WEBVTT

00:01.015 --> 00:06.624
Molo babukeli abathandekayo, namhlanje samkela
umongameli wentshukumo i-MASS-VOLL!, uNicolas Rimoldi.

00:06.624 --> 00:11.123
MASS-VOLL! – intshukumo yenkululeko,
ubukhosi obuzimeleyo namalungelo asisiseko.

00:11.123 --> 00:16.599
Namhlanje sithetha ngento ekuthiwa
yi-E-ID kunye noMthetho we-E-ID.

00:16.599 --> 00:18.023
Wamkelekile, Mnu. Rimoldi!

00:18.023 --> 00:20.411
Enkosi kakhulu ngesimemo.

00:20.411 --> 00:24.686
Ungathi amagama ambalwa nceda kwabo bangekazi nto
ngale nto okwangoku – yintoni kanye kanye i-e-ID,

00:24.686 --> 00:27.620
luhlobo luni lomthetho? Ungayicacisa ngokufutshane nceda?

00:27.620 --> 00:33.462
NgoDisemba ophelileyo, iBhunga leFederal
kunye nePalamente bagqibe kwelokuba isazisi

00:33.462 --> 00:36.380
se-elektroniki ngoku masingeniswe kumntu wonke.

00:36.380 --> 00:42.329
Ube ulumkisa nge-e-ID ukusukela ngo-2017,
kwaye ngomhla wama-28 kuSeptemba kulo nyaka,

00:42.329 --> 00:46.803
abantu baseSwitzerland baza kuvota ngalo mthetho.

00:46.803 --> 00:51.424
Ucinga ukuba yintoni etshintshileyo
kule minyaka isibhozo ukusukela ngo-2017?

00:51.424 --> 00:58.489
Ngelishwa, kakhulu. Inyaniso yokuba iindlela ezintsha zetekhnoloji
zingasetyenziselwa ukwandisa ulawulo lwezwe olujongileyo

00:58.489 --> 01:02.106
ayisiyonto intsha kwaye ibe sobala iminyaka emininzi.

01:02.106 --> 01:08.511
Ngale ngongoma, kwiminyaka esibhozo eyadlulayo, xa
ndandineminyaka engama-22 ubudala, ndalumkisa ukuba ukuba

01:08.511 --> 01:16.143
amakhadi ezazisi angaze afakwe kwidijithali, kungabakho
ukwanda okukhulu kokubekwa iliso nokulawulwa kwabo bonke abemi.

01:16.143 --> 01:20.243
Kule minyaka isibhozo idlulileyo, le
nkxalabo iye yangqineka ngakumbi njengenyani.

01:20.243 --> 01:25.555
Kwaziswa izithintelo nemiqathango engakumbi nangakumbi ngakumbi.

01:25.555 --> 01:31.247
Iinkqubela ezintsha kwilizwe elibeke iliso, iintlola
ze-inshorensi, amagunya angakumbi kwiinkonzo zobuntlola, izixhobo

01:31.247 --> 01:35.396
ezininzi zokubeka iliso ngokubanzi, zonke
ezi zinto zenzeka ngenxa yetekhnoloji entsha

01:35.396 --> 01:38.709
kunye nenkqubela phambili kwezobuchwepheshe.

01:38.709 --> 01:44.004
Kwaye ke ngo-2020/2021, kwalandela izithintelo zentsholongwane
yomkhuhlane ezingalunganga ngokobuntu ezazibandakanya

01:44.004 --> 01:48.111
izatifikethi, iilockdown, ukugonywa
okunyanzelekileyo, kunye nokucenzwa okukhulu kwimidiya

01:48.111 --> 01:50.566
yoluntu ngealgorithms ezintsha ezixhaswa yi-AI.

01:50.566 --> 01:58.799
Kwaye ngoku, emva kweminyaka esibhozo, sikwimeko yokuba siza
kwazisa ukunyanzeliswa kwedijithali, nesazisi sedijithali.

01:58.799 --> 02:04.320
Kwaye yiloo nto kanye isiseko esingundoqo
kwikamva ekungekho mntu usafuna ukuphila kulo.

02:04.320 --> 02:12.222
Ikamva elilawulwa ngokupheleleyo kukubekwa iliso
nokulawulwa, ukufundiswa ngokutsha kunye

02:12.222 --> 02:17.904
nokunyantyezwa okukhulu komntu ozimeleyo – umntu ngamnye.

02:17.904 --> 02:24.935
Ngoku sivile kumajelo eendaba ukuba i-MASS-VOLL! sele
idini kwaye nibe isiba ireferendamu. Yinyani na loo nto?

02:24.935 --> 02:29.879
Ndicinga ukuba besiya kwenza into engalunganga
ukuba amajelo eendaba amadala ebeqala ukusidumisa.

02:29.879 --> 02:31.554
Ngoko ke ngokuqinisekileyo besiya kube sikwindlela engeyiyo.

02:31.554 --> 02:33.590
Mhlawumbi, ewe.

02:33.590 --> 02:37.538
Into yokuba amajelo eendaba amadala asigxeka
kwaye asihlazisa ngokuphindaphindiweyo

02:37.538 --> 02:40.882
iyinxalenye yeshishini lemihla ngemihla. Kulungile oko.

02:40.882 --> 02:49.179
Kakade ke, ukusukela oko kwasekwa i-MASS-VOLL! ngoFebruwari
2021, siye sadibana kaninzi nenkcaso ngaphakathi kwenkqubo.

02:49.179 --> 02:55.851
Sifuna ukuyitshintsha le nkqubo size sibe
nenye entsha ebeka abemi phambili ngokwenene.

02:55.851 --> 02:59.064
Asikokuba amaqela ezopolitiko ukusuka
kwabaphambili ukuya kwabaphakathi ayawaphelisa

02:59.064 --> 03:01.521
amalungelo asisiseko, kodwa kuba ekugqibeleni kuyeka.

03:01.521 --> 03:08.712
Kusendalweni yezinto ukuba sibe ngumihlwa kule nkqubo.

03:08.712 --> 03:11.029
Inyaniso yokuba bathetha kakubi ngathi yinxalenye yesivumelwano.

