuneko.

121
00:11:59,367 --> 00:12:05,140
Kufuneka nini kanye ukugonywa? Xa isifo sinokubulala ngokwenene.

122
00:12:05,140 --> 00:12:12,171
Ukuba isifo asibulali, akukho mfuneko
yokugonya. Kwaye ke kufuneka usiyeke.

123
00:12:12,171 --> 00:12:17,457
Intsika enye akufuneki ibe yantywila.
Intsika yesibini kukusebenza kakuhle.

124
00:12:17,457 --> 00:12:27,554
Ukusebenza kuthetha ukuba inani labantu abagula
kakhulu nabaswelekileyo kufuneka lehliswe kakhulu.

125
00:12:27,554 --> 00:12:32,859
Ngoku khawufan' ucinge sinosulelo olungabangeli kufa.

126
00:12:32,859 --> 00:12:37,523
Okanye kancinci kakhulu kangangokuba
akukho nciphiso lunokufezekiswa kwaphela.

127
00:12:37,523 --> 00:12:44,948
Umzekelo – i-measles ngumzekelo olungileyo kakhulu, kaloku –
abantu abasweleka nge-measles kwixesha

128
00:12:44,948 --> 00:12:52,062
elidlulileyo basweleka ngenxa yezizathu
ezifanayo nabantu ababesweleka ngenxa yomkhuhlane.

129
00:12:52,062 --> 00:12:59,953
Babethwele iintsholongwane. Yayingumthwalo-ntsholongwane
ophindwe-phindwe owawubulala abantu.

130
00:12:59,953 --> 00:13:04,146
Kodwa olu bhubhane lweentsholongwane
lunokunyangwa ngokufanelekileyo kakhulu namhlanje.

131
00:13:04,146 --> 00:13:10,203
Kwaye seso isizathu sokuba, ngokomgaqo, kungabikho kufa kwabantu
abane-measles abanonyango olufanelekileyo nabantu abasempilweni

132
00:13:10,203 --> 00:13:13,054
abaneenkqubo zokuzikhusela zomzimba eziqhelekileyo.

133
00:13:13,054 --> 00:13:16,642
Yiloo nto ke kungenakwenzeka ukulinganisa iinzuzo.

134
00:13:16,642 --> 00:13:20,521
Kwaye apho kungekho nzuzo, kukho umngcipheko kuphela.

135
00:13:20,521 --> 00:13:24,440
Kwaye kusoloko kukho umngcipheko xa uthatha isitofu. Soloko.

136
00:13:24,440 --> 00:13:31,240
Kuba, njengoko watshoyo uKlaus, ezi zitofu zokugonya
aziyonto inye, kodwa zisoloko ziyindibanisela yezinto ezininzi,

137
00:13:31,240 --> 00:13:35,445
kwaye le ndibanisela isoloko iqulathe izinto ezinokuba yingozi.

138
00:13:35,445 --> 00:13:42,919
Kwaye nabani na okhanyelayo oku, ngokomgaqo,
kufuneka akhutshwe kwangoko kwimeko esemthethweni .

139
00:13:42,919 --> 00:13:47,138
Akavumelekanga ukuba anike
iingcebiso okanye enze iingcebiso zokugonya.

140
00:13:47,138 --> 00:13:57,447
Kuba ukuba akukho ncedo, kwaye ndithi ukuba intsikelelo ingekho,
nge-coronavirus, njengoko sisazi namhlanje kwaye njengoko

141
00:13:57,447 --> 00:14:08,320
sele kuqinisekisiwe, umngcipheko wokufa kubantu abangaphantsi
kweminyaka engama-65 phantse ungabikho. Phantse ungabikho.

142
00:14:08,320 --> 00:14:14,493
Ukuba inzuzo ingekho, ke umngcipheko ngamnye, nokuba ngowona
kunye nezigidi ezizizigidi okanye owona kunye

143
00:14:14,493 --> 00:14:19,110
nezigidi ezizigidigidi, xa wahlulwe ngenani
elingekhoyo, ufikelela kwinani elingenasiphelo.

144
00:14:19,110 --> 00:14:22,679
NdingumThai. Ewe, ndiyifundile eso esikolweni.

145
00:14:22,679 --> 00:14:25,773
Nantoni na yahlulwe ngenani elingekhoyo iba yinto engapheliyo.

146
00:14:25,773 --> 00:14:32,593
Ngoko ke umlinganiselo wengozi
nenzuzo awunamda. Kwaye oko akwamkelekanga.

147
00:14:32,593 --> 00:14:41,358
Ke. Ukusebenza kufuneka kubonakaliswe, kwaye njengoko uKlaus
etshilo kwaye njengoko nathi sasicacisa encwadini,

148
00:14:41,358 --> 00:14:50,398
ukusebenza kunokubonakaliswa kuphela ukuba unamanani
okusweleka kwabantu abagonyiweyo nabangagonywanga.

149
00:14:50,398 --> 00:14:56,817
Kwaye la manani akakho kuso nasiphi na
isitofu sokugonya ehlabathini – kuso nasiphi na.

150
00:14:56,817 --> 00:15:05,546
Ngoku masibuyele kumcimbi wokulingana ngokomlinganiselo.

151
00:15:05,546 --> 00:15:14,085
Akukho tetanus apha. Kodwa ndingakuxelela ukuba
kwiLizwe lesithathu, e-Afrika, naseThailand, ikhona i-tetanus.

152
00:15:14,085 --> 00:15:22,648
Kwaye ndandiseThailand kwisikhululo sokugonya itetanasi,
ndaza ndabona abantu besifa kabuhlungu ngenxa yetetanasi.

153
00:15:22,648 --> 00:15:31,015
Isifo sesibini esinokuxhamla kwisitofu sokugonya yirabies.

154
00:15:31,015 --> 00:15:38,439
Kwaye ndithetha oku kuba kufanele kucace ukuba mna
naye, kunye nomfazi wam, asilapha njengabachasi bokugonywa.

155
00:15:38,439 --> 00:15:47,229
Asichasi ukugonya, kodwa sithi ukugonya kunentsingiselo
ngokwenene xa kukho imfuneko yako, kuba amazinga okubulala

156
00:15:47,229 --> 00:15:56,769
nokufa aphezulu ngokumangalisayo – itetanisi ingaphezu
kwama-50 ekhulwini, umntu wesibini ngamnye onetetanisi uza kufa.

157
00:15:56,769 --> 00:16:03,629
I-rabies iphantse ibe yingozi engummangaliso namhlanje.
Oku kuthetha ukuba nabani na one-rabies uza kufa ukuba

158
00:16:03,629 --> 00:16:07,660
akukho nto yenziwayo ngayo, kwaye akukho nyango liyafumanekayo.

159
00:16:07,660 --> 00:16:13,400
Enyanisweni, isitofu sokugonya siyafumaneka
apha, kuzo zombini. Kwaye esi sitofu sisebenza.

160
00:16:13,400 --> 00:16:19,604
Kwaye yiloo nto esiyibalisayo nesiyicacisayo kwincwadi yethu.

161
00:16:19,604 --> 00:16:24,520
Ukuze kucace kumntu wonke xa ukugonywa kuncebisa – ewe.

162
00:16:24,520 --> 00:16:31,684
Hayi nje kuphela, kodwa siyayicebisa ngentliziyo yethu
yonke, kuba inokuhlangula ubomi – kwaye, ngokwenene, kufuneka.

163
00:16:31,684 --> 00:16:39,567
Ukuba ugqirha akazi ukuba i-tetanus iyagonywa –
kwaye, ngaphezu kwako konke, akazi ukuba kugonywa njani.

164
00:16:39,567 --> 00:16:46,813
Kwaye apha, njengoko kucacisiwe encwadini,
akukho kugonya kuphela njengoko kwenziwa apha,

165
00:16:46,813 --> 00:16:51,325
ngesitofu esivuselela ukuveliswa kwezichasanyango.

166
00:16:51,325 --> 00:16:56,956
Kukwakho nento eyaziwa ngokuba kukugonya okungathanga
ngqo. Oku kubandakanya ukunikezela ngezilwa-mzimba

167
00:16:56,956 --> 00:17:00,155
ezenziwe kwangaphambili ezisuka kubantu abagonyiweyo.

168
00:17:00,155 --> 00:17:07,921
Kwaye la ma-antibodies ayafumaneka kwi-tetanus
nakwi-rabies. Kwaye ayasebenza, ngenene ayasebenza!

169
00:17:07,921 --> 00:17:15,304
Kwaye ezi zinto azinazo iziphumo
ezibi ezimandundu kuba zicocekile.

170
00:17:15,304 --> 00:17:19,171
Zii-antibodies ezisulungekileyo, akukho zongezo.

171
00:17:19,171 --> 00:17:27,806
Ngoko ke, bendifuna ukwenza kucace gca ukuba
andichasi ukugonywa, kodwa ndithi umlinganiselo

172
00:17:27,806 --> 00:17:35,137
wengozi nezinto eziluncedo kufuneka ube yinyani.

173
00:17:35,137 --> 00:17:40,393
Unikezela ngezahluko ezisixhenxe zencwadi yakho kumxholo
wokugonya, okuthi ngokubanzi kuthathelwe njengolona

174
00:17:40,393 --> 00:17:43,436
phumelelo lukhulu nesona sixhobo sinamandla sokulwa nosulelo.

