"אומוויסנדיקייט אָדער מאַנגל אין וויסן איז מאַכטלאָזיקייט."
מענטשן זענען מאַכטלאָז, ווײַל זיי פֿאַרשטיין נישט אינפֿעקציעס, אָדער נישט גענוג גוט. און זיי קענען נישט דערקענען די ליגנס.
"דער פּראָבלעם איז אַז אָנשטעקיקע קראַנקייטן קענען זײַן אומגלויבלעך לוקראַטיוו, וואָס רובֿ מענטשן טאָן ניט פֿאַרשטיין."
איך באַגריס מיט וואַרעמקייט פּראָפֿעסאָר ד״ר באַקדִי און ד״ר קאָהנליין צו אונדזער Kla.TV אינטערוויו.
מיר זענען צופרידן אײַך ווידער אַמאָל צו באַגריסן.
ביידע זענען געווען רעדנער בײַ דער אַנטי־צענזור־קאָנפֿערענץ וועגן וויכטיקע מעדיצינישע טעמעס.
און איר ביידע זענט אויך געווען די ערשטע עקספּערטן וואָס האָבן זיך אויסגעדריקט בעת דעם קאָראָנאַווירוס־קריזיס,
ווען קיינער פֿון אונדז האָט טאַקע נישט געקענט פֿאַרשטיין וואָס עס איז געשען אַרום אונדז.
זיי זענען דערנאָך דערשינען אויף Kla.TV, דעם 15טן און 30סטן מערץ 2020 – אין די געוויזענע פּראָגראַמען ,
און שפּעטער זענען נאָך געווען ווײַטערדיקע אינטערוויוען.
פֿאַר צוקוקער וואָס נאָך ניט וויסן אײַך: ד״ר קאָהנליין, איר זענט אַ ספּעשאַליסט אין אינערלעכע מעדיצין און
ספּאָרט־מעדיצין און האָט במשך דעקאַדעס געאַרבעט ווי אַ אינערניסט אין אײַער אייגענער פּראַקטיק.
פּראָפֿ. ד״ר באַקדִי, איר האָט במשך דעקאַדעס מעדיצינישע סטודענטן אויסגעבילדעט ווי פּראָפֿעסאָר און דער טשער פֿון דער
אינסטיטוט פֿאַר מעדיצינישע מיקראָביאָלאָגיע און היגיענע בײַ דער יוחנס גוטענבערג אוניווערסיטעט אין מיינץ.
איר זענט געווען דער הויפּט־רעדאַקטאָר פֿון דעם מעדיצינישן זשורנאַל "מעדיצינישע מיקראָביאָלאָגיע און אימונאָלאָגיע" און האָט
באַקומען אומצאָליקע אויסצייכענונגען פֿאַר אײַער פֿאָרשונג, און האָט דערמיט באַרײַכערט אונדזער
פֿונדאַמענטאַלן פֿאַרשטאַנד פֿון דעם אימון־סיסטעם.
איר און אײַער פֿרוי (פּראָפֿ׳ באַקדִי) האָבן צוזאַמען מיט ד״ר רײַס אַרויסגעגעבן אַ נײַ בוך מיטן טיטל: "פֿאַרשטיין אינפֿעקציע
– אַנשטאָט זי צו מורא האָבן. מיתוסים, טעותים און רעאַליטעט".
מײַן ערשטע פֿראַגע: פּראָפֿעסאָר באַקדִי, וואָס האָט אײַך מאָטיווירט צו שרײַבן דאָס בוך?
נו, איך האָב מיט מײַן פֿרוי צען יאָר צוריק אַ בוך אַרויסגעגעבן.
עס האָט געהייסן "דער ספּעקטער פֿון אינפֿעקציעס. מיטאָסן, דעלוזיעס און רעאַליטעט."
און מיר האָבן דאָס בוך דעמאָלט געשריבן, ווײַל איך בין אין פּענסיע געגאַנגען, און מײַן פֿרוי האָט צו מיר געזאָגט:
דו זאָלסט שרײַבן דײַנע לעקציעס פֿאַר דער אַלגעמיינער פּובליקום.
אַלץ וואָס מענטשן אין דעם לאַנד ווילן און דאַרפֿן וויסן וועגן אינפֿעקציעס.
"נämlich, רעאַליטעט, און דאַן ווײַזן וואָס איז נישט רעאַליטעט, נämlich מיטאָסן." און דאָס איז וואָס איך האָב געטאָן.
און דאָס בוך איז געווען אויף דער מאַרק פֿאַר צען יאָר.
עס האָט זיך נישט גוט פֿאַרקויפֿט, אָבער דאָס איז אין אָרדענונג.
אָבער דאָרט האָב איך געגעבן אַ איבערבליק פֿון אַלע וויכטיקע אינפֿעקציע־קראַנקייטן אין דעם לאַנד. ווי אַזוי זיי צו פאַרמיידן.
פֿאַרוואָס זענען געוויסע באַקטעריעס און ווירוסן געפֿערלעך? פֿאַרוואָס זענען די אַנדערע נישט געפֿערלעך?
ווי מאַכן זיי אונדז קראַנק? און ווי קענען מיר דאָס פאַרמיידן?
און דאָס האָט נייטיק אַרײַנגענומען די באַהאַנדלונג פֿון דער טעמע פֿון וואַקסינאַציע.
אַזוי אַז די וואַקסינאַציע־ענין איז גאָר אויסגעקלאָרט געוואָרן פֿאַר אַלעמען.
דאַן איז געקומען קאָוויד-19. און כּדי אַ לאַנגע מעשׂה קורץ צו מאַכן:
נאָך פֿינף יאָר קאָוויד-19, האָב איך פֿאַרשטאַנען, אַז דאָס וואָס מיר האָבן געשריבן אין דעם ערשטן בוך דאַרף איבערגעאַרבעט ווערן.
און דאָס איז דרינגענדיק. ווייל איך האָב דאָרט קלאָר נישט איבערגעגעבן קיין טאַקע גוטן וויסן.
איך האָב זיך טועה געווען. ווײַל איך האָב זיך נישט גענוג אויסגעבילדעט.
איך האָב געלערנט דעם פֿאַך איבער צוואַנציק יאָר.
און דאָס איז ווען איך האָב פֿאַרשטאַנען אַז עס זענען געווען יסודותדיקע זאַכן וואָס איך האָב נישט
פֿאַרשטאַנען, זאַכן וואָס זענען נישט געווען ריכטיק.
און דו ווייסט, מײַן מאַמע איז געווען מײַן ערשטע לערערין.
זי איז געווען אַ דאָקטאָרין. און זי האָט מיר געזאָגט, ווען איך בין געווען קליין – איך
האָב געוואוסט אַז איך וויל זײַן אַ דאָקטאָר.
זי האָט געזאָגט: "דו וועסט ווערן אַ דאָקטער. געדענק, אַ דאָקטער דאַרף זיך נישט מורא האָבן פֿון גאָרנישט. גאָרנישט."
נאָר איין זאַך, נעמלעך אַז ער מאַכט אַ טעות.
זאָגן עפּעס פאַלש אין שײַכות צו מעדיצינישער באַהאַנדלונג.
און אויב דו טוסט דאָס, מוזסטו זיכער מאַכן אַז דו ריכטסט עס.
און דערפֿאַר האָב איך מײַן פֿרוי געזאָגט, אַז מיר מוזן דאָס בוך ווידער אַרויסגעבן.
און מיר דאַרפֿן מאַכן פֿאַרבעסערונגען, אַזוי אַז עס צושטעלט דעם ריכטיקן מדרגה פֿון וויסן.
און אין יענער צײַט זענען מיר געווען פֿרײַנד מיט אים, קלאַוס (ד״ר קענהלײַן), נאָענטע פֿרײַנד.
און איך האָב געזאָגט, אַז דאָ איז אַ מענטש וואָס האָט שוין דעקאַדעס צוריק אויסגעדריקט
זײַן סקעפּטיציזם וועגן דעם טעמע, און ער איז דאָ.
און ער האָט שטענדיק געהאַט רעכט. זאָלן מיר אפֿשר אים פרעגן צי ער וויל זיך אָנשליסן צו אונדז?
און דאָס איז וואָס געשען. און ער האָט געזאָגט: "יאָ, זיכער!"
און אַזוי איז ער דער דריטער מחבר פֿון דעם נײַעם בוך, וואָס איז אַרויסגעגעבן געוואָרן דעם טאָג פֿאַר נעכטן.
ווי אַ אינערניסט האָב איך נישט געהאַט פיל צו טאָן מיט וואַקסינאַציעס.
איך האָב טאַקע נישט אָנגעהויבן טראַכטן וועגן וואַקסינאַציעס ביז מיר האָבן געהאַט קינדער.
און מײַן ערשטע טאָכטער האָט געזאָלט באַקומען אַ BCG-וואַקסינאַציע גלייך נאָך דער געבורט.
און דאַן האָב איך אינטואיטיוו געזאָגט: מיר ווילן דאָס איצט נישט טאָן.
איך זע טאַקע נישט, אַז טוברקולאָז איז אַ סכנה פֿאַר מײַן טאָכטער.
אין יענער צײַט האָב איך נישט געוואוסט אַז עס איז געווען אַ שטודיע וועגן דער BCG-וואַקסינאַציע, אין וועלכער זיי טאַקע האָבן
דורכגעפֿירט אַ פּלאַסעבאָ-קאָנטראָלירטע פּרוּוו צו פּרוּוון די BCG-וואַקסינאַציע, וואָס
איז זעלטן אין דעם פעלד פֿון וואַקסינאַציעס.
דאָס איז געווען אין אינדיע, וווּ זיי האָבן אַ גרויסע באַפעלקערונג געװאַקסינירט און אַ
גרויסע באַפעלקערונג אומגעװאַקסינירט געלאָזט.
און דער רעזולטאַט איז טאַקע געווען אַז די געװאַקסיןירטע באַפעלקערונג האָט געהאַט מער BCG־טובערקולאָז־אינפֿעקציעס
ווי די ניט־געװאַקסיןירטע באַפעלקערונג.
דאָס איז דאַן ברייט פֿאַרעפֿנטלעכט געוואָרן אין "דער לאַנסעט" אונטערן טיטל "שלעכטע נײַעס פֿון אינדיע".
און איך גלייב אַז נאָך דער פּובליקאַציע האָבן די דײַטשישע פּעדיאַטער נאָך דרײַצן יאָר געדאַרפֿט ביז זיי
זענען גרייט געווען אויפֿצוהערן צו געבן די וואַקסינאַציע.
און מײַן ערשטע טאָכטער האָט זי נאָך געזאָלט האָבן.
בײַם צווייטן בין איך געוואָרן מער קריטיש, אַזוי האָב איך געפרעגט: וואָס וועגן דער BCG-וואַקסינאַציע?
עס איז צוריקגעקומען גאַנץ באַליידיקט: ניין, מיר האָבן דאָס שוין לאַנג נישט געטאָן.
