WEBVTT

00:00.454 --> 00:03.601
"Ukungazi okanye ukunqaba kolwazi kukuba buthathaka."

00:03.601 --> 00:13.593
Abantu abanamandla kuba abayiqondi infektioni, okanye
abayiqondi kakuhle. Kwaye abakwazi ukubona ubuxoki.

00:13.593 --> 00:20.114
"Ingxaki yeyokuba izifo ezosulelayo zinokuba nengeniso
enkulu kakhulu, into leyo uninzi lwabantu lungayiqondiyo."

00:20.114 --> 00:25.820
Ndibamkela ngokufudumeleyo uNjingalwazi Gqr. Bhakdi
noGqr. Köhnlein kudliwanondlebe lwethu lwe-Kla.TV.

00:25.820 --> 00:27.859
Siyavuya ukunamkela kwakhona.

00:27.859 --> 00:33.750
Bobabini babengathethi kwinkomfa echasene
nokucwasa ngemixholo yezonyango ebalulekileyo.

00:33.750 --> 00:39.652
Kwaye nobabini nibe ngabaphambili kwiingcali ezithethileyo
ngexesha lengxaki ye-coronavirus, xa bekungekho namnye

00:39.652 --> 00:43.740
kuthi owayeqonda ngokwenene ukuba kwenzeka ntoni na kuthi.

00:43.740 --> 00:51.679
Emva koko bavela kwi-Kla.TV, ngomhla we-15 nowama-30 Matshi 2020
– kwiinkqubo eziboniswayo , kwalandela ezinye iingxoxo kamva.

00:51.679 --> 00:55.931
Kubabukeli abangakakazi: Gqirha Köhnlein, ungumgqirha
oyingcaphephe kwezonyango lwangaphakathi kunye

00:55.931 --> 01:00.789
nonyango lwezemidlalo kwaye usebenze amashumi
eminyaka njengomgqirha wangaphakathi kwikliniki yakho.

01:00.789 --> 01:05.867
Nk. Profesa Gqr. Bhakdi, uqeqeshe abafundi bezonyango amashumi
eminyaka njengoprofesa nesihlalo

01:05.867 --> 01:11.359
se-Institute of Medical Microbiology and Hygiene
kwiYunivesithi yaseJohannes Gutenberg eMainz.

01:11.359 --> 01:17.514
Wawungumhleli oyintloko wejounali yezonyango iMedical
Microbiology and Immunology kwaye ufumene amabhaso

01:17.514 --> 01:25.600
angenakubalwa ngenxa yophando lwakho, ngaloo ndlela wongeza
kwinqondisiso yethu esisiseko ngenkqubo yokhuselo lomzimba.

01:25.600 --> 01:32.141
Wena nomfazi wakho (Prof. Bhakdi) nipapashe incwadi entsha
kunye noGqr. Reiß enesihloko esithi: "Ukuqonda usulelo –

01:32.141 --> 01:36.132
endaweni yokulusaba. Iintsomi, iinkohliso kunye nenyaniso".

01:36.132 --> 01:40.335
Umbuzo wam wokuqala: Nkqu NguProfesa Bhakdi,
yintoni ekukhuthazileyo ukuba ubhale le ncwadi?

01:40.335 --> 01:45.960
Ewe, ndapapasha incwadi nomfazi
wam kwiminyaka elishumi eyadlulayo.

01:45.960 --> 01:52.789
Ibiziwe ngokuba "Isithunzi sezifo
ezosulelayo. Iintsomi, iinkohliso kunye nenyaniso."

01:52.789 --> 02:01.573
Yaye sayibhala le ncwadi ngelo xesha kuba
ndandithathe umhlalaphantsi, yaze inkosikazi yam yathi kum:

02:01.573 --> 02:07.448
Kufuneka ubhale phantsi iintetho zakho zoluntu jikelele.

02:07.448 --> 02:14.734
Yonke into abantu kweli lizwe abayifunayo
nabayidingayo ukuyazi malunga nosulelo.

02:14.734 --> 02:22.937
Okukuthi, inyaniso, kwaye ke ndibonise into engeyonyaniso,
okukuthi ziintsomi." Kwaye yiloo nto endiyenzileyo.

02:22.937 --> 02:27.226
Kwaye le ncwadi ibikwimarike iminyaka elishumi.

02:27.226 --> 02:31.125
Ayithengiswanga kakuhle, kodwa kulungile.

02:31.125 --> 02:40.924
Kodwa apho, ndinike isishwankathelo sazo zonke izifo ezosulelayo
ezibalulekileyo kweli lizwe. Nendlela yokuzithintela.

02:40.924 --> 02:46.468
Kutheni ezinye iibhaktheriya
neentsholongwane ziyingozi? Kutheni ezinye zingeyongozi?

02:46.468 --> 02:51.359
Basenza bagula njani? Kwaye singakuthintela njani oku?

02:51.359 --> 02:58.859
Kwaye oku kwakubandakanya ukuthetha ngesihloko sokugonywa.

02:58.859 --> 03:04.914
Ukuze umcimbi wokugonya usonjululwe ngokupheleleyo, kubo bonke.

03:04.914 --> 03:09.337
Kwaza ke i-COVID-19. Ukuze ndishwankathele:

03:09.337 --> 03:20.039
Emva kweminyaka emihlanu ye-COVID-19, ndaqonda ukuba oko
sasikubhalileyo kwincwadi yokuqala kwakufuneka kulungiswe.

03:20.039 --> 03:33.226
Kwaye ngokungxamisekileyo. Kuba ngokucacileyo
andizange ndidlulisele kuloo ndawo ulwazi oluluqilima.

03:33.226 --> 03:40.710
Bendiphazama. Kuba bendingazifundisanga ngokwaneleyo.

03:40.710 --> 03:47.835
Ndifundise esi sifundo iminyaka engaphezu kwamashumi amabini.

03:47.835 --> 03:56.953
Kwaye kulapho ke ndaqonda khona ukuba kukho izinto
ezisisiseko ebendingazange ndiziqonde, izinto ezazingalunganga.

03:56.953 --> 04:03.070
Kwaye uyazi, umama wam wayengutitshala wam wokuqala.

04:03.070 --> 04:09.531
Wayengugqirha. Waza wandixelela
ndisengumntwana – ndaqonda ukuba ndifuna ukuba ngugqirha.

04:09.531 --> 04:18.460
Wathi, "Uza kuba ngugqirha. Khumbula,
ugqirha akufuneki abesabe nto. Akukho nto."

04:18.460 --> 04:22.837
Yinto enye kuphela, kanye ukuba wenza impazamo.

04:22.837 --> 04:28.162
Ukuthetha into engeyiyo ngokunxulumene nonyango.

04:28.162 --> 04:33.156
Kwaye ukuba wenza lonto, kufuneka uqinisekise ukuba uyayilungisa.

04:33.156 --> 04:38.773
Kwaye yiyo loo nto ndaxelela umfazi wam
ukuba kufuneka siphinde sishicilele le ncwadi.

04:38.773 --> 04:47.070
Kwaye kufuneka siphucule ukuze
sinikeze izinga elifanelekileyo lolwazi.

04:47.070 --> 04:56.351
Kwaye ngelo xesha, sasiziintshumayela zakhe,
uKlaus (Gqr. Köhnlein), iintshumayela ezisondeleyo.

04:56.351 --> 05:09.277
Ndathi, kukho umntu apha owabonisa ukuthandabuza kwakhe ngalo
mbandela kwiminyaka engamashumi edlulileyo, kwaye uselapha.

05:09.277 --> 05:14.953
Kwaye ebesoloko enyanisile.
Asinakumcela mhlawumbi ukuba athi qela nathi?

05:14.953 --> 05:18.156
Kwaye yiloo nto eyenzekileyo. Wathi, "Ewe, kunjalo!"

05:18.156 --> 05:25.472
Kwaye ke ngoko ungumbhali wesithathu wale ncwadi
intsha, eyapapashwa izolo elinye elidlulileyo.

05:25.472 --> 05:28.625
Njengogqirha wangaphakathi, andizange ndibe
nto ingako endiyenzayo malunga nokugonya.

05:28.625 --> 05:34.093
Andizange ndiqale ukucinga
ngezitofu zokugonya de sabana abantwana.

05:34.093 --> 05:40.781
Kwaye intombi yam yokuqala yayiza kufumana
isitofu sokugonya i-BCG kwangoko emva kokuzalwa.

05:40.781 --> 05:45.637
Kwaye ke ndathi ngokuziva nje: Asifuni ukwenza loo nto ngoku.

05:45.637 --> 05:50.448
Andiyiboni ngenene ithuberculosis njengoyingozi kwintombi yam.

05:50.448 --> 05:56.327
Ngelo xesha, bendingazi ukuba bekukho uphando malunga nesitofu
sokugonya i-BCG apho eneneni baqhuba ulingo

05:56.327 --> 06:01.954
olulawulwa nge-placebo ukuvavanya isitofu sokugonya
i-BCG, nto leyo enqabileyo kwicandelo lokugonya.

06:01.954 --> 06:06.921
Loo nto yayise-Indiya, apho bagonya khona abantu
abaninzi baza bashiya abanye abaninzi bengagonywanga.

06:06.921 --> 06:15.250
Kwaye isiphumo saba sesokuba abantu abagonyiweyo babenokosulelwa
kakhulu ngumkhuhlane we-BCG kunabantu abangagonywanga.

06:15.250 --> 06:21.304
Oku ke kwapapashwa ngokubanzi kwi-The Lancet phantsi
kwesihloko esithi "Iindaba ezimbi ezivela eIndiya".

06:21.304 --> 06:26.926
Kwaye ndikholelwa ukuba kwathatha eminye iminyaka eli-13
emva koku kupapashwa phambi kokuba oogqirha bezifo zabantwana

06:26.926 --> 06:30.015
baseJamani bakulungele ukuyeka ukunika esi siqhuqhuva.

06:30.015 --> 06:32.304
Kwaye intombi yam yokuqala yayisaza kuba nayo.

06:32.304 --> 06:37.781
Ngethuba lesibini, ndandisele ndingxamele kakhulu,
ngoko ndabuza, kuthekani ngomthamo wokugonya we-BCG?

06:37.781 --> 06:41.867
Kwaphendula ngomsindo: Hayi, kudala singakwenzi oko.

06:41.867 --> 06:45.898
Kulungile kakhulu. Masithathe inyathelo elingasemva.

06:45.898 --> 06:49.875
Kangangeenkulungwane, izifo nosulelo
bezisisoyikiso esingapheliyo kuluntu.

06:49.875 --> 06:56.484
Kwakukho iintlupheko zezifo: iplagi, ikholera
netyhefu yezintso yayizona zizathu ziphambili zokufa.

