Bai, gaur zure aurkezten nahi nizuke gizon bat, bere bizitzaren ikur gisa izokin bat aurkitu duena.
Izokinek ez dituzte mugarik ezagutzen, ez dituzte oztoporik ezagutzen eta itsasoko zein ur geziko uretan bizi dira.
Itsasaren kontra igeri egitea maite du.
Gizon honek ere konbentzituta dago pentsatzea eta bizitzea kutxatik kanpo merezi duela, eta,
horregatik, beti espero behar dela espero ez dena.
Pozten naiz Markus Bönig ongietorri emateaz. Ongi etorri Kla.TV-ra.
Goiz ona eta bonjour. Orain hemen nago Parisen kafe batean eserita.
Horrek atzeko zarata pixka bat ere azaltzen du. Horregatik barkamena eskatzen dut.
Baina bidean halako moduan zaudenean, ezin duzu beti soinu-baldintza perfektuak antolatu.
Bönig jauna, negozio-administrazioa ikasi zenuen, korporazio globaletan lan egin zenuen eta, zure hogeita
hamar eta hogeita hamabost urte bitartean, zure bizitza profesionala erabat hankaz gora jarri zenuen.
Zure talentuak gizarte-arazoen eta gizarte-eginkizunen zerbitzura jartzea erabaki duzu.
Itsas-korrontearen aurka igeri egitea maite duzu.
Hasieratik jakin al zenuen proiektu hauetako batzuei aurka egiteko erresistentzia sendoa izango zitzaizula?
Egia esan, ez. Noski, ez zen argi nondik nora eramango zuen guztia.
Niretzat oso argi zegoen ez nuela karrera arrunta bat jarraitu nahi, diru asko irabazi eta
bizitzaren amaieran zerbait esanguratsua egin.
Biak konbinatzeko modua bilatzen ari nintzen.
Eta niretzat, mikro-kredituaren asmatzailea izan zen Yunus irakaslea, sinpleki inspirazio handia izan zen.
Hark izan zen niretzat dena baztertzeko katalizatzailea, gizarte arazoak konpontzeko bitarteko
komertzialak erabiltzeko ideia hain bikaina delakoan.
Ez soilik dohaintzei buruz pentsatzea, baizik eta benetan modu ekonomikoan pentsatzea.
Eta hori da, hain zuzen ere, garrantzitsua.
Ekonomia-soluzioaren bidez, Yunus profesoreak erakutsi zuena eta hainbeste inspiratu ninduna esan nahi dut.
Indiako emakumeek ezin dituzte maileguak lortu, herrixkak %40etik %50era bitarteko usurario interes-tasa altuekin
sufritzen dute, eta jendea ziklo zikin batean harrapatuta dago.
Eta irakasle honek mikro-mailegu gisa ezagutzen direnak asmatu zituen.
Emakumeei zuzendutako kopuru txikiak, haien egoera soziala hobetzeko.
Beraz, banku bat sortu zuen. Dirua maileguan ematen du.
Hasieran ekonomia aldetik jokatzen du, baina jokoaren arauak nahita bertan behera utzita egiten du
hori. Eta horrek gizarte aldetik dena aldatzen du.
Logika bera koronabirusaren pandemian ere aplika daiteke.
Arazo soziala zegoen: lanera, eskolara edo unibertsitatera joan ahal izateko probak egin behar izatea.
Eta orain irtenbide bat aurkitu behar da. Ez da zerutik bakarrik eroriko. Nola edo hala finantzatu beharko da.
Eta zehazki horixe da ekintzaile sozialaren eginkizuna: irtenbide bat asmatu, taldea batu eta antolatu, eta,
azkenik, ekonomiaren arabera jardun eta irtenbidea eskaintzea.
Hemen ere diru-kostua duen proba bat dago. Baina gizarte-arazoa konpontzen du. Eta oso diru gutxirengatik.