זייער גוט. לאָמיר נעמען אַ שריט צוריק.
פֿאַר יאָרהונדערטער זענען קראַנקייטן און אינפֿעקציעס געווען דער שפּעקטאָר פֿון דער מענטשלעכקייט.
עס זענען געווען עפּידעמיעס: פּלאַגע, קאָלעראַ און טובערקולאָז זענען געווען די הויפּט סיבות פֿון טויט.
דאַן, בײַם אָנהייב פֿונעם צוואַנציקסטן יאָרהונדערט, זענען די קראַנקייטן פּלוצלינג שאַרף אַראָפּגעגאַנגען.
און הײַנט איז פֿאָרן מיט אַן אויטאָ מער געפֿערלעך ווי, למשל, זיך אָנצושטײַכן מיט די
מעזליעס אָדער אַפֿילו דעם געפֿערלעכן טעטאַנוס.
אָבער די מורא פֿאַר אָנשטעקיקע קראַנקייטן בלײַבט אומפֿאַרקלענערט, ווי מיר האָבן געזען בעת דער קאָראָנאַווירוס־פּאַנדעמיע.
קענט איר אפֿשר דערציילן אונדז עפּעס וועגן דעם, פֿאַר וואָס דאָס איז אַזוי?
נו, דער פּראָבלעם איז אַז אָנשטעקיקע קראַנקייטן, וואָס רובֿ מענטשן טאָן ניט פֿאַרשטיין, קענען זײַן
אומגלויבלעך לוקראַטיוו און שאַפֿן משוגענע פּראָפֿיצן.
מיט אָנשטעקיקע קראַנקייטן זענען שטענדיק אַנטיבאָדי־מעסטן, לאַבאָראַטאָרישע מעסטן
און הײַנטצוטאָג אַנטיוויראַלע מעדיקאַמענטן.
און דאָס איז געווען די טעמע וואָס למעשה האָט מיך אַרײַנגעבראַכט אין דער סצענע.
אין יענער צײַט האָט דער AIDS־פּראָבלעם אויסגעזען אַזוי געפערלעך צוליב דער מאַסיווער איבער־באַהאַנדלונג.
אין דער אמתן איז דאָס דעמאָלט פשוט געווען אַ ACT-קאַטאַסטראָפֿע.
עס איז געווען דער אַנטיוויראַלער מעדיצין, וואָס איז אַרײַנגעקומען אויף דעם מאַרק אין אַן
איבערדאָזע, אַנשטאָט דעם AIDS־פּראָבלעם אַליין.
דאָס איז טאַקע געווען נאָר צוליב קליינע קרײַזן.
אָבער די AIDS־ענין, ווי איך האָב געזאָגט, איז געווען בעיקר אַ ACT־קאַטאַסטראָפֿע.
און זינט דאָס איז ניט מער דער פאַל, האָבן זיך די זאַכן באַרויִקט.
אָבער די CDC, די אויטאריטעטן פֿאַר קאָנטראָל פֿון קראַנקייטן, האָבן דעמאָלט ניט געהאַט מער קראַנקייטן.
און AIDS איז געווען אַ לעבנסליניע, אַזוי צו זאָגן.
נאָך פּאָליאָ און קליינשטאָק איז גאָרנישט מער געבליבן צו טאָן.
דערנאָך איז געווען "לעגיאָנאַריער־פּנעומאָניע" , וואָס מען האָט איבערגעטריבן צו אַן עפּידעמיע, וואָס זי איז אויך נישט געווען.
עס איז געווען נאָר אַ גרופּע אַלטע, גאַנץ אומגעזונטע לעגיאָנערן וואָס האָבן זיך צוזאַמען
געטראָפֿן, געפּאַרטיעט, געטרונקען און געשמאָקט אַ סך.
און דערנאָך האָבן אַ פּאָר פֿון זיי געהאַט לונגענ־אָנצינדונג.
אָבער דאַן איז דער CDC אָנגעקומען און האָט אַנטדעקט אַ פריער אומבאַקאַנטע באַקטעריע, האָט זי לאָגיש גערופֿן "לידזשאָנעלאַ
נומאָפֿילאַ" און האָט זי געמאַכט דעם גורם פֿון דער לידזשאָנערס־קרענק, כאָטש דער אמתער גורם איז פשוט
געווען די געשוואַכטע אימיון־סיסטעמען פֿון די באַטראָפֿענע.
און דאָס איז בכלל דער פּראָבלעם מיט אָנשטעקיקע קראַנקייטן: זיי קענען אונדז טאַקע נישט שאָדן, אַזוי
לאַנג ווי אונדזער אימון־סיסטעם פונקציאָנירט ריכטיק.
און ווען עס ווערט שוואַך, קען עפּעס אַזוינס פּאַסירן.
דאַן קענסטו כאַפּן אינפֿעקציעס.
און בײַם פאַל פֿון AIDS בפרט, אויב מען מיסברויכט דרוגס, קען מען באַקומען וואָס מען רופט אָפּאָרטוניסטישע אינפֿעקציעס.
דאָס זענען קראַנקייטן וואָס מען קריגט נאָר ווען דער אימיון־סיסטעם איז גאָר אונטן.
יאָ, איך וואָלט געוואָלט עפּעס צוגעבן צו דעם.
דער פּראָבלעם איז אַז די הויפּט־עפּידעמיעס זענען געפֿירט געוואָרן דורך פּאַטאָגענען וואָס האָבן זיך גאָר גרינג פֿאַרשפּרייט.
אין פּרינציפּ זענען געווען נאָר צוויי וועגן דאָס צו טאָן: אָדער מיט וואַסער אָדער מיט לופט.
דאָס מיינט אַז אין פאַל פֿון לופט־איבערטראָגונג ווערט עס איבערגעטראָגן פֿון מענטש צו מענטש דורך הוסטן און ניעזן.
ווען די פּלאַגע איז געווען, האָבן מענטשן מיט דער פּלאַגע געהוסט אויף אַנדערע, און די
באַקטיריעס האָבן זיך דורך די לופט צו זיי פֿאַרשפּרייט.
די מעכאַניזמען און די וועגן פֿון רובֿ פֿון די טאַקע וויכטיקע אָנשטעקיקע קראַנקייטן זענען איצט באַקאַנט.
עס איז באַוווּסט אַז מען מוז באַהאַנדלען דאָס וואַסער, און דערפֿאַר איז שוין נישט מער
קיין קאָלעראַ. שוין נישט מער קיין קאָלעראַ.
עס איז באַוווּסט אַז אויב עמעצער הוסט און האָט די פּלאַגע, דאַן מוז מען געבן אַנטיביאָטיקן דעם מענטש אויף וועמען מען האָט געהוסט.
אין יעדן פאַל איז שוין נישט מער קיין מגיפה, ווײַל מיר ווייסן ווי די מגיפה ווערט איבערגעטראָגן, נעמלעך דורך ראַטן און
פֿלייען, און וווּ עס זענען נישט קיין ראַטן, איז נישט קיין מגיפה.
וווּ עס איז פּלאַגע און אַנטיביאָטיקן, קען מען די פּלאַגע נישט איבערטראָגן.
אָבער דאָס מיינט אַז ווײַל די מעטאָדן זענען באַקאַנט, ווייסט מען ווי צו פאַרמיידן עפּעס.
און די פאַרהיטונג נעמט נישט שטענדיק אַרײַן וואַקסינאַציע, נאָר אין זייער זעלטענע פאַלן.
איך וויל מאַכן איין זאַך קלאָר:
עס איז נישט אַז, ווײַל טעטאַנוס איז דאָ אַזוי זעלטן געוואָרן, למשל, איז ער נישט געפערלעך.
טעטאַנוס איז הײַנט אַזוי געפערלעך ווי ער איז געווען הונדערט יאָר צוריק.
פּונקט אַזוי געפערלעך. און ווען עס פּאַסירט, זענען מענטשן אין סכנה.
אַזוי, איצט קום איך צו אַ זייער וויכטיקער טעמע, נעמלעך וואַקסינאַציע. פארוואס האָבן מיר געמוזט אַזוי פיל איבעראַרבעטן?
ווייל איך האָב זיך דערקענט, אַז די דרײַ פּילערן, אויף וועלכע אַ וואַקסינאַציע־רעקאָמענדאַציע מוז באַזירט
ווערן – איידער אַ וואַקסינאַציע־רעקאָמענדאַציע ווערט געמאכט – זענען: ערשטנס, נייטיקייט.
ווען איז וואַקסינאַציע טאַקע נייטיק? ווען אַ קרענק איז טאַקע לעבנס־געפֿערלעך.
אויב אַ קרענק איז נישט לעבנס־געפערלעך, איז נישט נייטיק צו וואַקסינירן. און דאַן זאָלסטו עס אַליין לאָזן.
איין זייל טאר נישט פעלן. דער צווייטער זייל איז עפעקטיווקייט.
עפעקטיווקייט מיינט אַז די צאָל ערנסט קראַנקע און געשטאָרבענע מענטשן מוז באַטייטיק רעדוצירט ווערן.
איצט שטעלט אייך פאָר אַז מיר האָבן אַן אינפֿעקציע וואָס פֿאַראורזאַכט נישט קיין טויטפֿאַלן.
אָדער אַזוי ווייניק, אַז בכלל קען מען נישט דערגרייכן קיין רעדוקציע.
למשל – מעזליז איז אַ זייער גוטער בײַשפּיל, בײַ דער געלעגנהייט – מענטשן וואָס אין דער פאַרגאַנגענהייט זענען
געשטאָרבן פֿון מעזליז, זענען געשטאָרבן פֿאַר די זעלבע סיבות וואָס מענטשן מיט אינפלוענצע זענען געשטאָרבן.
זיי זענען אינפֿיצירט געוואָרן מיט באַקטעריעס. עס איז געווען די באַקטעריעלע סופּער־אינפֿעקציע וואָס האָט די מענטשן געטאָדעט.
אָבער די באַקטיריעלע סופּער־אינפֿעקציע קען הײַנטצוטאָג זייער עפעקטיוו באַהאַנדלט ווערן.
און דערפֿאַר, אין פּרינציפּ, זענען ניטאָ קיין טויטן פֿון די מעזעלן בײַ מענטשן מיט גוטער מעדיצינישער זאָרג
און בײַ געזונטע מענטשן מיט נאָרמאַלע אימון־סיסטעמען.
דערפֿאַר איז אוממעגלעך צו מעסטן די נוץ.
און וווּ עס איז נישט קיין נוץ, איז דאָרט נאָר ריזיק.
און עס איז שטענדיק אַ ריזיקאָ ווען מען וואַקסינירט. שטענדיק.
ווייל, ווי קלאַוס האָט געזאָגט, די וואַקסינען זענען נישט אַ איין שטאָף, נאָר שטענדיק אַ קאָקטייל פֿון שטאָפֿן, און
דער קאָקטייל אַנטהאַלט שטענדיק פּאָטענציעל געפערלעכע שטאָפֿן.