06:56.484 --> 07:02.109
Emva koko, ekuqaleni kwenkulungwane
yama-20, ezi zifo ngequbuliso zehla kakhulu.

07:02.109 --> 07:11.617
Kwaye namhlanje, ukuqhuba imoto kuyingozi ngakumbi kunokosiba,
umzekelo, isigulana okanye kwanetetanasi eyoyikekayo.

07:11.617 --> 07:16.660
Kodwa uloyiko lwezifo ezosulelayo luhleli lunganciphanga,
njengoko sibonile ngexesha lobhubhane we-coronavirus.

07:16.660 --> 07:19.800
Ungakwazi mhlawumbi ukusixelela
okuthile malunga nokuba kutheni kunjalo?

07:19.800 --> 07:26.204
Ke, ingxaki yeyokuba izifo ezosulelayo, into
abantu abaninzi abangayiqondiyo, zinokuba nengeniso

07:26.204 --> 07:29.765
enkulu kakhulu kwaye zivelise inzuzo engummangaliso.

07:29.765 --> 07:35.139
Kwezifo ezosulelayo, kuhlala kubakho
imilinganiselo yee-antibodies, imilinganiselo

07:35.139 --> 07:38.804
yaselebhu, kunye namayeza alwa neentsholongwane.

07:38.804 --> 07:42.226
Kwaye yaba yiyo le ngxaki eyandizisa kulo mcimbi.

07:42.226 --> 07:48.976
Ngelo xesha, yayiyingxaki kaGawulayo eyayibonakala
yingozi kakhulu ngenxa yokunyangwa ngokugqithisileyo.

07:48.976 --> 07:52.359
Enyanisweni, yayiyintlekele nje ye-ACT ngelo xesha.

07:52.359 --> 08:01.445
Yayiyile dawa ilwa neentsholongwane, eyafika kwimarike
ngomlinganiselo ogqithisileyo, kunengxaki kaGawulayo ngokwayo.

08:01.445 --> 08:07.200
Enyanisweni, oko kwakungenxa nje yemijikelo emincinci.

08:07.200 --> 08:12.679
Kodwa umcimbi we-AIDS, njengoko
benditshilo, ubuyintlekele ye-ACT ikakhulu.

08:12.679 --> 08:16.515
Kwaye ngenxa yokuba akusenjalo, izinto ziye zathula.

08:16.515 --> 08:24.226
Kodwa i-CDC, abasemagunyeni bolawulo
lwezifo, zaphelelwa zizifo ngelo xesha.

08:24.226 --> 08:27.161
Kwaye i-AIDS yayisisiseko sokuphila, ukutsho njalo.

08:27.161 --> 08:30.023
Emva kwe-polio nesigonyane, akusekho nto yayiseleyo yokwenziwa.

08:30.023 --> 08:37.179
Kwaza ke kwabakho "i-legionnaires' pneumonia" ,
eyayigqithiswa yaze yaba yisifo esosulelayo ekungesosiso.

08:37.179 --> 08:43.132
Kwakungumhlangano nje wamaLegionnaires amadala, angaphilanga
kakuhle, beza kunye, besenza itheko, besela kwaye becuba kakhulu.

08:43.132 --> 08:45.617
Kwaye emva koko, abambalwa kubo bafumana i-pneumonia.

08:45.617 --> 08:52.637
Kodwa ke, i-CDC yafika yaza yafumana ibhaktheriya eyayingenaziwa
ngaphambili, yayithiya ngokufanelekileyo ngegama elithi

08:52.637 --> 08:58.487
"Legionella pneumophila" yaza yenza ukuba ibe sesona sizathu
sesifo seLegionnaires, nangona isizathu

08:58.487 --> 09:04.187
sokwenene sasisimele nje iinkqubo zokuzikhusela
zomzimba ezibuthathaka zabo bachaphazelekileyo.

09:04.187 --> 09:09.596
Kwaye yiloo nto ke ingxaki ngokubanzi ngezigulo
ezosulelayo: azinakusenzakalisa ngokwenene

09:09.596 --> 09:13.183
logama nje inkqubo yethu yokhuselo isebenza kakuhle.

09:13.183 --> 09:15.906
Kwaye xa ibuthathaka, kunokwenzeka into efana nale.

09:15.906 --> 09:20.452
Emva koko ungafumana usulelo.

09:20.452 --> 09:26.333
Kwaye ingakumbi kwimeko ye-AIDS, ukuba
iziyobisi ziyasetyenziswa gwenxa, ungafumana oko

09:26.333 --> 09:29.265
kubizwa ngokuba zosulelo oluxhamla ithuba.

09:29.265 --> 09:33.984
Ezi ziintlobo zezifo ozifumana kuphela xa amandla
akho omzimba okuzikhusela ezifweni esezantsi kakhulu.

09:33.984 --> 09:37.203
Ewe, ndingathanda ukongeza into kuloo nto.

09:37.203 --> 09:53.960
Ingxaki yeyokuba oonophalo abakhulu babangelwe
zizinto ezibangela izifo ezazikwazi ukosulela lula kakhulu.

09:53.960 --> 09:58.945
Ngokomgaqo, bekukho iindlela ezimbini kuphela
zokwenza oku: nokuba ngamanzi okanye ngomoya.

09:58.945 --> 10:05.140
Oku kuthetha ukuba kwimeko yokosulelwa ngomoya, kusasazwa
ukusuka komntu ukuya komnye ngokukhohlela nangokuthimla.

10:05.140 --> 10:14.690
Ngethuba lentsholongwane, abantu ababenayo bebesemka
kwabanye, kwaye iintsholongwane zazisasazeka kubo ngomoya.

10:14.690 --> 10:23.437
Iindlela nemigudu yezifo ezininzi
ezosulelayo nezibaluleke ngokwenene ngoku ziyaziwa.

10:23.437 --> 10:31.625
Kuyaziwa ukuba amanzi kufuneka acocwe, kwaye
yiyo loo nto kungasekho kholera. Akusekho kholera.

10:31.625 --> 10:43.062
Kuyaziwa ukuba xa umntu ekhohlela kwaye eneplagi,
umntu ekhohlelweyo kufuneka anikwe i-antibiotics.

10:43.062 --> 10:50.646
Akusekho ntlekele ke, kuba siyazi ukuba
intlekele isasazwa njani, kanye ziimpuku

10:50.646 --> 10:55.835
neentsiba, kwaye apho kungekho mpuku, akukho ntlekele.

10:55.835 --> 11:00.429
Apho kukho isifo sebhubhane namachiza
abulala iintsholongwane, isifo asinakosuleleka.

11:00.429 --> 11:06.093
Noko ke, oku kuthetha ukuba ngenxa yokuba iindlela
zaziwa, umntu uyazi ukuba angathintela njani into ethile.

11:06.093 --> 11:12.835
Kwaye olu thintelo alusoloko lubandakanya
ukugonywa, kodwa kuphela kwiimeko ezinqabileyo kakhulu.

11:12.835 --> 11:17.382
Ndingathanda ukucacisa into enye:

11:17.382 --> 11:27.085
Akunjalo ukuba, ngenxa yokuba i-tetanus sele
ingaxhaphakanga kangako apha, umzekelo, ayiyingozi.

11:27.085 --> 11:31.765
I-tetanus isengingozi kanye njengoko
yayinjalo kwiminyaka eyi-100 eyadlulayo.

11:31.765 --> 11:35.851
Kuyingozi ngokufanayo. Kwaye xa
kusenzeka, abantu basemngciphekweni.

11:35.851 --> 11:44.031
Ngoko ke, ngoku ndifika kumxholo obaluleke kakhulu, owona
kukugonya. Kutheni bekufuneka siphinde siqwalasele kangaka?

11:44.031 --> 11:52.787
Kuba ndiye ndaqonda ndokuba iintsika ezintathu
ekufuneka isindululo sokugonya sisekelwe kuzo – phambi kokuba

11:52.787 --> 11:59.367
isindululo sokugonya senziwe – zezi: Okokuqala, imfuneko.

11:59.367 --> 12:05.140
Kufuneka nini kanye ukugonywa? Xa isifo sinokubulala ngokwenene.

12:05.140 --> 12:12.171
Ukuba isifo asibulali, akukho mfuneko
yokugonya. Kwaye ke kufuneka usiyeke.

12:12.171 --> 12:17.457
Intsika enye akufuneki ibe yantywila.
Intsika yesibini kukusebenza kakuhle.

12:17.457 --> 12:27.554
Ukusebenza kuthetha ukuba inani labantu abagula
kakhulu nabaswelekileyo kufuneka lehliswe kakhulu.

12:27.554 --> 12:32.859
Ngoku khawufan' ucinge sinosulelo olungabangeli kufa.

12:32.859 --> 12:37.523
Okanye kancinci kakhulu kangangokuba
akukho nciphiso lunokufezekiswa kwaphela.

12:37.523 --> 12:44.948
Umzekelo – i-measles ngumzekelo olungileyo kakhulu, kaloku –
abantu abasweleka nge-measles kwixesha

12:44.948 --> 12:52.062
elidlulileyo basweleka ngenxa yezizathu
ezifanayo nabantu ababesweleka ngenxa yomkhuhlane.

12:52.062 --> 12:59.953
Babethwele iintsholongwane. Yayingumthwalo-ntsholongwane
ophindwe-phindwe owawubulala abantu.

12:59.953 --> 13:04.146
Kodwa olu bhubhane lweentsholongwane
lunokunyangwa ngokufanelekileyo kakhulu namhlanje.

13:04.146 --> 13:10.203
Kwaye seso isizathu sokuba, ngokomgaqo, kungabikho kufa kwabantu
abane-measles abanonyango olufanelekileyo nabantu abasempilweni

13:10.203 --> 13:13.054
abaneenkqubo zokuzikhusela zomzimba eziqhelekileyo.

13:13.054 --> 13:16.642
Yiloo nto ke kungenakwenzeka ukulinganisa iinzuzo.

13:16.642 --> 13:20.521
Kwaye apho kungekho nzuzo, kukho umngcipheko kuphela.

13:20.521 --> 13:24.440
Kwaye kusoloko kukho umngcipheko xa uthatha isitofu. Soloko.

13:24.440 --> 13:31.240
Kuba, njengoko watshoyo uKlaus, ezi zitofu zokugonya
aziyonto inye, kodwa zisoloko ziyindibanisela yezinto ezininzi,

13:31.240 --> 13:35.445
kwaye le ndibanisela isoloko iqulathe izinto ezinokuba yingozi.

13:35.445 --> 13:42.919
Kwaye nabani na okhanyelayo oku, ngokomgaqo,
kufuneka akhutshwe kwangoko kwimeko esemthethweni .

13:42.919 --> 13:47.138
Akavumelekanga ukuba anike
iingcebiso okanye enze iingcebiso zokugonya.