175
00:17:43,436 --> 00:17:52,811
Usele ukuthethile ngale nto. Kwaye abo baxhasa ukugonya
baza kuxoxa ngelithi zonke izifo ezosulelayo ziyancipha.

176
00:17:52,811 --> 00:17:56,609
Akubobungqina obo bokuba isitofu siyayisebenza?

177
00:17:56,609 --> 00:18:01,793
Ewe, le yingongoma ebalulekileyo, endandifuna nokuyithetha.

178
00:18:01,793 --> 00:18:07,543
Emva kokuphanda ngomba wokugonya, ndafumana
incwadi kaMnu. Buchwald, enesihloko esilula

179
00:18:07,543 --> 00:18:11,834
nesikhumbulekayo esithi "Vaccination – The Business of Fear".

180
00:18:11,834 --> 00:18:18,056
Kwaye uBuchwald wenze umsebenzi olula
kakhulu nolukhumbulekayo kakhulu apha.

181
00:18:18,056 --> 00:18:23,742
Wayezoba yonke idatha yezibalo efumanekayo kwi-Ofisi
yeZibalo kaRhulumente malunga nezifo ezosulelayo,

182
00:18:23,742 --> 00:18:27,033
aze ahlale ephawula umhla wokugonya ngaphezulu kwayo.

183
00:18:27,033 --> 00:18:35,036
Kwaye ke kwacaca gca ukuba kuso sonke isifo esosulelayo, ukuhla
okukhulu kwezi zifo kususela kwimeko yokuba kwakusoloko kusenzeka

184
00:18:35,036 --> 00:18:39,248
ixesha elide phambi kokuba kuqaliswe ukugonya abantu abaninzi.

185
00:18:39,248 --> 00:18:45,885
Oku kubonisa ngamandla ukuba ukuncipha kwezifo
ezosulelayo akubangelwanga yimpembelelo

186
00:18:45,885 --> 00:18:50,309
yokugonya, kodwa kunoko kubangelwe ngamanye amanyathelo.

187
00:18:50,309 --> 00:18:56,684
Kwaye yiyo lonto nje indlela yokuphila
engcono esinayo kwixesha lasemva kwemfazwe.

188
00:18:56,684 --> 00:19:02,120
Ungabona kwakhona ngokucacileyo ukuba isifo
sephepha sakhula saza sehla njani ngeminyaka yemfazwe.

189
00:19:02,120 --> 00:19:10,924
Ngoko ke oku kunxulumene nenyani yokuba abantu babesifa
yindlala, besithwele ziqhwa kwaye bephila kwiimeko

190
00:19:10,924 --> 00:19:16,263
ezimbi, nto leyo eyavumela izifo ezosulelayo ukuba zisasazeke.

191
00:19:16,263 --> 00:19:19,220
Iimeko zokuphila zazigqiba, iimeko zokuphila.

192
00:19:19,220 --> 00:19:20,308
Ewe.

193
00:19:20,308 --> 00:19:26,653
Kwaye ishishini lamachiza lithi kokunye.
Lithi sinale meko intle kuba siyagonya.

194
00:19:26,653 --> 00:19:34,113
Kodwa iinkcukacha-manani ziyaphikisa oku ngokucacileyo, kwaye ke
ngoko le ngxoxo, esoloko isetyenziswa ngabanye, ethi

195
00:19:34,113 --> 00:19:42,290
abo bachasa izitofu okanye abazigxekayo bangabantu
abangazihoyiyo uluntu abasola abanye, eneneni ayinasiseko.

196
00:19:42,290 --> 00:19:49,026
Ngaphezu kwako konke, ngoku sesibone ngokugonywa
kwe-coronavirus ukuba kwakungekho konke ukhuselo kwabanye,

197
00:19:49,026 --> 00:19:53,321
ngoko ke le ntetho ibisoloko isasazwa ayinasiseko kwaphela.

198
00:19:53,321 --> 00:19:56,108
Injongo yokugonya kukuvelisa izilwa-mzimba.

199
00:19:56,108 --> 00:19:59,099
Oko kufanele kube bubungqina bokuba isitofu sokusebenza.

200
00:19:59,099 --> 00:20:00,944
Yiloo nto abantu abayithethayo.

201
00:20:00,944 --> 00:20:03,848
Ewe, ingaba yiyo noko leyo ingongoma
ebalulekileyo xa kuziwa kukhuselo lomzimba?

202
00:20:03,848 --> 00:20:12,663
Hayi, ewe kunjalo bubudenge ukutsho
ukuba yonke into isekelwe kwii-antibodies.

203
00:20:12,663 --> 00:20:17,913
Zintoni ii-antibodies? Zisebenza njani? Kwaye
inkqubo yokhuselo lomzimba isebenza njani ngokubanzi?

204
00:20:17,913 --> 00:20:24,889
Akukho mntu uyaziyo, kuba kunqabile
kakhulu ukuba kufundiswe kumayeza.

205
00:20:24,889 --> 00:20:32,186
Oogqirha baba ngoogqirha bengafundi
ulwazi olusisiseko lwe-immunology.

206
00:20:32,186 --> 00:20:37,897
Ngenxa yokuba bendifundisa esi sifundo ukusuka ekuqaleni ukuya
esiphelweni iminyaka engaphezu kwama-20, abafundi

207
00:20:37,897 --> 00:20:44,524
baseMainz kwakufuneka bazi lukhulu kakhulu,
kungenjalo ngebengephumelelanga uviwo. Nabo babesazi loo nto.

208
00:20:44,524 --> 00:20:51,060
Hayi, kukho amahlakani nemiqolo eyahlukeneyo
yenkqubo yokhuselo lomzimba, kwaye siyichazile yonke.

209
00:20:51,060 --> 00:20:53,654
Azininzi, kodwa kufuneka uzazi.

210
00:20:53,654 --> 00:20:57,700
Zii-antibodies, emva koko zizii-cells, ii-lymphocytes .

211
00:20:57,700 --> 00:21:05,919
Kwaye ukuthetha ngokubanzi, izilwa-mzimba zisebenza kuphela
nxamnye neetyhefu kuba iityhefu zincinci

212
00:21:05,919 --> 00:21:14,285
kwaye nezilwa-mzimba nazo zincinci, kwaye
izilwa-mzimba ziyakwazi ukuzibamba iityhefu xa zikho.

213
00:21:14,285 --> 00:21:19,800
Okungukuthi, iityhefu ezikwegazi, kuba
ii-antibodies zifumaneka kakhulu egazini.

214
00:21:19,800 --> 00:21:24,810
Ngoko ke, isebenza kuphela xa ityhefu ithuthwa ngegazi.

215
00:21:24,810 --> 00:21:30,083
Umzekelo, ityhefu eveliswa yibhaktheriya ye-tetanasi.

216
00:21:30,083 --> 00:21:36,067
Kwaye kulapho ke apho ii-antibodies zinokubamba zize zimise, nto
leyo ethetha ukuba ziyakwazi ukunqumamisa zize zingayi phambili.

217
00:21:36,067 --> 00:21:44,935
Kungenjalo, izilwa-mzimba zingakwazi
ukunqanda iintsholongwane kuphela xa zikweligazi.

218
00:21:44,935 --> 00:21:51,895
Nangona kunjalo, iintsholongwane ezininzi zingena
emzimbeni ngempumlo, kwiindlela zokuphefumla okanye emathunjini.

219
00:21:51,895 --> 00:22:02,013
Kwaye yiyo loo nto kungekho ndlela yokukhusela ngokwenene
ulusu olungaphakathi lweemiphunga, iibronchi, iimiphunga

220
00:22:02,013 --> 00:22:07,872
ngokwazo kunye nesixokelelwano sokwetyisa ukutya ngokugonya.

221
00:22:07,872 --> 00:22:14,369
Yiyo loo nto, njengoko ndatsho kwiminyaka emihlanu eyadlulayo,
bantu, akunantsingiselo kwaphela ukuzama

222
00:22:14,369 --> 00:22:20,950
ukugonya isifo esosulela imiphunga xa izilwa-mzimba
ziveliswa egazini kuba zikwelinye icala lodonga.

223
00:22:20,950 --> 00:22:24,348
Awunakuyinqanda, kwaye ngoku siyazi ukuba kunjalo.

224
00:22:24,348 --> 00:22:29,411
Ukuba esi siqhulo asinakuze sithintele usulelo.

225
00:22:29,411 --> 00:22:35,851
Ewe. Isitofu sokugonya umkhuhlane esaziswe
nguJens Spahn okwangoku sixoxwa kwakhona.

226
00:22:35,851 --> 00:22:42,145
Naphaya, kubonakala ngathi
ii-antibodies azinegalelo likhulu ekukhuseleni.

227
00:22:42,145 --> 00:22:50,263
Ewe, sikwakhankanyile loo nto
encwadini. Sele isaziwa iminyaka engama-50.

228
00:22:50,263 --> 00:22:55,177
Kukho abantu abangakwaziyo kwaphela
ukuvelisa ii-antibodies. Esi sisiphene semfuza.

229
00:22:55,177 --> 00:23:01,620
Kwaye kwakusaziwa ukuba aba bantu bafumana
imfiva-nkweba ngesiqhelo kwaye bahlala

230
00:23:01,620 --> 00:23:05,482
baphila ngesiqhelo njengabanye abantu bonke.