און ווער עס לייקנט דאָס, זאָל, אין פּרינציפּ, גלייך דעליגיטימירט ווערן .
ער איז נישט דערלויבט צו געבן עצות אָדער צו מאַכן רעקאָמענדאַציעס וועגן וואַקסינאַציע.
ווייל אויב עס איז נישטאָ קיין נוץ, און איך זאָג אויב דער נוץ איז נול, מיטן קאָראָנאַווירוס, ווי מיר ווייסן הײַנט און
ווי עס איז באַשטעטיקט, איז די ריזיקע צו שטאַרבן פֿאַר מענטשן אונטער 65 פּראַקטיש נול. פּראַקטיש נול.
אויב דער נוץ איז נול, איז יעדער איינציקער ריזיק, צי עס איז איין אין אַ מיליאָן אָדער איין אין אַ
טריליאָן, ווען מען טיילט עס דורך נול, אומענדיק.
איך בין טײַלאַנדיש. יאָ, איך האָב דאָס אין שול געלערנט.
אַלץ וואָס מען טיילט מיט נול איז אומענדיק.
דערנאָך איז דער ריזיקאָ־נוץ־פֿאַרהעלטעניש אומענדיק. און דאָס איז אומאַננעמבאַר.
אַזוי. די עפעקטיווקייט מוז ווערן דעמאָנסטרירט, און ווי קלאַוס האָט געזאָגט און ווי מיר האָבן אויך דערקלערט אין דעם
בוך, קען מען די עפעקטיווקייט נאָר דעמאָנסטרירן אויב מען האָט ציפֿערן פֿון טויטן מיט און אָן וואַקסינאַציע.
און די ציפֿערן עקזיסטירן נישט פֿאַר קיין וואַקסינאַציע אין דער וועלט – פֿאַר קיין איין.
איצט לאָמיר צוריקקומען צו דער פֿראַגע פֿון פּראָפּאָרציאָנאַליטעט.
דאָ איז נישט קיין טטראַנוס. אָבער איך קען דיר זאָגן אַז אין דער דריטער וועלט, אין אַפֿריקע, אין טײַלאַנד, איז טטראַנוס.
און איך בין געווען אין טײַלאַנד אין אַ טעטאַנוס־קליניק, און איך האָב געזען מענטשן שטאַרבן מיזעראַבל פֿון טעטאַנוס.
די צווייטע קרענק וואָס קען פּאָטענציעל נוץ האָבן פֿון וואַקסינאַציע איז ראַביעס.
און איך זאָג דאָס, ווײַל עס זאָל קלאָר זײַן, אַז ער און איך און מײַן פֿרוי זענען נישט דאָ ווי קעגנערס פֿון וואַקסינאַציע.
מיר זענען נישט אַנטי־וואַקסינאַציע־פֿאָלק, אָבער מיר זאָגן אַז וואַקסינאַציע טאַקע מאַכט זינען ווען עס איז נייטיק, ווײַל די
לעטאַליטעט־ און מאָרטאַליטעט־ראַטן זענען אומגלויבלעך הויך – בײַ טעטאַנוס איבער 50
פּראָצענט; יעדער צווייטער מענטש מיט טעטאַנוס שטאַרבט.
היינט איז ראַביס כּמעט הונדערט פּראָצענט טויטברענגנדיק. דאָס מיינט אַז ווער עס קריגט ראַביס, וועט שטאַרבן אויב
מען טוט גאָרנישט, און עס איז נישט קיין באַהאַנדלונג בנימצא.
די וואַקסינאַציע איז טאַקע דאָ בנימצא פֿאַר ביידע. און די וואַקסינאַציע אַרבעט.
און דאָס איז וואָס מיר דערציילן און דערקלערן אין אונדזער בוך.
אַזוי אַז עס זאָל זײַן קלאָר פֿאַר אַלעמען ווען עס איז ראַטזאַם צו וועקסיןירן – יאָ.
און נישט נאָר יאָ, נאָר מיר רעקאָמענדירן עס מיט גאַנצן האַרצן, ווײַל עס קען ראַטעווען לעבן – און, צופֿעליק, מוז עס.
אויב אַ דאָקטער ווייסט נישט אַז מען קען זיך וואַקסינירן קעגן טעטאַנוס – און, איבער אַלץ, ווי אַזוי צו וואַקסינירן.
און דאָ, ווי עס איז דערקלערט אין דעם בוך, איז נישט נאָר די וואַקסינאַציע ווי מען טוט זי דאָ, מיט דער
וואַקסין וואָס שטימולירט די אַנטוויקלונג פֿון אַנטיבאָדיעס.
עס איז אויך דאָס וואָס מען רופֿט פּאַסיווע וואַקסינאַציע. דאָס באַשטייט אין דער אַדמיניסטראַציע פֿון גרייט־געמאַכטע
אַנטיבאָדיעס פֿון מענטשן וואָס זענען שוין געוואַקסינירט געוואָרן.
און די אַנטיבאָדיעס זענען בנימצא פֿאַר טעטאַנוס און ראַביעס. און זיי אַרבעטן, זיי טאַקע אַרבעטן!
און די האָבן טאַקע נישט קיין ערנסטע זייַט־ווירקונגען, ווײַל זיי זענען ריין.
זיי זענען ריינע אַנטיבאָדיעס, עס זענען קיין צוגאָבן.
אַזוי, איך האָב טאַקע געוואָלט קלאָר מאַכן אַז איך בין נישט אַנטי־וואַקסינאַציע, נאָר
אַז דער ריזיקאָ־נוץ באַלאַנס מוז זײַן ריכטיק.
איר האָט געווידמעט זיבן קאַפּיטלעך אין אייער בוך צו דער טעמע פֿון וואַקסינאַציעס, וואָס ווערן אַלגעמיין באַטראַכט ווי די
גרעסטע דערגרייכונג און די מעכטיקסטע וואָפן קעגן אינפֿעקציעס.
דו האָסט שוין דערמאָנט דאָס. און די וואָס שטיצן וואַקסינאַציע וועלן טענהן אַז אַלע
אָנשטעקיקע קראַנקייטן זענען אין אַראָפּגאַנג.
איז דאָס נישט אַ בײַװײַז אַז די וואַקסינאַציע איז עפעקטיוו?
יאָ, דאָס איז אַ וויכטיקער פּונקט, וואָס איך האָב אויך געוואָלט באַהאַנדלען.
נאָך איך האָב זיך באַקענט מיט דער טעמע פֿון וואַקסינאַציע, בין איך אָנגעקומען צו הער בוכוואַלדס בוך, וואָס האָט דעם פּשוטן און
גרינג צו געדענקען טיטל "וואַקסינאַציע – דער געשעפֿט פֿון מורא".
און בוכוואַלד האָט דאָ געטאָן אַ זייער פּשוטן און זייער געדענקווירדיקן אַרבעט.
ער האָט אַלע סטאַטיסטישע דאַטן, וואָס זענען בנימצא פֿון דער פֿעדעראַלער סטאַטיסטישער ביוראָ וועגן
אָנשטעקיקע קראַנקייטן, געפּלאָטט און שטענדיק אויף זיי דעם וואַקסינאַציע־דאַטום אָנגעצייכנט.
און דאַן איז פֿאַר יעדער אָנשטעקיקער קרענק זייער קלאָר געוואָרן, אַז דער שאַרפֿער אַראָפּגאַנג אין
אָנשטעקיקע קרענקען האָט זיך שטענדיק געשען לאַנג פֿאַר דער אײַנפֿירונג פֿון מאַסן־וואַקסינאַציע.
דאָס ווייזט שטאַרק אַז דער אַראָפּגאַנג אין אָנשטעקיקע קראַנקייטן איז נישט צוליב דער ווירקונג
פֿון וואַקסינאַציע, נאָר צוליב אַנדערע מיטלען.
און דאָס איז פשוט דער בעסערער לעבנסשטייגער וואָס מיר האָבן אין דער נאָך־מלחמה־צײַט.
איר קענט אויך זייער קלאָר זען ווי טוברקולאָזע איז געשטיגן און געפאלן במשך די מלחמה־יאָרן.
דאָס האָט צו טאָן מיטן פאַקט אַז מענטשן האָבן געהונגערט, געפרירן און געוואוינט אין שלעכטע באַדינונגען, וואָס האָט
דערמעגלעכט אַז אָנשטעקיקע קראַנקייטן זיך פֿאַרשפּרייטן.
די לעבנס־באַדינגונגען זענען געווען באַשטימענדיק, די לעבנס־באַדינגונגען.
יאָ.
און די פֿאַרמאַסיוטישע אינדוסטריע זאָגט דעם קעגן. זי זאָגט, אַז מיר האָבן די גינסטיקע סיטואַציע, ווײַל מיר וואַקסינירן.
אָבער די סטאַטיסטישע דאַטן קלאָר קעגנשטעלן דאָס, און דערפֿאַר איז דער ארגומענט, וואָס די אַנדערע זײַט שטענדיק נוצט,
אַז אַנטי־וואַקסערס אָדער וואַקסין־קריטיקער זײַנען אַנטי־סאָציאַלע פֿרײַ־רײַדערס, טאַקע אומבאַגרינדעט.
איבער אַלעם, האָבן מיר איצט געזען מיט דער קאָראָנאַווירוס וואַקסינאַציע, אַז עס איז בכלל נישט געווען קיין שוץ
פֿאַר אַנדערע, איז דער דאָזיקער פּאַראָלאַ וואָס מען האָט כּסדר געטראָגן אַרום אינגאַנצן אומבאַגרינדעט.
דער ציל פֿון וואַקסינאַציע איז צו פּראָדוצירן אַנטיבאָדיעס.
דאָס זאָל זײַן אַ בײַװײַז אַז די וואַקסינאַציע האָט געװירקט.
אַזוי זאָגן מענטשן.
יאָ, איז דאָס בכלל דער קריטישער פּונקט ווען עס קומט צו דער אימון־פֿאַרטיידיקונג?
ניין, זיכער איז עס נײַיוו צו זאָגן אַז אַלץ איז באַזירט אויף אַנטיבאָדיעס.
וואָס זענען אַנטיבאָדיעס? ווי אַרבעטן זיי? און ווי אַרבעט דער אימון־סיסטעם בכלל?
קיינער ווייסט נישט, ווײַל מען לערנט עס כּמעט קיינמאָל נישט אין מעדיצין.
דאָקטוירים ווערן דאָקטוירים אָן צו באַקומען גרונט־וויסן אין אימונאָלאָגיע.
זינט איך האָב געלערנט דעם פֿאַך פֿון א ביז ז פֿאַר איבער צוואַנציק יאָר, האָבן די סטודענטן אין מינץ טאַקע
געמוזט וויסן אַ גיהנום־המון, אַנדערש וואָלטן זיי נישט דורכגעגאַנגען די פּרוּפֿונג. זיי האָבן דאָס אויך געוויסט.
ניין, עס זענען פֿאַרשיידענע אָרעמס און פּילערס פֿון דער אימון־סיסטעם, און מיר האָבן זיי אַלע דערקלערט.