13:47.138 --> 13:57.447
Kuba ukuba akukho ncedo, kwaye ndithi ukuba intsikelelo ingekho,
nge-coronavirus, njengoko sisazi namhlanje kwaye njengoko

13:57.447 --> 14:08.320
sele kuqinisekisiwe, umngcipheko wokufa kubantu abangaphantsi
kweminyaka engama-65 phantse ungabikho. Phantse ungabikho.

14:08.320 --> 14:14.493
Ukuba inzuzo ingekho, ke umngcipheko ngamnye, nokuba ngowona
kunye nezigidi ezizizigidi okanye owona kunye

14:14.493 --> 14:19.110
nezigidi ezizigidigidi, xa wahlulwe ngenani
elingekhoyo, ufikelela kwinani elingenasiphelo.

14:19.110 --> 14:22.679
NdingumThai. Ewe, ndiyifundile eso esikolweni.

14:22.679 --> 14:25.773
Nantoni na yahlulwe ngenani elingekhoyo iba yinto engapheliyo.

14:25.773 --> 14:32.593
Ngoko ke umlinganiselo wengozi
nenzuzo awunamda. Kwaye oko akwamkelekanga.

14:32.593 --> 14:41.358
Ke. Ukusebenza kufuneka kubonakaliswe, kwaye njengoko uKlaus
etshilo kwaye njengoko nathi sasicacisa encwadini,

14:41.358 --> 14:50.398
ukusebenza kunokubonakaliswa kuphela ukuba unamanani
okusweleka kwabantu abagonyiweyo nabangagonywanga.

14:50.398 --> 14:56.817
Kwaye la manani akakho kuso nasiphi na
isitofu sokugonya ehlabathini – kuso nasiphi na.

14:56.817 --> 15:05.546
Ngoku masibuyele kumcimbi wokulingana ngokomlinganiselo.

15:05.546 --> 15:14.085
Akukho tetanus apha. Kodwa ndingakuxelela ukuba
kwiLizwe lesithathu, e-Afrika, naseThailand, ikhona i-tetanus.

15:14.085 --> 15:22.648
Kwaye ndandiseThailand kwisikhululo sokugonya itetanasi,
ndaza ndabona abantu besifa kabuhlungu ngenxa yetetanasi.

15:22.648 --> 15:31.015
Isifo sesibini esinokuxhamla kwisitofu sokugonya yirabies.

15:31.015 --> 15:38.439
Kwaye ndithetha oku kuba kufanele kucace ukuba mna
naye, kunye nomfazi wam, asilapha njengabachasi bokugonywa.

15:38.439 --> 15:47.229
Asichasi ukugonya, kodwa sithi ukugonya kunentsingiselo
ngokwenene xa kukho imfuneko yako, kuba amazinga okubulala

15:47.229 --> 15:56.769
nokufa aphezulu ngokumangalisayo – itetanisi ingaphezu
kwama-50 ekhulwini, umntu wesibini ngamnye onetetanisi uza kufa.

15:56.769 --> 16:03.629
I-rabies iphantse ibe yingozi engummangaliso namhlanje.
Oku kuthetha ukuba nabani na one-rabies uza kufa ukuba

16:03.629 --> 16:07.660
akukho nto yenziwayo ngayo, kwaye akukho nyango liyafumanekayo.

16:07.660 --> 16:13.400
Enyanisweni, isitofu sokugonya siyafumaneka
apha, kuzo zombini. Kwaye esi sitofu sisebenza.

16:13.400 --> 16:19.604
Kwaye yiloo nto esiyibalisayo nesiyicacisayo kwincwadi yethu.

16:19.604 --> 16:24.520
Ukuze kucace kumntu wonke xa ukugonywa kuncebisa – ewe.

16:24.520 --> 16:31.684
Hayi nje kuphela, kodwa siyayicebisa ngentliziyo yethu
yonke, kuba inokuhlangula ubomi – kwaye, ngokwenene, kufuneka.

16:31.684 --> 16:39.567
Ukuba ugqirha akazi ukuba i-tetanus iyagonywa –
kwaye, ngaphezu kwako konke, akazi ukuba kugonywa njani.

16:39.567 --> 16:46.813
Kwaye apha, njengoko kucacisiwe encwadini,
akukho kugonya kuphela njengoko kwenziwa apha,

16:46.813 --> 16:51.325
ngesitofu esivuselela ukuveliswa kwezichasanyango.

16:51.325 --> 16:56.956
Kukwakho nento eyaziwa ngokuba kukugonya okungathanga
ngqo. Oku kubandakanya ukunikezela ngezilwa-mzimba

16:56.956 --> 17:00.155
ezenziwe kwangaphambili ezisuka kubantu abagonyiweyo.

17:00.155 --> 17:07.921
Kwaye la ma-antibodies ayafumaneka kwi-tetanus
nakwi-rabies. Kwaye ayasebenza, ngenene ayasebenza!

17:07.921 --> 17:15.304
Kwaye ezi zinto azinazo iziphumo
ezibi ezimandundu kuba zicocekile.

17:15.304 --> 17:19.171
Zii-antibodies ezisulungekileyo, akukho zongezo.

17:19.171 --> 17:27.806
Ngoko ke, bendifuna ukwenza kucace gca ukuba
andichasi ukugonywa, kodwa ndithi umlinganiselo

17:27.806 --> 17:35.137
wengozi nezinto eziluncedo kufuneka ube yinyani.

17:35.137 --> 17:40.393
Unikezela ngezahluko ezisixhenxe zencwadi yakho kumxholo
wokugonya, okuthi ngokubanzi kuthathelwe njengolona

17:40.393 --> 17:43.436
phumelelo lukhulu nesona sixhobo sinamandla sokulwa nosulelo.

17:43.436 --> 17:52.811
Usele ukuthethile ngale nto. Kwaye abo baxhasa ukugonya
baza kuxoxa ngelithi zonke izifo ezosulelayo ziyancipha.

17:52.811 --> 17:56.609
Akubobungqina obo bokuba isitofu siyayisebenza?

17:56.609 --> 18:01.793
Ewe, le yingongoma ebalulekileyo, endandifuna nokuyithetha.

18:01.793 --> 18:07.543
Emva kokuphanda ngomba wokugonya, ndafumana
incwadi kaMnu. Buchwald, enesihloko esilula

18:07.543 --> 18:11.834
nesikhumbulekayo esithi "Vaccination – The Business of Fear".

18:11.834 --> 18:18.056
Kwaye uBuchwald wenze umsebenzi olula
kakhulu nolukhumbulekayo kakhulu apha.

18:18.056 --> 18:23.742
Wayezoba yonke idatha yezibalo efumanekayo kwi-Ofisi
yeZibalo kaRhulumente malunga nezifo ezosulelayo,

18:23.742 --> 18:27.033
aze ahlale ephawula umhla wokugonya ngaphezulu kwayo.

18:27.033 --> 18:35.036
Kwaye ke kwacaca gca ukuba kuso sonke isifo esosulelayo, ukuhla
okukhulu kwezi zifo kususela kwimeko yokuba kwakusoloko kusenzeka

18:35.036 --> 18:39.248
ixesha elide phambi kokuba kuqaliswe ukugonya abantu abaninzi.

18:39.248 --> 18:45.885
Oku kubonisa ngamandla ukuba ukuncipha kwezifo
ezosulelayo akubangelwanga yimpembelelo

18:45.885 --> 18:50.309
yokugonya, kodwa kunoko kubangelwe ngamanye amanyathelo.

18:50.309 --> 18:56.684
Kwaye yiyo lonto nje indlela yokuphila
engcono esinayo kwixesha lasemva kwemfazwe.

18:56.684 --> 19:02.120
Ungabona kwakhona ngokucacileyo ukuba isifo
sephepha sakhula saza sehla njani ngeminyaka yemfazwe.

19:02.120 --> 19:10.924
Ngoko ke oku kunxulumene nenyani yokuba abantu babesifa
yindlala, besithwele ziqhwa kwaye bephila kwiimeko

19:10.924 --> 19:16.263
ezimbi, nto leyo eyavumela izifo ezosulelayo ukuba zisasazeke.

19:16.263 --> 19:19.220
Iimeko zokuphila zazigqiba, iimeko zokuphila.

19:19.220 --> 19:20.308
Ewe.

19:20.308 --> 19:26.653
Kwaye ishishini lamachiza lithi kokunye.
Lithi sinale meko intle kuba siyagonya.

19:26.653 --> 19:34.113
Kodwa iinkcukacha-manani ziyaphikisa oku ngokucacileyo, kwaye ke
ngoko le ngxoxo, esoloko isetyenziswa ngabanye, ethi

19:34.113 --> 19:42.290
abo bachasa izitofu okanye abazigxekayo bangabantu
abangazihoyiyo uluntu abasola abanye, eneneni ayinasiseko.

19:42.290 --> 19:49.026
Ngaphezu kwako konke, ngoku sesibone ngokugonywa
kwe-coronavirus ukuba kwakungekho konke ukhuselo kwabanye,

19:49.026 --> 19:53.321
ngoko ke le ntetho ibisoloko isasazwa ayinasiseko kwaphela.

19:53.321 --> 19:56.108
Injongo yokugonya kukuvelisa izilwa-mzimba.

19:56.108 --> 19:59.099
Oko kufanele kube bubungqina bokuba isitofu sokusebenza.

19:59.099 --> 20:00.944
Yiloo nto abantu abayithethayo.

20:00.944 --> 20:03.848
Ewe, ingaba yiyo noko leyo ingongoma
ebalulekileyo xa kuziwa kukhuselo lomzimba?

20:03.848 --> 20:12.663
Hayi, ewe kunjalo bubudenge ukutsho
ukuba yonke into isekelwe kwii-antibodies.

20:12.663 --> 20:17.913
Zintoni ii-antibodies? Zisebenza njani? Kwaye
inkqubo yokhuselo lomzimba isebenza njani ngokubanzi?

20:17.913 --> 20:24.889
Akukho mntu uyaziyo, kuba kunqabile
kakhulu ukuba kufundiswe kumayeza.

20:24.889 --> 20:32.186
Oogqirha baba ngoogqirha bengafundi
ulwazi olusisiseko lwe-immunology.

20:32.186 --> 20:37.897
Ngenxa yokuba bendifundisa esi sifundo ukusuka ekuqaleni ukuya
esiphelweni iminyaka engaphezu kwama-20, abafundi

20:37.897 --> 20:44.524
baseMainz kwakufuneka bazi lukhulu kakhulu,
kungenjalo ngebengephumelelanga uviwo. Nabo babesazi loo nto.

20:44.524 --> 20:51.060
Hayi, kukho amahlakani nemiqolo eyahlukeneyo
yenkqubo yokhuselo lomzimba, kwaye siyichazile yonke.

20:51.060 --> 20:53.654
Azininzi, kodwa kufuneka uzazi.