03:11.029 --> 03:16.060
Siliqela elilwela amalungelo oluntu kwaye siye sahlala silwa
nengcinezelo. Siphikisa izatifikethi ezinyanzelekileyo,

03:16.060 --> 03:18.340
iimaski ezinyanzelekileyo, kunye nokugonywa okunyanzelekileyo.

03:18.340 --> 03:22.679
Kungoko kunengqiqo kwaye kuhambelana ukuba
nathi, njengentshukumo yamalungelo oluntu,

03:22.679 --> 03:25.688
sikwenze iphulo elichasene nengcinezelo yedijithali.

03:25.688 --> 03:31.555
I-e-ID iza nezithintelo. Xa kuthelekiswa naloo nto, i-COVID-19
iza kubonakala ngathi ngumthendeleko wokuzalwa wabantwana.

03:31.555 --> 03:33.440
Enkosi ngokucacisa.

03:33.440 --> 03:40.514
Ungacacisa ngakumbi ukuba kutheni uqalise
irhafu yoluntu echasa uMthetho we-E-ID?

03:40.514 --> 03:44.894
Eyona meko isisiseko kwihlabathi lanamhlanje
ikhokelela kulawulo olukhulayo kunye

03:44.894 --> 03:47.981
nokuncipha kwamalungelo asisiseko abemi ngabanye.

03:47.981 --> 03:51.120
Asikubonanga oku kwiminyaka emine okanye
emihlanu edlulileyo kuphela, kodwa nakwishumi

03:51.120 --> 03:53.246
okanye amashumi amabini eminyaka adlulileyo.

03:53.246 --> 03:58.304
Kakade ke, oosopolitiki ngoku baza kuza bathi
i-e-ID iza kuhlala ikhethekile kumntu wonke.

03:58.304 --> 04:01.666
Ngubani osakholelwayo kubo? Mhlawumbi akukho mntu.

04:01.666 --> 04:10.008
EGermany, isivumelwano somanyano lukarhulumente
kaMerz sithi wonke ummi kufuneka afumane i-e-ID.

04:10.008 --> 04:13.712
Kwaye sele benayo i-e-ID kumazwe amaninzi namhlanje.

04:13.712 --> 04:17.360
Kwaye akazange ahlale kwelinye ilizwe
ngokupheleleyo ngokuzithandela kwakhe.

04:17.360 --> 04:23.782
E-Estonia naseSweden, kufuneka i-e-ID ukuze wenze i-online
banking, ufumane unyango, ufumane amayeza, uhlawule irhafu,

04:23.782 --> 04:30.282
ubone amagredi abantwana bakho esikolweni, ube nelayisensi
yakho yokuqhuba, unxibelelane namagunya, njalo njalo njalo.

04:30.282 --> 04:36.428
Kwaye ngoku oosopolitiki bethu beza bathi ngokungathi
yinyani ngokupheleleyo ukuba kuseyinkonzolo eSwitzerland.

04:36.428 --> 04:40.747
Yinto yobuxoki nje. Loo nto kufuneka ichazwe ngokucacileyo.

04:40.747 --> 04:49.120
E-Austria, umzekelo, ukuba usebenzisa i-e-ID yakho
kwiinkqubo zolawulo, ufumana isaphulelo se-40% kwimirhumo.

04:49.120 --> 04:54.964
Le yinkululeko enyanzelisiweyo
esiye sayiqhela ukusukela ngo-2020.

04:54.964 --> 05:01.391
Okongezelelweyo koku yinyaniso yokuba le
nkani yedijithali iye yagqama kakhulu kulo nyaka.

05:01.391 --> 05:06.842
E-England, umzekelo, kufuneka
i-e-ID ukuze nje undwendwele iWikipedia.

05:06.842 --> 05:11.608
E-USA, kufuneka uqinisekise iminyaka yakho kwiYouTube.

05:11.608 --> 05:13.920
ISpotify sele isibhengeze.

05:13.920 --> 05:21.149
ESwitzerland, oku kuthetha ukuba ufuna
i-e-ID ukuze ufikelele kwi-online banking,

05:21.149 --> 05:25.934
kwi-online banking, kwanokufikelela kwi-intanethi.

05:25.934 --> 05:31.594
IJamani yazise imirhiso yedijithali. Amayeza
kagqirha ngoku afumaneka kuphela ngemirhiso

05:31.594 --> 05:35.635
yedijithali. Nangona kunjalo, le nkqubo isoloko isilela.

05:35.635 --> 05:41.794
Abantu abayifumani imithi yabo esindisa ubomi
kuba inkqubo imbi kakhulu ngokungenamsebenzi.

05:41.794 --> 05:45.404
Kufuneka siyiyeke le nto
yokunyanzeliswa kwidijithali ngoku nangoku.

05:45.404 --> 05:51.322
UMcebisi weFederal uRösti sele etshilo ukuba ufuna
ukuphelisa ukunikezelwa kwezincwadi yonke imihla

05:51.322 --> 05:54.358
aze aphinde achaze isibophelelo senkonzo jikelele.

05:54.358 --> 05:59.970
Kwaye iilali needolophu ezikude azisachaphazelwa yiposi.

05:59.970 --> 06:07.220
Njengenye indlela, ngoku ibonelela
nge-e-letter. Kwaye nge-e-letter, ufuna i-e-ID.

06:07.220 --> 06:13.007
Umfama wasentabeni ngoku kufuneka abhalisele
i-e-ID ukuze akwazi ukuhlawula ityala lakhe lombane.

06:13.007 --> 06:17.459
Zininzi kakhulu iimizekelo zoku, kuquka
eSwitzerland nakwamanye amazwe amaninzi.

06:17.459 --> 06:26.702
I-e-ID idala inkqubo entsha enkulu yokubeka
iliso nokulawula, apho, ngokungafaniyo

06:26.702 --> 06:32.154
ne-GDR, akusekho mfuneko yejenti yokukubeka iliso.

06:32.154 --> 06:33.915
Konke kulawulwa yi-AI.

06:33.915 --> 06:40.397
Udinga iiseva ezimbalwa, kwaye ubukrelekrele bokwenziwa bunokubeka
iliso kwaye bulawule abantu abangenakubalwa ngaxeshanye.