עס זענען נישט פֿיל, אָבער דו דאַרפֿסט זיי וויסן.
עס זענען די אַנטיבאָדיעס, און דאַן די צעלן, לימפֿאציטן .
און בערך געזאָגט, אַנטיבאָדיעס קענען נאָר זײַן עפעקטיוו קעגן טאַקסינען, ווײַל טאַקסינען זענען קליין און
אַנטיבאָדיעס זענען אויך קליין, און אַנטיבאָדיעס קענען אָפּכאַפּן טאַקסינען ווען זיי זענען דאָ.
דאָס הייסט, די טאַקסינען וואָס זענען אין בלוט, ווײַל די אַנטיבאָדיעס זענען בעיקר אין בלוט.
דעריבער אַרבעט עס נאָר אויב אַ טאַקסינ ווערט דורכגעפֿירט דורך דעם בלוטשטראם.
למשל, דער טאַקסין וואָס ווערט פּראָדוצירט דורך די טעטאַנוס באַקטעריע.
און דאָרט קענען די אַנטיבאָדיעס זיך אָפּכאַפּן און אָפּשטעלן, וואָס מיינט אַז זיי קענען אָפּשטעלן און נישט ווײַטער גיין.
אויב נישט, קענען אַנטיבאָדיעס נאָר אָפּשטעלן ווירוסן אויב זיי זענען אין בלוט.
אָבער די מערסטע ווירוסן קומען אַרײַן אין דעם גוף דורך די נאָז, די לופֿט־וועגן אָדער די דערמען.
און דערפֿאַר איז ניטאָ קיין וועג טאַקע צו באַשיצן די שלײַמען פֿון די לונגען, די בראָנכן, די לונגען אַליין,
אָדער אַפֿילו דעם מאָגן־דאַרמען־טראַקט דורך וואַקסינאַציע.
דערפֿאַר, ווי איך האָב געזאָגט פֿינף יאָר צוריק, חברים, עס איז גאָר אומניצט צו פּרוּוון זיך וואַקסינירן קעגן אַ רעספּיראַטאָרישן
פּאַטאָגען, ווען די אַנטיבאָדיעס ווערן געשאַפֿן אין בלוט, ווײַל זיי זײַנען אויף דער פאַלשער זײַט פֿון דער וואַנט.
דו קענסט עס נישט אָפּשטעלן, און איצט ווייסן מיר אַז דאָס איז דער פאַל.
אַז די וואַקסינאַציע קען קיינמאָל נישט פאַרמיידן אַן אינפֿעקציע.
יאָ. די מעסלעס־וואַקסינאַציע וואָס יענס שפּאַן האָט איינגעפֿירט, ווערט איצט ווידער דיסקוטירט.
דאָרט אויך זעט אויס אַז די אַנטיבאָדיעס טראָגן נישט באַטײַטנדיק צו דער פאַרטיידיקונג.
יאָ, מיר האָבן דאָס אויך דערמאָנט אין דעם בוך. עס איז שוין 50 יאָר באַקאַנט.
עס זענען מענטשן וואָס בכלל קענען נישט פּראָדוצירן אַנטיבאָדיעס. דאָס איז אַ גענעטישער דעפֿעקט.
און עס איז געווען באַקאַנט אַז די מענטשן קריגן די מעזליז גאַנץ נאָרמאַל און שטענדיק
גאַנץ נאָרמאַל זיך אויסצוהיילן ווי אַלע אַנדערע.
זיי שטאַרבן נישט. און זיי ווערן אויך נישט ערנסטער קראַנק. בכלל נישט.
און דאָס איז דער בײַװײַז, דער קלאָרער אָנצײַג, אַז עס זענען די לימפֿאציטן, די װײַסע בלוט־צעלן, װאָס זענען
פֿאַראַנטװאָרטלעך פֿאַרן באַזײַטיקן װיראַלע אינפֿעקציעס.
יאָ, און די ווייסע בלוטצעלן ווערן נישט געמאָסטן. פֿאַרשטייסטו? צוליב דער וואַקסינאַציע.
ווייל עס איז צו שווער, און אויסערדעם וואָלט עס נישט געהאָלפֿן, ווייל זיי זענען שטענדיק דאָרט.
דאָס איז די אַנדערע זאַך וואָס מיר זאָגן זיי.
וואָס באַטרעפֿט ווירוסן, זענען די ווייסע בלוטצעלן נישט פאַראַנטוואָרטלעך פֿאַר אַ איין ווירוס, נאָר זיי דערקענען
אַ ווירוס־טיפּ און די גאַנצע משפּחה אין דער זעלביקער צײַט.
און דערפֿאַר זײַנען מיר באַשיצט. ווי אָפֿט מיר ווערן אויסגעזעצט צו פֿאַרשיידענע ווירוסן בשעת דער
קינדשאַפֿט, אַזוי ברייטער איז אונדזער באַשיצונג.
דערפֿאַר מוז אַלץ דער נאַרישקייט וועגן פאַרהיטונג פֿון וויראַלע קראַנקייטן בײַ קינדער אויפהערן.
און פארוואס מיינט איר, אַז די פארפליכטענע וואַקסינאַציע איז ספּעציעל איינגעפֿירט געוואָרן קעגן די מעזעלן?
איך ווייס נישט. איך חושד אַז דאָס איז געווען אַ פּרוּוו צו זען ווי די באַפעלקערונג
וואָלט רעאַגירן צו פארפליכטענדיקער וואַקסינאַציע.
ווײַל שפּעטער האָט מען אויך דיסקוטירט די פֿאַרפֿליכטעטע וואַקסינאַציע קעגן דעם קאָראָנאַווירוס.
דאָס איז שוין געווען פּלאַנירט.
עס איז מסתּמא שוין געווען פּלאַנירט. עס איז געווען אַ מין פּרוּוו־לויפֿן מיטן פֿאָדערונג צו
וועקסאַנירן קעגן מעזעלן – וואָס איז בכלל נישט געווען נייטיק.
אַזוי, ווי איך האָב געזאָגט, ווי סוטשאַריט האָט שוין געזאָגט, אין יענער צײַט זענען נישט געווען קיין טויטן פֿון מאַסערן.
די אינפֿעקציע־ראַטעס זענען אויך געווען ווילקירלעך נידעריק.
פֿאַרוואָס דווקא די מעסלעס, פֿון אַלע זאַכן, זאָל פּלוצלינג ווערן פֿאַרפֿליכטעט, איז בכלל נישט געווען
קלאָר. אָדער עס האָט גאָרנישט געמאַכט קיין זינען.
יאָ, אין דעם הינזיכט איז דאָס געזעץ טאַקע אַ אייגענער טאָר, ווײַל לעסאָף אומפֿאַכמאַן עקספּערטן טאָן אַלע מינים זאַכן...
אַנטשולדיקט, וואָס זענען אומקאָמפּעטענטע עקספּערטן?
וואָס רופן זיך עקספּערטן.
ניין, ניין, ניין. זיי געבן זיך נישט קיין טיטלען, זיי ווערן גערופֿן און באַשטימטע עקספּערטן, יאָ.
דער הינטערגרונט פֿון דעם אַלעם איז אַ אַגענדע. און די אַגענדע איז טאַקע פּלאַנירט.
די פּלאַנירער זענען נישט אין דעם לאַנד; זיי זענען ערגעץ ווייט צו מערב.
אָבער די דאָזיקע פּלאַנירונג גייט שוין אָן 10 יאָר, 25 יאָר, די פּלאַנירונג פֿאַר דעם דאָזיקן קאָראָנאַווירוס־אויסברוך.
פּאָל שרייערס בוך זאָל טאַקע זײַן אַ פארלאנגטע לייענונג. פֿאַר אַלע זשורנאַליסטן. פֿאַר אַלעמען.
און אויך פֿאַר וואַנבי־פּאָליטיקער. אַלץ איז געווען פּלאַנירט.
און עס איז גאָר קלאָר, אַז אין 2019 איז דער דאָזיקער קאָראָנאַווירוס־קריזיס שוין
כּמעט אינגאַנצן אויסגעפּלאַנט געוואָרן.
אין אקטאבער 2019 איז געווען די סימולאַציע־שפּיל. און זיכער איז דער ווירוס דאָרט געווען.
ווײַל דער ווירוס קומט פֿון דער לאַבאָראַטאָריע, ווי מיר איצט ווייסן .
ווער עס ווייסט דאָס נישט, זאָל מען אים זיכער פאַרשפּאַרן אין אַ ביבליאָטעק און געבן אים פֿאַרפֿליכטעטע לייענונג.
ווײַל אַלץ איז געווען פּלאַנירט. מאָדערנאַ האָט שוין אין 2019 געהאַט 100,000 דאָזעס וואַקצין בנימצא.
און זיי האָבן געזאָגט, מענטשן, מיר וועלן האָבן אַ ביליאָן דאָזן קומענדיק יאָר. מיר קענען דאָס טאָן.
דער אָנזאָג איז געווען אַז אַ ווירוס איז אַרויסגעלאָזט געוואָרן, קעגן וועלכן די מענטשלעכקייט האָט נישט געהאַט קיין אימיון־סיסטעם.
יאָ. אָבער דאָס איז נאַרישקייט, נישט אַזוי? עס איז נישט אַז מיר זײַנען גאָר אין דער רחמנות פֿון אַ פּאַטאָגען.
יאָ, דערפֿאַר טראָגן מיר מאַסקן און האַלטן אונדזער אַנטפֿערן.
די זענען געווען די איינציקע זאַכן וואָס האָבן אונדז געקענט באַשיצן – וואָס איז געווען גאַנץ נאַרישקייט.
מיר האָבן געזען אַז עס איז געווען אַ אויסגעצייכנטע גרונטלעכע אימוניטעט.
זיי האָבן נישט געוואוסט אַז די אימוניטעט קעגן קאָראָנאַווירוסן איז שטענדיק ברייט־באזירט. ווײַל קאָראָנאַווירוסן זענען איבעראַל.
און ווען דאָס קינד הייבט אָן אין קינדערגאָרטן, איז עס קראַנק יעדן פּאָר חדשים במשך דעם ערשטן יאָר.
די זענען בעיקר קאָראָנאַווירוסן. און די אימון־סיסטעם ווערט טריינירט און טריינירט און טריינירט מיט
יעדער אינפֿעקציע און ווערט שטאַרקער און שטאַרקער.
איך האָב דערלעבט די קאָראָנאַווירוס־פּאַנדעמיע אין מײַן פּראַקטיק.
איך האָב אויך געוואָלט דאָס דערלעבן, און עס איז געקומען מיטן טעסט.
אין דעם מאָמענט, ווען דער טעסט איז געוואָרן בנימצא, האָט פּאַניק אויסגעבראָכן.
מענטשן זענען אַרײַנגעקומען אין דער אַפּאָליקאַטור, שטאַמערנדיק נאָך אָטעם – אָבער מיט זיי איז גאָרנישט געווען פאַלש.