231
00:23:05,482 --> 00:23:09,982
Abafi. Kwaye abaguli kakhulu. Hayi tu.

232
00:23:09,982 --> 00:23:19,624
Kwaye obo bubungqina, isalathiso esicacileyo
sokuba ziilymphocytes, iiseli ezimhlophe zegazi,

233
00:23:19,624 --> 00:23:24,960
ezinoxanduva lokutshabalalisa usulelo lweviral.

234
00:23:24,960 --> 00:23:33,685
Ewe, kwaye ezi seli zegazi ezimhlophe
azilinganiswa. Uyaqonda? Ngenxa yesitofu sokugonya.

235
00:23:33,685 --> 00:23:44,341
Kuba kunzima kakhulu, kwaye ngaphandle koko, akuyi kuba
luncedo, kuba bahlala bekhona. Leyo yenye into esiyixelela bona.

236
00:23:44,341 --> 00:23:49,995
Ngokuphathelele iintsholongwane, ezi seli zegazi ezimhlophe
azibhekiswanga kwintsholongwane enye, kodwa

237
00:23:49,995 --> 00:23:55,357
endaweni yoko ziyaziqonda uhlobo
lwentsholongwane kunye nosapho lwayo lonke ngaxeshanye.

238
00:23:55,357 --> 00:24:06,345
Yiyo loo nto ke sikhuselwe. Okukhona sidibana neentsholongwane
ezahlukeneyo sisengabantwana, kokukhona ukhuselo lwethu luyanda.

239
00:24:06,345 --> 00:24:14,099
Yiyo loo nto yonke le ntswele-buhlungu malunga
nokuthintela izifo ezosulelayo ebantwaneni kufuneka ipheliswe.

240
00:24:14,099 --> 00:24:19,506
Kwaye kutheni ucinga ukuba olu gonyo
lunyanzelekileyo lwaziswa ngokukodwa ukulwa imfiva yamawele?

241
00:24:19,506 --> 00:24:28,475
Andazi. Ndikrokrela ukuba ibinguvavanyo lokubona ukuba
uluntu luya kusabela njani kugonyo olunyanzelekileyo.

242
00:24:28,475 --> 00:24:33,506
Kuba ukugonywa okunyanzelekileyo nxamnye
ne-coronavirus nako kuye kwaxoxwa ngako kamva.

243
00:24:33,506 --> 00:24:35,112
Loo nto yayisele icwangcisiwe.

244
00:24:35,112 --> 00:24:39,163
Mhlawumbi loo nto yayisele icwangcisiwe.
Yayiluhlobo lovavanyo ngesinyanzeliso sokugonywa

245
00:24:39,163 --> 00:24:41,327
kwesigulana – into eyayingeyomfuneko kwaphela.

246
00:24:41,327 --> 00:24:48,341
Ngoko ke, njengoko benditshilo, njengoko uSucharit esele
etshilo, kwakungekho zifungo zomkhuhlane ngexesha elo.

247
00:24:48,341 --> 00:24:50,803
Amanani osulelo nawo ayephantsi ngokungaqhelekanga.

248
00:24:50,803 --> 00:24:56,097
Ngoko ke, isizathu sokuba kutheni i-measles, kuzo
zonke izinto, ifuneke ngequbuliso ngokunyanzeliswa

249
00:24:56,097 --> 00:25:00,560
asizange sichazwe kwaphela. Kwaye ayizange ibe nantsingiselo.

250
00:25:00,560 --> 00:25:04,643
Ewe, ngaloo ndlela, lo mthetho ngokwenene
uzibethe emlenzeni, kuba ekugqibeleni iingcali

251
00:25:04,643 --> 00:25:07,185
ezingabuchule zenza zonke iintlobo zezinto...

252
00:25:07,185 --> 00:25:11,145
Uxolo, zintoni iingcali ezingabuchwephesha?

253
00:25:11,145 --> 00:25:13,444
Abo bazibiza ngokuba ziingcali.

254
00:25:13,444 --> 00:25:22,419
Hayi, hayi, hayi. Abazibizi ngamagama
ezikhundla, babizwa baze bamiselwe njengeengcali, ewe.

255
00:25:22,419 --> 00:25:28,388
Kukho i-ajenda emva kwako konke oku.
Kwaye le ajenda iyacwangciswa ngokwenene.

256
00:25:28,388 --> 00:25:35,669
Abacebisi abakho kweli lizwe;
bakwindawo ethile ekude ngasentshona.

257
00:25:35,669 --> 00:25:46,677
Kodwa olu cwangciso sele luthatha iminyaka eli-10,
iminyaka engama-25, ucwangciso lokuqhambuka kwale coronavirus.

258
00:25:46,677 --> 00:25:53,723
Incwadi kaPaul Schreyer kufanele ngokwenene ifundwe
ngumntu wonke. Kubo bonke iintatheli. Kumntu wonke.

259
00:25:53,723 --> 00:26:02,138
Kwaye nakwabo bafuna ukuba ngabapholitiki. Konke bekucwangcisiwe.

260
00:26:02,138 --> 00:26:13,138
Kwaye kucace gca ukuba ngo-2019, le ngxaki
yecoronavirus yayisele iphantse yacwangciswa ngokupheleleyo.

261
00:26:13,138 --> 00:26:26,929
Kwakukho umdlalo wokulinganisa ngo-Okthobha
ka-2019. Kwaye ke, intsholongwane yayikho.

262
00:26:26,929 --> 00:26:29,263
Kuba le ntsholongwane ivela elebhu, njengoko ngoku sisazi .

263
00:26:29,263 --> 00:26:39,872
Nabani na ongayaziyo le nto ngokuqinisekileyo kufuneka
avalelwe kwithala leencwadi aze anyanzelwe ukuba afunde.

264
00:26:39,872 --> 00:26:50,193
Kuba konke bekucwangcisiwe. I-Moderna ibisele inezigidi
ezili-100 zeedosi zomthamo wokugonya ekhutshwayo ngo-2019.

265
00:26:50,193 --> 00:27:03,279
Baza bathi, bantu, siza kuba needosi
zeyibhiliyoni kunyaka ozayo. Singakwazi ukuyenza.

266
00:27:04,779 --> 00:27:11,108
Umyalezo ubungukuba kukhululwe intsholongwane
ekuloo nto uluntu lwalungenayo inkqubo yokuzikhusela.

267
00:27:11,108 --> 00:27:17,990
Ewe. Kodwa yinto engenantsingiselo leyo, akunjalo?
Asikokuba siphantsi kolawulo olupheleleyo lwentsholongwane.

268
00:27:17,990 --> 00:27:21,968
Ewe, yiyo loo nto sinxiba iimaski kwaye sigcina umgama.

269
00:27:21,968 --> 00:27:27,857
Zizo kuphela ezo zinto zazisikwazi ukusikhusela –
nto leyo yayiyintetho engenantsingiselo kwaphela.

270
00:27:27,857 --> 00:27:32,560
Sibone ukuba bekukho ukhuselo lomzimba olusisiseko olugqwesileyo.

271
00:27:32,560 --> 00:27:44,301
Babengazi ukuba ukhuseleko kwii-coronaviruses kuhlala
kubanzi. Kuba ii-coronaviruses zikho kuyo yonke indawo.

272
00:27:44,301 --> 00:27:52,099
Kwaye xa umntwana eqala enasari, uyagula qho
emva kweenyanga ezimbalwa kunyaka wakhe wokuqala.

273
00:27:52,099 --> 00:27:58,345
Ezi zikwibalasane zeekoronavayirasi. Kwaye
inkqubo yokhuselo lomzimba iyazilolwa ngalo

274
00:27:58,345 --> 00:28:02,724
lonke usulelo, ize yomelele ngakumbi nangakumbi.

275
00:28:02,724 --> 00:28:06,918
Ndiye ndabona ubhubhane we-coronavirus kumsebenzi wam wokunyanga.

276
00:28:06,918 --> 00:28:12,864
Nami bendifuna ukuyiva loo nto, kwaye yafika novavanyo.

277
00:28:12,864 --> 00:28:17,654
Ngethuba kuvela uvavanyo, kwabakho isiphithiphithi.

278
00:28:17,654 --> 00:28:22,841
Abantu bangena kwigumbi lokuxilongela
bezibhija-bhija – kodwa babengenangxaki.

279
00:28:22,841 --> 00:28:26,725
Bafunyaniswe benentsholongwane ye-corona
kwaye baziva ngathi abakwazi kuphefumla.

280
00:28:26,725 --> 00:28:31,577
Kwakufuneka nje ndithethe nabo okwethutyana ndize
ndibacacisele ukuba banendawo eyaneleyo yokuphefumla.

281
00:28:31,577 --> 00:28:35,130
Baye baphefumla ngokukhawuleza. Kwaye ke kwaphinda kuthoba.

282
00:28:35,130 --> 00:28:40,638
Kwakukho nezigulana ezazinentsholongwane
ye-COVID-19. Kodwa oko kwafihlwa luvavanyo.

283
00:28:40,638 --> 00:28:43,832
Ndiye ndazithathela ithuba lokujonga ngakumbi
ukuze ndibone ukuba yintoni kanye kanye ingxaki

284
00:28:43,832 --> 00:28:46,150
yabo. Ngoko ke, ngokwenene babesokola ukuphefumla.