06:40.397 --> 06:42.665
Oko kuyingozi kakhulu.

06:42.665 --> 06:46.734
Kwaye kukho abantu abathi, "Ewe, oko
akundichaphazeli." Kodwa kuyabachaphazela bonke abantu.

06:46.734 --> 06:53.544
Oku kuza kukhokelela ngokukhawuleza kwi-ID zikagesi
ezinyanzelekileyo kwiibala zeenyawo ngenxa yobundlobongela

06:53.544 --> 07:01.787
babalandeli, okanye kumakhasi onxibelelwano, okanye kwezinye
izinto ezingenakubalwa egameni lokukhusela abantu abatsha.

07:01.787 --> 07:08.581
I-Rockstar , umpapashi we-GTA 6 , sele ibhengeze
ukuba i-e-ID izakufuneka ukuze kudlalwe lo mdlalo.

07:08.581 --> 07:14.360
Oku kuchaphazela yonke imidlalo. Kuchaphazela
ngokwenene onke amacandelo oluntu abathintelweyo apha.

07:14.360 --> 07:16.394
Kwaye oko akufanelanga kwenzeke.

07:16.394 --> 07:22.415
Ewe, yile ndlela eneneni oyisebenzisa ngayo ukutsala abantu
ngakumbi kule nkqubo. Emva koko ubanyanzela ukuba bayingenele.

07:22.415 --> 07:31.127
Umxhasi we-e-ID, uFranz Grüter, uthi ngeli xesha i-e-ID "yi-100%
yurhulumente", oko kukuthi, iqhutywa ngurhulumente kuphela.

07:31.127 --> 07:37.862
Abaxhasi bakwathi i-e-ID yokuqala yaliwa
ngabemi ngo-2021 kuba bengafuni ibe sezandleni

07:37.862 --> 07:42.122
zabucala, kodwa ibe sezandleni zikarhulumente.

07:42.122 --> 07:46.512
Kodwa eneneni, imalunga nenye into. Uthi ntoni ngaloo nto?

07:46.512 --> 07:52.018
Ndandisele ndingumntu wokuqala ngoko ke
kwaye ndalwa ne-e-ID nangaloo maxesha.

07:52.018 --> 07:55.557
Kum nakwabanye abaninzi, kwakucacile: asifuni kwaphela i-e-ID.

07:55.557 --> 08:00.260
Asikhathali nokuba kwenziwa ngabucala okanye ngurhulumente.

08:00.260 --> 08:05.494
Mna ngokwam, ndixhalabele kakhulu ukugxilwa kwamandla
ezandleni zikarhulumente, kuba abantu abazimeleyo

08:05.494 --> 08:08.899
abanamonopoli wokusebenzisa amandla – hayi okwangoku, ubuncinci.

08:08.899 --> 08:14.271
NgePalantir , oku kuza kwenzeka kule minyaka imbalwa
izayo. Kodwa ngeenkampani zabucala, ndinokukhetha.

08:14.271 --> 08:17.044
Ukuba ibhanki enye ayindifuni, ndingaya kwenye.

08:17.044 --> 08:23.170
Ukuba andifuni kusebenzisa iGoogle,
ndisebenzisa enye into, ndisebenzisa iGrapheneOS.

08:23.170 --> 08:25.605
Andinalo eli thuba lokuzikhethela kurhulumente.

08:25.605 --> 08:30.827
Ukuba urhulumente wazisa i-e-ID, iya kunyanzeliswa
ngokuphatha kwakhe yedwa amandla okusebenzisa ingxilimbela,

08:30.827 --> 08:33.902
ngesohlwayo, iinkqubo zokukreditha zentlalo, njalo njalo.

08:33.902 --> 08:41.439
Uphando lwasemva konyulo lukwatyhilile ukuba abantu
babexhalabile kakhulu ngokungabikho kokhuseleko lwedatha.

08:41.439 --> 08:45.380
Akunandaba kwaphela nokuba ivela
kurhulumente okanye kubantu abazimeleyo.

08:45.380 --> 08:52.680
Ngamanye amazwi, ingxoxo ephakanyiswe
ngabaxhasi yokuba abantu bafuna nje i-e-ID ekhutshwe

08:52.680 --> 08:56.958
ngurhulumente, imalunga nokulandela umkhondo nje.

08:56.958 --> 09:01.791
Amandla amaninzi kurhulumente, amandla
amancinci kubemi, njengoko kuye kachazwa ngaphambili.

09:01.791 --> 09:08.939
Kwaye loo nto nayo ayinasiseko kwaphela,
kuba le e-ID ayiveliswa ngurhulumente.

09:08.939 --> 09:15.635
Urhulumente akakwazi ukuhlawulela
inkqubo yokukhupha isazisi esikwi-elektroniki.

09:15.635 --> 09:22.036
Sonke siyazi ngemizekelo engenakubalwa apho
iiprojekthi ze-IT zikarhulumente, enye emva kwenye,

09:22.036 --> 09:25.700
ziye zasilela ngokupheleleyo – ngokuphindaphindiweyo.

09:25.700 --> 09:26.784
Ewe, uyayiva loo nto.

09:26.784 --> 09:31.756
Ngethamsanqa, urhulumente wethu akakwazi
ncam xa kuziwa kwimicimbi yedijithali.

09:31.756 --> 09:36.951
Oku kusinceda ukuba siphile apha
kwinkululeko ixesha elide kancinci.

09:36.951 --> 09:42.294
Apha, i-e-ID ikhutshwa yinkampani yabucala, eyi-ELCA Group.

09:42.294 --> 09:47.043
Iqela le-ELCA leliya ndoda inye engumnini weSerafe.

09:47.043 --> 09:47.927
Ngokwenene, ewe?

09:47.927 --> 09:53.113
Kwaye ke bafaka isoftware yokutshintshisana
ngemifanekiso yobuso, yokukhupha i-e-ID. Ke yona

09:53.113 --> 09:56.026
le nto yokuba ilawulwa ngurhulumente kuphela.

09:56.026 --> 10:03.016
Apha, iinkampani zabucala zenza izigidi,
neebhiliyoni ngedatha yethu eyimfihlo kakhulu.

10:03.016 --> 10:09.961
Kwaye i-e-ID iza kusebenza kuphela
kwizixhobo ze-Apple neze-Google.