זיי זענען פּאָזיטיוו געווען אויף קאָראָנאַווירוס און האָבן געפֿילט ווי זיי קענען נישט אָטעמען.
איך האָב נאָר געדאַרפֿט אַ ביסל מיט זיי רעדן און זיי קלאָר מאַכן אַז זיי האָבן גענוג אָטעם־פּלאַץ.
זיי האָבן פשוט היפּערווענטילירט. און דאַן איז עס ווידער אַראָפּגעגאַנגען.
עס זענען אויך געווען פּאַציענטן וואָס האָבן פּאָזיטיוו געטעסטעט פֿאַר קאָראָנאַווירוס.
אָבער דאָס איז פֿאַרשטעקט געוואָרן דורך דעם טעסט.
און דאַן האָב איך זיך דערלויבט ווייטער צו קוקן צו זען וואָס טאַקע איז מיט זיי פאַלש. אַזוי
האָבן זיי טאַקע געהאַט שוועריקייטן צו אָטעמען.
איינער האָט געהאַט קלאַמידאַלע לונגענ־אָנצינדונג , דער צווייטער האָט געהאַט אַ לונגענ־עמבאָליע.
דער דריטער האָט געהאַט די פּאַראָט־קרענק וואָס האָט געדאַרפֿט קאָרטיזאָן.
עס זענען געווען זייער פֿאַרשיידענע סיבות. אָבער זיי זענען אַלע, אַזוי צו זאָגן, אונטערן
קאָראָנאַווירוס־טעסט אין איין שורה געבראַכט געוואָרן.
פֿאַלש דיאַגנאָזירט.
יאָ, פֿאַלש דיאַגנאָזירט. דער וואָס האָט געהאַט קלאַמידאַלע לונגענ־אָנצינדונג וואָלט
זיכער נישט געווען זייער צופרידן מיט קאָרטיזאָן.
אין פאַל פֿון עקזאָגענער אַלערגערישער אַלוועאָליטיס , איז קאָרטיזאָן געווען די ריכטיקע באַהאַנדלונג.
אָבער די דיפערענציעלע דיאַגנאָזע איז גאָר פֿאַרנאַכלעסיקט.
יאָ, עס איז געווען זייער שיין צו זען אין אַ אינטערוויו מיט אַ פּולמאָנאָלאָג , וואָס האָט באַשרייבן זײַן
פּראָגרעסיע, און דערנאָך האָט ער עס אַליין באַקומען.
און פרוי מיישבערגער האָט צו אונדז געזאָגט: "איר האָט אַזוי פיל געקאָרבערט און דאַן האָט איר
עס אַליין באַקומען. דערציילט אונדז דערפֿון."
און דאַן האָט ער באַשריבן די קלאַסישע פּראָגרעסיע פֿון פּנעומאָקאָקאַלער לונגענ־אָנצינדונג און האָט אויסגעפֿירט,
אַז דאָס וואָס ער האָט איבערגעלעבט איז געווען אַ זייער אַטײַפּישער פֿאַל פֿון קאָראָנאַווירוס־לונגענ־אָנצינדונג.
זיי זענען געווען אַזוי פֿאַרבלענדט אין יענער צײַט, זיי האָבן זיך נאָר קאָנצענטרירט אויף דעם
קאָראָנאַווירוס־טעסט און געזאָגט אַז ער וועט באַשליסן אַלץ.
אינפלוענצע איז פֿאַרשוווּנדן געוואָרן אין דער זעלבער צײַט.
עס איז למעשה כּמעט אויסגעמעקט געוואָרן, ווײַל קיינער מער טעסט נישט פֿאַר אינפֿלוענצע.
איך האָב דאַן גערופֿן מײַן לאַבאָראַטאָריע־דאָקטער און אים געפרעגט: "זאָג מיר, צי טעסט עמעצער נאָך פֿאַר אינפֿלוענזע?"
ער זאָגט: "ניין, נאָר דו מאָל." אַזוי איז דאָס אַ זייער קלאָרער טעסט־ביאַס .
אָן דעם טעסט וואָלטן מיר נישט באַמערקט די קראַנקייט. איך האָב אויך געפרעגט עטלעכע קאָלעגעס:
זאָג מיר, מיינסטו אַז מיר וואָלטן באַמערקט עפּעס אויב מיר וואָלטן נישט געהאַט דעם טעסט?
פּראָפֿעסאָר אַלערסבערגער פֿון עסטרײַך האָט געזאָגט און מיט מיר מסכים געווען: "ניין, מיר וואָלטן זיכער גאָרנישט באַמערקט."
אבער מיינע קאָלעגעס האָבן געזאָגט: "יאָ, דו האָסט געזען אַלע די טויטע מענטשן."
און דאַן האָב איך זיך גאָר אומגערוישט געפֿילט. האָסטו אין דײַן פּראַקטיק שוין פילע טויטן געהאַט?
ניין, נישט אין מײַן פּראַקטיק, אָבער האָסטו געזען די בילדער פֿון בערגאַמאָ?
אַלץ האָט זיך צוריקגעפֿירט צו די בילדער פֿון בערגאַמאָ.
דאָס האָט פֿאַרשפּרייט מורא און געמאַכט מענטשן געהאָרזאַם.
אָבער איצט, למשל, איז טאָם לאַוסען געגאנגען דאָרט און האָט געציילט די טויטע, ווײַל די טויטע זענען טאַקע דאָרט געווען.
וואָס מיינסטו איז דער גורם? פֿאַר וואָס זענען די מענטשן געשטאָרבן?
יאָ, איך האָב – אויפגערופֿן דורך די AIDS־ענינים און די איבער־באַהאַנדלונג, האָב איך זיך נאַטירלעך גלייך געפרעגט
– ווי האָבן זיי באַהאַנדלט די קוראָנאַווירוס־פּאַציענטן?
און איך האָב גלייך געפֿונען וואָס איך האָב געזוכט. אין כינע האָבן זיי פּאַציענטן באַהאַנדלט מיט
קאָרטיזאָן, סטערוידן און אַנטיוויראַלע מעדיקאַמענטן.
עס האָט זיך נישט באַוויזן, שטייט געשריבן גלייך דערנאָך.
ווען איך הער אַז עפּעס האָט זיך נישט באַוויזן, שטעק איך מיינע אויערן אויף. דאָס מיינט געוויינטלעך אַז עס האָט געשאַדט.
און איך האָב דאָס גענומען ווי אַ געלעגנהייט צו שרײַבן אַ בריוו צום רעדאַקטאָר פֿון אונדזער דײַטשן מעדיצינישן
זשורנאַל אין ענטפֿער צו אַ אַרטיקל מיטן טיטל: "עס איז נאָך אַלץ נישטאָ קיין באַהאַנדלונג פֿאַר קאָראָנאַווירוס."
און דאַן האָב איך געשריבן: אין ליכט פֿון דער דערקלערונג פֿרעג איך זיך, וואָס פֿאַר אַ סאָרט דראָגס ווערן
לכאורה גענוצט פֿאַר באַהאַנדלונג אָן קיין טעסטירונג בכלל.
און דאָס אַלעס זענען געווען צוגרייטונגען וואָס זענען געווען מער אָדער ווייניקער שטאַרק אימונאָסופּפּרעסיוו .
און אין פאַל פֿון אַ קלינישן בילד וואָס ענלעך איז צו גריפּע, אָדער וואָס איז געווען טיילווייז גריפּע, וואָלט
איך מסתּמא נישט געוואָלט קיין פֿון די סובסטאַנצן, ווײַל זיי זיכער נישט העלפֿן דעם היילונג־פּראָצעס.
און זיי האָבן טאַקע דעם בריוו פֿאַרעפֿנטלעכט. אָבער דער טעקסט האָט זיך טראָץ דעם ווייטער געפֿירט.
און דאַן זענען געקומען די WHO־שטודיעס אויף דעם 1טן אַפּריל, וואָס טאַקע האָבן געוויזן אַ באַטײַטנדיקן איבערשוס אין טויטפֿאַלן.
און דאָס איז געווען צוליב אַ סובסטאַנץ וואָס עס האָט אַנטהאַלטן, הידראָקסיכלאָראָקוין, וואָס איז זיכער גאַנץ נוצלעך אין נידריקע
דאָזעס און קען אויך זײַן גאַנץ עפעקטיוו בײַ דער באַהאַנדלונג פֿון ויראַלע אינפֿעקציעס, ווײַל
עס פֿאַרמינערט ביסל די ווייטיק אין די געלידער.
אָבער עס האָט אַ זייער שמאָלן טעראַפּעווטישן גרענעץ, און דאָרט האָט מען עס רעקאָמענדירט אין דאָזעס וואָס
זענען גאָר טויטברענגנדיק – וואָס פֿירן צו האַרצ־אַריטמיע, אפילו צו ווענטריקולאַרער פֿיברילאַציע.
דאָס איז, כמובן, יחסית שנעל באמערקט געוואָרן און גלייך אויפגעהערט, אַזוי אַז עס איז געווען נאָר איין שפּיץ
– מיט אַנדערע ווערטער, די קערווע איז 14 טעג נאָך דעם אָנהייב פֿון די שטודיעס ווערטיקאַל אַרויפגעשטיגן.
אַזוי קענט איר שיקן די פּראָקוראָרן דאָרט און בעטן די פּאַציענט־רעקאָרדן פֿון די וואָס
זענען באַהאַנדלט געוואָרן דעם 1טן אַפּריל.
זיי וואָלטן זיכער געפֿונען וואָס זיי האָבן געזוכט, וווּ די איבערשיסנדיקע שטאַרבקייט פּאַסירט.
דאָס זענען געווען לאָנדאָן, פּאַריז, די גרויסע שטעט, די הויפּטשטעט, וווּ די גרויסע
אוניווערסיטעט־שפּיטאָלן זענען געווען, און מאַדריד.
און יאָ, ניו־יאָרק אויך, אָבער דאָס האָט נישט געפּאַסט מיט אייראָפּע.
אָבער דאָס איז זיכער שוין געטאָן געוואָרן דאָרט אין די WHO־שטודיעס, און זיכער אויך אין ניו־זילאַנד און אויסטראַליע.
אָבער די איבערשיס־שטאַרבקייט האָט נאַטירלעך פֿאַרשפּרייט מורא.
קיינער גלייבט נישט אַז די פּאַציענטן שטאַרבן צוליב דער באַהאַנדלונג; נאַטירלעך גלייבן זיי
אַז זיי שטאַרבן צוליב דער ערנסטער קראַנקייט.
און דערפֿאַר האָט דער קאָראָנאַווירוס פּלוצלינג געהאַט אַ רעפּוטאַציע צו זײַן צען מאָל מער געפֿערלעך ווי גריפּע.