Mikrokredituak naturalki interesak kobratzen dituzten bezala, baina agian %6koak, %50ekoak izan beharrean.
Eta koronabirusaren probarekin antzekoa izan zen. Ondoren, 1,99 libera esterlina ordainduta
eskuragarri zeuden, eta ez zen jakiten zenbat balio zuten.
Eta azken finean, mekanismo bera da.
Ados. Nola egiten diezu aurre autoizendatutako egia-egiaztatzaile hauei, esaterako Volksverpetzeri, zeinek sinpleki eskuindar gisa
etiketatzen zaituzten iruzkinik gabe eta 'lateral thinker' bezalako argumentu
hilgarri batzuekin diskreditatu nahi zaituzten?
Ez naute gehiago kezkatzen, asko sufritu dudalako.
Cisco utzi nuen 15 urte lehenago, eta hasieran 10 urte eman nituen osasun sektorean farmazialariekin lanean.
Eta oso auzizaleak dira eta dena kexatzen dute.
Eta alor horretan, aspaldi gainditu nuen nire sute-probaldia, eta, beraz, ondo prest nengoen koronabirusaren garairako,
orduan zure inguruan kezka sortzen duten eta, noski, berehala zikintzen eta gizartean hiltzen saiatzen diren guztiekin.
Nolabait, niregandik erraz irteten zait. Ez zait batere axola.
Alderantziz, Psiram eta t-online eta Tagesschau bezalako hedabideek horretan gogor lan
egiten dutenean, ohore handia dela uste dut.
Ez balute egin, nik egiten ari naizena eraginkorra ez litzateke izan.
Ados. Bai, laburki aipatu zenuen bezala, koronabirusaren pandemian zehar aurkako jarrera handia jasan duzu.
Batez ere, garaian koronabirusaren proba finkoentzako alternatibak eskaini zenizkigulako.
Eta, noski, pandemiatik irabazi egitea egotzi zizuten. Gaur egungo ikuspegitik nola ikusten duzu hori?
Esan dezakedan bakarra da erantzun egin behar genuela are gogorrago, are azkarrago, are gehiago.
Sinestezina da hainbeste denbora zein gauza jasan ditugun. Hala ere, asko lortu dugu.
Zenbait milioi proba-ziurtagiri osatu ahal izan ditugu.
Ehunka mila erabiltzaile laguntzea lortu dugu.
Eta bakarrik esan dezaket, zehazki gauza egokia egin zenuela. Eta arriskuak ondo ordaindu zuen.
Hau jada gure lehen eztabaida preliminarrean aipatu nuen. Buruan 341 delitu-kargu nituen.
Horrek gaua pixka bat lasaitasunik gabea bihurtu dezake.
Eta inoiz ere ez zen epaitegiko entzunaldira iritsi.
Azken finean, abokatu onek guztiak kaleratu zituzten.
Beraz, hemen benetan ausardia izan behar zenuen hitzaren zentsu egiazkoenean, eta nola
amaituko zen jakin gabe gauzatu behar zenuen.
Batzuek kartzelan esnatu ziren. Ni, zorionez, hori saihestu nuen.
Dagoeneko aipatu duzu.
t-online-ek zure jarduerak ere oso modu dotorean zatitu zituen, "gizon bat guztiz zoro bihurtzen da" edo "erabat aske" esanez.
Eta t-online-ek idatzi zuen: "Bönigek bideo batean argi adierazi du egoitza nagusia atzerrira lekualdatu
dutela, agintari kriminalek auzipetzea zailagoa izan dadin."
Ondoren t-onlineek galdetzen du: "Baina zergatik nahi du hori lortu, bere hitzetan ezer ilegalik egiten ez badu?"
Eta orduan erantzun zenuen: "Politikoki motibatuta dagoen epaitegi batek oso sormenezkoa izan daitekeela frogatu da."
Esaldi hori pixka bat zehaztu al dezakezu?