10:09.961 --> 10:17.609
Kwaye loo nto isebenza njani ngokobuchwepheshe?
Ifowuni inekhamera yangaphambili. Kufuneka uzazise ngayo.

10:17.609 --> 10:25.497
Kwaye ukuze urhulumente akwazi nokufikelela kule
fowuni, udinga i-interface evela kwa-Apple nakuGoogle.

10:25.497 --> 10:28.638
Kwaye, ewe kona, abayiniki le nto
kurhulumente waseSwitzerland simahla.

10:28.638 --> 10:35.433
Kwaye andifuni ukuba urhulumente abe kuye wonke
umntu efowunini – ngokusesikweni nangokusemthethweni.

10:35.433 --> 10:40.198
Kwaye ngubani owaziyo ukuba baza kuyenza ntoni ngayo –
ayilawulwa ngurhulumente kuphela, yintsonkotha yonke.

10:40.198 --> 10:45.165
Iinkampani zabucala zenza ubutyebi ngayo.

10:45.165 --> 10:50.618
Kuthekani ngeziqu? Ngaba kukhuselekile,
okanye ingaba kubakho ubusela beziqu?

10:50.618 --> 10:53.079
Ewe, kulula kakhulu, kulula kakhulu.

10:53.079 --> 11:01.056
E-Estonia, apho i-e-ID sele isetyenziswa ngaphezu
kweminyaka engamashumi amabini, abantu abangama-750,000

11:01.056 --> 11:05.280
kutshanje babekwe emngciphekweni wobusela besazisi.

11:05.280 --> 11:11.614
Wonke umntu uyazi – kufuneka nje uvule
amaphephandaba kanye ngosuku – ukuba ezi nkqubo azikaze

11:11.614 --> 11:14.973
zikhuseleke ngokwaneleyo ukujongana nento enje.

11:14.973 --> 11:19.738
Siyibona yonke imihla, kanye njengakurhulumente
nakumkhosi, idatha iphuma ngokungekho

11:19.738 --> 11:23.166
mthethweni iye kwi-darknet , kwiihackers, naseluntwini.

11:23.166 --> 11:30.406
Kwaye ke, ukucinga ukuba iinkcukacha
zethu zobuqu zikhuselwe kubudenge obukhulu.

11:30.406 --> 11:37.535
Kuyinyani kananjalo ukuba xa uCeba weFederal uJans usandul'
ukubamba inkomfa noonondaba exhasa i-e-ID, walusebenzisa gadalala

11:37.535 --> 11:44.840
isikhundla sakhe sokuba nguCeba weFederal ngokuphakamisa ifowuni
yakhe ngesinye isandla kunye nekhadi lakhe lesazisi ngesinye.

11:44.840 --> 11:51.100
Wayefuna ukufaka ukuzithemba kubantu. "Jonga,
akukho mngcipheko, ndiza kukubonisa isazisi sam!"

11:51.100 --> 11:58.922
Kodwa uyifihle inombolo yecala yakhe ekoneni ephezulu
ngasekunene, kuba iBhunga leFederal liyazi kakuhle ukuba ukuba

11:58.922 --> 12:06.744
ngoku ndinefoto ye-ID yakhe neevidiyo zakhe ezaneleyo –
ezifumanekayo, njengoko engumntu owaziwayo – ndingasebenzisa

12:06.744 --> 12:12.543
ngokulula i-artificial intelligence ukwenza
i-deepfake , ndiqhathe isazisi sakhe kwaye

12:12.543 --> 12:15.523
ndifumane ngobuqhetseba i-e-ID egameni lakhe.

12:15.523 --> 12:19.599
Oku sele kuchazwe kwaye kwasetyenziswa gwenxa kumazwe amaninzi.

12:19.599 --> 12:24.031
Konke okudingayo ziividiyo kunye nefoto yekhadi lakho lesazisi.

12:24.031 --> 12:29.780
IBhunga leFederal liyayazi le nto, libonisa
isazisi salo, kodwa liyayifihla ikhowudi, inombolo.

12:29.780 --> 12:32.705
Urhulumente akanakuba ngcatshi ngaphezu koku.

12:32.705 --> 12:34.991
Oko akukhuthazi ukuzithemba kule meko.

12:34.991 --> 12:37.500
Hayi nyani.

12:37.500 --> 12:46.112
Ukuba sithatha ngokuba i-e-ID iza kwaziswa nangona kukho
iphulo, yeyiphi eyona meko imbi kakhulu enokusenzekela?

12:46.112 --> 12:55.338
Kulungile, kufuneka sikhumbule ukuba ivoti ingomhla
wama-28 kuSeptemba. Oko kuthetha ukuba akusekho xesha lininzi.

12:55.338 --> 13:02.328
Ixabiso lokuchasa ngoku liphantsi kakhulu xa lithelekiswa noko
kuza kufuneka sikuchithe size sikuhlawule

13:02.328 --> 13:08.633
kwiminyaka emithathu, emine okanye elishumi ezayo
ukuze sigcine nokuba yincinci nje inkululeko.

13:08.633 --> 13:10.990
Imali ephathekayo iza kupheliswa ngokwaziswa kwe-e-ID.

13:10.990 --> 13:15.185
Kuza kubakho imida ephezulu yefranse
yaseSwitzerland yedijithali, imida yobunini.

13:15.185 --> 13:18.763
Urhulumente umisela ukuba oku kungachithwa phi.

13:18.763 --> 13:25.428
Ngoko ke ukuba awukayijongi nayiphi na isatifikethi
se-coronavirus okanye ungugqirha okhuphe izatifikethi zezimask,

13:25.428 --> 13:29.722
ungavalela – uza kuba ngumntu ongenamsebenzi kwaye ulambile.

13:29.722 --> 13:37.921
Iphuzu lokuthenjwa eluntwini liyafika: kuba ngoku ungumtyholi
kwaye ndingakuzisela isonka, amanzi, ubisi ndize ndidanisane

13:37.921 --> 13:41.962
nawe, ndiphelelwa ngamanqaku kwaye nam ndiba ngumtyholi.