285
00:28:46,150 --> 00:28:50,147
Omnye wayene-pneumonia ye-chlamydia
, omnye wayene-pulmonary embolism.

286
00:28:50,147 --> 00:28:59,985
Owesithathu wayenesifo sepapayi esifuna ikortisone.

287
00:28:59,985 --> 00:29:10,322
Kwakukho izizathu ezahluke kakhulu. Kodwa zonke ziye
zavunywa phantsi kovavanyo lwe-coronavirus, masithi.

288
00:29:10,322 --> 00:29:11,548
Ukunqikelelwa gwenxa.

289
00:29:11,548 --> 00:29:20,174
Ewe, ukuxilongwa gwenxa. Lowo unepneumonia
ye-chlamydia ngokuqinisekileyo ngeengazukuvuya nge-cortisone.

290
00:29:20,174 --> 00:29:24,736
Kwimeko ye-exogenous allergic alveolitis
, ikortisone ibiyeyona nyango ilungileyo.

291
00:29:24,736 --> 00:29:28,306
Kodwa ukwahlulahlula izifo ngokugcweleyo kuyatyeshelwa.

292
00:29:28,306 --> 00:29:34,200
Ewe, bekumnandi kakhulu ukubona
kudliwanondlebe nogqirha wezifo zamaphaphu ochaze inkqubela

293
00:29:34,200 --> 00:29:38,010
yaso, othe emva koko wasifumana naye eso sifo.

294
00:29:38,010 --> 00:29:43,060
Kwaye uNksk. Maischberger wasitsho wathi: "Ninikele
lukhulu, naza nani nalufumana. Sixeleleni ngako."

295
00:29:43,060 --> 00:29:50,414
Waza wachaza inkqubela eqhelekileyo yenyumoniya ye-pneumococcal
waza wafikelela kwisigqibo sokuba into ayenamava yona

296
00:29:50,414 --> 00:29:54,816
yayingumzekelo ongqhelekanga kakhulu wenyumoniya ye-coronavirus.

297
00:29:54,816 --> 00:30:02,934
Bebexakekile kakhulu ngelo xesha, bajolise kuphela kule
uvavanyo lwe-coronavirus baza bathi luya kugqiba yonke into.

298
00:30:02,934 --> 00:30:06,129
I-influenza yanyamalala ngelo xesha linye.

299
00:30:06,129 --> 00:30:11,559
Enyanisweni iphantse yaphela kuba
akusekho mntu uvavanya umkhuhlane.

300
00:30:11,559 --> 00:30:17,065
Ndiye ndatsalela umnxeba ugqirha wam waselebhu ndambuza,
"Ndixelele, ngaba kusekho umntu ovavanya i-influenza?"

301
00:30:17,065 --> 00:30:23,020
Uthi, "Hayi, nguwe kuphela ngamanye amaxesha." Ngoko
ke loo nto yicala elicacileyo lokukhetha kuvavanyo .

302
00:30:23,020 --> 00:30:27,965
Ngaphandle kwale uvavanyo, besingayi kuyibona le
ngculaleko. Ndikwabuze nabo abasebenzisana nam abaliqela:

303
00:30:27,965 --> 00:30:32,860
Ndixelele, ucinga ukuba besiya kuqaphela
nantoni na ukuba besingayenzanga le uvavanyo?

304
00:30:32,860 --> 00:30:38,769
UNjingalwazi Allersberger wase-Austria uthe wavumelana
nam wathi: "Hayi, ngokuqinisekileyo besingazukubona nto."

305
00:30:38,769 --> 00:30:42,649
Kodwa oogxa bam bathi, "Ewe, ubabonile bonke abantu abafileyo."

306
00:30:42,649 --> 00:30:47,289
Kwaye ke ndaziva ndingazozami kwaphela.
"Ingaba sele kufile abantu abaninzi phantsi kwakho?"

307
00:30:47,289 --> 00:30:51,605
Hayi, hayi kwindawo yam, kodwa uzibonile iifoto zaseBergamo?

308
00:30:51,605 --> 00:30:54,824
Konke kwaphelela kwimifanekiso evela eBergamo.

309
00:30:54,824 --> 00:31:02,092
Oku kusasaze uloyiko kwaza kwenza abantu bathobele.

310
00:31:02,092 --> 00:31:08,160
Kodwa ngoku, uTom Lausen, umzekelo, uye apho waza
wabala abafileyo, kuba abafileyo babekhona ngokwenene.

311
00:31:08,160 --> 00:31:10,879
Ngoko ke, ucinga ukuba yintoni imbangela? Kutheni abantu bafa?

312
00:31:10,879 --> 00:31:16,426
Ewe, ndakwenza oko – ndivuswe yimiba ye-AIDS
nonyango olugqithisileyo, ngokwendalo ndakhawuleza

313
00:31:16,426 --> 00:31:20,035
ndazibuza – bayinyanga njani izigulana ze-coronavirus?

314
00:31:20,035 --> 00:31:24,376
Kwaye ndakhawuleza ndayifumana le nto
bendiyifuna. E-China, baye banyanga izigulana nge-cortisone,

315
00:31:24,376 --> 00:31:26,780
i-steroids kunye namachiza alwa neentsholongwane.

316
00:31:26,780 --> 00:31:29,707
Ayizange izibonakalise, kusithiwe kanye ngaphezulu kwayo.

317
00:31:29,707 --> 00:31:33,223
Xa ndisiva ukuba into ayikazibonakalelisi,
ndiphulaphula kakhulu. Loo nto idla ngokuthetha

318
00:31:33,223 --> 00:31:36,404
ukuba yenzile umonakalo ongaphezulu kunokulungileyo.

319
00:31:36,404 --> 00:31:43,914
Kwaye ndathatha elo thuba ndabhala ileta kuhleli
wejenali yethu yezonyango yesiJamani, ndiphendula inqaku

320
00:31:43,914 --> 00:31:49,300
elinesihloko esithi: "Akukabikho nyango lwenyanga ye-corona."

321
00:31:49,300 --> 00:31:54,298
Ndaza ndabhala: Ngokwesi sitetimenti, ndiyazibuza
ukuba luhlobo luni lweziyobisi ezibonakala

322
00:31:54,298 --> 00:31:57,904
zisetyenziselwa unyango ngaphandle kovavanyo kwaphela.

323
00:31:57,904 --> 00:32:01,581
Kwaye zonke ezi yayingamalungiselelo
awayenempembelelo yokucinezela inkqubo yokhuselo

324
00:32:01,581 --> 00:32:03,646
lomzimba, ngokungaphantsi okanye ngokugqithisileyo.

325
00:32:03,646 --> 00:32:13,190
Kwaye kwimeko yomfanekiso wesigulo ofana nomkhuhlane, okanye
obunomkhuhlane kancinci, mhlawumbi andinazifuni naziphi na kwezi

326
00:32:13,190 --> 00:32:17,796
zinto, kuba ngokuqinisekileyo azincedi kwinkqubo yokuphila.

327
00:32:17,796 --> 00:32:24,020
Kwaye ngenene bayipapasha loo leta.
Kodwa umbhalo waqhubeka nangona kunjalo.

328
00:32:24,020 --> 00:32:34,693
Kwaye ke kwalandela ezo zifundo ze-WHO ngomhla woku-1 ku-Epreli,
ezathi ngokwenene zibonisa ukwanda okukhulu kokusweleka.

329
00:32:34,693 --> 00:32:41,369
Kwaye oko kwakungenxa yento eyayiyiqulathe, i-hydroxychloroquine,
leyo ngokuqinisekileyo ilungile kakhulu xa isetyenziswe

330
00:32:41,369 --> 00:32:46,114
ngomlinganiselo ophantsi kwaye inokusebenza
kakhulu ekunyangeni usulelo lwe-viral kuba

331
00:32:46,114 --> 00:32:49,606
inciphisa kancinci iintlungu zamalungu omzimba.

332
00:32:49,606 --> 00:32:55,332
Kodwa inomlinganiselo wonyango omncinci kakhulu, kwaye
yayicetyiswa apho kumanani awayebulala ngokupheleleyo – ibangela

333
00:32:55,332 --> 00:32:59,091
ukungadibani kwentliziyo, kwanokudideka kwezihlunu zentliziyo.

334
00:32:59,091 --> 00:33:06,628
Oku kwaphawulwa ngokukhawuleza, kakade, kwaza kwamiswa kwangoko,
ngoko ke kwabakho incopho enye kuphela – ngamanye

335
00:33:06,628 --> 00:33:12,083
amazwi, umgca wonyuko wanyuka umgama omde
ngeentsuku ezili-14 emva kokuqala kwale mizamo yokuphanda.

336
00:33:12,083 --> 00:33:20,327
Ngoko ke ungathumela abatshutshisi apho uze ubaskele ukuba bacele
iirekhodi zezigulana zabo baphathwe ngomhla woku-1 ku-Epreli.

337
00:33:20,327 --> 00:33:25,005
Ngokuqinisekileyo babezokufumana oko bekukhangela
naphi na apho kwakusenzeka olu lwelo lwamafuza.