Noski. Azken finean, ez da garrantzitsua zerbait gaizki egin duzun ala ez, baizik eta
zerbait aurkitzen den ala ez. Eta zerga-legea bada.
Al Capone ez zuten bere hilketengatik kondenatu, azkenean zerga-ihesagatik baizik.
Eta hori da, hain zuzen, arriskua. Mediku batek zerbait ona egiten du eta kartzelan
esnatzen da; hori niri ere erraz gerta zitekeen.
Agian aldea da gauzak erabat zehatzak direla ziurtatzeko benetan arduratsuak izan garela, nahiz eta gris eremu batean egon.
Ba, inoiz ez dugu egia ez den ezer aldarrikatu.
Benetan errukerik gabe egia esan genuen.
Esan dugu, adibidez, ezin dela baztertu norbaitek koronabirusaren txertoko osagai bati alergia-erreakzioa
izan dezakeela. Hori esan daitekeen zerbait da.
Horrek beste aldea ez du harrituko, baina ez da prozedura judizialetarako oinarria.
Eta agian hori da beti hartu izan dugun norabidea: egin dezakegunetan ez garela ahul.
Baina badakigu jendeak hala ere saiatuko dela.
Eta nire ereduak, besterik gabe, koronabirusaren pandemian gure kontuak itxi zituzten eta egitura oso
zirraragarria zuten Herbehereetako erakundeak ziren.
Fundazio bat erantzukizun mugatuko sozietate batekin konbinatuta, fundazioa erantzukizun mugatuko sozietatearen
zuzendari nagusi gisa funtzionatzen du. Hau benetan Herbehereetan bakarrik existitzen da.
Sinpleki ikasi nuen gaiztoek nola egiten zuten eta eraikin bat eraiki nuen zehazki horrela.
Eta, ondoren, Herbehereetan norbait salatzea Alemanian baino zertxobait zailagoa da. Askoz
gutxiago gertatzen da. Eta hori zen zehazki helburua.
Ados. Bai, eta esango nuke koronabirusarekin hasi ginela, baina baita beste hainbat eta hainbat arazo ere dituzu.
Beraz, Freiheitskanzlei webgunera sartzen zarenean, gai hauek ikusten dituzu: "Koronako kalte-ordaina", "Jabego-zergaren
azkartzea", "Gerra-zerbitzuaren blokeatzailea", "Ekarlen blokeatzailea" eta abar,
"Sasmatxintxaren txertaketaren blokeatzailea".
Zer gehiago dago? Zein beste sorpresa ditu Markus Bönig-ek gordeta?
Ba, interesgarria dena da ohartu garela estatuaren arbitrariotasun guztiak azken batean izaera juridikoa duela.
Honek esan nahi du, geure burua defendatu nahi badugu, maila juridikoan masa-arma motaren bat behar dugula,
milaka, hamarka milaka eta ehunka milaka pertsonak abokaturik gabe beren burua defendatu ahal izan dezaten.
Koronabirusaren pandemian hau izan banu! Gure ehunka mila lagunek erantzun egin zezaketen!
Eta hori da, hain zuzen ere, gure hurbilketa. Guk aurre egiten diogu estatuak herritarren eskubideetan arbitrarioki esku hartzen
duen edozein egoerari, eta konpontzen dugu webgune automatizatu baten, txat-funtzioen, adimen artifizialaren eta
guk erabil ditzakegun beste edozein baliabideren bidez.
Eta orain soluzio berriak garatu ditugu, beti gauza bera egiten dutenak:
Herritarrei estatu arbitrario baten aurka beren burua defendatzeko ahalduntzen diete, eta hori
egiteko oso bitarteko sinpleak erabiltzen dituzte, Amazoneko pakete bat itzultzea bezain errazak.
Laburbilduz, hori da egiten duguna.
Eta orain hau mota guztietako eremuetan egiten dugu.