יאָ. יאָ, מיר האָבן אַ זייער אינטערעסאַנטע פּראָגראַם אויף Kla.TV וועגן דעם וווּ איר קענט זען די מענטשן וואָס, למשל, זענען
באַהאַנדלט געוואָרן אין איטאליע, האָבן גאַנץ פאַלש טעראַפּיע באַקומען, זענען אין גרויסע צאָלן געשטאָרבן, און אַז
כּמעט קיינער איז נישט אַרויסגעקומען פֿון שפּיטאָל לעבעדיק .
יאָ, און דאַן איז געווען דער פּראָבלעם מיט די עפּידעמישע היגיענע־רעקאָמענדאַציעס,
אַז פּאַציענטן זאָלן בעסער ווערן אינטובירט .
און רעמדעסיוויר.
און רעמדעסיוויר, דער מעדיצין וואָס איז זייער טאַקסיש, אַן אַנטיוויראַלער מעדיצין, וואָס שיינט צו ווערן פּראָדוצירט
אונטער ליצענץ אין בערגאַמאָ – ווי טאָם לאַוסען האָט אַנטדעקט.
אַזוי זענען געווען קורצע דיסטאַנצן פֿון דעם פאַבריקאַנט ביזן עלטערן־היים.
אַזוי זענען די פּאַציענטן דאָרטן מסתּמא אַלע געווען גוט פֿאַרזאָרגט מיט רעמדעסיוויר.
נישט צו זאָגן געטויט...
אין יעדן פאַל איז דאָס נישט געווען נוצלעך פֿאַר דער היילונג.
אויסער סאַרס-קאָוו-2, וואָס איז שוין לאַנג דיסקוטירט געוואָרן און מיט וועלכן פילע פֿון אונדזערע צוקוקערס זענען באַקאַנט.
אָבער עס זענען נאָך אַנדערע קראַנקייטן, וווּ די דיאַגנאָז איז נישט אַזוי קלאָר.
דו שרייבסט... אין דײַן בוך האָסטו אַ גוטן אָפּטייל וועגן העפּאַטיטיס C. קענסטו אונדז אַ ביסל מער דערציילן וועגן דעם?
יאָ, העפּאַטיטיס C האָט, אַזוי צו זאָגן, זיך אויפֿגעהויבן אויף HIV.
איך מוז קורץ דערקלערן דעם חיות־עקספּערימענט וואָס איז דורכגעפֿירט געוואָרן.
עס איז געווען ניט-A/ניט-B העפּאַטיטיס, וואָס איז געווען נאָך-טראַנספֿוזיע העפּאַטיטיס, וואָס טאַקע איז נישט געווען
אָנשטעקיק, נאָר איז אויפֿגעטראָטן נאָך בלוט-טראַנספֿוזיעס.
אַזוי קען דאָס אויך געווען אַ אימונאָלאָגישער עפעקט, וואָס איז דערפֿאַר אַז די פּאַציענטן זענען צײַטווייליק געוואָרן געל.
אָבער וויראָלאָגיסטן האָבן געאַרבעט און געמיינט אַז עס קען אויך זײַן אַ ווירוס וואָס נאָך נישט איז אַנטדעקט געוואָרן.
זיי האָבן דאַן געזוכט דערפֿאַר דורך אַרײַנשפּריצן בלוט פֿון פּאַציענטן מיט ניט-A/ניט-B העפּאַטיטיס אין מאַנגעס, און
האָבן געהאַלטן אַ קאָנטראָל-חיה אין אַ באַזונדערן צימער.
דאָס איז געווען די עקספּערימענטאַלע אויפשטעלונג. טאַקע, זיי האָבן געדאַרפֿט אַרײַנשפּריצן אַ גלײַכן צאָל מאַנקעס מיט בלוט פֿון
אַ געזונטן מענטש, כדי אויסצושליסן די אימונאָלאָגישע עפֿעקטן.
נו, די טראַנספוזירטע מאַנקעס זענען נישט קראַנק געוואָרן.
זיי האָבן צײַטווייליק געהאַט אַ ביסל העכערע לעבער־ענזימען און זענען דאַן געשלאכט געוואָרן.
און די לעבער איז אויך געווען אין אָרדענונג, זיי האָבן גאָרנישט געפֿונען.
אָבער דאַן זענען די הויך-רעזאָלוציע PCR-מעטאָדן אַרײַנגעקומען אין דעם מאַרק, און מיט זיי האָבן זיי געפֿונען עטלעכע פראַגמענטן וואָס
האָבן נישט אויסגעזען צו געהערן צום גענעטישן קאָד פֿון דער טעסט-חיה, און האָבן באַשלאָסן אַז דאָס
קען זײַן דער ווירוס וואָס די חיות האָבן געהאַרבערט.
און דאַן איז אַנטוויקלט געוואָרן אַ אַנטיבאָדי קעגן אים, אַ HCV-אַנטיבאָדי.
און דאַן איז עס געוואָרן מאַרקעטאַבאַל. עס האָט זיך פשוט אַזוי געשען אַז דער כינעזישער קייסער האָט געהאַט
העפּאַטיטיס, אַזוי איז עס פּראָמאָטירט און מאַרקעטירט געוואָרן.
זיי האָבן געמאכט דעם אַנטיגען. אַזוי האָבן זיי גענומען די גענע־פראַגמענטן ווי אַ טעמפּלאַט פֿאַר דעם
פּראָטעין, פֿאַר דעם בלוּפּרינט פֿון דעם אַנטיגען.
און זיי האָבן גענוצט דעם אַנטיגען צו אינדוצירן אַנטיבאָדיעס אין אַנדערע חיות.
און דאַן האָבן זיי אַנטוויקלט אַ טעסט צו אַנטדעקן די אַנטיבאָדיעס בײַ מענטשן. דאָס איז דער אַנטיבאָדיע־דעטעקציע־טעסט.
אָבער די אַנטיבאָדיע־דעטעקציע צילט אויף דעם בויען־בלאָק וואָס איז געבויט געוואָרן לויט אַ היפּאָטעטישן פּלאַן.
און דאַן זענען זיי אַרומגעגאַנגען מיט דעם טעסט און האָבן מענטשן אונטערזוכט צו זען ווער האָט אַנטיבאָדיעס קעגן אים.
און ווער עס האָט דאָס, האָט העפּאַטיטיס C. דאָס איז געווען די דעפֿיניציע, נישט אַזוי?
אפילו אויב זיי ווײַזן נישט קיין קלינישע סימפּטאָמען, ווי למשל געלבקייט?
יאָ, מיר האָבן שוין געהאַט דעם אינקובאַציע־צײַט מיט AIDS, וווּ מיר האָבן אויך געהאַט געזונטע פּאַציענטן
וואָס האָבן פּאָזיטיוו געטעסטעט פֿאַר אַנטיבאָדיעס.
זיי האָבן געזאָגט אַז מען וואָלט שטאַרבן נאָך אַ יאָר – דאַן איז דער אינקובאַציע־צײַט אַ ביסל לענגער געוואָרן, דאַן איז עס געווען
צען יאָר – מיט העפּאַטיטיס C האָבן זיי בכלל נישט געשטאָרבן, דאַן איז עס געווען 30 יאָר – דאַן וואָלט מען
באַקומען לעבער־קענסער אָדער ציראָזע פֿון דער לעבער.
און כדי צו זיכער מאַכן אַז איר וועט עס נישט באַקומען, זאָלט איר איצט אָנהייבן נעמען אונדזער
אַנטיוויראַלע טעראַפּיע, וואָס קאָסט איצט £10,000 פּער פּאַקעט.
און אַזוי אַרבעט עס. זיי זענען נישט קראַנק, און זיי וועלן ווידער נישט קראַנק ווערן פֿון דער באַהאַנדלונג,
ווײַל זי איז נישט מער אַזוי שטאַרק דאָזירט ווי פריער.
הפּאַטיטיס C איז געווען באַהאַנדלט מיט אינטערפֿעראָן און הויך דאָזעס ריבאַווירין.
מענטשן זענען געווען גאָר אויסגעמאַטערט און קראַנק במשך אַ יאָר, האָבן אַנטוויקלט שווערע אַנעמיע, און דאַן האָבן זיי געמוזט
זיך דערפֿון אויסצוהיילן, אַזוי איז קלאָר געוואָרן אַז עפּעס מוז זיך ענדערן, לפחות כדי מאַכן די טעראַפּיע ווייניקער טאַקסיש.
אָבער טאַקע, עס איז שטענדיק געווען אַ גוטע סיבה נישט צו באַהאַנדלען לעבער־פּראָבלעמען מיט מעדיקאַמענטן, ווײַל
דאָס איז אויף אַ מין וועג שטענדיק טאַקסיש פֿאַר די לעבער.
און הײַנטצוטאָג פֿרעגן זיך מענטשן – איך בין נאָר געווען בײַ נאָך אַ לעבער־סימפּאָזיום – פֿאַרוואָס די צאָל פֿון
לעבער־צעל־קאַרצינאָמען ניט אַראָפּגייט, כאָטש דער ויראַלער לאָד איז עפעקטיוו רידוצירט.
אין פאַקט קען אפילו זײַן אַ קליינע העכערונג.
דער פּשוטער ענטפֿער איז, אַז איינס האָט גאָרנישט צו טאָן מיטן צווייטן.
אַלע די נאַרקאָמאַנען זענען פּאָזיטיוו אויף העפּאַטיטיס C, אָבער זיי האָבן אַ אַנדערע סיבה.
זיי האָבן זייערע דראָגן ווי אַ לעבער-טאָקסישן פּראָבלעם. פּונקט ווי אַלקאָהאָליקער.
אויב מען זאָגט דאָס בײַ אַ לעבער־קאָנפֿערענץ, מיינט דאָס אַז אַלקאָהאָל איז אַ זייער וויכטיקער
קאָ־פֿאַקטאָר. אַזוי אַרבעט עס אויך נישט אָן אַלקאָהאָל.
אַזוי איז עס טאַקע אַז HCV-פּאָזיטיווע פּאַציענטן וואָס האָבן פּראָבלעמען, ווערן, ווי אַ כלל,
צופאַלדיק געפֿונען אַז זיי זענען אַלקאָהאָליקער.
יאָ. אַזוי אַז מען ווידער צולייגט אַ נוץ צו דער טעראַפּיע וואָס בכלל קען נישט ווערן באווייזט.
און זעט נישט דעם שאָדן.
און זעט נישט דעם שאָדן, יאָ. דײַן בוך באַהאַנדלט זייער שטאַרק די געמיינטע און די אמתע ריזיקן.
אַזוי מאַכסטו דאָרט אָפֿט השוואות; דו האָסט די דרײַ זיילן דערמאָנט.
אין אַלגעמיין, לעבנס־שטייגער־אויסוואַלן. דו האָסט דערמאָנט אַלקאָהאָליקער, אָבער אַנדערע זאַכן וואָס זענען פיל מער
פֿאַרשפּרייט, ווי איבערוואָג און רויען, זענען לויט סטאַטיסטיק פיל מער באַטײַטיק ווי קיין אינפֿעקציע־קראַנקייט הײַנט.
זיי שרײַבן דאָרט אַ רשימה, און אָנשטעקיקע קראַנקייטן קומען בלויז אויף נומער 5 צווישן די טויט־סיבות.