20:53.654 --> 20:57.700
Zii-antibodies, emva koko zizii-cells, ii-lymphocytes .

20:57.700 --> 21:05.919
Kwaye ukuthetha ngokubanzi, izilwa-mzimba zisebenza kuphela
nxamnye neetyhefu kuba iityhefu zincinci

21:05.919 --> 21:14.285
kwaye nezilwa-mzimba nazo zincinci, kwaye
izilwa-mzimba ziyakwazi ukuzibamba iityhefu xa zikho.

21:14.285 --> 21:19.800
Okungukuthi, iityhefu ezikwegazi, kuba
ii-antibodies zifumaneka kakhulu egazini.

21:19.800 --> 21:24.810
Ngoko ke, isebenza kuphela xa ityhefu ithuthwa ngegazi.

21:24.810 --> 21:30.083
Umzekelo, ityhefu eveliswa yibhaktheriya ye-tetanasi.

21:30.083 --> 21:36.067
Kwaye kulapho ke apho ii-antibodies zinokubamba zize zimise, nto
leyo ethetha ukuba ziyakwazi ukunqumamisa zize zingayi phambili.

21:36.067 --> 21:44.935
Kungenjalo, izilwa-mzimba zingakwazi
ukunqanda iintsholongwane kuphela xa zikweligazi.

21:44.935 --> 21:51.895
Nangona kunjalo, iintsholongwane ezininzi zingena
emzimbeni ngempumlo, kwiindlela zokuphefumla okanye emathunjini.

21:51.895 --> 22:02.013
Kwaye yiyo loo nto kungekho ndlela yokukhusela ngokwenene
ulusu olungaphakathi lweemiphunga, iibronchi, iimiphunga

22:02.013 --> 22:07.872
ngokwazo kunye nesixokelelwano sokwetyisa ukutya ngokugonya.

22:07.872 --> 22:14.369
Yiyo loo nto, njengoko ndatsho kwiminyaka emihlanu eyadlulayo,
bantu, akunantsingiselo kwaphela ukuzama

22:14.369 --> 22:20.950
ukugonya isifo esosulela imiphunga xa izilwa-mzimba
ziveliswa egazini kuba zikwelinye icala lodonga.

22:20.950 --> 22:24.348
Awunakuyinqanda, kwaye ngoku siyazi ukuba kunjalo.

22:24.348 --> 22:29.411
Ukuba esi siqhulo asinakuze sithintele usulelo.

22:29.411 --> 22:35.851
Ewe. Isitofu sokugonya umkhuhlane esaziswe
nguJens Spahn okwangoku sixoxwa kwakhona.

22:35.851 --> 22:42.145
Naphaya, kubonakala ngathi
ii-antibodies azinegalelo likhulu ekukhuseleni.

22:42.145 --> 22:50.263
Ewe, sikwakhankanyile loo nto
encwadini. Sele isaziwa iminyaka engama-50.

22:50.263 --> 22:55.177
Kukho abantu abangakwaziyo kwaphela
ukuvelisa ii-antibodies. Esi sisiphene semfuza.

22:55.177 --> 23:01.620
Kwaye kwakusaziwa ukuba aba bantu bafumana
imfiva-nkweba ngesiqhelo kwaye bahlala

23:01.620 --> 23:05.482
baphila ngesiqhelo njengabanye abantu bonke.

23:05.482 --> 23:09.982
Abafi. Kwaye abaguli kakhulu. Hayi tu.

23:09.982 --> 23:19.624
Kwaye obo bubungqina, isalathiso esicacileyo
sokuba ziilymphocytes, iiseli ezimhlophe zegazi,

23:19.624 --> 23:24.960
ezinoxanduva lokutshabalalisa usulelo lweviral.

23:24.960 --> 23:33.685
Ewe, kwaye ezi seli zegazi ezimhlophe
azilinganiswa. Uyaqonda? Ngenxa yesitofu sokugonya.

23:33.685 --> 23:44.341
Kuba kunzima kakhulu, kwaye ngaphandle koko, akuyi kuba
luncedo, kuba bahlala bekhona. Leyo yenye into esiyixelela bona.

23:44.341 --> 23:49.995
Ngokuphathelele iintsholongwane, ezi seli zegazi ezimhlophe
azibhekiswanga kwintsholongwane enye, kodwa

23:49.995 --> 23:55.357
endaweni yoko ziyaziqonda uhlobo
lwentsholongwane kunye nosapho lwayo lonke ngaxeshanye.

23:55.357 --> 24:06.345
Yiyo loo nto ke sikhuselwe. Okukhona sidibana neentsholongwane
ezahlukeneyo sisengabantwana, kokukhona ukhuselo lwethu luyanda.

24:06.345 --> 24:14.099
Yiyo loo nto yonke le ntswele-buhlungu malunga
nokuthintela izifo ezosulelayo ebantwaneni kufuneka ipheliswe.

24:14.099 --> 24:19.506
Kwaye kutheni ucinga ukuba olu gonyo
lunyanzelekileyo lwaziswa ngokukodwa ukulwa imfiva yamawele?

24:19.506 --> 24:28.475
Andazi. Ndikrokrela ukuba ibinguvavanyo lokubona ukuba
uluntu luya kusabela njani kugonyo olunyanzelekileyo.

24:28.475 --> 24:33.506
Kuba ukugonywa okunyanzelekileyo nxamnye
ne-coronavirus nako kuye kwaxoxwa ngako kamva.

24:33.506 --> 24:35.112
Loo nto yayisele icwangcisiwe.

24:35.112 --> 24:39.163
Mhlawumbi loo nto yayisele icwangcisiwe.
Yayiluhlobo lovavanyo ngesinyanzeliso sokugonywa

24:39.163 --> 24:41.327
kwesigulana – into eyayingeyomfuneko kwaphela.

24:41.327 --> 24:48.341
Ngoko ke, njengoko benditshilo, njengoko uSucharit esele
etshilo, kwakungekho zifungo zomkhuhlane ngexesha elo.

24:48.341 --> 24:50.803
Amanani osulelo nawo ayephantsi ngokungaqhelekanga.

24:50.803 --> 24:56.097
Ngoko ke, isizathu sokuba kutheni i-measles, kuzo
zonke izinto, ifuneke ngequbuliso ngokunyanzeliswa

24:56.097 --> 25:00.560
asizange sichazwe kwaphela. Kwaye ayizange ibe nantsingiselo.

25:00.560 --> 25:04.643
Ewe, ngaloo ndlela, lo mthetho ngokwenene
uzibethe emlenzeni, kuba ekugqibeleni iingcali

25:04.643 --> 25:07.185
ezingabuchule zenza zonke iintlobo zezinto...

25:07.185 --> 25:11.145
Uxolo, zintoni iingcali ezingabuchwephesha?

25:11.145 --> 25:13.444
Abo bazibiza ngokuba ziingcali.

25:13.444 --> 25:22.419
Hayi, hayi, hayi. Abazibizi ngamagama
ezikhundla, babizwa baze bamiselwe njengeengcali, ewe.

25:22.419 --> 25:28.388
Kukho i-ajenda emva kwako konke oku.
Kwaye le ajenda iyacwangciswa ngokwenene.

25:28.388 --> 25:35.669
Abacebisi abakho kweli lizwe;
bakwindawo ethile ekude ngasentshona.

25:35.669 --> 25:46.677
Kodwa olu cwangciso sele luthatha iminyaka eli-10,
iminyaka engama-25, ucwangciso lokuqhambuka kwale coronavirus.

25:46.677 --> 25:53.723
Incwadi kaPaul Schreyer kufanele ngokwenene ifundwe
ngumntu wonke. Kubo bonke iintatheli. Kumntu wonke.

25:53.723 --> 26:02.138
Kwaye nakwabo bafuna ukuba ngabapholitiki. Konke bekucwangcisiwe.

26:02.138 --> 26:13.138
Kwaye kucace gca ukuba ngo-2019, le ngxaki
yecoronavirus yayisele iphantse yacwangciswa ngokupheleleyo.

26:13.138 --> 26:26.929
Kwakukho umdlalo wokulinganisa ngo-Okthobha
ka-2019. Kwaye ke, intsholongwane yayikho.

26:26.929 --> 26:29.263
Kuba le ntsholongwane ivela elebhu, njengoko ngoku sisazi .

26:29.263 --> 26:39.872
Nabani na ongayaziyo le nto ngokuqinisekileyo kufuneka
avalelwe kwithala leencwadi aze anyanzelwe ukuba afunde.

26:39.872 --> 26:50.193
Kuba konke bekucwangcisiwe. I-Moderna ibisele inezigidi
ezili-100 zeedosi zomthamo wokugonya ekhutshwayo ngo-2019.

26:50.193 --> 27:03.279
Baza bathi, bantu, siza kuba needosi
zeyibhiliyoni kunyaka ozayo. Singakwazi ukuyenza.

27:04.779 --> 27:11.108
Umyalezo ubungukuba kukhululwe intsholongwane
ekuloo nto uluntu lwalungenayo inkqubo yokuzikhusela.

27:11.108 --> 27:17.990
Ewe. Kodwa yinto engenantsingiselo leyo, akunjalo?
Asikokuba siphantsi kolawulo olupheleleyo lwentsholongwane.

27:17.990 --> 27:21.968
Ewe, yiyo loo nto sinxiba iimaski kwaye sigcina umgama.

27:21.968 --> 27:27.857
Zizo kuphela ezo zinto zazisikwazi ukusikhusela –
nto leyo yayiyintetho engenantsingiselo kwaphela.

27:27.857 --> 27:32.560
Sibone ukuba bekukho ukhuselo lomzimba olusisiseko olugqwesileyo.

27:32.560 --> 27:44.301
Babengazi ukuba ukhuseleko kwii-coronaviruses kuhlala
kubanzi. Kuba ii-coronaviruses zikho kuyo yonke indawo.

27:44.301 --> 27:52.099
Kwaye xa umntwana eqala enasari, uyagula qho
emva kweenyanga ezimbalwa kunyaka wakhe wokuqala.

27:52.099 --> 27:58.345
Ezi zikwibalasane zeekoronavayirasi. Kwaye
inkqubo yokhuselo lomzimba iyazilolwa ngalo

27:58.345 --> 28:02.724
lonke usulelo, ize yomelele ngakumbi nangakumbi.

28:02.724 --> 28:06.918
Ndiye ndabona ubhubhane we-coronavirus kumsebenzi wam wokunyanga.

28:06.918 --> 28:12.864
Nami bendifuna ukuyiva loo nto, kwaye yafika novavanyo.

28:12.864 --> 28:17.654
Ngethuba kuvela uvavanyo, kwabakho isiphithiphithi.

28:17.654 --> 28:22.841
Abantu bangena kwigumbi lokuxilongela
bezibhija-bhija – kodwa babengenangxaki.