338
00:33:25,005 --> 00:33:29,258
Ezi yayiyiLondon, iParis, izixeko ezikhulu,
iikomkhulu eziphambili apho kwakukho

339
00:33:29,258 --> 00:33:32,068
izibhedlele eziphambili zeeyunivesithi, kunye neMadrid.

340
00:33:32,068 --> 00:33:35,435
Ewe, neNew York kananjalo, kodwa ayifanelanga neYurophu.

341
00:33:35,435 --> 00:33:42,296
Kodwa oko, ewe, sele kwenziwe phaya kuphando lwe-WHO,
kwaye ngokuqinisekileyo naseNew Zealand nase-Australia.

342
00:33:42,296 --> 00:33:46,193
Kodwa oku kuninzi kokusweleka kudale uloyiko.

343
00:33:46,193 --> 00:33:53,483
Akukho mntu ukholelwayo ukuba izigulana zifela ngenxa yonyango;
ngokwendalo, bakholelwa ukuba zifela ngenxa yesi sifo sibucayi.

344
00:33:53,483 --> 00:33:59,677
Kwaye yiyo loo nto i-coronavirus ngequbuliso yafumana
udumo lokuba yingozi ngokuphindwe kalishumi kune-influenza.

345
00:33:59,677 --> 00:34:07,463
Ewe. Ewe, sinenkqubo enomdla kakhulu kwi-Kla.TV ngale nto apho
unokubona abantu, umzekelo, ababeyinyangwa e-Itali, bafumana

346
00:34:07,463 --> 00:34:15,596
unyango olungachanekanga kwaphela, basweleka ngobuninzi,
kwaye phantse kungekho mntu uphumayo esibhedlele ephilile .

347
00:34:15,596 --> 00:34:20,035
Ewe, kwaye ke kwavela ingxaki yezindululo
zococeko lokuthintela ubhubhane ezithi

348
00:34:20,035 --> 00:34:22,168
izigulana kungakuhle ukuba zifakwe i-intubation .

349
00:34:22,168 --> 00:34:24,486
Kwaye iremdesivir.

350
00:34:24,486 --> 00:34:33,734
Kwaye i-remdesivir, iyeza eliyingozi kakhulu nelichasene
neentsholongwane, elibonakala ngathi liyaveliswa phantsi

351
00:34:33,734 --> 00:34:38,819
kwelayisensi eBergamo – njengoko kufumaniswe nguTom Lausen.

352
00:34:38,819 --> 00:34:42,584
Ngoko ke, kwakukho imigama emifutshane
ukusuka kumenzi ukuya kwikhaya labalupheleyo.

353
00:34:42,584 --> 00:34:48,226
Ngoko ke, izigulana ezilapho kusenokwenzeka
ukuba zonke bezifumene i-remdesivir eyaneleyo.

354
00:34:48,226 --> 00:34:49,629
Asitsho ukuthi babulawile...

355
00:34:49,629 --> 00:34:54,625
Kuyo nayiphi na imeko, ayizange incede ekuchacheni.

356
00:34:54,625 --> 00:35:03,479
Ngaphandle kwe-SARS-CoV-2, esele ithethwe ngayo
ngokubanzi kwaye abaninzi kubabukeli bethu bayayazi.

357
00:35:03,479 --> 00:35:08,652
Nangona kunjalo, kukho ezinye izifo
apho ukuxilongwa kungacaci kangako.

358
00:35:08,652 --> 00:35:14,981
Ubhala... Encwadini yakho, unecandelo elihle malunga
ne-hepatitis C. Ungasixelela okungakumbi ngaloo nto?

359
00:35:14,981 --> 00:35:20,449
Ewe, i-hepatitis C, masithi, iye yazincamathelisa kwi-HIV.

360
00:35:20,449 --> 00:35:24,590
Kufuneka ndicacise ngokufutshane
ngovavanyo lwezilwanyana olwenzekileyo.

361
00:35:24,590 --> 00:35:30,228
Bekukho i-hepatitis engeyiyo i-A okanye i-B,
ebiyi-hepatitis yasemva kokufakelwa kwegazi, kwaye

362
00:35:30,228 --> 00:35:34,494
ibingosuleliyo, kodwa ibivelela emva kokufakelwa kwegazi.

363
00:35:34,494 --> 00:35:41,640
Ngoko ke oku kusenokuba ibe sisiphumo esinxulumene nokhuselo
lomzimba, seso sizathu abaguli baba tyheli okwethutyana.

364
00:35:41,640 --> 00:35:46,412
Kodwa iingcali ze-virus zazisebenza kwaye zacinga
ukuba isenokuba yintsholongwane engekafunyanwa.

365
00:35:46,412 --> 00:35:54,340
Baza bayifuna ngokufaka igazi lezigulana ezine-hepatitis
engeyiyo i-A okanye i-B kwiinkawu, baze bagcine

366
00:35:54,340 --> 00:36:00,050
isilwanyana esisetyenziswa njengesilawuli kwigumbi elahlukileyo.

367
00:36:00,050 --> 00:36:07,001
Yiloo nto yayiyisetingi yovavanyo. Ngoko ke, eneneni, bekufanele
ukuba bafake inani elilinganayo lezinkawu legazi elivela kumntu

368
00:36:07,001 --> 00:36:10,940
ophilileyo ukuze bakwazi ukususa ezi ziphumo ze-immunological.

369
00:36:10,940 --> 00:36:14,865
Ewe, ezi nkawu zifakwe igazi azibangelwanga kukugula.

370
00:36:14,865 --> 00:36:18,480
Zakha zaba ne-enzymes zesibindi
ezinyukileyo kancinci okwethutyana, zaza zabulawa.

371
00:36:18,480 --> 00:36:22,116
Nesibindi besiphilile, abafumananga nto.

372
00:36:22,116 --> 00:36:29,985
Kodwa ke, zeza le ndlela ze-PCR ezinesisombululo esiphezulu,
kwaye ngazo, bafumana iifragments ezazibonakala ngathi azikho

373
00:36:29,985 --> 00:36:35,403
kwikhowudi yemfuza yesilwanyana
esivavanywayo, baza bagqiba kwelokuba oku kusenokuba

374
00:36:35,403 --> 00:36:38,062
yintsholongwane ebezigcinile ezi zilwanyana.

375
00:36:38,062 --> 00:36:44,390
Kwaye ke kwenziwa i-antibody eyilwa nayo, i-HCV antibody.

376
00:36:44,390 --> 00:36:49,413
Kwaye ke yaba yinto ethengiswayo. Kwenzeka
nje ukuba umlawuli waseTshayina

377
00:36:49,413 --> 00:36:54,225
wayene-hepatitis, ngoko ke yaphakanyiswa yaza yathengiswa.

378
00:36:54,225 --> 00:37:10,388
Benze i-antigen. Ngoko ke bathathe la maqhekeza e-gene
njengetemplate yeprotheyini, njengomzobo wokuqala we-antigen.

379
00:37:10,388 --> 00:37:19,920
Kwaye basebenzisa i-antigen ukukhuthaza
i-antibodies kwizilwanyana ezingezinye.

380
00:37:19,920 --> 00:37:30,197
Kwaye ke baphuhlisa uvavanyo lokufumana ezi zithinteli-mzimba
ebantwini. Olu lolo vavanyo lokufumana izithinteli-mzimba.

381
00:37:30,197 --> 00:37:42,628
Nangona kunjalo, ukufunyanwa kwe-antibody kujolise
kwisixhobo sokwakha esakhiwe ngokwe-blueprint eqikelelwayo.

382
00:37:42,628 --> 00:37:50,310
Kwaye ke baza behamba nalo uvavanyo, bevavanya abantu
ukubona ukuba ngubani onamaxhasi omzimba alwa nalo.

383
00:37:50,310 --> 00:37:55,024
Kwaye nabani na onayo le nto
une-hepatitis C. Loo nto yayiyinkcazelo, akunjalo?

384
00:37:55,024 --> 00:37:58,209
Nokuba ababonisi zimpawu zekliniki, ezifana nokuba mthubi?

385
00:37:58,209 --> 00:38:02,664
Ewe, besele sinalo eli xesha lokufumba
kwe-AIDS, apho bekukho nezigulana ezisempilweni

386
00:38:02,664 --> 00:38:05,020
ezavavanywa zafunyanwa zinazo izilwa-mzimba.

387
00:38:05,020 --> 00:38:12,133
Babexelelwa ukuba uza kufa emva konyaka – emva koko ixesha
lokuvela kwezimpawu landa kancinci, laza laba yiminyaka elishumi

388
00:38:12,133 --> 00:38:17,601
– nge-hepatitis C, babengasifeli kwaphela, laza
laba ngama-30 eminyaka – emva koko ubuya kufumana

389
00:38:17,601 --> 00:38:20,388
umhlaza wesibindi okanye i-cirrhosis yesibindi.

390
00:38:20,388 --> 00:38:24,502
Kwaye ukuqinisekisa ukuba awuyifumani, kufuneka
uqale ukuthatha unyango lwethu oluchasene

391
00:38:24,502 --> 00:38:28,043
ne-antiviral ngoku, oluxabisa i-£10,000 ngepakethe nganye.

392
00:38:28,043 --> 00:38:34,220
Kwaye isebenza ngolu hlobo. Abaguli, kwaye
abazukuphinda bagule ngenxa yonyango, kuba isixa

393
00:38:34,220 --> 00:38:37,046
saso asisaxhwantyelwanga kakhulu njengakuqala.