Guk zehazki jabetza-zergaren gainean ari gara lanean, eta hori konstituzioaren aurkakoa da. "Jabetza-Zerga Express"
Irrati-telebistako lizentzia-tasak ordaintzea gelditzeko "licence fee stopper" izeneko soluzio bat eta zerbitzu militarra
blokeatzeko "military service blocker" izeneko soluzio bat garatu ditugu, kontzientziazko
objektzioa adimen artifizialaren laguntzarekin eraikitzeko.
Beraz, bikaina da "isunak bertan behera uztea" eta, esan genezakeen bezala,
trafiko-hezkuntza miseragarria alderantzikatzea.
Sinestezina da ringean gu nagusi garela eta, aldi berean, etengabe besteek aginduta ibiltzea eta autoan ia beti
akats bat egiten ari garela sentitzea. Hori ez da beharrezkoa.
Eta halako soluzio gehiago asko eraikitzen ari gara.
Eraikitzeko zain, gutxienez hamar gehiago ditugu proiektu-lerroan.
Ados. Gure lehen eztabaida laburrean aipatu zenuen bileraren digital orokorra laster
egingo dela, irailaren 3an, ondo ulertu banuen.
Jendeak zer espero dezake horretatik?
Orain azaldu ditudan soluzio zehatz eta praktikoek azpimarratzen dute ez dela nahikoa
kexatzea soilik, baizik eta benetan ekintza hartzea.
Baina hauek konponbide txiki batzuk besterik ez dira. Arazo oinarrizko bat dugu.
Demokrazia bat besterik ez duguna izenez bakarrik, eta praktikan herritarrak txiki haur moduan bazterrean
uzten dituena. Ni horri demokrazia infantila deitzen diot.
Eta demokrazia burujabe batera jo nahi dugu. Eta horretarako teknologia behar da.
Denbora luzez egon dira. Eta orain elkarrekin bildu eta eraiki ditugu.
Demokrazia aplikazioa, demokrazia lagunekin, zehazki nahi genukeena egiteko: zuzenean galdetu eta zuzenean erabaki.
Eta guk, Thing-etik (tribu germanikoen eta vikingoen kontseilu-bilera) abiatuta, vikingoengandik
hartu genuen eredu. Denek leku berean elkartzen dira.
84 milioirekin hori pixka bat zaila da. Eta horregatik, modu digitalean egiten ari gara.
Eta hori saio plenario digitala deitzen da.
Denak leku berean. Hilero boto bat.
Ez dago petiziorik, ez dago inkestarik, ez horrelakorik.
Horren ordez, nagusiak berak parte hartzen duten guztiekin bilerak egiten ditu, erabaki bat hartzen dute eta
herritarren erabaki moduan politikariei jakinarazten diete.
Orain hori da etortzen ari dena. Irailaren 3an sortuko da.
Eta gero, Bundestag eta Bundesrat-ekin batera, bilera plenario digitala egongo da, eta hura sinpleki bertan
egongo da eta herritarren erakunde gisa bertan iraungo du.
Ados.
Bönig-ek beste proiektu bat du: Askatasunaren Enbaxadoreak.
Zure buletin elektronikoan idazten duzu: "Askatasun enbaxadoreen sarea banaketa-egitura huts bat baino askoz gehiago da."
Zentsurarik gabeko komunikazio publikorako sistema bat ezartzen ari gara.
Egitura bat, mezu garrantzitsu guztiak zuzenean etxez etxe eramateko aukera ematen diguna,
iragazkirik gabe, ate-zainik gabe, markorik gabe.
Hori buruz hitz batzuk gehitu nahi al dituzu?
Noski. Hori da oztopo handiena. Guri zentsura egiten ari zaigu.
Ez gaude halako mundu batera bidean, aspaldi iritsi baikara han.
Eremuari eta antzeko gauzei dagokienez atzean geratzen ari gara.