13:41.962 --> 13:46.845
Ngoko ke, lo ngucalucalulo, ukukhutshwa eluntwini,
olungazange lwabonwa ngaphambili, kwanangexesha

13:46.845 --> 13:50.397
lobhubhane we-coronavirus kuthi bantu abangagonywanga.

13:50.397 --> 13:54.265
Emva koko, ke, kukho ukuchongwa kobuso kuyo yonke
indawo, iiyure ezingama-24 ngosuku, iintsuku ezisi-7 ngeveki.

13:54.265 --> 14:00.223
Urhulumente uyazi ukuba wonke umntu
uphi kwaye wenza ntoni ngalo lonke ixesha.

14:00.223 --> 14:07.127
Kwaye ke uye uohlwaywe. Into oyipapasha
kumakhasi onxibelelwano isenokungayithandi urhulumente.

14:07.127 --> 14:12.659
Into echasene nezopolitiko zesini,
inkolo yemozulu, nokuba yintoni na.

14:12.659 --> 14:17.243
Ngoko ke mhlawumbi indlela yakho yokuziphatha
ayithobeli: uqhuba imoto ephetra. Utya inyama. Emva koko

14:17.243 --> 14:20.672
iiprimiyamu zakho ze-inshorensi yezempilo ziyenyuka.

14:20.672 --> 14:25.297
Kwaye ngoku olu luhlu lweziphumo ezibi lunokwandiswa kakhulu.

14:25.297 --> 14:31.538
Sinemithetho emitsha emininzi yentetho yentiyo –
eSwitzerland, nakwilizwekazi laseYurophu lonke.

14:31.538 --> 14:35.288
Kuzakhopha iindlela ezininzi ezintsha zokucupha ezisiza.

14:35.288 --> 14:39.840
Kwaye oko luhlaselo olusisiseko
kuwo onke amalungelo ethu asisiseko.

14:39.840 --> 14:46.856
La ngotshintsho kubomi bemihla ngemihla babo bonke
abantu, olungazange lubonwe ukusukela oko kwaziswa i-intanethi.

14:46.856 --> 14:52.791
Abantu kufuneka bazi ngale nto. Kwaye la
ngamabali oyikekayo okwenene asisongelayo ngoku.

14:52.791 --> 14:59.916
Utshintsho olupheleleyo, olusisiseko kwindalo kanye yokubakho.

14:59.916 --> 15:05.695
Akusekho inkululeko yokucinga, akusekho inkululeko
yokuthetha – leyo sele ikwimeko embi kakhulu namhlanje.

15:05.695 --> 15:09.280
Awusakwazi ukufikelela kwiNetflix okanye ukufumana iposi.

15:09.280 --> 15:11.242
Awusakwazi ukufikelela kwi-intanethi kwaphela.

15:11.242 --> 15:16.794
Uyicwangcisa njani inkcaso, wazise abantu, uqhube
imibhikisho, okanye udale – njenge-MASS-VOLL! – inkcaso

15:16.794 --> 15:19.897
yezopolitiko, ukuba oko kunokwenziwa kuphela nge-e-ID?

15:19.897 --> 15:24.641
Emva koko, ewe, isatifikethi sokugonya naso siza
kongezwa kwi-e-ID – yonke into – tutti –

15:24.641 --> 15:28.183
iiphepha-mvume zokufunda ukuqhuba – yonke into enokwenzeka.

15:28.183 --> 15:30.860
Yile nto isisongelayo ukuba asiyinqandi ngoku.

15:30.860 --> 15:38.517
Ewe, eneneni inika urhulumente amandla angakumbi
okuthatha impindezelo kubemi, abemi abangathandwayo.

15:38.517 --> 15:44.660
Imeko ngoku yeyokuba amanye amazwe sele
eno-e-ID. Amanye amazwe sele eyazisile.

15:44.660 --> 15:48.476
Unazo na iimizekelo ezimbalwa zethu? Imeko yazo ithini?

15:48.476 --> 15:54.766
Ewe, ngokuchulumancisayo, i-e-ID iza kuthi ngoku yaziswe
kulo lonke elase-EU ngo-2026, 2027, ngaxeshanye,

15:54.766 --> 15:59.825
ngokungathi kukucofa nje iqhosha. Iprojekthi enkulu edibeneyo.

15:59.825 --> 16:06.333
Le yinto ekhathaza kakhulu, kuba kuzo zonke iindawo apho
i-e-ID isazisiwe khona ukuza kuthi ga ngoku, ayizange

16:06.333 --> 16:10.081
ihlale iyinto yokuzikhethela. Kuya kuba njalo nakulapha.

16:10.081 --> 16:17.042
Kutshanje nje e-Austria, apho utitshala
akhutshiweyo ngenxa yokuba engafunanga i-E-ID yase-Austria.

16:17.042 --> 16:22.125
Kwathi ke ngequbuliso, "Kulungile, isivumelwano somsebenzi,
kufuneka wenze iinkqubo zokubhala umculo" – nokuba yintoni.

16:22.125 --> 16:31.846
Kulapho ke kuba yingozi ngokwenene. NamaMelika nawo ayangenisa,
kunye namaBritane namaJamani. Ngoku sele ifika kuyo yonke indawo.

16:31.846 --> 16:38.533
Ukhuthele kakhulu kweli phulo. Usenomsebenzi
omninzi ekufuneka uwenzile. Unabaxhasi abaninzi.

16:38.533 --> 16:42.400
Uyixhasa ngemali njani iphulo elinamandla kangaka?

16:42.400 --> 16:48.944
Ngomntu ngamnye. Ngokungafaniyo namaqela ezopolitiko
okanye ii-NGO, asinabo abaxhasi abakhulu bezemali

16:48.944 --> 16:52.801
abasemva, iinkampani okanye inkxaso-mali karhulumente.

16:52.801 --> 16:59.714
Yonke into esiyenzayo apha ixhaswa yiminikelo
emincinci evela kubantu, ngendlela eqala ezantsi.

16:59.714 --> 17:03.320
Ngomzamo wokuzithandela wabantu abangenakubalwa

17:03.320 --> 17:10.172
Yiyo nje amandla esitalato, esijoliswe
kwinjongo efanayo: ukuthintela le e-ID.