394
00:38:37,046 --> 00:38:42,532
I-Hepatitis C yayinyangwa
nge-interferon kunye namadosi aphezulu e-ribavirin.

395
00:38:42,532 --> 00:38:48,427
Abantu badinwa kwaphela baza bagula unyaka wonke, bafumana
ukuphelelwa kwegazi okukhulu, baza emva koko kwanyanzeleka

396
00:38:48,427 --> 00:38:54,998
ukuba bachache kuko, ngoko ke kwacaca ukuba kufuneka
kutshintshe into, ubuncinci ukuze unyango lube luncinci ityhefu.

397
00:38:54,998 --> 00:39:02,037
Kodwa eneneni, bekusoloko kusisisizathu esivakalayo
sokungaphathi iingxaki zesibindi ngamayeza, kuba

398
00:39:02,037 --> 00:39:06,361
loo nto isoloko inetyhefu kwisibindi ngandlela ithile.

399
00:39:06,361 --> 00:39:11,960
Kwaye kule mihla, abantu bayazibuza – bendisandul' ukuba kwesinye
isimpo sezesiba – ukuba kutheni inani le-liver cell carcinomas

400
00:39:11,960 --> 00:39:15,284
linganciphi nangona kukho ukuncipha
okusebenzayo komthwalo weentsholongwane.

401
00:39:15,284 --> 00:39:18,653
Enyanisweni, kubonakala ngathi liyenyuka kancinci.

402
00:39:18,653 --> 00:39:22,524
Impendulo elula yeyokuba into enye ayinanto yakwenza nenye.

403
00:39:22,524 --> 00:39:28,565
Bonke abantu abasebenzisa iziyobisi bafunyaniswe benentsholongwane
ye-hepatitis C, kodwa banesizathu esahlukileyo.

404
00:39:28,565 --> 00:39:34,815
Iziyobisi zabo zibangela ingxaki yokutheleleka
kwesibindi. Kanye njengabantu abasela utywala.

405
00:39:34,815 --> 00:39:38,735
Ukuba utsho loo nto kwinkomfa yesibindi, kuthetha
ukuba utywala yinto ebaluleke kakhulu edlala

406
00:39:38,735 --> 00:39:41,591
indima. Ngoko ke ayisebenzi ngaphandle kotywala nayo.

407
00:39:41,591 --> 00:39:46,284
Ngoko ke, eneneni, izigulana ezine-HCV
eziba neengxaki, ngokomthetho, zifunyanwa

408
00:39:46,284 --> 00:39:49,560
ngamabona-ndenzile ukuba ziziseleyo zotywala.

409
00:39:49,560 --> 00:39:56,785
Ewe. Ngoko ke loo nto iphinda ibhekisele
kwinzuzo yonyango engangqineki kwaphela.

410
00:39:56,785 --> 00:39:58,078
Kwaye akaboni umonakalo.

411
00:39:58,078 --> 00:40:04,850
Kwaye akayiboni ingozi, ewe. Incwadi yakho
ijongana kakhulu neengozi ezibonwayo neziyinyani.

412
00:40:04,850 --> 00:40:10,414
Ngoko ke uhlala uthelekisa apho; ukhankanye le mitshe mithathu.

413
00:40:10,414 --> 00:40:14,455
Ngokubanzi, zizigqibo zendlela yokuphila. Ukhankanye abantu
abasela utywala kakhulu, kodwa ezinye izinto

414
00:40:14,455 --> 00:40:19,208
ezixhaphake kakhulu, ezifana nokutyeba kakhulu nokutshaya,
ngokwezibalo zibaluleke kakhulu kunezo zifo zosulelayo ngoku.

415
00:40:19,208 --> 00:40:25,171
Babhala uluhlu apho, kwaye izifo ezosulelayo
zikwindawo yesihlanu kuphela phakathi kwezizathu zokufa.

416
00:40:25,171 --> 00:40:37,628
Kutheni ke amaziko anjengeRobert Koch Institute engacacisi ukuba
abantu bazuza kakhulu ngokuzigcina baphilile nokukhuthaza oku?

417
00:40:37,628 --> 00:40:46,335
Kwaye endaweni yoko, batyhalela iimvavanyo kunye
nokugonywa okukwindawo ephantsi kuhlalutyo lomngcipheko nenzuzo.

418
00:40:46,335 --> 00:40:58,228
Ngaba ngoku ndingayibeka ithesisi yam
malunga neklasi elawulayo nobukhoboka?

419
00:40:58,228 --> 00:41:09,100
Uluntu lwethu lonke lwakhiwe kwinkoliso yoburhulumente...
Ewe, luluntu olwakhiwe kwinkoliso yoburhulumente.

420
00:41:09,100 --> 00:41:15,153
Kwaye ndafunda into ebhalwe
nguRainer Mausfeld eyandichukumisa kakhulu.

421
00:41:15,153 --> 00:41:21,812
URainer Mausfeld, umbhali wethu omkhulu weembali
(enyanisweni: ingcali yengqondo) waseKiel, ubhale wathi:

422
00:41:21,812 --> 00:41:28,754
Ubukapitali nentando yesininzi azihambelani.

423
00:41:28,754 --> 00:41:36,821
Kuba ubukapitali bukhokelela ekubeni
abantu bathathe izinto kwabanye abantu.

424
00:41:36,821 --> 00:41:42,680
Bafuna ukwanelisa ukubawa kwabo, ngokomgaqo.

425
00:41:42,680 --> 00:41:52,463
Kwaye ubuganga, isimo somntu ekunzima ukusibamba, bukhokelela
abazizityebi ekubeni bafune ukuba zizityebi ngakumbi nangakumbi.

426
00:41:52,463 --> 00:41:56,456
Kwaye ukuze benjenjalo, kufuneka bathathe
okuninzi ngakumbi kubantu abangamahlwempu.

427
00:41:56,456 --> 00:42:02,431
Kwaye sifikelele kwindawo apho ngoku kufuneka
bathathe yonke into kwihlabathi lonke ukuze

428
00:42:02,431 --> 00:42:06,621
bagcine isikhundla sabo njengababusi behlabathi.

429
00:42:06,621 --> 00:42:15,247
Kwaye into abayenzayo kukusisusa ubuntu
bethu, izakhono zethu njengabantu, baze

430
00:42:15,247 --> 00:42:20,779
basenze bahlawulele izibonelelo zethu ngokwethu.

431
00:42:20,779 --> 00:42:32,229
Kule meko, izitofu zokugonya, amayeza azibulala
thina ngokwethu. Loo nto yingcinga ephambeneyo.

432
00:42:32,229 --> 00:42:42,100
Kufuneka ndikhuphe oku entliziyweni yam ngoku, kuba
ndikubonile ndaza ndafikelela kwesi sigqibo ngokufunda

433
00:42:42,100 --> 00:42:48,180
iincwadi ezahlukeneyo ngembali, ezopolitiko nezomnotho.

434
00:42:48,180 --> 00:43:00,328
Kwaye wonke umntu endithethe naye kule nkalo kule minyaka
idlulileyo, kubonakala kunokwenzeka kakhulu, kakhulu, ukuba abo

435
00:43:00,328 --> 00:43:12,075
banamandla – kwaye abakho eJamani, bakwindawo ethile eNtshona –
bafumanise inkalo yam, inkalo yam, izifo ezosulelayo,

436
00:43:12,075 --> 00:43:25,760
njengesixhobo esikhethekileyo, esitsha, esinamandla, esona
sixhobo sinamandla kakhulu ehlabathini sokomeleza ulawulo lwabo.

437
00:43:25,760 --> 00:43:38,315
Kuba ngalezi, banezenzululwazi zabo, iingcali,
kwaye ngoku banayo i-WHO. Konke kukwindawo enye.

438
00:43:38,315 --> 00:43:48,546
Kwaye i-WHO ngoku inikwa amandla ngabantu
baseJamani naseYurophu, amandla okwenza nantoni na

439
00:43:48,546 --> 00:43:54,772
abayifunayo. Kwaye yile nto abayenzayo ngoku.

440
00:43:54,772 --> 00:44:02,711
Banganakho ukubhengeza ubhubhane nanini na
befuna, kwaye ngaloo nto banganakho – nanini na

441
00:44:02,711 --> 00:44:08,000
befuna – ukuyalela amanyathelo ekufuneka alandelwe.

442
00:44:08,000 --> 00:44:14,960
Kuyohlwaywa ngumthetho ukuba awukwenzi
oko, isohlwayo, esona sohlwayo sibi.

443
00:44:14,960 --> 00:44:25,860
Kwaye esi sixhobo sisebenzisa ukungazi
kwabantu, kuba ulwazi ngamandla, ngelixa

444
00:44:25,860 --> 00:44:33,288
ukungazi okanye ukunqongophala kolwazi kukulusizi.

445
00:44:33,288 --> 00:44:43,826
Abantu abanamandla kuba abayiqondi ingxaki yokosuleleka,
okanye abayiqondi kakuhle. Kwaye abakwazi ukubona ubuxoki.

446
00:44:43,826 --> 00:44:50,646
Kwaye bayasilela nokubona ukuba ezi ntsomi
zifakelwe kuyo eyona ntsomi imbi kakhulu kulo lonke

447
00:44:50,646 --> 00:44:55,868
ixesha, okuyintsomi malunga neegesi ezisekelwe kwimfuza.