Eta horregatik, zentsurarik gabe, zuzenean jendearen etxeetara iritsi behar dugu.
Alemanian, horrek 41 milioi pertsona esan nahi du.
Horretarako, zehazki 8.200 pertsona behar ditugu, bakoitzak 5.000 eskuorri postontzi bakoitzean banatzeko.
Hori nahikoa da biztanleria osoa lortzeko.
Eta hau behar dugu bai gai demokratikoetan, hau da, gure hileroko bilera plenario
digitala, bai eta garatu ditugun soluzioetan ere.
Eta horregatik dugu Askatasun Enbaxadorea, gurekin erregistratzen dena, bere posta-kode eremua ziurtatzen duena
eta soluzio legal hauek guztietatik dirua irabazten duena.
Hau da, bere posta-kode eremuan sortzen dugun diru-sarreren %10 esker on gisa berari dagokio.
Eta, beraz, gai ekonomikoak boluntariotzako lanarekin uztartu daitezke.
Eta hori, agian, ekintzailetza sozialarekin duen lotura ere bada: ez zarela jendeak hori guztia egitea soilik onberak direlako
espero, baizik eta bakoitzak bere onurarako eta abantailarako aukera bat ikusten duelako, eta hori guztiz
zilegi delako. Horrela funtzionatzen dugu gizakiok.
Eta aldi berean, horretatik zerbait ona ateratzen da.
Hori dela eta, askatasunaren enbaxadore hau hain garrantzitsua da. Eta gure soluzio guztientzat eskuragarri dago.
Eta berdina demokrazia lagunentzat ere aplikagarria da.
Pertsona berberak izan daitezke. Beste batzuk ere izan daitezke.
Zerbait egin nahi duen edonori gomendatzen zaio bi webguneetako batean izena ematea: freiheitskanzlei.de edo
freundederdemokratie.org. Eta parte hartzera animatzen da.
Eta gero, mesedez, kexatzeari utzi eta egin besterik ez.
Ba, esango nuke iragazkirik gabeko albisteak publikoari eskuragarri jarri beharko lituzkegula.
Tamalez, gaur egun gure hedabide masiboekin alderantziz gertatzen da, propaganda-makina gisa aurkezteko edo nonbait
agintea nahi duen gobernu baten antzera jokatzen dutelako.
Zure ustez, zein talde eta pertsona ari dira gaur egungo hedabideen paisaia moldatzen?
Ez dira asko. Esango nuke hamar pertsona inguru direla.
Poltsikoan badituzu, jendearen iritzia ere poltsikoan duzu. Noski, hedabide publikoak.
Eguneroko albiste-programa oraindik ere oso garrantzitsua da.
Baina hauek ere hedabide tradizionaleko enpresak dira: Springer, Bauer eta beste edozein izen dutenak.
Hori oso jende gutxi da. Eta hori ez da ezer berria.
1960ko hamarkadan ere, adimentsuek ohartu ziren prentsa librearen ideia iluzio bat dela. Beti izan da.
Hauek irabazi-orientatutako enpresak dira, eta naturalki ez dira neutroak.
Zerbait neutroa nahi badugu, beste bide batzuk bilatu behar ditugu.
Benetan behar dugu aniztasuna eta korporazio bakar batek kontrolatzen ez dituen hedabide alternatiboak.
Eta honek, ondoren, informazio-esparru orekatua ekar dezake.
Hori dela eta, hemen egiten ari zaren hori eta sortu diren beste hedabide alternatibo askok egiten dutena
hain garrantzitsua da. Bikaina, hori da behar dena.
Eta ezin dugu espero korporazio handiek inoiz burura etorriko direnik eta herritarren interesetan jardungo dutenik.
Haiek beren iragarki-bezeroen eta dirua ematen dieten boteretsuen interesetan jarduten dute.
Azken galdera bat, Bönig jauna.
Zure hasierako orrialdean ere zure fedeaz modu irekian hitz egiten duzu.