17:10.172 --> 17:14.683
Kuba ngokungafaniyo nehlabathi lonke,
singakwazi ngenene ukuyinqanda apha ngereferendamu.

17:14.683 --> 17:19.620
Akukho mntu wumbi onesi sipho. Masisebenzise kangangoko sinako.

17:19.620 --> 17:21.344
Kulungile kakhulu, ewe.

17:21.344 --> 17:27.951
Ngoku, nkqu ne-e-ID ikhona, kukho
amaqela ahlukeneyo athethelela ukuchasa yona.

17:27.951 --> 17:38.240
Ngelishwa, kwanakulo, la maqela, nangona
enenjongo enye, ayohlukene aza aqalisa ukulwa.

17:38.240 --> 17:47.340
Ingxaki yeyokuba sonke – zonke iintshukumo zokukhanyiselwa,
zonke iintshukumo zokusesitha, zonke iintshukumo zoxolo

17:47.340 --> 17:52.539
– sinenjongo enye. Oku kusibandakanya nathi apha eKla.TV.

17:52.539 --> 17:58.080
Sinyusa ulwazi; sonke sinomchasi
ofanayo, ndingatsho, utshaba olufanayo.

17:58.080 --> 18:05.004
La magunya akhohlakeleyo, afuna ukuzisa ihlabathi lonke
phantsi kolawulo lwawo olupheleleyo, asebenza ngasemva kwaye

18:05.004 --> 18:09.419
sele efikelele kwizikhundla zamandla phantse kuyo yonke indawo.

18:09.419 --> 18:15.093
Kwaye sifuna ukuthintela la mandla
akhohlakeleyo ekufezekiseni iinjongo zawo, sifuna

18:15.093 --> 18:18.746
ukuphumelela kunye ndaweni ithile phaya ngaphandle.

18:18.746 --> 18:23.824
Uwasebenzela, nathi siyawasebenzela,
kwaye nabanye abaninzi bayawasebenzela.

18:23.824 --> 18:30.069
Kodwa ukuba ezi zinyuko, ezi zinyuko zokufuna ubulungisa, ngoku
ziqala ukusebenzisana ngokuchaseneyo, nokuba, umzekelo, into

18:30.069 --> 18:34.300
ayihambanga kakuhle kuloo ntsebenziswano,
mhlawumbi omnye wabo okanye omnye uphathwe

18:34.300 --> 18:37.568
ngokungekho sikweni okanye ngokungekho mthethweni.

18:37.568 --> 18:45.470
Kodwa xa nje siqala ukugxininisa amandla ethu kungekhona kulo
sitha siqhelekileyo, kodwa ekusebenzeleni omnye nomnye, ngelo

18:45.470 --> 18:51.317
xesha siwususa amandla ethu kulo mzabalazo
uqhelekileyo wokusilwa nesi sitha siqhelekileyo,

18:51.317 --> 18:55.477
size ke, masithi, silahlekelwe ngamandla okulwa.

18:55.477 --> 19:01.559
Kwaye yiyo kanye leyo ingxaki, yokuba olu qwalu
luhlala lukhokelela ekubeni amandla esiwafunayo kweli

19:01.559 --> 19:05.728
dabi angasajoliswanga kwisitha sethu esiqhelekileyo.

19:05.728 --> 19:12.720
Kwaye ngelishwa, nathi siye
safumana oku, ngoku nakwimiba ye-e-ID.

19:12.720 --> 19:19.069
Kwaye ndicinga ukuba ngokuqinisekileyo kufuneka sikuthintele oko
ukuba kwenzeke kwaye sikwazise kuluntu

19:19.069 --> 19:24.942
malunga neentshukumo zemfundo zokuba akufuneki
siyilahle imisebenzi yethu esabelana ngayo.

19:24.942 --> 19:27.072
Ngokuqinisekileyo, kungenjalo asinathuba.

19:27.072 --> 19:34.057
Ewe. Ndingathanda nokucaphula u-Ivo Sasek kwi-AZK yama-21.

19:34.057 --> 19:40.570
Oku kuvela kwintetho ethi "Amandla oMoya asebenzisanayo".
Kuyo, uIvo Sasek utsho kanye eyona nto ibalulekileyo.

19:40.570 --> 19:46.617
Uthi: "Sonke sinye. Sonke sidlala
kumaqela afanayo. Singelinye iqela."

19:46.617 --> 19:49.508
Oko kuthetha ukuba asikho konke
konke ukhuphiswano phakathi kwethu.

19:49.508 --> 19:53.443
Akukho phikiswano phakathi kwethu,
thina abakhanyiseli abakhululekileyo.

19:53.443 --> 19:59.982
Asingabo abantu abafuna ukuzibonakalisa
bebalulekile, apho wonke umntu efuna ukuba ngoyena mkhulu.

19:59.982 --> 20:04.215
Ndithi, ukuba ndingakwenza
mkhulu, nam ndiya kuba mkhulu ngakumbi.

20:04.215 --> 20:12.323
Uqhubeka athi: "Singoyisa kuphela lo mchasi womhlaba
wonke wendalo ngokudibanisa imikhosi size

20:12.323 --> 20:18.660
sisebenzisane njengesidalwa esinye esimanyeneyo nesisebenzayo."

20:18.660 --> 20:21.156
Kuphela ngale ndlela esinokufumana ngayo ungunozala ohlala njalo.

20:21.156 --> 20:25.445
Kwaye ukuba asiphumeleli ngokubambisana, sonke siye sowela kunye.

20:25.445 --> 20:32.805
Yiloo nto ingxaki yethu. Kodwa xa siphumelela,
kungenxa yokuba sikwenze sikunye, hayi ngenxa yomnye kuphela.

20:32.805 --> 20:38.625
Ndicinga ukuba eso sisicatshulwa esihle kakhulu.
Sibonisa apho sikhoyo ngokwenene, ukuba siyaxhasana.

20:38.625 --> 20:42.341
Yiyo loo nto sixhasa iphulo lakho ngoku.

20:42.341 --> 20:44.703
Uyiva njani kanye le nto? Wakha waba namava anje ngaphambili?

20:44.703 --> 20:48.512
Okanye umbutho wakho wakha wahlaselwa?