448
00:44:55,868 --> 00:45:06,036
Ewe, andizukuthetha lukhulu, kodwa ndingatsho ukuba enye
yeenjongo eziphambili zolu dliwano-ndlebe kukutsala umdla wabantu

449
00:45:06,036 --> 00:45:15,871
bam endibathandayo bonke kwinyaniso yokuba ngokwenene siyiphatha
le ngongoma encwadini ngendlela yokuba zonke izihloko

450
00:45:15,871 --> 00:45:25,440
zijongwane ngendlela umntu wonke onengqondo eqhelekileyo
anokuyiqonda. Konke kubhalwe ngendlela elula kakhulu.

451
00:45:25,440 --> 00:45:27,333
Benze umsebenzi obalaseleyo.

452
00:45:27,333 --> 00:45:38,737
Saza sathi, ukuba isahluko esinye kule ncwadi sifanele ukufundwa
ngabo bonke iintatheli, ngabo bonke oogqirha, ngabo bonke

453
00:45:38,737 --> 00:45:50,609
amagqwetha – ndiza kubashiya ngaphandle oosopolitiki okwangoku,
oko kusenokungabi nantsingiselo – ngoko ke seso isahluko sinye,

454
00:45:50,609 --> 00:46:02,949
sineemphepha ezisibhozo kuphela, esimalunga nokugonywa okusekelwe
kwijini – owona mngcipheko mkhulu kuluntu lwexesha lonke.

455
00:46:02,949 --> 00:46:13,900
Emva koko ndathetha noMnu Kopp, waza wakhawuleza wathi "ewe", esi
sahluko esimalunga "nokugonywa okusekelwe kwimfuza"

456
00:46:13,900 --> 00:46:25,484
singanikezelwa ngokwahlukileyo kwiwebhusayithi ukuze sikhutshelwe
simahla nawuphi na umntu ehlabathini onokufunda isiJamani.

457
00:46:25,484 --> 00:46:33,832
Yaye yiloo nto eyenzekileyo. Ngoko ke, kangangeentsuku ezimbini
ngoku, ubunethuba lokufunda esi sahluko simahla. Akukhokhi

458
00:46:33,832 --> 00:46:38,392
nto; ekuphela kwento ekufuneka uyityalile liyure enye yokufunda.

459
00:46:38,392 --> 00:46:42,933
Kwaye awuzukufuna ngaphezu kweyure
ukwenza amaphepha asibhozo. Kulula ngolo hlobo.

460
00:46:42,933 --> 00:46:54,815
Oku kukunika ithuba mhlawumbi elikhethekileyo
lokuma uze uzikhusele wena nabo ubathandayo.

461
00:46:54,815 --> 00:47:04,042
Kuba konke ekufuneka nikwenzile kukuthi nithi "hayi" ngelizwi
linye, nithintele oosopolitiki ekunikezeni i-WHO eli gunya!

462
00:47:04,042 --> 00:47:10,304
Kwaye ukuba bayenza lonto, uthi
"hayi" kunjalo kwaye uthi asizukuyenza.

463
00:47:10,304 --> 00:47:17,802
Jonga indlela osohlwaya ngayo izigidi
zethu. Kuba nabo abakwazi ukwenza lonto.

464
00:47:17,802 --> 00:47:24,853
Ngoko ke nam ndayiqonda intsingiselo yale ncwadi iphela, ethi
kukuguqula abantu abaye benziwa bangenakwenza ezabo izigqibo babe

465
00:47:24,853 --> 00:47:31,292
ngabemi abanoxanduva, ukuze, ubuncinci ngokubanzi, baqonde ukuba
yintoni izifo ezosulelayo, zithini iindlela zokulwa

466
00:47:31,292 --> 00:47:36,980
nazo, kufuneka zilinganiswe njani, kwaye
kulungiswe njani ubudlelwane obufanelekileyo kwasekuqaleni.

467
00:47:36,980 --> 00:47:39,972
Bendicinga ukuba oko kwenziwe kakuhle kakhulu kwincwadi yakhe.

468
00:47:39,972 --> 00:47:44,520
Ukutsho kananjalo nalapho ukuba
isayensi yinkxaso ekwenzeni izigqibo.

469
00:47:44,520 --> 00:47:50,519
Asinguye uThixo omtsha. Asiyongqikithi
yenkolo, eyayenzelwe yona ngokuyinxenye.

470
00:47:50,519 --> 00:47:56,128
Ukuba le nto kuthiwa yingcali inokuthi ke ibhengeze
into abantu ekufuneka beyenzile nento ekungafanelanga

471
00:47:56,128 --> 00:47:59,854
bayenze ukuze bangafi. Kwaye ungabona ukuba ayiyonyani.

472
00:47:59,854 --> 00:48:03,609
Kodwa kufuneka ndiphinde oko ukhankanyileyo.

473
00:48:03,609 --> 00:48:08,487
Kuyinyani ukuba sifela kwisifo
sentliziyo nemithambo yegazi kunye nomhlaza.

474
00:48:08,487 --> 00:48:14,451
Kwaye izifo ezosulelayo azidlali ndima kakhulu kwizibalo zokufa.

475
00:48:14,451 --> 00:48:20,015
Okuchaseneyo kuhlala kusasazwa, ngokungathi
izifo ezosulelayo sesona sisongelo sethu sikhulu.

476
00:48:20,015 --> 00:48:23,388
Ngoku kugxininiswe ngakumbi ngenxa ye-coronavirus.

477
00:48:23,388 --> 00:48:29,037
Kodwa nyaka ngamnye, kugxininiswa kwakhona ukuba ukufa
ngenxa yomkhuhlane kusondele – kusoloko kukho izihlwele

478
00:48:29,037 --> 00:48:34,052
ezingama-30,000 ezifela ngenxa yomkhuhlane ekufuneka ziluselwe.

479
00:48:34,052 --> 00:48:36,922
Ukuba uqwalasela ngokusondeleyo,
akukho nanye kwezo zinto eyinyani.

480
00:48:36,922 --> 00:48:44,399
Endaweni yoko, ezi 30,000 okanye 40,000 zikwabela nje
umahluko phakathi kokusweleka ehlotyeni nokusweleka ebusika.

481
00:48:44,399 --> 00:48:48,683
Ngaso nasiphi na isizathu, abantu abaninzi bayasweleka ebusika.

482
00:48:48,683 --> 00:48:59,512
Yaye nantoni na eseleyo emva koku kuchithwa, ibalwa nje
njengezifo zomkhuhlane ukuze kuphinde kukhuthazwe ukugonywa.

483
00:48:59,512 --> 00:49:04,478
Kwaye ukuba ujonga kwi-Robert Koch Institute ukuze ubone ukuba
bangaphi abantu abasweleka ngenxa yomkhuhlane – kwaye umkhuhlane

484
00:49:04,478 --> 00:49:09,014
sisifo ekufuneka sinikwe ingxelo ngaso, ngoko ke amanani
anokuthenjwa kakhulu – ufumana inani elinamanani amathathu.

485
00:49:09,014 --> 00:49:12,860
Ngoko ke, phantse akukho mntu usweleka ngenxa yomkhuhlane.

486
00:49:15,147 --> 00:49:18,961
Ngoko ke, isibhengezo senziwe, siyaphindaphindwa
ngalo lonke ixesha: yenza isitofu sekhondo, kuba

487
00:49:18,961 --> 00:49:21,395
kungenjalo abantu abangama-30,000 baza kusweleka.

488
00:49:21,395 --> 00:49:26,088
Sithi kukusweleka okuqhelekileyo nokusweleka
okungenanto yakwenza nezinye izifo okunokwenene

489
00:49:26,088 --> 00:49:30,032
kunxulunyaniswa nomkhuhlane, okungama-300, 400, into enjalo?

490
00:49:30,032 --> 00:49:34,121
100 ukuya kuma-200 – ngesizini nganye. Ewe.

491
00:49:34,121 --> 00:49:40,208
Kodwa umntu kufuneka aqonde nokuba esi siqholo
senflu, ukusebenza kwaso kumiselwa

492
00:49:40,208 --> 00:49:45,186
ngokulinganisa izilwa-mzimba, asinantsingiselo konke konke.

493
00:49:45,186 --> 00:49:54,204
Lo mlinganiselo mbi ngokwawo awunciphi kangako.

494
00:49:54,204 --> 00:49:59,951
Ewe, ndithetha ukuthi, ukusebenza kwayo kuthiwa
kungange-50 pesenti, kushukuma phakathi kwe-40

495
00:49:59,951 --> 00:50:03,693
ne-60 pesenti. Yiyekeni, bantu. Akuyonto leyo.

496
00:50:03,693 --> 00:50:12,833
Akunakugonya izigidi zabantu ngesitofu
esinokuba yingozi ukuze kufikelelwe ekunciphiseni

497
00:50:12,833 --> 00:50:19,370
impendulo yamajoni omzimba nge-50 pesenti. Uphambene?

498
00:50:19,370 --> 00:50:23,104
Ndihlala ndibona izigulana ezifumana umkhuhlane
emva kokufumana isitofu sokuthintela umkhuhlane.

499
00:50:23,104 --> 00:50:24,586
Ewe kunjalo.