28:22.841 --> 28:26.725
Bafunyaniswe benentsholongwane ye-corona
kwaye baziva ngathi abakwazi kuphefumla.

28:26.725 --> 28:31.577
Kwakufuneka nje ndithethe nabo okwethutyana ndize
ndibacacisele ukuba banendawo eyaneleyo yokuphefumla.

28:31.577 --> 28:35.130
Baye baphefumla ngokukhawuleza. Kwaye ke kwaphinda kuthoba.

28:35.130 --> 28:40.638
Kwakukho nezigulana ezazinentsholongwane
ye-COVID-19. Kodwa oko kwafihlwa luvavanyo.

28:40.638 --> 28:43.832
Ndiye ndazithathela ithuba lokujonga ngakumbi
ukuze ndibone ukuba yintoni kanye kanye ingxaki

28:43.832 --> 28:46.150
yabo. Ngoko ke, ngokwenene babesokola ukuphefumla.

28:46.150 --> 28:50.147
Omnye wayene-pneumonia ye-chlamydia
, omnye wayene-pulmonary embolism.

28:50.147 --> 28:59.985
Owesithathu wayenesifo sepapayi esifuna ikortisone.

28:59.985 --> 29:10.322
Kwakukho izizathu ezahluke kakhulu. Kodwa zonke ziye
zavunywa phantsi kovavanyo lwe-coronavirus, masithi.

29:10.322 --> 29:11.548
Ukunqikelelwa gwenxa.

29:11.548 --> 29:20.174
Ewe, ukuxilongwa gwenxa. Lowo unepneumonia
ye-chlamydia ngokuqinisekileyo ngeengazukuvuya nge-cortisone.

29:20.174 --> 29:24.736
Kwimeko ye-exogenous allergic alveolitis
, ikortisone ibiyeyona nyango ilungileyo.

29:24.736 --> 29:28.306
Kodwa ukwahlulahlula izifo ngokugcweleyo kuyatyeshelwa.

29:28.306 --> 29:34.200
Ewe, bekumnandi kakhulu ukubona
kudliwanondlebe nogqirha wezifo zamaphaphu ochaze inkqubela

29:34.200 --> 29:38.010
yaso, othe emva koko wasifumana naye eso sifo.

29:38.010 --> 29:43.060
Kwaye uNksk. Maischberger wasitsho wathi: "Ninikele
lukhulu, naza nani nalufumana. Sixeleleni ngako."

29:43.060 --> 29:50.414
Waza wachaza inkqubela eqhelekileyo yenyumoniya ye-pneumococcal
waza wafikelela kwisigqibo sokuba into ayenamava yona

29:50.414 --> 29:54.816
yayingumzekelo ongqhelekanga kakhulu wenyumoniya ye-coronavirus.

29:54.816 --> 30:02.934
Bebexakekile kakhulu ngelo xesha, bajolise kuphela kule
uvavanyo lwe-coronavirus baza bathi luya kugqiba yonke into.

30:02.934 --> 30:06.129
I-influenza yanyamalala ngelo xesha linye.

30:06.129 --> 30:11.559
Enyanisweni iphantse yaphela kuba
akusekho mntu uvavanya umkhuhlane.

30:11.559 --> 30:17.065
Ndiye ndatsalela umnxeba ugqirha wam waselebhu ndambuza,
"Ndixelele, ngaba kusekho umntu ovavanya i-influenza?"

30:17.065 --> 30:23.020
Uthi, "Hayi, nguwe kuphela ngamanye amaxesha." Ngoko
ke loo nto yicala elicacileyo lokukhetha kuvavanyo .

30:23.020 --> 30:27.965
Ngaphandle kwale uvavanyo, besingayi kuyibona le
ngculaleko. Ndikwabuze nabo abasebenzisana nam abaliqela:

30:27.965 --> 30:32.860
Ndixelele, ucinga ukuba besiya kuqaphela
nantoni na ukuba besingayenzanga le uvavanyo?

30:32.860 --> 30:38.769
UNjingalwazi Allersberger wase-Austria uthe wavumelana
nam wathi: "Hayi, ngokuqinisekileyo besingazukubona nto."

30:38.769 --> 30:42.649
Kodwa oogxa bam bathi, "Ewe, ubabonile bonke abantu abafileyo."

30:42.649 --> 30:47.289
Kwaye ke ndaziva ndingazozami kwaphela.
"Ingaba sele kufile abantu abaninzi phantsi kwakho?"

30:47.289 --> 30:51.605
Hayi, hayi kwindawo yam, kodwa uzibonile iifoto zaseBergamo?

30:51.605 --> 30:54.824
Konke kwaphelela kwimifanekiso evela eBergamo.

30:54.824 --> 31:02.092
Oku kusasaze uloyiko kwaza kwenza abantu bathobele.

31:02.092 --> 31:08.160
Kodwa ngoku, uTom Lausen, umzekelo, uye apho waza
wabala abafileyo, kuba abafileyo babekhona ngokwenene.

31:08.160 --> 31:10.879
Ngoko ke, ucinga ukuba yintoni imbangela? Kutheni abantu bafa?

31:10.879 --> 31:16.426
Ewe, ndakwenza oko – ndivuswe yimiba ye-AIDS
nonyango olugqithisileyo, ngokwendalo ndakhawuleza

31:16.426 --> 31:20.035
ndazibuza – bayinyanga njani izigulana ze-coronavirus?

31:20.035 --> 31:24.376
Kwaye ndakhawuleza ndayifumana le nto
bendiyifuna. E-China, baye banyanga izigulana nge-cortisone,

31:24.376 --> 31:26.780
i-steroids kunye namachiza alwa neentsholongwane.

31:26.780 --> 31:29.707
Ayizange izibonakalise, kusithiwe kanye ngaphezulu kwayo.

31:29.707 --> 31:33.223
Xa ndisiva ukuba into ayikazibonakalelisi,
ndiphulaphula kakhulu. Loo nto idla ngokuthetha

31:33.223 --> 31:36.404
ukuba yenzile umonakalo ongaphezulu kunokulungileyo.

31:36.404 --> 31:43.914
Kwaye ndathatha elo thuba ndabhala ileta kuhleli
wejenali yethu yezonyango yesiJamani, ndiphendula inqaku

31:43.914 --> 31:49.300
elinesihloko esithi: "Akukabikho nyango lwenyanga ye-corona."

31:49.300 --> 31:54.298
Ndaza ndabhala: Ngokwesi sitetimenti, ndiyazibuza
ukuba luhlobo luni lweziyobisi ezibonakala

31:54.298 --> 31:57.904
zisetyenziselwa unyango ngaphandle kovavanyo kwaphela.

31:57.904 --> 32:01.581
Kwaye zonke ezi yayingamalungiselelo
awayenempembelelo yokucinezela inkqubo yokhuselo

32:01.581 --> 32:03.646
lomzimba, ngokungaphantsi okanye ngokugqithisileyo.

32:03.646 --> 32:13.190
Kwaye kwimeko yomfanekiso wesigulo ofana nomkhuhlane, okanye
obunomkhuhlane kancinci, mhlawumbi andinazifuni naziphi na kwezi

32:13.190 --> 32:17.796
zinto, kuba ngokuqinisekileyo azincedi kwinkqubo yokuphila.

32:17.796 --> 32:24.020
Kwaye ngenene bayipapasha loo leta.
Kodwa umbhalo waqhubeka nangona kunjalo.

32:24.020 --> 32:34.693
Kwaye ke kwalandela ezo zifundo ze-WHO ngomhla woku-1 ku-Epreli,
ezathi ngokwenene zibonisa ukwanda okukhulu kokusweleka.

32:34.693 --> 32:41.369
Kwaye oko kwakungenxa yento eyayiyiqulathe, i-hydroxychloroquine,
leyo ngokuqinisekileyo ilungile kakhulu xa isetyenziswe

32:41.369 --> 32:46.114
ngomlinganiselo ophantsi kwaye inokusebenza
kakhulu ekunyangeni usulelo lwe-viral kuba

32:46.114 --> 32:49.606
inciphisa kancinci iintlungu zamalungu omzimba.

32:49.606 --> 32:55.332
Kodwa inomlinganiselo wonyango omncinci kakhulu, kwaye
yayicetyiswa apho kumanani awayebulala ngokupheleleyo – ibangela

32:55.332 --> 32:59.091
ukungadibani kwentliziyo, kwanokudideka kwezihlunu zentliziyo.

32:59.091 --> 33:06.628
Oku kwaphawulwa ngokukhawuleza, kakade, kwaza kwamiswa kwangoko,
ngoko ke kwabakho incopho enye kuphela – ngamanye

33:06.628 --> 33:12.083
amazwi, umgca wonyuko wanyuka umgama omde
ngeentsuku ezili-14 emva kokuqala kwale mizamo yokuphanda.

33:12.083 --> 33:20.327
Ngoko ke ungathumela abatshutshisi apho uze ubaskele ukuba bacele
iirekhodi zezigulana zabo baphathwe ngomhla woku-1 ku-Epreli.

33:20.327 --> 33:25.005
Ngokuqinisekileyo babezokufumana oko bekukhangela
naphi na apho kwakusenzeka olu lwelo lwamafuza.

33:25.005 --> 33:29.258
Ezi yayiyiLondon, iParis, izixeko ezikhulu,
iikomkhulu eziphambili apho kwakukho

33:29.258 --> 33:32.068
izibhedlele eziphambili zeeyunivesithi, kunye neMadrid.

33:32.068 --> 33:35.435
Ewe, neNew York kananjalo, kodwa ayifanelanga neYurophu.

33:35.435 --> 33:42.296
Kodwa oko, ewe, sele kwenziwe phaya kuphando lwe-WHO,
kwaye ngokuqinisekileyo naseNew Zealand nase-Australia.

33:42.296 --> 33:46.193
Kodwa oku kuninzi kokusweleka kudale uloyiko.

33:46.193 --> 33:53.483
Akukho mntu ukholelwayo ukuba izigulana zifela ngenxa yonyango;
ngokwendalo, bakholelwa ukuba zifela ngenxa yesi sifo sibucayi.

33:53.483 --> 33:59.677
Kwaye yiyo loo nto i-coronavirus ngequbuliso yafumana
udumo lokuba yingozi ngokuphindwe kalishumi kune-influenza.

33:59.677 --> 34:07.463
Ewe. Ewe, sinenkqubo enomdla kakhulu kwi-Kla.TV ngale nto apho
unokubona abantu, umzekelo, ababeyinyangwa e-Itali, bafumana

34:07.463 --> 34:15.596
unyango olungachanekanga kwaphela, basweleka ngobuninzi,
kwaye phantse kungekho mntu uphumayo esibhedlele ephilile .