20:48.512 --> 20:55.057
Ngelishwa rhoqo kakhulu, ewe, kuba kubalulekile
ukuba wonke umntu aqonde ukuba unokuphumelela

20:55.057 --> 20:59.021
kuphela xa usebenzisa yonke ipeni ngomzuzwana ngamnye.

20:59.021 --> 21:07.728
Ukuba unamaqhinga asebenzayo kwaye usebenzisane ngobulumko,
ngobuchule nangokungathathi cala, kuba "loo mntu"

21:07.728 --> 21:16.089
unamandla kakhulu, ukrelekrele kwaye yingcali koko
akwenzayo kangangokuba kufuneka nathi sibe njalo.

21:16.089 --> 21:23.063
Abantu kufuneka baqonde nokuba
iimvakalelo ezibucayi kufuneka zibekwe ecaleni.

21:23.063 --> 21:27.626
Kuba ungasoloko ulwa kwiibharrikade xa utshaba sele loyisiwe.

21:27.626 --> 21:34.225
Kodwa kuqala, kufuneka silwe ngamandla onke nxamnye nabaxhasi
bomanyano lwehlabathi kwaye simise i-e-ID ngaso sonke isinyama.

21:34.225 --> 21:39.487
Asinayo kwaphela ixesha leengxabano ezingabalulekanga
nezinye izinto ezinjalo, ngoko ke siyaziphepha.

21:39.487 --> 21:46.465
Ngelishwa, oku kusenzeka rhoqo kuthi, kodwa aba
badla ngokuba ngabantu abangakhuthali kakhulu

21:46.465 --> 21:50.541
nabonelisekayo kukushiya izimvo zobuyatha kuFacebook.

21:50.541 --> 21:57.819
Kwaye ke siyabamema ukuba bathathe inxaxheba: "Kulungile,
nithathe inxaxheba, nithethe nathi, nibenobambiswano!"

21:57.819 --> 22:01.380
size ke sihlale sikhokelela izinto kwicala elakhayo.

22:01.380 --> 22:06.802
Kuba ndikholelwa ukuba akukho mntu
ulahlekileyo. Wonke umntu ungasindiswa.

22:06.802 --> 22:11.933
Uceba ukufikelela kubantu njani uze
ubacenga ukuba bathathe inxaxheba kweli phulo?

22:11.933 --> 22:23.009
Sidibanise iphulo elikhulu, elinamandla, kwaye ngokoluvo
lwam, elihle kunawo onke esakha salenza thina apha e-MASS-VOLL!

22:23.009 --> 22:29.118
Abantu bethu okwangoku baxakekile befaka
iipowusta ezingenakubalwa kulo lonke elaseSwitzerland.

22:29.118 --> 22:34.222
Senze izilayitha apha ukuze sizabalalise ebantwini.

22:34.222 --> 22:38.160
Siye sasungula iphulo ngeelwimi ezintathu.

22:38.160 --> 22:45.615
Sinezitikha apha ngesiJamani, isiFrentshi nesiTaliyane.

22:45.615 --> 22:49.104
Sifake yonke into esinokuyenza kuyo.

22:49.104 --> 22:58.191
Ewe kona, sikwanazo neeflegi zebhalkhoni ezinoku-odolwa
nguye nabani na. Ezi nazo ziyafumaneka ngeelwimi ezintathu.

22:58.191 --> 23:01.098
Eli phulo alizukuphumelela ngokwalo.

23:01.098 --> 23:07.502
Eli phulo lingaphunyelelwa – ngamanye amazwi, i-e-ID
nazo zonke izinto ezoyikekayo endizidwelisileyo ngaphambili

23:07.502 --> 23:10.244
zinokunqandwa – ukuba wonke umntu uyathatha inxaxheba.

23:10.244 --> 23:14.245
Nabani na angakwazi ukuxhoma iflegi enjalo
ebhalkonini okanye efestileni yakhe aze

23:14.245 --> 23:16.408
ancamathisele izincamathelisi ezimbalwa kuyo.

23:16.408 --> 23:21.409
Ewe kona, kuphela kwipropathi yakho yabucala,
hayi kwiimoto zamapolisa okanye ezifana nazo.

23:21.409 --> 23:23.500
Nabani na angayenza. Inokwenziwa naphi na.

23:23.500 --> 23:28.349
Okanye nika umntu otshayayo
ilayitha uze umtsalele umdla kuloo vothi.

23:28.349 --> 23:39.901
Kakade ke, saphinda senze nee-T-shirt, ezinxitywa ngabantu
abaninzi ngoku kwaye ziye zaba ziibhodi zentengiso ezihambayo.

23:39.901 --> 23:47.852
Yiloo ndlela ongena ngayo ehlabathini! Kuba
awunakuphumelela kuvoto kumakhasi onxibelelwano.

23:47.852 --> 23:53.901
Kukho i-SRF, exhaswa ngenkani ngemali, eyomelele
kakhulu, kwaye ifikelela kude kakhulu kunathi.

23:53.901 --> 23:58.335
Kufuneka sifumane iindlela
zobuchule zokufikelela ebantwini ngokwethu.

23:58.335 --> 24:02.069
Kwaye ngokwenene lo ngumthwalo womntu ngamnye kuthi.

24:02.069 --> 24:08.619
Siphinde senze iflayara ngeelwimi
ezintathu. Amaphepha amathandathu, A4.

24:08.619 --> 24:14.106
Kwaye ngokwenene sinayo yonke into apho
ngaphakathi. Ngoko ke izingxoxo zikho apho ngaphakathi.

24:14.106 --> 24:22.940
Kwaye okunye okubaluleke kakhulu apha nguKarin Keller-Sutter,
osele ethembisile ngo-2021: I-e-ID ayizukuhlala ikhetho.

24:22.940 --> 24:26.409
Lo ngumongameli wethu okhoyo ngoku.

24:26.409 --> 24:33.040
Kwaye xa esithi akahlali ngokuzithandela, singakukholelwa oko.

24:33.040 --> 24:38.987
Kwaye into esiyithatha njengento
ebaluleke kakhulu yikhadi lokuvota ngo-2021.

24:38.987 --> 24:44.241
Nge-64.4%, amaSwisi athe hayi.