500
00:50:24,586 --> 00:50:28,116
Kodwa yile ndlela endiva ngayo xa ndimxelela, "Unomkhuhlane."

501
00:50:28,116 --> 00:50:34,335
Hayi, Gqirha, akunakwenzeka oko. Ndifakwe
isitofu sokugonya. Kumele ukuba yinto yona.

502
00:50:34,335 --> 00:50:36,740
Ewe. Ngoko ke, sinokushwankathela nje.

503
00:50:36,740 --> 00:50:41,499
Encwadini yakho, ubhala ukuba usulelo lunokuba
yingozi. Kodwa akayonto iqhelekileyo na kule mihla?

504
00:50:41,499 --> 00:50:42,399
Hayi ngesiqhelo.

505
00:50:42,399 --> 00:50:47,782
Hayi, akusoloko kunjalo. Kukho nje le nto yenzwa ngabom
yokothusa abantu ngamapolotiki kunye namajelo eendaba.

506
00:50:47,782 --> 00:50:51,501
Bathi kungenxa yezizathu
zobukapitali, kodwa mhlawumbi zikho ezinye.

507
00:50:51,501 --> 00:50:54,292
INzululwazi eneneni sisikhokelo.

508
00:50:54,292 --> 00:50:58,181
Ubuyisela loo nto phambili, ukuba sifanele
siziphengulule izinto ngokunzulu nangokugqibeleleyo.

509
00:50:58,181 --> 00:51:00,725
Loo nto ithi yintoni ebalulekileyo nento engebalulekanga.

510
00:51:00,725 --> 00:51:04,197
Akufanelanga umntu agqamise
iinyaniso ezithile aze alibale ezinye.

511
00:51:04,197 --> 00:51:08,012
Ukuba akufanelanga wenze intaba
ngembombo, kwaye wenze imbombo ibe yintaba.

512
00:51:08,012 --> 00:51:11,940
Kwaye abantu kufuneka kwakhona bakwazi
ukwenza ezabo izigqibo benolwazi olwaneleyo.

513
00:51:11,940 --> 00:51:18,169
Ekupheleni kwesahluko ngasinye malunga nokugonya,
bahlala becela wonke umntu ukuba azifundise aze enze esakhe

514
00:51:18,169 --> 00:51:21,488
isigqibo, kwaye ukunyanzeliswa akufanelanga kusetyenziswe.

515
00:51:21,488 --> 00:51:27,640
Kuba, njengoko usitsho, sisixhobo sabo basegunyeni.

516
00:51:27,640 --> 00:51:31,809
Ingaba ikhona enye into ongathanda
ukuyithetha kubabukeli phambi kokuba sigqibe?

517
00:51:31,809 --> 00:51:34,006
Ngaphandle, ewe, kwesindululo sokuba uthenge incwadi yakho.

518
00:51:34,006 --> 00:51:38,754
Oko kubhalwe kakuhle kakhulu, kulula ngokwenene ukuba kuqondwe.

519
00:51:38,754 --> 00:51:42,643
Ndikwazile ukuyiqonda kakuhle kakhulu
kwiintsuku nje ezimbalwa. Bekuyintokozo ukuyifunda.

520
00:51:42,643 --> 00:51:48,841
Kodwa kufuneka nditsho ngenyaniso, andifuni
ukuba le ibe yinkqubo yokuthengisa iincwadi, ewe.

521
00:51:48,841 --> 00:51:53,962
Asizibhalanga le ncwadi ukuze abantu
abaninzi kangangoko banokwenzeka bayithenge.

522
00:51:53,962 --> 00:51:57,417
Siyibhalile ukuze abantu abaninzi
kangangoko kunokwenzeka bafunde le ncwadi.

523
00:51:57,417 --> 00:52:04,614
Indlela onokuyifumana ngayo le ncwadi
kuxhomekeke kuwe. Akunyanzelekanga ukuba uyithenge.

524
00:52:04,614 --> 00:52:11,132
Kodwa kufuneka ubuze, kumathala
eencwadi umzekelo, xa ufuna ukuboleka incwadi.

525
00:52:11,132 --> 00:52:18,989
Kwaye into esiyithemba ngenene yeyokuba le ncwadi iza kukwatsala
umdla kwezinye iinkalo zomsebenzi,

526
00:52:18,989 --> 00:52:27,643
njengootitshala – ootitshala babaluleke kakhulu kweli
lizwe, kufuneka bazi ngakumbi ngezifo, ngokwenene.

527
00:52:27,643 --> 00:52:37,909
Kuba le nto bayenzayo ngoku ezikolweni, okanye abayenzileyo,
ayinankathalo kubantwana bethu. Loo nto ayamkelekanga.

528
00:52:37,909 --> 00:52:47,672
Kwaye ukukholelwa nje kuyo yonke into ephuma kwisebe
likarhulumente elithile okanye igunya akuyondlela

529
00:52:47,672 --> 00:52:53,623
eya kwikamva elinethemba. Elo likamva elingenathemba.

530
00:52:53,623 --> 00:53:03,826
Besifuna ukunika ithemba. Kwaye ngale ncwadi, besifuna
ukunika wena ulwazi, ukubeka amandla ezandleni zakho.

531
00:53:03,826 --> 00:53:08,701
Indlela yokufikelela kulawulo –
kufuneka nje ufunde incwadi, kuphelele apho.

532
00:53:08,701 --> 00:53:15,490
Kwaye nceda, funda ubuncinci isahluko esingahlawulelwayo.

533
00:53:15,490 --> 00:53:25,396
Ngapha koko, mhlawumbi ilizwi elinye
lokugqibela. Sikumbutho obizwa ngokuba yi-MWGFD.

534
00:53:25,396 --> 00:53:36,044
Kwaye lo mbutho yindibano, umbutho weengcali
zezonyango nezenzululwazi, bonke abathetha isiJamani.

535
00:53:36,044 --> 00:53:43,570
Kwaye sizinikele – yonke into yenziwa
ngokuzithandela, akukho namnye kuthi ofumana nto ngayo.

536
00:53:43,570 --> 00:53:48,638
Kwaye bangoogqirha nezazinzulu abagqwesileyo kakhulu.

537
00:53:48,638 --> 00:53:53,917
Yena (uGqr. Köhnlein) ukwabandakanyekile iminyaka.

538
00:53:53,917 --> 00:54:04,900
Saseka saza simisela iZiko lePatholoji
lika-Arne Burckhardt. Wayekwangumlungu wombutho wethu.

539
00:54:04,900 --> 00:54:08,697
Kwaye uyazi ukuba wenza umsebenzi wovulindlela.

540
00:54:08,697 --> 00:54:15,479
Umsebenzi ngoku ngesiquphe ubonwa
kumazwe ngamazwe. Yonke le nto ivela eJamani.

541
00:54:15,479 --> 00:54:19,999
Xa uArne Burckhardt waswelekayo, sasikwimeko enzima.

542
00:54:19,999 --> 00:54:23,505
Asikwazanga ukwenza naziphi na ezinye iimvavanyo zepatoloji.

543
00:54:23,505 --> 00:54:29,966
Kodwa simise elinye ilebhu ngenjongo yale nto,
ebizwa ngokuba yi-"Institute for Molecular Diagnostics".

544
00:54:29,966 --> 00:54:35,138
Kwaye ikwaphathwa ngamalungu ombutho wethu.

545
00:54:35,138 --> 00:54:41,203
Ngoko ke, umbutho wethu wawuyi-arhente engenzi
ngeniso ekuqaleni, kodwa kunyaka olandelayo,

546
00:54:41,203 --> 00:54:46,052
ngo-2021, isimo sethu sokungabi nenzuzo sathatyathwa.

547
00:54:46,052 --> 00:54:51,897
Oku kuthetha ukuba asikwazi ukunika iirisithi
zeminikelo. Lo mbutho uxhomekeke kwiminikelo.

548
00:54:51,897 --> 00:55:00,429
Singavuya kakhulu ukuba ningacinga ngokwenza
umnikelo kumbutho nakwi-Inmodia Institute .

549
00:55:00,429 --> 00:55:06,263
Yiloo nto endenza ndonwabe kakhulu.

550
00:55:06,263 --> 00:55:10,075
Enkosi kakhulu ngomsebenzi wakho kule ncwadi ibalaseleyo!

551
00:55:10,075 --> 00:55:12,796
Ewe, enkosi kakhulu kwakhona ngodliwano-ndlebe.

552
00:55:12,796 --> 00:55:16,088
Ndiyathemba ukuba iya kusasazwa kakhulu!

553
00:55:16,088 --> 00:55:16,637
Sala kakuhle.

554
00:55:16,637 --> 00:55:19,674
Ewe, enkosi! Sala kakuhle.

555
00:55:19,674 --> 00:55:25,041
I-Kla.TV idinga uncedo lwakho! Sebenzisa
i-share function engezantsi kwe-programme.

556
00:55:25,041 --> 00:55:32,220
Itemplate ye-imeyile egqityiweyo ikunceda ufikelele kwisangqa
sakho sabamkeli abasondeleyo. Ngaphandle kwezithintelo zespam.

557
00:55:32,220 --> 00:55:36,502
Igalelo lam ekutshintsheni ihlabathi
ngokucofa kanye nje. Akukaze kube lula kangaka.