34:15.596 --> 34:20.035
Ewe, kwaye ke kwavela ingxaki yezindululo
zococeko lokuthintela ubhubhane ezithi

34:20.035 --> 34:22.168
izigulana kungakuhle ukuba zifakwe i-intubation .

34:22.168 --> 34:24.486
Kwaye iremdesivir.

34:24.486 --> 34:33.734
Kwaye i-remdesivir, iyeza eliyingozi kakhulu nelichasene
neentsholongwane, elibonakala ngathi liyaveliswa phantsi

34:33.734 --> 34:38.819
kwelayisensi eBergamo – njengoko kufumaniswe nguTom Lausen.

34:38.819 --> 34:42.584
Ngoko ke, kwakukho imigama emifutshane
ukusuka kumenzi ukuya kwikhaya labalupheleyo.

34:42.584 --> 34:48.226
Ngoko ke, izigulana ezilapho kusenokwenzeka
ukuba zonke bezifumene i-remdesivir eyaneleyo.

34:48.226 --> 34:49.629
Asitsho ukuthi babulawile...

34:49.629 --> 34:54.625
Kuyo nayiphi na imeko, ayizange incede ekuchacheni.

34:54.625 --> 35:03.479
Ngaphandle kwe-SARS-CoV-2, esele ithethwe ngayo
ngokubanzi kwaye abaninzi kubabukeli bethu bayayazi.

35:03.479 --> 35:08.652
Nangona kunjalo, kukho ezinye izifo
apho ukuxilongwa kungacaci kangako.

35:08.652 --> 35:14.981
Ubhala... Encwadini yakho, unecandelo elihle malunga
ne-hepatitis C. Ungasixelela okungakumbi ngaloo nto?

35:14.981 --> 35:20.449
Ewe, i-hepatitis C, masithi, iye yazincamathelisa kwi-HIV.

35:20.449 --> 35:24.590
Kufuneka ndicacise ngokufutshane
ngovavanyo lwezilwanyana olwenzekileyo.

35:24.590 --> 35:30.228
Bekukho i-hepatitis engeyiyo i-A okanye i-B,
ebiyi-hepatitis yasemva kokufakelwa kwegazi, kwaye

35:30.228 --> 35:34.494
ibingosuleliyo, kodwa ibivelela emva kokufakelwa kwegazi.

35:34.494 --> 35:41.640
Ngoko ke oku kusenokuba ibe sisiphumo esinxulumene nokhuselo
lomzimba, seso sizathu abaguli baba tyheli okwethutyana.

35:41.640 --> 35:46.412
Kodwa iingcali ze-virus zazisebenza kwaye zacinga
ukuba isenokuba yintsholongwane engekafunyanwa.

35:46.412 --> 35:54.340
Baza bayifuna ngokufaka igazi lezigulana ezine-hepatitis
engeyiyo i-A okanye i-B kwiinkawu, baze bagcine

35:54.340 --> 36:00.050
isilwanyana esisetyenziswa njengesilawuli kwigumbi elahlukileyo.

36:00.050 --> 36:07.001
Yiloo nto yayiyisetingi yovavanyo. Ngoko ke, eneneni, bekufanele
ukuba bafake inani elilinganayo lezinkawu legazi elivela kumntu

36:07.001 --> 36:10.940
ophilileyo ukuze bakwazi ukususa ezi ziphumo ze-immunological.

36:10.940 --> 36:14.865
Ewe, ezi nkawu zifakwe igazi azibangelwanga kukugula.

36:14.865 --> 36:18.480
Zakha zaba ne-enzymes zesibindi
ezinyukileyo kancinci okwethutyana, zaza zabulawa.

36:18.480 --> 36:22.116
Nesibindi besiphilile, abafumananga nto.

36:22.116 --> 36:29.985
Kodwa ke, zeza le ndlela ze-PCR ezinesisombululo esiphezulu,
kwaye ngazo, bafumana iifragments ezazibonakala ngathi azikho

36:29.985 --> 36:35.403
kwikhowudi yemfuza yesilwanyana
esivavanywayo, baza bagqiba kwelokuba oku kusenokuba

36:35.403 --> 36:38.062
yintsholongwane ebezigcinile ezi zilwanyana.

36:38.062 --> 36:44.390
Kwaye ke kwenziwa i-antibody eyilwa nayo, i-HCV antibody.

36:44.390 --> 36:49.413
Kwaye ke yaba yinto ethengiswayo. Kwenzeka
nje ukuba umlawuli waseTshayina

36:49.413 --> 36:54.225
wayene-hepatitis, ngoko ke yaphakanyiswa yaza yathengiswa.

36:54.225 --> 37:10.388
Benze i-antigen. Ngoko ke bathathe la maqhekeza e-gene
njengetemplate yeprotheyini, njengomzobo wokuqala we-antigen.

37:10.388 --> 37:19.920
Kwaye basebenzisa i-antigen ukukhuthaza
i-antibodies kwizilwanyana ezingezinye.

37:19.920 --> 37:30.197
Kwaye ke baphuhlisa uvavanyo lokufumana ezi zithinteli-mzimba
ebantwini. Olu lolo vavanyo lokufumana izithinteli-mzimba.

37:30.197 --> 37:42.628
Nangona kunjalo, ukufunyanwa kwe-antibody kujolise
kwisixhobo sokwakha esakhiwe ngokwe-blueprint eqikelelwayo.

37:42.628 --> 37:50.310
Kwaye ke baza behamba nalo uvavanyo, bevavanya abantu
ukubona ukuba ngubani onamaxhasi omzimba alwa nalo.

37:50.310 --> 37:55.024
Kwaye nabani na onayo le nto
une-hepatitis C. Loo nto yayiyinkcazelo, akunjalo?

37:55.024 --> 37:58.209
Nokuba ababonisi zimpawu zekliniki, ezifana nokuba mthubi?

37:58.209 --> 38:02.664
Ewe, besele sinalo eli xesha lokufumba
kwe-AIDS, apho bekukho nezigulana ezisempilweni

38:02.664 --> 38:05.020
ezavavanywa zafunyanwa zinazo izilwa-mzimba.

38:05.020 --> 38:12.133
Babexelelwa ukuba uza kufa emva konyaka – emva koko ixesha
lokuvela kwezimpawu landa kancinci, laza laba yiminyaka elishumi

38:12.133 --> 38:17.601
– nge-hepatitis C, babengasifeli kwaphela, laza
laba ngama-30 eminyaka – emva koko ubuya kufumana

38:17.601 --> 38:20.388
umhlaza wesibindi okanye i-cirrhosis yesibindi.

38:20.388 --> 38:24.502
Kwaye ukuqinisekisa ukuba awuyifumani, kufuneka
uqale ukuthatha unyango lwethu oluchasene

38:24.502 --> 38:28.043
ne-antiviral ngoku, oluxabisa i-£10,000 ngepakethe nganye.

38:28.043 --> 38:34.220
Kwaye isebenza ngolu hlobo. Abaguli, kwaye
abazukuphinda bagule ngenxa yonyango, kuba isixa

38:34.220 --> 38:37.046
saso asisaxhwantyelwanga kakhulu njengakuqala.

38:37.046 --> 38:42.532
I-Hepatitis C yayinyangwa
nge-interferon kunye namadosi aphezulu e-ribavirin.

38:42.532 --> 38:48.427
Abantu badinwa kwaphela baza bagula unyaka wonke, bafumana
ukuphelelwa kwegazi okukhulu, baza emva koko kwanyanzeleka

38:48.427 --> 38:54.998
ukuba bachache kuko, ngoko ke kwacaca ukuba kufuneka
kutshintshe into, ubuncinci ukuze unyango lube luncinci ityhefu.

38:54.998 --> 39:02.037
Kodwa eneneni, bekusoloko kusisisizathu esivakalayo
sokungaphathi iingxaki zesibindi ngamayeza, kuba

39:02.037 --> 39:06.361
loo nto isoloko inetyhefu kwisibindi ngandlela ithile.

39:06.361 --> 39:11.960
Kwaye kule mihla, abantu bayazibuza – bendisandul' ukuba kwesinye
isimpo sezesiba – ukuba kutheni inani le-liver cell carcinomas

39:11.960 --> 39:15.284
linganciphi nangona kukho ukuncipha
okusebenzayo komthwalo weentsholongwane.

39:15.284 --> 39:18.653
Enyanisweni, kubonakala ngathi liyenyuka kancinci.

39:18.653 --> 39:22.524
Impendulo elula yeyokuba into enye ayinanto yakwenza nenye.

39:22.524 --> 39:28.565
Bonke abantu abasebenzisa iziyobisi bafunyaniswe benentsholongwane
ye-hepatitis C, kodwa banesizathu esahlukileyo.

39:28.565 --> 39:34.815
Iziyobisi zabo zibangela ingxaki yokutheleleka
kwesibindi. Kanye njengabantu abasela utywala.

39:34.815 --> 39:38.735
Ukuba utsho loo nto kwinkomfa yesibindi, kuthetha
ukuba utywala yinto ebaluleke kakhulu edlala

39:38.735 --> 39:41.591
indima. Ngoko ke ayisebenzi ngaphandle kotywala nayo.

39:41.591 --> 39:46.284
Ngoko ke, eneneni, izigulana ezine-HCV
eziba neengxaki, ngokomthetho, zifunyanwa

39:46.284 --> 39:49.560
ngamabona-ndenzile ukuba ziziseleyo zotywala.

39:49.560 --> 39:56.785
Ewe. Ngoko ke loo nto iphinda ibhekisele
kwinzuzo yonyango engangqineki kwaphela.

39:56.785 --> 39:58.078
Kwaye akaboni umonakalo.

39:58.078 --> 40:04.850
Kwaye akayiboni ingozi, ewe. Incwadi yakho
ijongana kakhulu neengozi ezibonwayo neziyinyani.

40:04.850 --> 40:10.414
Ngoko ke uhlala uthelekisa apho; ukhankanye le mitshe mithathu.

40:10.414 --> 40:14.455
Ngokubanzi, zizigqibo zendlela yokuphila. Ukhankanye abantu
abasela utywala kakhulu, kodwa ezinye izinto

40:14.455 --> 40:19.208
ezixhaphake kakhulu, ezifana nokutyeba kakhulu nokutshaya,
ngokwezibalo zibaluleke kakhulu kunezo zifo zosulelayo ngoku.

40:19.208 --> 40:25.171
Babhala uluhlu apho, kwaye izifo ezosulelayo
zikwindawo yesihlanu kuphela phakathi kwezizathu zokufa.

40:25.171 --> 40:37.628
Kutheni ke amaziko anjengeRobert Koch Institute engacacisi ukuba
abantu bazuza kakhulu ngokuzigcina baphilile nokukhuthaza oku?