פֿאַר וואָס דעמאָלט דערקלערן אינסטיטוציעס ווי דער ראָבערט קאָך אינסטיטוט נישט, אַז מענטשן האָבן פיל מער
נוץ פֿון זיך געזונט האַלטן און דאָס פֿאַרשפּרייטן?
און אַנשטאָט דעם, זיי שטופּן פֿאַר טעסטן און וואַקסינאַציעס וואָס זענען בײַם נידעריקסטן פּונקט אין דער ריזיקאָ־נוץ אַנאַליז.
קען איך איצט פאָרשטעלן מײַן טעזע וועגן דער הערשנדיקער קלאַס און דינערישקייט?
אונדזער גאַנץ געזעלשאַפֿט איז געבויט אויף קאַפּיטאַליזם... יאָ, דאָס איז אַ געזעלשאַפֿט געבויט אויף קאַפּיטאַליזם.
און איך האָב עפּעס געלייענט פֿון רײַנער מאַוספֿעלד וואָס איז געווען פֿאַר מיר אומגלויבלעך רירנדיק.
רײַנער מאַוספֿעלד, אונדזער גרויסער היסטאָריקער (טאַקע: פּסיכאָלאָג) פֿון קיל, האָט געשריבן:
קאַפּיטאַליזם און דעמאָקראַטיע זענען אומקאָמפּאַטיבל מיט איינעם דעם אַנדערן.
ווײַל קאַפּיטאַליזם פֿירט דערצו, אַז מענטשן נעמען זאַכן פֿון אַנדערע מענטשן.
זיי ווילן, אין פּרינציפּ, זייער אייגענעם גריידיקייט באַפרידיקן.
און גריידיקייט, אַ מענטשלעכע אייגנשאַפֿט וואָס איז שווער צו אונטערדריקן, פֿירט די רײַכע צו ווילן ווערן נאָך רײַכער.
און צו טאָן דאָס, מוזן זיי נעמען מער און מער פֿון די אָרעמע.
און מיר האָבן דערגרייכט אַ פּונקט, וווּ זיי מוזן איצט נעמען אַלץ פֿון דער גאַנצער וועלט, כּדי צו
האַלטן זייער שטעלונג ווי הערשער פֿון דער וועלט.
און וואָס זיי טאָן איז אַז זיי נעמען אַוועק אונדזער מענטשלעכקייט, אונדזערע מעגלעכקייטן ווי מענטשן, און
לאָזן אונדז באַצאָלן פֿאַר אונדזער אייגענע רעסורסן.
אין דעם פאַל, וואַקסינען, מעדיצינען וואָס באַשטימען אונדזער אייגענעם טויט. דאָס איז אַזאַ משוגע געדאַנק.
איך מוז דאָס איצט פֿון מײַן ברוסט אַראָפּנעמען, ווײַל איך האָב געזען און דורך שטודירן פֿאַרשיידענע ביכער וועגן
געשיכטע, פּאָליטיק און עקאָנאָמיע צו דער דערקענונג געקומען.
און מיט אַלעמען, מיט וועמען איך במשך יאָרן אין דעם פעלד גערעדט האָב, שיינט עס זייער, זייער מסתּבר אַז די הערשנדיקע מאַכטן – און
זיי זענען נישט אין דײַטשלאַנד, זיי זענען עפּעס אין מערבֿ – האָבן אַנטדעקט מײַן פעלד, מײַן פעלד, אינפֿעקציע־קראַנקייטן,
ווי אַ ייחודי, נײַער, שטאַרקער, מעכטיקסטער אינסטרומענט אין דער וועלט צו פֿאַרשטאַרקן זייער הערשאַפֿט.
ווייל מיט די האָבן זיי זייערע וויסנשאַפֿטלער, עקספּערטן, און איצט האָבן זיי די WHO. אַלץ איז אין איין אָרט.
און די WHO קריגט איצט מאַכט פֿון די מענטשן אין דײַטשלאַנד און אייראָפּע, די מאַכט צו טאָן
וואָס זיי ווילן. און דאָס איז וואָס זיי טאָן איצט.
זיי קענען דערקלערן אַ פּאַנדעמיע לויט זייער ווילן, און דערמיט קענען זיי – לויט זייער ווילן –
באַפֿעלן מיטלען וואָס מוזן ווערן נאָכגעפֿאָלגט.
עס איז לויטן געזעץ שטראפֿבאַר אויב איר טוט דאָס נישט, שטראף, די ערגסטע שטראף.
און דער אינסטרומענט נוצט אויס די אומוויסנדיקייט פֿון מענטשן, ווײַל וויסן איז מאַכט, בשעת
אומוויסנדיקייט אָדער מאַנגל אין וויסן איז מאַכטלאָזיקייט.
מענטשן זענען מאַכטלאָז, ווײַל זיי פֿאַרשטיין נישט אינפֿעקציעס, אָדער נישט גענוג גוט. און זיי קענען נישט דערקענען די ליגנס.
און זיי קענען אויך נישט זען אַז אין די ליגנס איז אַרײַנגעװאָבן די ערגסטע ליגן פֿון אַלע צײַטן,
וואָס איז די ליגן וועגן גענ־באזירטע וואַקסינען.
יאָ, איך וועל נישט זאָגן פיל מער, אָבער איך וועל זאָגן אַז איינער פֿון די הויפּט־צילן פֿון דעם אינטערוויו איז צו ציען די
אויפמערקזאַמקייט פֿון אַלע מיינע טײַערע מענטשן אויף דעם פאַקט אַז מיר טאַקע באַהאַנדלען דעם טעמע אין דעם בוך אויף אַזאַ אופֿן אַז
אַלע טעמעס ווערן באַהאַנדלט אויף אַ וועג וואָס יעדער מיט אַ נאָרמאַלן IQ זאָל קענען
פֿאַרשטיין. אַלץ איז געשריבן אויף אַזאַ פּשוטן אופֿן.
זיי האָבן געטאָן אַ בריליאַנטן אַרבעט.
און מיר האָבן זיך געזאָגט, אויב איין קאַפּיטל אין דעם בוך זאָל זײַן פֿאַר אַלע זשורנאַליסטן, פֿאַר אַלע דאָקטוירים, פֿאַר אַלע
אַדוואָקאַטן – איך וועל פּאָליטיקערס דערווייל אויסלאָזן, דאָס איז מסתּמא אומניטיק – דאַן איז דאָס דאָס איין קאַפּיטל, עס
איז בלויז אַכט זײַטן לאַנג, וועגן גענ־באזירטע וואַקסינאַציעס – די גרעסטע סכנה פֿאַר דער מענטשלעכקייט פֿון אַלע צײַטן.
און דאַן האָב איך גערעדט מיט הער קאָפּ, און ער האָט גלייך געזאָגט "יאָ", דער קאַפּיטל וועגן "גן־באזירטע וואַקסינאַציעס" קען
מען אָפפערן באַזונדער אויף דער וועבזײַט פֿאַר פֿרײַן אַראָפּלאָדן פֿאַר יעדן אין דער וועלט וואָס קען לייענען דײַטש.
און דאָס איז וואָס איז געשען. אַזוי, שוין צוויי טעג האָט איר געהאַט די געלעגנהייט צו לייענען דעם קאַפּיטל
פֿרײַ. איר באַצאָלט נישט אַ פּעני; די איינציקע זאַך וואָס איר דאַרפֿט אינוועסטירן איז אַ שעה לייענצײַט.
און דו וועסט נישט דאַרפֿן מער ווי אַ שעה פֿאַר די אַכט זייטן. עס איז אַזוי פּשוט.
דאָס גיט אײַך די מעגלעכקייט, וואָס איז אפֿשר יינציק, זיך אויפצושטעלן און זיך און אײַערע ליבסטע צו באַשיצן.
ווײַל אַלץ וואָס איר דאַרפֿט טאָן איז זאָגן "ניין" מיט איין קול און פֿאַרווערן פּאָליטיקערס צו געבן דער
וועלט־געזונט־אָרגאַניזאַציע די דאָזיקע אויטאָריטעט!
און אויב זיי טוען דאָס, זאָג נאָך אלץ "ניין" און זאָג אַז מיר וועלן דאָס נישט טאָן.
זע ווי דו שטראָפֿסט מיליאָנען פֿון אונדז. ווײַל זיי קענען דאָס אויך נישט טאָן.
און אַזוי האָב איך פֿאַרשטאַנען דעם באַטײַט פֿון דעם גאַנצן בוך: צו פֿאַרוואַנדלען מענטשן, וואָס מען האָט געמאַכט אומפֿעיִק צו
מאַכן זייערע אייגענע באַשלוסן, אין פֿאַראַנטוואָרטלעכע בירגער, כּדי זיי זאָלן פֿאַרשטיין, לכל־הפּחות אין אַלגעמיינע
רייעכענונגען, וואָס זענען אָנשטעקיקע קראַנקייטן, וואָס זענען די קעגנמיטלען, ווי אַזוי מען זאָל זיי
אָפּוועגן, און ווי אַזוי צוריקצושטעלן אַ געהעריקע באַציִונג.
איך האָב געמיינט אַז דאָס איז זייער גוט געטאָן אין איר בוך.
צו אויך דאָרט זאָגן אַז וויסנשאַפֿט איז אַ הילף בײַ באַשלוס־נעמונג.
עס איז נישט דער נײַער גאָט. עס איז נישט אַ אַלטערנאַטיווע רעליגיע, פֿאַר וועלכע עס איז טיילווייז געשאַפֿן געוואָרן.
אַז דער אַזוי גערופֿענער מומחה קען דאַן מעלדן וואָס מענטשן זאָלן און וואָס זיי זאָלן נישט טאָן, כּדי זיי
ניט צו שטאַרבן. און מען קען זען אַז דאָס איז נישט אמת.
אָבער איך מוז איבערחזרן וואָס איר האָט דערמאָנט.
עס איז טאַקע אַז מיר שטאַרבן פֿון האַרצקרענק און קענסער.
און אָנשטעקיקע קראַנקייטן שפּילן טאַקע נישט קיין ראָלע אין די סטאַטיסטיק פֿון טויטקייט.
דער אומקערט ווערט שטענדיק פּראָפּאַגירט, ווי אויב אָנשטעקיקע קראַנקייטן זײַנען אונדזער גרעסטע סכנה.
איצט באַזונדערס אונטערגעשטראָכן צוליב דעם קאָראָנאַווירוס.
אָבער יעדן יאָר ווערט ווידער אונטערגעשטראָכן אַז די גריפּ־טויטן זענען דרינגלעך – 30,000 גריפּ־טויטן מוזן שטענדיק באַטראָרן ווערן.
אויב איר קוקט עס נאָענטער, איז גאָרנישט פֿון דעם אמת.
אָבער די 30,000 אָדער 40,000 זענען פשוט דער אונטערשייד צווישן די זומער־טויטפֿאַלן און די ווינטער־טויטפֿאַלן.