24:44.241 --> 24:47.557
Zonke iikantoni, zonke izizwe zathi hayi.

24:47.557 --> 24:51.123
Kwaye ungayiodola le phakheji kuthi uze uyisasaze.

24:51.123 --> 24:55.479
Ngoko ke, eyona nto ibalulekileyo apha
kukuzinikela kwabo bonke. Emva koko siza kuphumelela.

24:55.479 --> 24:59.049
Ewe, asikhulu kangako, asinamandla
kangako, kwaye asinayo imali eninzi.

24:59.049 --> 25:06.144
Abaxhasi bolu nyanzeliso, abafuna
ukuxandipha abantu baze bazuze kulo, banezigidi.

25:06.144 --> 25:12.578
Ewe kona, asinayo ingako. Kodwa ndicinga ukuba uDavid
angamoyisa uGoliath apha ukuba sinomdlandla owaneleyo,

25:12.578 --> 25:16.579
sinentando eyomeleleyo, sibalule ngobuchule kwaye silwe simnye.

25:16.579 --> 25:21.068
Kulungile kakhulu, ewe. Sele uthethe lukhulu
malunga noko umntu ngamnye anokukwenza. Ngaba ikhona

25:21.068 --> 25:23.520
enye into ofuna ukuyongeza, okanye oko kwanele?

25:23.520 --> 25:29.980
Ndicinga ukuba kubalulekile kananjalo
ukuthumela eli phetshana kuyo yonke indlu eSwitzerland.

25:29.980 --> 25:36.658
Sinethuluzi kwiwebhusayithi apho unokuxhasa
uluntu oluncinci okanye olukhulu, kwaye wonke

25:36.658 --> 25:40.809
umntu uya kufumana eli phetshana ngolwimi lwakhe.

25:40.809 --> 25:44.570
Kwaye yile ndlela onokufikelela ngayo kubantu
obungenakuze ubafikelele ngenye indlela. Kwaye ngubani owaziyo

25:44.570 --> 25:46.739
ukuba uza kufikelela bani, nokuba oko kuza kubangela ntoni.

25:46.739 --> 25:51.760
Sisenokufumana enye iminikelo enkulu. Oku kuza
kusenza sikwazi ukuxhoma iipowusta ezintsha.

25:51.760 --> 25:56.377
Kwaye yiyo loo nto kubaluleke kakhulu ukuba wonke
umntu athathe inxaxheba ngayo nayiphi na indlela anako.

25:56.377 --> 26:03.117
Ngamanye amazwi, kuboniswa ipowusta kwaye sithunyelelwa iiponti
elikhulu ukuze sikwazi ukuvelisa izinto ezintsha kwakhona.

26:03.117 --> 26:09.070
Ngoko ke ndiqinisekile ukuba singakwazi
ngokwenene ukuchasa le nkqubo icinezayo.

26:09.070 --> 26:11.707
Nokuba siya kuphumelela okanye hayi, siza kubona.

26:11.707 --> 26:16.052
Kodwa eyona nto ibalulekileyo kukuba ulwe ngamandla akho onke.

26:16.052 --> 26:21.580
Kwaye ndingathanda ukubongoza wonke umntu ukuba
enjenjalo, kuba eli lelinye lamathuba okugqibela esinawo.

26:21.580 --> 26:25.792
Kulungile kakhulu, nam ndingathanda ukuxhasa oko
kwakhona. Babukeli abathandekayo, ncedani nxhasani le phulo.

26:25.792 --> 26:29.635
Kwaye ukuba wonke umntu wenza konke
okusemandleni akhe, ndicinga ukuba singayinqanda le nto.

26:29.635 --> 26:33.081
Zihamba njani izinto kuwe buqu nakwi-MASS-VOLL!

26:33.081 --> 26:39.201
Iyasebenza. Sonwabe kakhulu yindlela sikhula ngayo
ngamandla ngokubhekiselele kubulungu, kwimpembelelo,

26:39.201 --> 26:42.728
kulwazi, ekuthandweni, nendlela sandisa ngayo izakhiwo zethu.

26:42.728 --> 26:45.490
Abantu abaninzi abaneetalente, abatsha,
nabakhuthazekileyo bayazimanya neqela lethu.

26:45.490 --> 26:47.335
Ungakubona oko nakwiitshaneli zethu zemidiya yoluntu.

26:47.335 --> 26:52.436
Sipapasha inyaniso entsha nge-e-ID apha yonke imihla.

26:52.436 --> 26:57.730
Kwaye kwiveki yesibini, iividiyo ezintathu apho
abantu abaninzi ngakumbi bethu babonisa ubuso babo,

26:57.730 --> 27:01.106
bemkela uxinezelelo kodwa bemisa nangona kunjalo.

27:01.106 --> 27:05.286
Ihamba kakuhle kakhulu.
Siyazilungiselela kwakhona imfazwe yeminyaka ezayo.

27:05.286 --> 27:10.829
UMthetho omtsha weSifo esiNtsholongwane,
ojolise ekwandiseni ngonaphakade izithintelo

27:10.829 --> 27:14.237
ze-coronavirus, ezazingenabuntu ngokwenene.

27:14.237 --> 27:19.263
Emva koko, ke, isivumelwano sobukhoboka
se-EU sisongela ukusibophelela eBrussels.

27:19.263 --> 27:24.030
Ukuba besiya kuba yikoloni nje ye-EU kwaye
singabi nako urhulumente wabantu ngabantu,

27:24.030 --> 27:26.240
nokuba iSwitzerland ingatshabalalisa isazisi sayo.

27:26.240 --> 27:28.300
Oku kufuneka kuthintelwe nangayiphi na indlela.

27:28.300 --> 27:32.098
Kuhle kakhulu. Ewe, la ngamanqaku anesibindi.
Sikunqwenelela impumelelo yonke, Mnu Rimoldi.

27:32.098 --> 27:32.540
Enkosi kakhulu.

27:32.540 --> 27:38.415
Kwaye ngokuqinisekileyo siza kuqhagamshelana. Enkosi kakhulu
ngodliwano-ndlebe nangamagqabaza akho ngomthetho we-E-ID.

27:38.415 --> 27:39.649
Enkosi kakhulu. Enkosi.