40:37.628 --> 40:46.335
Kwaye endaweni yoko, batyhalela iimvavanyo kunye
nokugonywa okukwindawo ephantsi kuhlalutyo lomngcipheko nenzuzo.

40:46.335 --> 40:58.228
Ngaba ngoku ndingayibeka ithesisi yam
malunga neklasi elawulayo nobukhoboka?

40:58.228 --> 41:09.100
Uluntu lwethu lonke lwakhiwe kwinkoliso yoburhulumente...
Ewe, luluntu olwakhiwe kwinkoliso yoburhulumente.

41:09.100 --> 41:15.153
Kwaye ndafunda into ebhalwe
nguRainer Mausfeld eyandichukumisa kakhulu.

41:15.153 --> 41:21.812
URainer Mausfeld, umbhali wethu omkhulu weembali
(enyanisweni: ingcali yengqondo) waseKiel, ubhale wathi:

41:21.812 --> 41:28.754
Ubukapitali nentando yesininzi azihambelani.

41:28.754 --> 41:36.821
Kuba ubukapitali bukhokelela ekubeni
abantu bathathe izinto kwabanye abantu.

41:36.821 --> 41:42.680
Bafuna ukwanelisa ukubawa kwabo, ngokomgaqo.

41:42.680 --> 41:52.463
Kwaye ubuganga, isimo somntu ekunzima ukusibamba, bukhokelela
abazizityebi ekubeni bafune ukuba zizityebi ngakumbi nangakumbi.

41:52.463 --> 41:56.456
Kwaye ukuze benjenjalo, kufuneka bathathe
okuninzi ngakumbi kubantu abangamahlwempu.

41:56.456 --> 42:02.431
Kwaye sifikelele kwindawo apho ngoku kufuneka
bathathe yonke into kwihlabathi lonke ukuze

42:02.431 --> 42:06.621
bagcine isikhundla sabo njengababusi behlabathi.

42:06.621 --> 42:15.247
Kwaye into abayenzayo kukusisusa ubuntu
bethu, izakhono zethu njengabantu, baze

42:15.247 --> 42:20.779
basenze bahlawulele izibonelelo zethu ngokwethu.

42:20.779 --> 42:32.229
Kule meko, izitofu zokugonya, amayeza azibulala
thina ngokwethu. Loo nto yingcinga ephambeneyo.

42:32.229 --> 42:42.100
Kufuneka ndikhuphe oku entliziyweni yam ngoku, kuba
ndikubonile ndaza ndafikelela kwesi sigqibo ngokufunda

42:42.100 --> 42:48.180
iincwadi ezahlukeneyo ngembali, ezopolitiko nezomnotho.

42:48.180 --> 43:00.328
Kwaye wonke umntu endithethe naye kule nkalo kule minyaka
idlulileyo, kubonakala kunokwenzeka kakhulu, kakhulu, ukuba abo

43:00.328 --> 43:12.075
banamandla – kwaye abakho eJamani, bakwindawo ethile eNtshona –
bafumanise inkalo yam, inkalo yam, izifo ezosulelayo,

43:12.075 --> 43:25.760
njengesixhobo esikhethekileyo, esitsha, esinamandla, esona
sixhobo sinamandla kakhulu ehlabathini sokomeleza ulawulo lwabo.

43:25.760 --> 43:38.315
Kuba ngalezi, banezenzululwazi zabo, iingcali,
kwaye ngoku banayo i-WHO. Konke kukwindawo enye.

43:38.315 --> 43:48.546
Kwaye i-WHO ngoku inikwa amandla ngabantu
baseJamani naseYurophu, amandla okwenza nantoni na

43:48.546 --> 43:54.772
abayifunayo. Kwaye yile nto abayenzayo ngoku.

43:54.772 --> 44:02.711
Banganakho ukubhengeza ubhubhane nanini na
befuna, kwaye ngaloo nto banganakho – nanini na

44:02.711 --> 44:08.000
befuna – ukuyalela amanyathelo ekufuneka alandelwe.

44:08.000 --> 44:14.960
Kuyohlwaywa ngumthetho ukuba awukwenzi
oko, isohlwayo, esona sohlwayo sibi.

44:14.960 --> 44:25.860
Kwaye esi sixhobo sisebenzisa ukungazi
kwabantu, kuba ulwazi ngamandla, ngelixa

44:25.860 --> 44:33.288
ukungazi okanye ukunqongophala kolwazi kukulusizi.

44:33.288 --> 44:43.826
Abantu abanamandla kuba abayiqondi ingxaki yokosuleleka,
okanye abayiqondi kakuhle. Kwaye abakwazi ukubona ubuxoki.

44:43.826 --> 44:50.646
Kwaye bayasilela nokubona ukuba ezi ntsomi
zifakelwe kuyo eyona ntsomi imbi kakhulu kulo lonke

44:50.646 --> 44:55.868
ixesha, okuyintsomi malunga neegesi ezisekelwe kwimfuza.

44:55.868 --> 45:06.036
Ewe, andizukuthetha lukhulu, kodwa ndingatsho ukuba enye
yeenjongo eziphambili zolu dliwano-ndlebe kukutsala umdla wabantu

45:06.036 --> 45:15.871
bam endibathandayo bonke kwinyaniso yokuba ngokwenene siyiphatha
le ngongoma encwadini ngendlela yokuba zonke izihloko

45:15.871 --> 45:25.440
zijongwane ngendlela umntu wonke onengqondo eqhelekileyo
anokuyiqonda. Konke kubhalwe ngendlela elula kakhulu.

45:25.440 --> 45:27.333
Benze umsebenzi obalaseleyo.

45:27.333 --> 45:38.737
Saza sathi, ukuba isahluko esinye kule ncwadi sifanele ukufundwa
ngabo bonke iintatheli, ngabo bonke oogqirha, ngabo bonke

45:38.737 --> 45:50.609
amagqwetha – ndiza kubashiya ngaphandle oosopolitiki okwangoku,
oko kusenokungabi nantsingiselo – ngoko ke seso isahluko sinye,

45:50.609 --> 46:02.949
sineemphepha ezisibhozo kuphela, esimalunga nokugonywa okusekelwe
kwijini – owona mngcipheko mkhulu kuluntu lwexesha lonke.

46:02.949 --> 46:13.900
Emva koko ndathetha noMnu Kopp, waza wakhawuleza wathi "ewe", esi
sahluko esimalunga "nokugonywa okusekelwe kwimfuza"

46:13.900 --> 46:25.484
singanikezelwa ngokwahlukileyo kwiwebhusayithi ukuze sikhutshelwe
simahla nawuphi na umntu ehlabathini onokufunda isiJamani.

46:25.484 --> 46:33.832
Yaye yiloo nto eyenzekileyo. Ngoko ke, kangangeentsuku ezimbini
ngoku, ubunethuba lokufunda esi sahluko simahla. Akukhokhi

46:33.832 --> 46:38.392
nto; ekuphela kwento ekufuneka uyityalile liyure enye yokufunda.

46:38.392 --> 46:42.933
Kwaye awuzukufuna ngaphezu kweyure
ukwenza amaphepha asibhozo. Kulula ngolo hlobo.

46:42.933 --> 46:54.815
Oku kukunika ithuba mhlawumbi elikhethekileyo
lokuma uze uzikhusele wena nabo ubathandayo.

46:54.815 --> 47:04.042
Kuba konke ekufuneka nikwenzile kukuthi nithi "hayi" ngelizwi
linye, nithintele oosopolitiki ekunikezeni i-WHO eli gunya!

47:04.042 --> 47:10.304
Kwaye ukuba bayenza lonto, uthi
"hayi" kunjalo kwaye uthi asizukuyenza.

47:10.304 --> 47:17.802
Jonga indlela osohlwaya ngayo izigidi
zethu. Kuba nabo abakwazi ukwenza lonto.

47:17.802 --> 47:24.853
Ngoko ke nam ndayiqonda intsingiselo yale ncwadi iphela, ethi
kukuguqula abantu abaye benziwa bangenakwenza ezabo izigqibo babe

47:24.853 --> 47:31.292
ngabemi abanoxanduva, ukuze, ubuncinci ngokubanzi, baqonde ukuba
yintoni izifo ezosulelayo, zithini iindlela zokulwa

47:31.292 --> 47:36.980
nazo, kufuneka zilinganiswe njani, kwaye
kulungiswe njani ubudlelwane obufanelekileyo kwasekuqaleni.

47:36.980 --> 47:39.972
Bendicinga ukuba oko kwenziwe kakuhle kakhulu kwincwadi yakhe.

47:39.972 --> 47:44.520
Ukutsho kananjalo nalapho ukuba
isayensi yinkxaso ekwenzeni izigqibo.

47:44.520 --> 47:50.519
Asinguye uThixo omtsha. Asiyongqikithi
yenkolo, eyayenzelwe yona ngokuyinxenye.

47:50.519 --> 47:56.128
Ukuba le nto kuthiwa yingcali inokuthi ke ibhengeze
into abantu ekufuneka beyenzile nento ekungafanelanga

47:56.128 --> 47:59.854
bayenze ukuze bangafi. Kwaye ungabona ukuba ayiyonyani.

47:59.854 --> 48:03.609
Kodwa kufuneka ndiphinde oko ukhankanyileyo.

48:03.609 --> 48:08.487
Kuyinyani ukuba sifela kwisifo
sentliziyo nemithambo yegazi kunye nomhlaza.

48:08.487 --> 48:14.451
Kwaye izifo ezosulelayo azidlali ndima kakhulu kwizibalo zokufa.

48:14.451 --> 48:20.015
Okuchaseneyo kuhlala kusasazwa, ngokungathi
izifo ezosulelayo sesona sisongelo sethu sikhulu.

48:20.015 --> 48:23.388
Ngoku kugxininiswe ngakumbi ngenxa ye-coronavirus.

48:23.388 --> 48:29.037
Kodwa nyaka ngamnye, kugxininiswa kwakhona ukuba ukufa
ngenxa yomkhuhlane kusondele – kusoloko kukho izihlwele

48:29.037 --> 48:34.052
ezingama-30,000 ezifela ngenxa yomkhuhlane ekufuneka ziluselwe.

48:34.052 --> 48:36.922
Ukuba uqwalasela ngokusondeleyo,
akukho nanye kwezo zinto eyinyani.

48:36.922 --> 48:44.399
Endaweni yoko, ezi 30,000 okanye 40,000 zikwabela nje
umahluko phakathi kokusweleka ehlotyeni nokusweleka ebusika.

48:44.399 --> 48:48.683
Ngaso nasiphi na isizathu, abantu abaninzi bayasweleka ebusika.

48:48.683 --> 48:59.512
Yaye nantoni na eseleyo emva koku kuchithwa, ibalwa nje
njengezifo zomkhuhlane ukuze kuphinde kukhuthazwe ukugonywa.