פֿאַר וואָס עס זאָל זײַן, שטאַרבן מער מענטשן אין ווינטער.
און וואָס בלײַבט נאָך דעם אָפּרעכענונג, ווערט פשוט צוגעשריבן צו גריפּע־טויטן, כדי ווידער צו פֿאַרדערן די גריפּע־וואַקסינאַציע.
און אויב מען קוקט אויף דעם רובערט־קאָך־אינסטיטוט צו זען וויפֿל מענטשן טאַקע שטאַרבן פֿון אינפלוענצע – און אינפלוענצע איז אַ
מעלדבאַרע קרענק, אַזוי זענען די ציפֿערן יחסֿהדיק פאַרלאָזלעך – קומט מען אויס מיט אַ דרײַ־ציפֿריקער
נומער. אַזוי כּמעט קיינער שטאַרבט נישט פֿון אינפלוענצע.
אַזוי, די מעלדונג איז שוין געמאכט געוואָרן, זי ווערט יעדעס מאָל איבערגעחזרט: נעמט אײַער
גריפּע־שפּריץ, ווײַל אַנדערש וועלן 30,000 מענטשן שטאַרבן.
מיר זאָגן אַז דאָס זענען נאָרמאַלע און ריינע טויטפֿאַלן וואָס מען קען טאַקע צושרײַבן צו
דער גריפּע, וואָס זײַנען 300, 400, עפּעס אַזוי?
100 ביז 200 – פּער סעזאָן. יאָ.
אָבער מען מוז אויך פֿאַרשטיין אַז די גריפּע־וואַקסינאַציע, וועמענס עפעקטיווקייט מעסט מען דורך
אַנטיבאָדיעס, איז אין יעדן פאַל אומבאַטײַטיק.
דער אָרעם פּאַראַמעטער אַליין איז כּמעט נישט רידוצירט.
יאָ, איך מיין, די עפעקטיווקייט איז לכאורה אַרום 50 פּראָצענט, וואָס שווינגט צווישן 40 און 60
פּראָצענט. פאַרגעסט עס, חברים. דאָס איז גאָרנישט.
איר קענט נישט וואַקסינירן מיליאָנען מענטשן מיט אַ וואַקסין וואָס קען זײַן געפערלעך, כדי צו דערגרייכן אַ 50
פּראָצענט רעדוקציע אין דער אַנטיבאָדיע־רעאַקציע. זענט איר משוגע?
איך זע אָפֿט פּאַציענטן וואָס קריגן די גריפּע נאָך דער גריפּע־וואַקסינאַציע.
פֿאַרשטייט זיך.
אָבער אַזוי קומט עס אויס ווען איך זאָג אים: "דו האָסט די גריפּע."
ניין, דאָקטער, דאָס קען נישט זײַן. איך בין געװאַקסינירט. עס מוז זײַן עפּעס אַנדערש.
יאָ. אַזוי, מיר קענען פשוט צוזאַמענפֿאַסן.
אין דיין בוך שרייבסטו אַז אינפֿעקציעס קענען זײַן געפֿערלעך. אָבער זענען זיי הײַנט נישט געוויינטלעך?
ניט געוויינטלעך.
ניט געוויינטלעך. עס איז נאָר דאָס באַוווּסט געמאַכטע שרעק־מאַכן פֿון פּאָליטיקער און די מעדיע.
זיי זאָגן אַז דאָס איז פֿאַר קאַפּיטאַליסטישע סיבות, אָבער אפֿשר זענען דאָ אַנדערע.
וויסנשאַפֿט איז טאַקע אַ וועגווײַזער.
דו ברענגסט דאָס ווידער אין פאָקוס, אַז מיר זאָלן זיך מער גרונטלעך אַרײַנגיין אין די זאַכן.
דאָס זאָגט וואָס איז וויכטיק און וואָס איז נישט וויכטיק.
מען זאָל נישט נאָר היפּן יחיד־פֿאַקטן און פאַרגעסן אַנדערע.
אַז מען זאָל נישט מאַכן אַ באַרג פֿון אַ מויליש, און פֿאַרקערט.
און מענטשן זאָלן ווידער קענען מאַכן זייערע אייגענע אינפֿאָרמירטע באַשלוסן.
בײַם סוף פֿון יעדן קאַפּיטל וועגן וואַקסינאַציע, רופֿן זיי שטענדיק אַלעמען זיך אינפֿאָרמירן און דערנאָך מאַכן זייער
אייגענעם באַשלוס, און אַז מען זאָל קיינמאָל נישט ניצן צווינג.
ווייל, ווי איר זאָגט, איז עס אַ געצייַג פֿון די וואָס האָבן מאַכט.
איז דאָ עפּעס אַנדערש וואָס איר וואָלט געוואָלט זאָגן צו די צוקוקערס אין מסקנא?
אויסער, כמובן, די רעקאָמענדאַציע צו קויפן אײַער בוך.
דאָס איז זייער גוט געשריבן, עס איז טאַקע גרינג צו פֿאַרשטיין.
איך האָב עס אין נאָר אַ פּאָר טעג גוט פֿאַרשטאַנען. עס איז געווען אַ פֿאַרגעניגן צו לייענען.
אָבער איך מוז אמת זאָגן, איך וויל נישט אַז דאָס זאָל ווערן אַ בוך־פֿאַרקויף־שאָו, יאָ.
מיר האָבן דאָס בוך נישט געשריבן, אַזוי אַז ווי פיל מענטשן ווי מעגלעך עס קויפן.
מיר האָבן עס געשריבן, אַזוי אַז אַזוי פיל מענטשן ווי מעגלעך זאָלן לייענען דאָס בוך.
ווי אַזוי דו באַקומסט דאָס בוך, איז אויף דיר. דו דאַרפֿסט עס נישט נייטיק קויפֿן.
אָבער דו מוזסט פֿרעגן, למשל אין ביבליאָטעקן, אויב דו ווילסט דאָס בוך אויסלײַען.
און וואָס מיר זיכער האָפֿן איז אַז דאָס בוך וועט אויך געפֿעלן געוויסע פאַכן, ווי לערערס – לערערס זענען אַזוי וויכטיק
אין דעם לאַנד, זיי דאַרפֿן טאַקע וויסן מער וועגן אינפֿעקציעס.
ווײַל וואָס זיי טאָן איצט אין שולן, אָדער האָבן געטאָן, איז אומפֿאַראַנטוואָרטלעך צו
אונדזערע קינדער. דאָס איז נישט אַקצעפּטאַבל.
און פשוט גלייבן אַלץ וואָס קומט פֿון עפּעס רעגירונגס־אָפּטיילונג אָדער אויטאריטעט איז נישט דער וועג צו אַ
האָפֿענונגספֿולע צוקונפֿט. דאָס איז אַ האָפֿענונגלאָזע צוקונפֿט.
מיר האָבן געוואָלט געבן האָפֿענונג. און מיט דעם בוך האָבן מיר געוואָלט געבן אײַך וויסן, צו לייגן מאַכט אין אײַערע הענט.
ווי אַזוי צו קומען צו מאַכט – דו דאַרפֿסט נאָר לייענען דאָס בוך, דאָס איז אַלץ.
און ביטע, לייענט לפחות דעם קאַפּיטל וואָס קאָסט גאָרנישט.
אגב, אפֿשר נאָך אַ לעצט וואָרט. מיר זײַנען אין אַ אַסאָציאַציע גערופֿן MWGFD.
און די אַסאָציאַציע איז אַ צוזאַמענקום, אַ פֿאַרבאַנד פֿון מעדיצינישע פּראָפֿעסיאָנאַלן
און וויסנשאַפֿטלער, אַלע וועלכע רעדן דײַטש.
און מיר האָבן זיך מחויב געמאכט – אַלץ איז פֿרײַוויליק, קיינער פֿון אונדז קריגט נישט אַ פּעני דערפֿאַר.
און זיי זענען זייער, זייער אויסגעצייכנטע דאָקטוירים און וויסנשאַפֿטלער.
ער (ד״ר קענהלײַן) איז אויך שוין יאָרן לאַנג באַטייליקט.
מיר האָבן געגרינדעט און אויפגעשטעלט דעם פּאַטאָלאָגישן אינסטיטוט פֿון אַרנע בורכערט. ער איז
אויך געווען אַ מיטגליד פֿון אונדזער אָרגאַניזאַציע.
און דו ווייסט אַז ער האָט געטאָן פּיאָנירישע אַרבעט.
אַרבעט וואָס איצט פּלוצלינג ווערט אינטערנאַציאָנאַל געזען. אַלץ איז געקומען פֿון דײַטשלאַנד.
ווען אַרנע בורקהאַרדט איז געשטאָרבן, זענען מיר געווען אין קריזיס.
מיר האָבן נישט געקענט דורכפֿירן קיין ווײַטערדיקע פּאַטאָלאָגישע אונטערזוכונגען.
אָבער מיר האָבן פֿאַר דעם צוועק אויפֿגעשטעלט נאָך אַ לאַבאָראַטאָריע, גערופֿן
"אינסטיטוט פֿאַר מאָלעקולאַרע דיאַגנאָסטיק".
און עס ווערט אויך געפֿירט דורך מיטגלידער פֿון אונדזער אַסאָציאַציע.
אַזוי, אונדזער אַסאָציאַציע איז אָנהייב געווען אַ ניט-פֿאַר-ריווח אָרגאַניזאַציע, אָבער אַ יאָר שפּעטער, אין 2021,
איז אונדזער ניט-פֿאַר-ריווח סטאַטוס אָפּגערופֿן געוואָרן.
דאָס מיינט אַז מיר קענען נישט אַרויסגעבן קבלהס פֿאַר תּרומות. די אַסאָציאַציע פֿאַרלאָזט זיך אויף תּרומות.
מיר וואָלטן זיך געפֿרייט, אויב איר וואָלט באַטראַכטן צו מאַכן אַ נדבֿה פֿאַר דער אַסאָציאַציע און דעם אינמאָדיאַ אינסטיטוט .
דאָס וואָלט געווען וואָס וואָלט מיך טיף גליקלעך געמאכט.
אַ גרויסן דאַנק פֿאַר אײַער אַרבעט אויף דעם גרויסן בוך!
יאָ, אַ גרויסן דאַנק ווידער פֿאַר דעם אינטערוויו.
איך האָף אַז עס וועט ווײַט פֿאַרשפּרייט ווערן!
גוט־בײַ.
יאָ, אַ דאַנק! ביי.
Kla.TV דאַרף אײַער הילף! נוצט די טיילן־פֿונקציע אונטן פֿון דער פּראָגראַם.
דער פאַרענדיקטער אימעיל־טעמפּלאַט העלפֿט אײַך דערגרייכן אײַער פּריוואַטן קרײַז פֿון באַקומערס. אָן קיין ספּאַם־בלאָקן.
מײַן בײַשטײַער צו טוישן די וועלט מיט נאָר איין קליק. עס איז קיינמאָל נישט געווען אַזוי גרינג.