Apaiz fededun baten familiako seme-alaba izanik, hasieran zure fedea atzeratu zenuen, idazten duzun bezala.
Eta gero, bi auto-istripu ondoren, ondorioztatu zenuen etorkizunean Jainkoarekin zure bizitza pixka
bat kontzientekiago bizitzea nahi izan dezakezula.
Hori ere, gaur egun landu ari zaren proiektuen bultzagailu bat al da, gizarte libreago eta humanitarioago baterako?
Noski. Hori da atzealdea.
Hori gizateriaren irudia da. Eta nire gizateriaren irudia oso sinplea da.
Jainkoaren irudian sortu gaituzte. Askatasun-borondatearekin sortu gaituzte. Eta hori zerbait oso berezia da.
Eta horrek esan nahi du gauza onen eta txarren artean hautatzeko aske garela.
Eta zehazki borondatezko izaera hori azpimarratu zuen azkenik Lauterbach jaunak.
Azken finean, denek borondatez erabakiko dute. Hori denontzat argi izan behar da.
Hemen ez gara guregan kontrolatzen duen ezerren biktimak.
Kontzienteki erabaki dezakegu zer nahi dugun eta zer nahi ez dugun. Horrela sortu gintuen Jainkoak.
Eta garai hartan izandako bi auto-istripu horiek benetan esnatzeko deiak izan ziren niretzat, gauza
on guztiak hirutan datozela besterik gabe esanez.
Orain bi auto-istripu larritan egon zara eta zauririk gabe atera zara.
Badakizu non dagoen mailua zintzilik. Beraz, ez gehiegi egin, ez jo zure zortea gehiegi probatzera.
Eta horiek izan ziren nire 19 urte nituenean eragileak.
Eta ordutik aurrera, nire bizitza osoan zehar, irmo mantendu naiz.
Eta, jakina, horrek ere laguntzen du koronabiruseko garai hau lasai igarotzen, azken batean dena Jainkoaren
aurrean pasatu beharko dela esaten baitiozu zeure buruari.
Eta hemen norbaitek askatasunaren alde borrokatu nintzelako atxilotu nahi banau, hala bedi.
Beraz, benetan sakonki lasaitzen zara zure itxaropen guztiak horretan jartzen dituzunean. Eta horixe da nik sentitzen dudana.
Eraso hauek guztiak oso lasai eta sakonki erlaxatuta jasateko gai naiz.
Oso ondo konturatuta nago badirela batzuk haserre daudenak eta ahoan burbuilak botatzen ari
direnak, egiten ari garena izugarri txarra delako.
70.000 programa-kexa sortu ditugu eta emisio-lizentzia-tasa dela-eta 30.000
auzi-prozedura hasi ditugu administrazio-auzitegietan.
Gure eskuetan ehunka mila pertsona salbatu ditugu injekzioaren aurka.
Beno, nahiko txarra da benetan kontrakoa nahi duzunean.
Eta albiste-programak horren arabera jokatu zuen.
Ikerketa kazetariek bost aldiz nire atzetik jo dute, ahoan aparrez, literalki, niri zatika
egiteko saiakeran. Ni, ordea, guztiz lasai nago.
Nire abokatuak oraintxe esan du zu zarela gutxi batzuetako bat, non edozein motatako erreportajeak bikainak diren.
Zatikatu zaituzten ala goraipatu zaituzten, dena lagungarria da.
Ados.
Bönig jauna, eskerrik asko elkarrizketa interesgarriagatik.
Zuri, zure familiari eta zure babesle guztiei indarra eta ausardia opa dizkizut lanean ari zareten gauza guztietan.
Eta uste dut garrantzitsua dela mundu honetan elkarrekin arin izatea.
Jada aipatu zenuen bezala: iluntasunera argia ekartzen dugu.
Eskerrik asko. Zuretzat onena opa dizut.
Eskerrik asko.