48:59.512 --> 49:04.478
Kwaye ukuba ujonga kwi-Robert Koch Institute ukuze ubone ukuba
bangaphi abantu abasweleka ngenxa yomkhuhlane – kwaye umkhuhlane

49:04.478 --> 49:09.014
sisifo ekufuneka sinikwe ingxelo ngaso, ngoko ke amanani
anokuthenjwa kakhulu – ufumana inani elinamanani amathathu.

49:09.014 --> 49:12.860
Ngoko ke, phantse akukho mntu usweleka ngenxa yomkhuhlane.

49:15.147 --> 49:18.961
Ngoko ke, isibhengezo senziwe, siyaphindaphindwa
ngalo lonke ixesha: yenza isitofu sekhondo, kuba

49:18.961 --> 49:21.395
kungenjalo abantu abangama-30,000 baza kusweleka.

49:21.395 --> 49:26.088
Sithi kukusweleka okuqhelekileyo nokusweleka
okungenanto yakwenza nezinye izifo okunokwenene

49:26.088 --> 49:30.032
kunxulunyaniswa nomkhuhlane, okungama-300, 400, into enjalo?

49:30.032 --> 49:34.121
100 ukuya kuma-200 – ngesizini nganye. Ewe.

49:34.121 --> 49:40.208
Kodwa umntu kufuneka aqonde nokuba esi siqholo
senflu, ukusebenza kwaso kumiselwa

49:40.208 --> 49:45.186
ngokulinganisa izilwa-mzimba, asinantsingiselo konke konke.

49:45.186 --> 49:54.204
Lo mlinganiselo mbi ngokwawo awunciphi kangako.

49:54.204 --> 49:59.951
Ewe, ndithetha ukuthi, ukusebenza kwayo kuthiwa
kungange-50 pesenti, kushukuma phakathi kwe-40

49:59.951 --> 50:03.693
ne-60 pesenti. Yiyekeni, bantu. Akuyonto leyo.

50:03.693 --> 50:12.833
Akunakugonya izigidi zabantu ngesitofu
esinokuba yingozi ukuze kufikelelwe ekunciphiseni

50:12.833 --> 50:19.370
impendulo yamajoni omzimba nge-50 pesenti. Uphambene?

50:19.370 --> 50:23.104
Ndihlala ndibona izigulana ezifumana umkhuhlane
emva kokufumana isitofu sokuthintela umkhuhlane.

50:23.104 --> 50:24.586
Ewe kunjalo.

50:24.586 --> 50:28.116
Kodwa yile ndlela endiva ngayo xa ndimxelela, "Unomkhuhlane."

50:28.116 --> 50:34.335
Hayi, Gqirha, akunakwenzeka oko. Ndifakwe
isitofu sokugonya. Kumele ukuba yinto yona.

50:34.335 --> 50:36.740
Ewe. Ngoko ke, sinokushwankathela nje.

50:36.740 --> 50:41.499
Encwadini yakho, ubhala ukuba usulelo lunokuba
yingozi. Kodwa akayonto iqhelekileyo na kule mihla?

50:41.499 --> 50:42.399
Hayi ngesiqhelo.

50:42.399 --> 50:47.782
Hayi, akusoloko kunjalo. Kukho nje le nto yenzwa ngabom
yokothusa abantu ngamapolotiki kunye namajelo eendaba.

50:47.782 --> 50:51.501
Bathi kungenxa yezizathu
zobukapitali, kodwa mhlawumbi zikho ezinye.

50:51.501 --> 50:54.292
INzululwazi eneneni sisikhokelo.

50:54.292 --> 50:58.181
Ubuyisela loo nto phambili, ukuba sifanele
siziphengulule izinto ngokunzulu nangokugqibeleleyo.

50:58.181 --> 51:00.725
Loo nto ithi yintoni ebalulekileyo nento engebalulekanga.

51:00.725 --> 51:04.197
Akufanelanga umntu agqamise
iinyaniso ezithile aze alibale ezinye.

51:04.197 --> 51:08.012
Ukuba akufanelanga wenze intaba
ngembombo, kwaye wenze imbombo ibe yintaba.

51:08.012 --> 51:11.940
Kwaye abantu kufuneka kwakhona bakwazi
ukwenza ezabo izigqibo benolwazi olwaneleyo.

51:11.940 --> 51:18.169
Ekupheleni kwesahluko ngasinye malunga nokugonya,
bahlala becela wonke umntu ukuba azifundise aze enze esakhe

51:18.169 --> 51:21.488
isigqibo, kwaye ukunyanzeliswa akufanelanga kusetyenziswe.

51:21.488 --> 51:27.640
Kuba, njengoko usitsho, sisixhobo sabo basegunyeni.

51:27.640 --> 51:31.809
Ingaba ikhona enye into ongathanda
ukuyithetha kubabukeli phambi kokuba sigqibe?

51:31.809 --> 51:34.006
Ngaphandle, ewe, kwesindululo sokuba uthenge incwadi yakho.

51:34.006 --> 51:38.754
Oko kubhalwe kakuhle kakhulu, kulula ngokwenene ukuba kuqondwe.

51:38.754 --> 51:42.643
Ndikwazile ukuyiqonda kakuhle kakhulu
kwiintsuku nje ezimbalwa. Bekuyintokozo ukuyifunda.

51:42.643 --> 51:48.841
Kodwa kufuneka nditsho ngenyaniso, andifuni
ukuba le ibe yinkqubo yokuthengisa iincwadi, ewe.

51:48.841 --> 51:53.962
Asizibhalanga le ncwadi ukuze abantu
abaninzi kangangoko banokwenzeka bayithenge.

51:53.962 --> 51:57.417
Siyibhalile ukuze abantu abaninzi
kangangoko kunokwenzeka bafunde le ncwadi.

51:57.417 --> 52:04.614
Indlela onokuyifumana ngayo le ncwadi
kuxhomekeke kuwe. Akunyanzelekanga ukuba uyithenge.

52:04.614 --> 52:11.132
Kodwa kufuneka ubuze, kumathala
eencwadi umzekelo, xa ufuna ukuboleka incwadi.

52:11.132 --> 52:18.989
Kwaye into esiyithemba ngenene yeyokuba le ncwadi iza kukwatsala
umdla kwezinye iinkalo zomsebenzi,

52:18.989 --> 52:27.643
njengootitshala – ootitshala babaluleke kakhulu kweli
lizwe, kufuneka bazi ngakumbi ngezifo, ngokwenene.

52:27.643 --> 52:37.909
Kuba le nto bayenzayo ngoku ezikolweni, okanye abayenzileyo,
ayinankathalo kubantwana bethu. Loo nto ayamkelekanga.

52:37.909 --> 52:47.672
Kwaye ukukholelwa nje kuyo yonke into ephuma kwisebe
likarhulumente elithile okanye igunya akuyondlela

52:47.672 --> 52:53.623
eya kwikamva elinethemba. Elo likamva elingenathemba.

52:53.623 --> 53:03.826
Besifuna ukunika ithemba. Kwaye ngale ncwadi, besifuna
ukunika wena ulwazi, ukubeka amandla ezandleni zakho.

53:03.826 --> 53:08.701
Indlela yokufikelela kulawulo –
kufuneka nje ufunde incwadi, kuphelele apho.

53:08.701 --> 53:15.490
Kwaye nceda, funda ubuncinci isahluko esingahlawulelwayo.

53:15.490 --> 53:25.396
Ngapha koko, mhlawumbi ilizwi elinye
lokugqibela. Sikumbutho obizwa ngokuba yi-MWGFD.

53:25.396 --> 53:36.044
Kwaye lo mbutho yindibano, umbutho weengcali
zezonyango nezenzululwazi, bonke abathetha isiJamani.

53:36.044 --> 53:43.570
Kwaye sizinikele – yonke into yenziwa
ngokuzithandela, akukho namnye kuthi ofumana nto ngayo.

53:43.570 --> 53:48.638
Kwaye bangoogqirha nezazinzulu abagqwesileyo kakhulu.

53:48.638 --> 53:53.917
Yena (uGqr. Köhnlein) ukwabandakanyekile iminyaka.

53:53.917 --> 54:04.900
Saseka saza simisela iZiko lePatholoji
lika-Arne Burckhardt. Wayekwangumlungu wombutho wethu.

54:04.900 --> 54:08.697
Kwaye uyazi ukuba wenza umsebenzi wovulindlela.

54:08.697 --> 54:15.479
Umsebenzi ngoku ngesiquphe ubonwa
kumazwe ngamazwe. Yonke le nto ivela eJamani.

54:15.479 --> 54:19.999
Xa uArne Burckhardt waswelekayo, sasikwimeko enzima.

54:19.999 --> 54:23.505
Asikwazanga ukwenza naziphi na ezinye iimvavanyo zepatoloji.

54:23.505 --> 54:29.966
Kodwa simise elinye ilebhu ngenjongo yale nto,
ebizwa ngokuba yi-"Institute for Molecular Diagnostics".

54:29.966 --> 54:35.138
Kwaye ikwaphathwa ngamalungu ombutho wethu.

54:35.138 --> 54:41.203
Ngoko ke, umbutho wethu wawuyi-arhente engenzi
ngeniso ekuqaleni, kodwa kunyaka olandelayo,

54:41.203 --> 54:46.052
ngo-2021, isimo sethu sokungabi nenzuzo sathatyathwa.

54:46.052 --> 54:51.897
Oku kuthetha ukuba asikwazi ukunika iirisithi
zeminikelo. Lo mbutho uxhomekeke kwiminikelo.

54:51.897 --> 55:00.429
Singavuya kakhulu ukuba ningacinga ngokwenza
umnikelo kumbutho nakwi-Inmodia Institute .

55:00.429 --> 55:06.263
Yiloo nto endenza ndonwabe kakhulu.

55:06.263 --> 55:10.075
Enkosi kakhulu ngomsebenzi wakho kule ncwadi ibalaseleyo!

55:10.075 --> 55:12.796
Ewe, enkosi kakhulu kwakhona ngodliwano-ndlebe.

55:12.796 --> 55:16.088
Ndiyathemba ukuba iya kusasazwa kakhulu!

55:16.088 --> 55:16.637
Sala kakuhle.

55:16.637 --> 55:19.674
Ewe, enkosi! Sala kakuhle.

55:19.674 --> 55:25.041
I-Kla.TV idinga uncedo lwakho! Sebenzisa
i-share function engezantsi kwe-programme.

55:25.041 --> 55:32.220
Itemplate ye-imeyile egqityiweyo ikunceda ufikelele kwisangqa
sakho sabamkeli abasondeleyo. Ngaphandle kwezithintelo zespam.

55:32.220 --> 55:36.502
Igalelo lam ekutshintsheni ihlabathi
ngokucofa kanye nje. Akukaze kube lula kangaka.
